Iki Oglunyň Iki Mysaly: Hakyky Öwrülişik we Gulluk

Iki Oglunyň Iki Mysaly Hakyky Öwrülişik we Tabyn Gulluk

Injillerde iki ogly bolan ata hakynda iki mysal bar. Birinjisi, adatça “Harçlaň ogul hakyndaky mysal” diýlip atlandyrylýar, ony Isa salgyt ýygnaýjylaryň, günäkärleriň, fariseýleriň we Kanun mugallymlarynyň garyşyk toparyna gürrüň berdi. Isa günäkärler bilen gatnaşandygy üçin tankyt edildi. Bu mysal arkaly Ol Öz hereketleriniň Atasynyň ýüregi bilen sazlaşyklydygyny görkezdi. Beýleki mysal bolsa üzümçilikde iki ogly bolan ata hakynda. Isa ony baş ruhanylary we halkyň ýaşulularyny öz içine alýan garyşyk topara gürrüň berdi. Bu mysal arkaly Isa dini adamlaryň tabynlyk hakynda gürleşýän wagtynda, salgyt ýygnaýjylaryň we jelepleriň hakykatda tabyn bolup, toba edýändiklerini görkezdi. Bu mysallar ýewreý diňleýjilerine gönükdirilen bolsa-da, olar hakyky öwrülişigiň prosesini we tabyn gullugyň zerurlygyny suratlandyrýar. Geliň, has jikme-jik seredeliň.

Harçlaň ogul hakyndaky mysal – Luka 15:11-32

“Harçlaň” sözi isripçil diýmegi aňladýar. Bu mysalyň adaty ady kiçi ogul mirasyny isrip edendigi üçin saýlanypdyr. Emma bu mysalda kiçi oguldan başga-da möhüm gahrymanlar bar, we isripçilik onuň esasy temasy däl. Käbir has gowy atlar teklip edildi, mysal üçin “Söýgüli Ata hakyndaky mysal” ýa-da “Ýiten ogullar hakyndaky mysal”. Bu hekaýadaky ata iki ogluny-da söýendigi we her biriniň öz meselesi bardygy aýdyňdyr.

Kiçi ogul: Dünýewi günäkär

Kiçi ogul öýdäki gündelik işlerden ýadady. Çäklendirmesiz “özüme hojaýyn bolmak” pikiri ony özüne çekdi. Ol öz hukuklaryny talap etdi we lezzet we kanagat tapmak üçin ýola çykdy. Onuň garaýşy ynsan ýüreginiň gynançly, ýöne hakyky suratydyr. Tebigatymyz boýunça biz özümize gönükdirilen. Bize näme etmelidigini aýtmagy halamaýarys.

Lezzetler seýrek halatda garaşýan zatlarymyza laýyk gelýär. Tolgunma ýatanda biz ýene-de suwsuzlygymyzy duýýarys. Kiçi ogul ýaly, biz başga bir tejribäniň yzyndan ylgaýarys. Käbirleri bu ýüzleý durmuşy kabul edip, ölýänçä ýaşaýarlar. Bu mysalda kiçi ogul ahyrsoňy agyr krizisiň ortasynda oýanýar – ol bankrot, ýalňyz we aç. Ýene-de biz oýanmak üçin krizise mätäç bolan ynsan ýüregimiziň hakyky suratyny görýäris. Ol özüne gelende, şeýle diýdi: “Atamyň näçe hakyna tutulan işçisiniň artykmaç iýmiti bar, men bolsa bu ýerde açlykdan ölýärin! Men ýola çykyp, atamyň ýanyna gaýdyp bararyn we oňa aýdaryn: ‘Ata, men göge we saňa garşy günä etdim. Men indi seniň ogluň diýilmäge mynasyp däl; meni hakyna tutulan işçileriň biri ýaly et.’ Şeýdip ol turup, atasynyň ýanyna gitdi” (Luka 15:17-20).

Reb siziň durmuşyňyzda käbir krizise ýol berdimi? Boşlugyňyzy, günäkärligiňizi duýýarsyňyzmy? Öwrülişik “iman dogasyny” gaýtalamakdan has köpdür. Hakyky öwrülişik umytsyzlyk duýgusy bilen başlaýar. Biz günäkärdigimize we Mukaddes Hudaýy kemsidendigimize ynanýarys! Bu toba etmäge eltýär. Kiçi ogul ýaly biz öwrülýäris, günämizi boýun alýarys we rehimdarlyk üçin Atanyň gujagyna özümizi atýarys. Diňe şonda biz bu ýaş ýigidiň tapan zadyny başdan geçirýäris: atanyň gaharly däldigini, ýöne Onuň ähli hukugy bardygyny. Ata gygyrýar: “‘Semiz göle getiriň we ony öldüriň. Geliň, toý edeliň we şatlanyň. Çünki meniň bu oglum ölüdi we ýene-de direldi; ol ýitipdi we tapyldy.’ Şeýdip olar şatlanyp başladylar” (15:23-24).

Toba eden oglunyň ýalňyz gaýdyp gelendigini belläň. Ol jelep dostlary ýa-da doňuzlaryň käbirleri bilen öýüne gitmedi. Ol ylalaşyk gözlemedi ýa-da atanyň öýüne gaýdyp gelmek üçin hiç hili şert goýmady. Hakyky toba döwülmäge we kiçigöwünlilige eltýär. Wagtyň geçmegi bilen ol tebigy ýagdaýda üýtgän durmuşda özüni görkezer.

Uly ogul: Dini günäkär

Isa bu mysaly gürrüň berende, uly ogul fariseýleri we Kanun mugallymlaryny aňladýardy. Ol atanyň meýdanynda işlemek bilen meşguldy. Bu gün ol dini adamlary, Hudaý üçin we imandaşlary üçin bir zatlar etmäge çalyşýanlary aňladyp biler. Elbetde, onuň atanyň meýdanynda meşgul bolmagy oňyn zat. Emma kiçi dogany ýaly, onuň hem agyr meselesi bardy: ýüregi dogry däldi. Uly ogul ýalňyş sebäpden işledi, özüni başgalar bilen deňeşdirdi we özüniň näderejede gowy edýändigi barada aşa optimistik garaýşy bardy: “Men ähli bu ýyllar saňa gul bolup işledim we hiç haçan seniň buýruklaryňy bozmady. Emma sen maňa dostlarym bilen şatlanmak üçin hatda bir oglak hem bermediň” (15:29). Bu ogul atasynyň ýanynda ýaşan bolsa-da, atanyň ýüregini paýlaşmady. Onuň arzuwy “dostlary” bilen şatlanmakdy, atasy bilen däl. Atasy bagtly we şatlanýan wagtynda, uly ogul ajy we gaharlydy. Bu merhemet bolmadyk hristiançylygyň gynançly suratydyr. Biz gökdäki Atamyz şatlananda şatlanýarysmy? Hemişemi?

Biziň dini ýüregimiz aldawçydyr. Atanyň meýdanynda köp işleýändigimiz – azatlygymyzy çäklendirip we gurbanlyk edip – wyždanymyzy köşeşdirýär. Biz Atanyň bizi şeýle köp işlemediklerimizden has köp söýmeli diýip duýup başlaýarys. Biz hatda has rahat ýa-da başgaça işleýänleri birneme tankytlap bileris. Ýyllar geçdigiçe, biz zatlaryň nähili edilmelidigini bilýäris diýip pikir edip başlaýarys. Atanyň we meýdanyň bähbidi üçin, biz töwerekdäkiler üçin birnäçe “düzgün” döredýäris. Biz Atany Onuň hakykatda bolşundan has berk görkezýäris, we tizden Atanyň şatlananda şatlanmaýandygymyzy görýäris!

Uly ogul näme üçin öýe girmegi we dogany we atasy bilen şatlanmagy ret etdi? Çünki ol adalat isleýärdi, merhemet däl. Kiçi ogul ýene-de kabul edilmezden öň jezalandyrylmaly. Ol toba etmegiň miwesini görkezýänçä ynanmaly däl. Şatlyga goşulmak kiçi doganyna ýalňyş habar ibererdi. Ol özüni adalatsyz hasaplaýan zat bilen gatnaşykda bolardy. Hatda atanyň ýalbarşy hem onuň pikirini üýtgetmedi. Hudaýyň merhemetine derrew mätäç bolmadyklar atanyň hereketlerini ýalňyş düşündirýärler. Bu gaty arzan, gaty aňsat görünýär. Biz Hudaýyň işleyşine garşy çykanda, kimdir biri toba edende, bagyşlanma soranda we kabul edilmek islegini bildirende Onuň şatlygyny paýlaşmak kyn bolýar.

Men Atamyzyň köp adamlara, taslamalara, ýagdaýlara – hatda Ol doly ylalaşmaýanlara-da Öz bereketlerini ýagdyrýandygyny öwrendim! Eger Ol bereket bermezden öň kämil bolmagyna garaşan bolsa, Ol hiç birimizi bereketlemezdi! Atamyz ýüregimiziň dogrudygyny bilýär. Onuň merhemeti şeýle bir, Ol diňe bir bereket bermän, eýsem gowulaşmak üçin köp ýer bar bolsa-da şatlanýar! “Biz şatlanmaly we beglenmeli bolduk, çünki seniň bu doganyň ölüdi we ýene-de direldi; ol ýitipdi we tapyldy” (15:32). Bu öz-özüňi kanagatlandyrmak däl. Biz Mukaddes Kitaba esaslanan, mukaddes we tabyn hristianlar bolmak isleýäris. Emma ýetmezçilikleriň Rebiň edýän işlerini şatlanmakdan saklamagyna ýol bermäň. Atanyza goşulyň we ýetmezçilikleri we mümkin bolan kynçylyklary görseňiz-de şatlanmagy öwreniň.

Iki ogul hakyndaky mysal – Matta 21:28-32

Halas bolmak sowgatdyr. Biz toba edip, durmuşymyzy Rebe berenimizde, biz bagyşlanýarys we derrew Hudaýyň çagalary bolýarys. Biz bu halas boluşa öz işlerimiz bilen goşant goşup bilmeris; biz kiçigöwünlilik bilen ynanýarys we kabul edýäris. Emma öwrülişigimizden soň edilmeli iş bar! “Bir adamyň iki ogly bardy. Ol birinjiniň ýanyna baryp, ‘Oglum, bu gün üzümçilikde işe git’ diýdi” (21:28). Bu çagyryş gatnaşyga esaslanýardy – ata oglundan soraýardy. Bu buýrukdy, teklip däl. Ol işi öz içine alýardy we gyssaglylyk derejesi bardy – “bu gün”. Bu mysalyň sapaklary bu gün her bir hristiana degişlidir.

Birinji ogul: Işleýän hristian

Birinji ogul atanyň çagyryşyna nähili jogap berdi? “‘Men gitmerin’ diýip jogap berdi, ýöne soňra pikirini üýtgedip gitdi” (21:29). Bu oglunyň ret etmek üçin nähili sebäpleri bolup bilerdi? Biz näme üçin käwagt Rebiň işini etmegi ret edýäris?

• Awtoritet: Ol hiç kimiň özüne näme etmelidigini aýtmagyny halamaýardy. Onuň öz pikirleri bardy.
• Wezipe: Ol üzümçiliklerde işlemegi halamaýardy. Ol has hormatly işi makul görerdi.
• Gatnaşyk: Belki, ol atasy bilen gowy gatnaşykda däldi, we gatnaşyk bolmasa tabyn bolmak islegi ýokdur.
• Maksatnama: Ol atasynyň üzümçiliginde işlemek üçin gaty meşguldy.
• Işdeşler: Ol üzümçilikde işleýän beýlekileri halamaýardy.
• Şübheler: Atasynyň sözleriniň gizlin manysy bolup bilermidi?

Sebäbi näme bolsa-da, ol “ýok” diýdi we gitdi. Ol üzümçiligiň ýanyndan geçip, işçilere bolan uly zerurlygy we atasynyň gözlerindäki lapykeçligi görende, ol pikirini üýtgetdi. Bize “soňra” ol pikirini üýtgedip gidendigi aýdylýar.

Siz Atamyzyň üzümçiliginiň käbir tarapynda işlemek üçin çagyryşa garşylyk görkezýärsiňizmi? Ol sizi tomusky lagerde kömek etmäge, Injil edebiýatyny paýlamaga ýa-da täze goňşyňyza baryp görmäge çagyrýarmy? Hristian gullugy tabynlygy, öz isleglerimizi, pikirlerimizi we garaýyşlarymyzy ret etmegi öz içine alýar. Atamyzyň “Oglum, git” diýýändigini eşidenimizde biz gitmeli. Ol “Üzümçilikde işläň” diýende biz “Hawa, Reb” diýmeli. Ol “bu gün” diýende bolsa, biz geljek hakynda arzuw etmegi bes edip, hereket etmeli!

Ikinji ogul: Gürleýän hristian

Şol ata ikinji oglunyň ýanyna şol bir haýyş bilen gitdi. Oglunyň ilkinji jogaby atasyna şatlyk getiren bolmaly: “‘Hawa, jenap’ diýdi, ýöne ol gitmedi” (21:30). Günüň geçmegi bilen atanyň ýylgyryşynyň lapykeçlige öwrülendigini görüp bilýärsiňizmi?

Bu ikinji oglunyň özüni alyp barşy öz-özünden, impulsiv hristianlar hakynda gürleýär; has realistik aýtsak, ol gulluk etmäge çagyryşa çalt “hawa” diýýän, ýöne hakykatda ony etmäge hiç haçan ýetişmeýän biz hakynda gürleýär. Belki, siz şol duýgyly pursatlary ýatlaýarsyňyz, haçan-da siz oňa tabyn bolmaga we ony nirede, nähili bahada bolsa-da, ömrüňiziň ahyryna çenli yzarlamaga çyn ýürekden wada beren wagtyňyz! Ikinji ogul näme üçin “hawa” diýdi, ýöne soňra gelmedi? Käbir mümkinçilikleri göz öňüne tutuň:

• Çyn ýürekdenlik: Ol atasyny begendirmek üçin hawa diýdi, ýöne hakykatda ony aňlatmady.
• Surat: Ol hawa diýdi, şonda diňleýänler ony tabyn we hyzmatdaş ogul hasaplardylar.
• Gurbanlyk: Ol ilki başda aňsat iş bolar öýtdi, ýöne wezipäniň kynlygyny görende, pikirini üýtgetdi.
• Sosial: Ol soňra beýleki doganynyň gitmeýändigini eşitdi. Ol bolmasa, iş gaty gyzykly bolmazdy. Şonuň üçin ol gitmezlige karar berdi.
• Adalat: Onuň dogany işlemeýän bolsa, onuň işlemek adalatly bolmazdy.

Siz bu sebäpleriň haýsy hem bolsa biri bilen özüňizi deňeşdirip bilýärsiňizmi? Birinji oguldan tapawutlylykda, ikinji oglunyň ökünendigi, toba edendigi ýa-da pikirini üýtgedendigi (21:29) bize aýdylmaýandygyny bellemelidir. Bize diňe onuň gitmändigi aýdylýar (21:30). Eger bu boşluk möhüm bolsa, onda üzümçilige gitmezligiň käbir sebäpleri şular bolup bilerdi:

• Ileri tutulýan zatlar: Ol meşgul adamdy. Ol üzümçilige barýan ýolda başga gowy işleri etmäge synanyşdy we soňra wagty ýa-da energiýasy gutardy.
• Wagt: Belki, ol ýagyş howpunyň geçmegine garaşdy. Ideal pursat hiç haçan gelmedi, ýöne ol soňra kömek etmegi çynlakaý göz öňüne getirdi.
• Unutmaklyk: Ol ünsüni sowdy we atasyny we üzümçiligi unutdy.
• Yzygiderlilik: Köpümiz ýaly, ol aýdan zadyny etmegi çyn ýürekden niýetledi. Gürlemek işlemekden hemişe aňsatdyr.

Belki, bular bizi Atamyzyň üzümçiliginde işlemek üçin çagyryşyna tabyn bolmakdan saklaýan şol bir sebäplerdir. Baş ruhanylara we halkyň ýaşulularyna ýüzlenip, Isa olardan sorady: “‘Iki oglunyň haýsysy atasynyň islegini etdi?’ ‘Birinjisi’ diýip jogap berdiler. Isa olara aýtdy: ‘Men size hakykaty aýdýaryn, salgyt ýygnaýjylar we jelepler sizden öň Hudaýyň Patyşalygyna girýärler’” (21:31). Mesihyň höküm kürsüsinde her birimiz “bedende edilen zatlar üçin özüne degişli bolan zady alarys” (2 Korinfliler 5:10). Eger siz entek diri bolsaňyz, Onuň üzümçiliginde entek edilmeli iş bar. Bu gün näme edip bilersiňiz?

Siz özüňizi deňeşdirýärsiňizmi?

Bu iki mysal, meňzeş mümkinçiliklere dürli ýollar bilen jogap berýän iki ogul hakyndadyr. Biri, kiçigöwünli ýürek bilen, atasynyň bagyşlamagyndan we ýagşylygyndan lezzet alýar. Beýlekisi, özüni dogry hasaplaýan ýürek bilen, atasynyň merhemetiniň beýanyna garşy çykýar. Biri, birneme oýlanandan soň, atasynyň üzümçiliginde işläp başlaýar. Beýlekisi bolsa entek gitmek üçin dogry pursata garaşýar!

Siz bu dördüsi bilen özüňizi deňeşdirýärsiňizmi? Eger siz Hudaýyň çagasy bolsaňyz, Onuň çagyryşy siziň üçin hem: “Oglum, bu gün üzümçilikde işe git.”