Hudaýyň Dogrulygy

Uplook– Iýul/Awgust 2018 —Grace & Truth Žurnaly

Rimliler Kitabynda Hudaýyň Dogrulygy

Hatyny gysgaça giriş bilen başlandan soň (Rim. 1:1-15), resuly Pawlus Rimdäki okyjylaryna esasy tezisini hödürledi. Bu Hudaýyň hoş habary we Onuň halas ediş güýji barada (16-17-nji aýatlar). Pawlus şeýle ýazdy: “Hudaýyň dogrulygy imandan imana açylýar; ýazylany ýaly, ‘Dogry adam iman bilen ýaşar’” (17-nji aýatbilen gysgaça girişden soň (Rim. 1:1-15), resuly Pawlus Rimdäki okyjylaryna esasy tezisini hödürledi. Bu Hudaýyň hoş habary we Onuň halas ediş güýji barada (16-17-nji aýatlar). Pawlus şeýle ýazdy: “Hudaýyň dogrulygy imandan imana açylýar; ýazylany ýaly, ‘Dogry adam iman bilen ýaşar’” (17-nji aýatNKJV ). Bu gysga, ýöne möhüm beýannama Hudaý, Onuň sözli we ýazmaça Sözi we adamlaryň olary nädip kabul edýändigi barada bir zat aýdýar.

Pawlusyň ýaýratmaga çagyrylan habary Hudaýyň hemişe dogrudygyny aňladýar,1ýa-da adalatlydygyny, Onuň şahsyýetinde – Özünde nämedigi, üçlügiň Hudaýy – ýa-da Onuň aýdýan we edýän zatlarynda. Başgaça aýdylanda, Hudaýyň meýilnamalarynda, hereketlerinde, hökümet işlerinde we aragatnaşyklarynda Ol 100% dogry. Şonuň üçin Hudaý günäkär adamy günäkär diýip yglan edende we ony ýazgaranda, Ol dogry. Ýaradyjy hökmünde Ol düzgünleri kesgitledi we Öz talaplarynda doly adalatly; we Ol höküm çykarmaga ýeke-täk ygtyýarly.

Afinadaky grek ýolbaşçylaryna eden çykyşynda (Resullaryň Işleri 17:22-31), resuly ýeke-täk hakyky Hudaýyň şulardygyny görkezdi:

• Ýaradyjy,
• Saklaýjy,
• Älemiň Hökümdary (hatda ynsan taryhyny hem dolandyrýar),
• Halas ediji Hudaý, we
• Iň ýokary Kazy.

Okamagyňyzy maslahat berýän bu bölüm, adamyň Hudaýyň aýdanlaryna jogap edip iman etmeginiň zerurlygyny beýan edýär. Bu Oňa bolan imanyň we ynamyň zerurlygyny aňladýar. Bularyň hemmesi we başgalar, “Hudaý we Onuň dogrulygy baradaky traktat” diýlip atlandyrylyp bilinjek Rimliler kitabynyň hatynda jikme-jik ara alnyp maslahatlaşylýar.2baradaky traktat” diýlip atlandyrylyp bilinjek Rimliler kitabynyň hatynda jikme-jik ara alnyp maslahatlaşylýar.

Käbir maglumatlar
Mukaddes Kitabyň ilkinji kitaby, Gelip Çykyş, Hudaýyň ajaýyp ýaradylyşyny we adamyň Hudaý bilen ýörite gatnaşygyny beýan edýär (Gel. 1-2). Gysga wagt soň, Şeýtanyň hilegär ýalanlary bilen üstünlikli hüjümi, şeýle hem Adam ata bilen How enäniň boýun egmezligi we soňra günä düşmegi (Gel. 3) bilen köp zat ýok edildi. Bu ähli ynsan nesli we onuň ýakyn we ahyrky taryhy üçin netijeleri boldy, ýöne Hudaý çäresiz däldi. Ol gurban getirdi, Adam ata bilen How enäniň ýerini tutan bigünä orunbasar. Olaryň ikisi hem Hudaýa ynanýardylar, Ol dogry hökümi bilen olary bagdan kowmazdan ozal (24-nji aýat), olary bigünä haýwan gurbanynyň derileri bilen geýindirdi (21-nji aýat), bu “halas ediş eşikleri ... [we] dogrulyk dony” (Işaýa 61:10) suratlandyryldy.

Rimliler Kitabynyň Gysgaça Mazmuny
Günä düşenden 4000 ýyldan gowrak wagt geçensoň ýazyp, Pawlus Hudaýyň “hemmeler günä etdiler we Hudaýyň şöhratyndan mahrum boldular” (Rim. 3:23) diýen höküminiň dogrudygyny görkezdi. Emma, ýykylan ynsan neslinden biri hakyky toba bilen Hudaýa ýüzlenende we Hudaý ony “dogry” ýa-da “adalatly” diýip yglan edende, Hudaý ýene-de dogry!

Pawlus dogrulyk temasyny aşakdaky ýaly ösdürdi. Ähli ynsan nesli Nuhuň üç ogly, Ham, Ýafet we Şemden (Gel. 9) gelip çykdy we Pawlus olaryň hakykaty bilýändiklerini, ýöne tizden ony adalatsyzlykda basyp ýatyrandyklaryny görkezdi (Rim. 1:18-20). Bu Hudaýyň Nuhuň tupanynda Özüni dogry Kazy hökmünde açan wagtyndan köp wagt geçmändi. Hamyň nesilleri (Gel. 10:6-20) Rimliler 1:21-32-de, Ýafetiň (Gel. 10:2-5) Rimliler 2:1-16-da, we Şemiň (Gel. 10:21-30; 11:10-32) Rimliler 2:17-3:20-de beýan edilýär.

Näçe köp alan bolsaň, Hudaýyň öňünde şonça-da jogapkärsiň. Bu prinsip hemmeleriň Hudaýyň höküminiň astyndadygyny we ýazgarylandygyny görkezýän aýyplamada görkezilýär, ýöne iň agyr sözler Şemden gelip çykan ýewreýler üçin ulanylýar. Ýewreýlere, Mukaddes Ýazgylardan bilşimiz ýaly, iň köp yşyk berildi ýa-da olarda bardy.

Rimliler kitabynyň gysgaça beýany, girişden (1:1-17), soňky sözden (16:17-24) we doksologiýadan (16:25-27) başga:

1. Günäkär ynsanlara Hudaýyň dogrulygy gerek (1:18-3:20).
2. Hudaý Mesihyň gurbany arkaly dogrulygy berdi (3:21-26).
3. Dogrulyk iman arkaly kabul edilýär (3:27-4:25).
4. Dogrulyk ruhda başdan geçirilýär (5:1-8:17).
5. Dogrulyk hemişelik bereket getirmekde kepillendirilýär (8:18-39).
6. Dogrulyk Hudaýyň hökümdarlygynda we ýollarynda görünýär, Ysraýyly we ynsan jogapkärçiligini bir gyra goýman. Bu Hudaýyň döwürleýin işlerini, biziň üçin möhüm sapaklary öz içine alýar (Rim. 9-11).
7. Dogrulyk üýtgedilen durmuşlarda görkezilýär (Rim. 12-16).

Garşylyga Garamazdan – Hudaýa Tarap Jogap
Hudaýyň pikirleri adam tarapyndan jedelli, we bu sebäpli resuly “Onda näme diýeris?” diýen sözler bilen ritoriki soraglary girizdi. Jogap ýedi gezekde-de açyk (Rim. 3:5, 4:1, 6:1, 7:7, 8:31, 9:14,30).

Pawlus Hudaýdan resuly hökmünde alan gullugyny beýan etdi (Rim. 11), ýöne ol hoş habary kabul edip halas bolanlara garanyňda gul, hoş habarçy, mugallym we ruhanydy. Onuň arkaly günäkärler Hudaýa dolanyp geldi we halas boldy, indi we ebedilik üçin hakyky sežde edijiler boldular (15:8-21).

Bu ajaýyp hat Hudaýyň günäkär adamlary ýazgarmakda we toba edýänler üçin halas edişi üpjün etmekde dogrulygyny görkezýär, şeýle jogaby üpjün etmek üçin Hudaýyň işini hem öz içine alýar. Biz Hudaýyň işleýändigini bellemelidiris:

• Ýitirilenleriňhalasbolmagyüçin, olary Mesihyň gany arkaly günäniň günäsinden azat etmekde (3:20-5:11); Mesihyň ölümi we direlişi arkaly günäniň we ölümiň güýjünden, Mukaddes Ruhyň işi arkaly (5:12-8:10); we günäniň barlygyndan (8:11-39);
• Halasedilenlerde we Hudaýa dikeldilenlerde – Ol üçin aýrylanlaryňkemalagetirilmegiwemukaddesleşdirilmegi
• Halas edilenler bilen, olar indi we ebedilik üçin bereket gurallary bolsunlar (Rim. 12-16). Halas edilenler Mukaddes Ruhyň gullugy arkaly Hudaý bilen, özleri bilen, biri-biri bilen, ýer ýüzündäki hökümetler bilen, dürli ynançly imanlylar bilen we imansyzlar bilen gatnaşyklaryndaüýtgedilýärlerwe Mukaddes Ruhyň gullugy arkaly Hudaý bilen, özleri bilen, biri-biri bilen, ýer ýüzündäki hökümetler bilen, dürli ynançly imanlylar bilen we imansyzlar bilen gatnaşyklaryndaüýtgedilýärler

Bu jikme-jiklikleriň hemmesinde biz Hudaýyň halas ediji, mukaddesleşdiriji we üýtgediji güýjüni “Adam atada” bolanlarda we indi “Mesihde” bolanlarda görýäris. Olar Hudaýyň şöhraty we başgalaryň bähbidi üçin, hemişe Hudaýyň dogrulygyna laýyklykda Hudaý tarapyndan ulanylýan gurallar bolýarlar. Hudaýyň halas ediş teklibini ret edýänler ýazgaryş astyndadyrlar we ebedi heläkçilige sezewar bolarlar, dyza çökdürilmäge mejbur bolarlar (Fil. 2:10); halas edilenler bolsa islegli sežde edijiler hökmünde dyza çökýärler.

Rimliler 8
Biz bu bölüme aýratyn üns bermelidiris. Ýedi nokatda biz imanly üçin şulary ykrar edýäris:

1. Täze ýagdaý, hökümetden azatlyk – ýazgaryş ýok (1-4-nji aýatlar);
2. Täze durmuş, ýeňlişden azatlyk – ýeňiş (5-12-nji aýatlar);
3. Täze gatnaşyk, gorkudan azatlyk – ogullaryň azatlygy (13-17-nji aýatlar);
4. Täze umyt, umytsyzlykdan azatlyk – umytda ýaşamak (18-25-nji aýatlar);
5. Täze kömek, çäresizlikden azatlyk – Mukaddes Ruhyň kömegi bilen (26-27-nji aýatlar);
6. Täze bilim, kynçylyklardan azatlyk – Hudaýa ynam (28-30-njy aýatlar); we
7. Täze kepillik, aladadan azatlyk – aýralyk ýok (31-39-njy aýatlar).

Bu aýatlarda köp zat bar. Her bir aýat barada oýlanmak bizi Hudaýymyzyň akyldarlygyna, Onuň söýgüsine we rehimdarlygyna – esasanam Onuň söýgüli Oglunyň sowgadyna (8:32) haýran galdyrýar.

Rimliler kitabynyň ýazary Pawlus hoş habarçy, missioner, mugallym, pygamber we ruhanydy. Pygamber hökmünde ol adamlary Hudaýa dolandyrmak üçin Hudaýyň adyndan sözledi. Pawlusyň gullugy Hudaý üçin häzirem miwe getirýär, sebäbi köp janlar häzirem Hudaýyň halas ediş habaryny kabul edýärler (15:15-29). Ruhany gullugynda, haty arkaly, Pawlus imanlylary Hudaýy şöhratlandyrmaga alyp barýar (Rim. 8:31-39, 11:33-36, 15:9-13, 16:25-27). Siz Ony şöhratlandyrýarmysyňyz? GT

BELLIKLER
1. Rimliler kitabynyň köp ýerinde Hudaýyň “dogrulygy” barada aýdylýar. “Aklamak”, “dogrulygy yglan etmek”, “aklamak”, “dogry” ýa-da “adalatly”, we “adalatlylyk bilen” ýaly dürli terminler, şeýle hem ters manysy bolan “adalatsyz”, “haksyz” we şoňa meňzeş sözler – hemmesi bir grek kökünden gelip çykýar. Biz Rimliler kitabynda bu kökden gelip çykan sözleriň 77 gezek (ýa-da salgylanma) duş gelýändigini hasaplaýarys, bu Täze Ähtdäki beýleki kitaplaryň ählisinden has köp.
2. Traktat “bir mowzugyň prinsipleriniň ýazmaça görnüşde resmi we yzygiderli beýany, adatça esseýden has uzyn we jikme-jik” diýlip kesgitlenýär (Dictionary.com).

Alfred Bouter