EÝÝUP: Synag we ejir çekmegiň syry
Eýýup Hudaýyň nusgalyk guly hökmünde tanadylýar, oňa garşy hiç hili aýyplama ýokdy. Hudaýyň Özi Öz guluny dünýäde deňi-taýy ýok diýip suratlandyrdy (Eýýup 1:8). Onuň Hudaýa bolan wepalylygy islegleriniň ählisi bilen sylaglandyryldy. Bu maddy bereketleriň hiç biri bu guluny zaýalamady, olary hiç haçan şahsy bähbit üçin ulanmady. Tersine, köp adam Eýýubuň guluna mätäçlik döwründe eden ýagşylyklary we kömekleri üçin borçlydy (Eýýup 31).
Eýýuba ähli adamlar hormat goýýardy we Şeýtandan başga duşmany ýokdy. Eger Iblis Eýýuby ýok etmek üçin haýsydyr bir usuly ulanan bolsa, Eýýup olara garşy durupdy. Emma Şeýtan Eýýubuň bahasynyň bardygyny – onuň wepalylygynyň maddy bereketlerine göni proporsionaldygyny aýtdy. Has çuňňur, Şeýtan her gün gurban berýän we çagalary üçin dileg edýän Hudaýyň guluny öldürmegi arzuw edýärdi.
Synag
Mukaddes Ýazgylaryň iň gadymy kitaby hökmünde, Eýýup Mukaddes Kitabyň diňe bir agyr synagdan geçen adamyň tejribesine bagyşlanan ýeke-täk kitabydyr. Synag bilen birlikde, dessine kömek bermegiň – öz janyňa kast etmegiň – aldawjy synagy hem bardy. Eýýubuň aýalynyň “Hudaýa nälet edip öl” (Eýýup 2:9 KJV) diýen maslahaty onuň meselesine çalt we aňsat jogap ýaly görünýärdi. Emma Hudaýy söýýänler Hudaý tarapyndan berlen sabyrlylyga ýüzlenerler:
Hudaý wepalydyr, ol sizi güýjüňizden artyk synalmaga ýol bermez, ýöne synag bilen birlikde, ondan gutulmak üçin hem ýol açar, şonda siz oňa döz gelip bilersiňiz (1 Korintoslylar 10:13).
Şeýlelik bilen, Eýýup Hudaýyň ony ýeňillik berjekdigine we aklajakdygyna ynanmakda dowam etdi. Güýçli ejir çekýän keramatly adamyň ölümi arzuw etmegi seýrek däl. Ölümi üçin doga eden pygamberiň iň bolmanda bir mysaly bar – Ylýas (1 Patyşalar 19:4).
Mesele şunda, Hudaýa wepaly bolanlar öz janyna kast etmezler. Şeýlelik bilen, Eýýup doglan gününe nälet etse-de, hiç hili ýagdaýda Hudaýdan ýüz öwürmedi. Ol hatda dostlarynyň arasynda hasaplaýanlary tarapyndan gaharlandyrylanda-da garşy durdy. Onuň “teselli berijileri” Eýýubuň günä edendigine ynanýardylar we şonuň üçin ýedi günläp onuň bilen ýerde oturyp, günäsini boýun almagyna sabyrlylyk bilen garaşdylar. Olar keramatly adamyň ejir çekmeginiň syryny düşünenokdylar, soňra ýewreýler Isany näletlenen hasaplardylar, sebäbi Hudaý Oňa haça çüýşürilmäge rugsat berdi. Netijede, Eýýup özüni aklamak üçin agzyny açanda, dostlary haýran galdylar. Olar Eýýubuň öz ýagdaýynyň günäsiniň netijesidigini aýdýan ähli argumentlerine garşy durandygyny hem gördüler. Jedelde ýeňilip, olar Eýýuby hilegärleriň dilini ulanmakda aýypladylar (Eýýup 15:5).
Bu elhenç günlerde Hudaýyň Öz gulunyň dogalaryny äsgermezlik edendigini belläň. Hudaýyň Eýýuby ýer ýüzündäki iň dogry adam hökmünde goldandygyny ýatlaň. Ezekiýel 14:14-de ol Nuh we Danyýel bilen Hudaý bilen dogry täsir etmek üçin baglanyşdyrylýar. Geň galdyryjy zat, ol öz işinde şeýle ejiz goragçydy; ol aklanmak maksady bilen öz işini Hudaýa hödürlemek üçin Hudaý bilen duşuşykdan mahrum edildi. Eýýup öz adyndan çykyş etjek bir goragçyny arzuw edýärdi, ol özüniň parlak çykjakdygyna ynanýardy. Emma dostlary oňa hatda asman perişdeleriniň hem (Eýýup 5:1) Eýýubuň ýüreginde boýun alynmadyk günä bar wagty kömek etmejekdigini çalt ýatlatdylar. Jedel Hudaýyň Öz guluna tupan içinden jogap berýänçä dowam etdi. Eýýubuň Hudaýa doly ynamy bardy, ol ony hiç haçan ýalňyşdyrmady. Onuň Halasgäriniň ony durmuşda, ölümde ýa-da direlişde halas etjekdigine ynamy bardy (Eýýup 19:25).
Sabyrlylyk
Kitap sabyrlylygy öwrenmekdir: synag näçe güýçli bolsa-da, Hudaýyň guly Hudaýa ýapyşdy. Ýakup ýazdy:
Ine, biz döz gelýänleri bagtly hasaplaýarys. Siz Eýýubuň sabyrlylygy barada eşitdiňiz we Rebbiň soňuny gördüňiz; Reb ... mähirli rehimdärdir (Ýakup 5:11).
Eýýubuň ýeňlişini boýun almagyndan ýa-da Hudaýa nälet etmeginden ýüz öwürmegi Hudaýyň oňa bolan ynamyny aklady. Sebäbi Hudaý Eýýuby dogrulykda deňi-taýy ýok diýip görkezende, Özüni yzyna gaýtaryp bolmajak ýagdaýa saldy. Eýýup Öz Ýaradyjysyny ýalňyşdyrmady, ýöne güýçli, dowamly hüjüme garşy durmak üçin merhemet berildi.
Şeýtan Eýýubuň durnuklylygy bilen ýeňildi, ýöne Ol Mesihyň has uly sabyrlylygyndan haýran galdy. Mesihden hiç hili şikaýat ýa-da Hudaýyň akyldarlygyny soraglamak ýokdy. Rebbiň jogaplary gysga boldy, Ol Öz öňünde goýlan synaglara boýun egdi. Eýýupdan ulurak bolan hakykatdan-da Eýýubuň gözlänidi. Sebäbi Hudaý-Adam hökmünde, Isa bir elini hudaýlyga, beýleki elini ynsanlyga uzatdy. Ol Eýýubuň pygamberlik eden Halasgäridi, Ol tupan içinden jogap beren Rebdi. Eýýup synagdan geçýänler üçin gutulmak ýolunyň bardygy baradaky Mukaddes Ýazgylaryň mysalydy (1 Korintoslylar 10:13).
Şeýtanyň Hudaýa eden kynçylygy Eýýubuň wepalylygyny doly hasaba alandygyny subut etdi. Hudaý oňa Öz guly Eýýuby göz öňünde tutandygyny soranda, Şeýtan Eýýubuň eýýäm agyr şeýtany gözegçilik astyndadygyny subut edýän aýyplama bilen jogap berdi (Eýýup 1:9-11). Hudaýyň Eýýubuň wepalylygyny agzamagy, Şeýtanyň Eýýubuň wepalylygyndan güýçli gahar-gazabynyň bardygyny bilýändigini hem düşündirip biler. Emma Şeýtanyň ony ýok etmek üçin henizem synanyşyk etmändigi, agyr synag we synag meselelerinde Şeýtanyň Hudaýyň düzgün-nyzamynyň astyndadygyny görkezýär.
Rugsat
Asmanyň rugsadynyň bu prinsipi Mesihyň synagynda görüldi. Ol günä edip bilmese-de, Şeýtana Ony üç gezek synamak üçin ylahy rugsat berildi (Luka 4:1-13). Bu Rebbiň Petrusyň Şeýtanyň ony bugdaý ýaly elemek isleýändigi baradaky sözlerine laýyk gelýär (Luka 22:31). Grek dilinde bu aýat Şeýtanyň resulyň imanyny synamak üçin resmi rugsat sorandygyny aňladýar. Eýýubuň azaplarynda Hudaý synagyň çäklerini kesgitläpdi we Şeýtana onuň janyny almak gadagan edildi. Hudaý bu çäkleri kesgitlän ýerinde, iblis boýun egmelidir.
Biz ähli “ýalňyşlyklaryň” Hudaýa ýüklenýän ýykylan dünýäde ýaşaýarys. Şeýtan keramatly adamlaryň Hudaýa nälet edip ölmeklerini arzuw edýär. Tarsusly Saul şägirtleri sinagogada urup, olary küfür etmäge mejbur etdi. Ol ezilenleriň Isany inkär etjekdigini ýa-da Ony has açyk boýun alyp, ýazgarylmagyny umyt edýärdi (Resullar 9:1-2,13-14). Biz “Hudaýyň ody” “goýunlary we gullukçylary” ýakýan ýaly sözleri belleýäris (Eýýup 1:16). Eýýup bu adalatsyzlygy Hudaýa ýazmak synagynda bolup bilerdi. Emma Eýýup Hudaýy aýyplamady, gaýtam “Reb berdi, Reb aldy; Rebbiň ady mübärek bolsun” (Eýýup 1:21) diýip boýun aldy. Şeýle hem, ol aýalynyň ejir çekýän wagtynda Hudaýa nälet etmegini aýdandygy üçin käýedi.
Teselli
Eýýubuň ejir çekmeginiň başga bir tarapy, onuň tesellisiz ejir çekmäge goýulmagydy. Ony teselli etmäge synanyşanlar diňe gamyň üstüne gam goşdular, ony agyry bilen gygyrmaga mejbur etdiler: “Siz hemmäňiz betbagt teselli berijilersiňiz” (Eýýup 16:2). Eýýuba ýeňillik ýokdy, sebäbi onuň agyrysyny ýeňilleşdirip biljek hiç zat ýokdy. Maşgalasy we dostlary ondan gaçdylar, hatda gullukçylary hem kömek sorap gygyrmagyny äsgermezlik etdiler. Synag geçenden soň hemmeler ony teselli etmäge galdylar, ýöne şoňa çenli oňa jenaýatçy ýaly garaldy. Ol kömek eden ähli dul aýallar nirededi, we onuň atalyk mähirini bilen ýetimler nirededi? Ol iýmitlendiren gedaýlar onuň bilen külde oturyp, onuň gamynda paýlaşdylarmi? Eýýup tarapyndan baýlaşan hiç bir adam ony horluk gijelerinde we gündizlerinde kömek etmedi.
Eýýubuň tejribesi keramatly adamyň iň agyr ejirleri döz gelip bilýändigini subut edýär. Biz garry resuly Ýahýanyň Patmosyň jezalandyryş koloniýasyna iberilendigini hem ýatlap bileris (Ylham 1:9). Şeýlelik bilen, Eýýubuň sözleri gadymy döwürlerdäki ýaly häzirki döwürde-de ähmiýetlidir:
Men bilýärin, meniň halasgärim diridir we ol soňky gün ýer ýüzünde durar (Eýýup 19:25).
