SORAG: Süleýmanyň tymsallary 3:5-däki «öz aklyňa bil baglama» diýen jümle nämäni aňladýar? Eger men öz aklyma bil baglap bilmesem, başga biriniň akylyna nädip bil baglap bilerin?
JOGAP:
Biz bir aýady düşündirmek islesek
Biz bir aýady ýa-da bu ýagdaýda aýatdaky bir jümläni düşündirmek islesek, onuň nirede ýerleşýändigini okamak hemişe peýdalydyr. Süleýmanyň tymsallary kitaby Dawut patyşanyň ogly Süleýman patyşa tarapyndan ýazylypdyr. Süleýman Mukaddes Kitabyň bize aýdýan iň akyldar ynsanydy.
Biz Isa Mesih, biziň üçin ölmegi üçin Adam bolan Hudaý Ogly, Akyldarlygyň Özüdigini ýatda saklamalydyrys. Bu Süleýmanyň tymsallary 8-de, esasanam 22-31-nji aýatlarda görkezilýär. Ýahýa 1:3 we Koloseliler 1:16 bize Onuň ähli zatlaryň Ýaradyjysydygyny açyk aýdýar, we biz ýaradylyşy, iň kiçijik wirusdan iň uzak galaktika çenli näçe köp öwrensek, onuň şonça-da çylşyrymlydygyny görýäris. Şeýlelik bilen, ähli zatlary ýaradan, şeýle-de olary özbaşdak işlemegi üçin dizaýn eden Ýaradyjysy nähili akyldar! Mundan başga-da, biz Onuň bizi halas etmek we bereketlemek üçin, asman we ýer ýaradylmazdan köp öň (Efesliler 1:4) eden meýilnamalaryny göz öňüne getirenimizde, Onuň akyldarlygyna, we Onuň söýgüsiniň we dogrulygynyň ähli zatlarda nähili kämil deňagramlylykdadyna haýran galýarys.
Süleýmanyň Süleýmanyň tymsallarynyň ilkinji bölümlerinde köp gezek «Oglum» diýendiginden, we esasanam Süleýmanyň tymsallary 4:1-13-de aýdanlaryndan, biz onuň bu kitaby esasanam ogly Rehoboam üçin ýazandygyny bilýäris. Mukaddes Ýazgylar Süleýmanyň diňe bu ogluny we iki gyzyny agzaýar, onuň başga çagalarynyň bardygyny hiç hili görkezmeýär, bu Süleýmanyň aýallarynyň we gyrnaklarynyň sanyny göz öňüne getirenimizde bizi haýran galdyrýar. Gynansak-da, Rehoboam atasynyň maslahatyna gulak asan ýaly däl. Gaýtam, ol dostlarynyň maslahatyna eýerdi we şeýlelik bilen patyşalygyň köp bölegini ýitirdi. Häzirki wagtda bagt we bereket ýoly Hudaýyň Öz Sözünde bize berýän taglymatyna boýun bolmakdyr.
Göni kontekst
«Öz aklyňa bil baglama» diýen aňlatmanyň göni konteksti şeýle: «Oglum, kanunymy unutma, ýöne ýüregiň meniň tabşyryklarymy saklasyn … rehimdarlyk we hakykat seni terk etmesin; olary boýnuňa daň, ýüregiňiň tagtasyna ýaz, we şeýlelik bilen Hudaýyň we adamyň öňünde merhemet we uly hormat tap. Bütin ýüregiň bilen Rebbiňe bil bagla, we öz aklyňa bil baglama; ähli ýollaryňda Ony ykrar et, we Ol seniň ýollaryňy gönelder. Öz gözüňde akyldar bolma; Rebden gork we ýamandan daşlaş. Bu seniň teniňe saglyk, we süňkleriňe güýç bolar» (Süleýmanyň tymsallary 3:1,3-8 NKJV).
Akyldar Süleýman, ömrüniň bu nokadynda, «Rebbi söýýärdi» (1 Patyşalar 3:3) we Onuň bilen ýöreýärdi. Bu Süleýmanyň tymsallary kitabynyň dowamynda aýdyňdyr. Gynansak-da, ömrüniň ahyrynda ol käbir butparaz aýallary tarapyndan ýoldan çykaryldy, we onuň ömri gara bulut astynda gutardy.
Görenlerimizden görnüşi ýaly, iň akyldar adamlar hem özlerine ýa-da öz akyldarlyklaryna bil baglap bilmeýärler. Süleýman öz ömrüni gowy tamamlamady. Biz bu barada 2 Patyşalar we Hronikalar kitaplarynyň ikisinde-de okap, onuň Reb üçin gymmatly ybadathanany we öz köşgüni gurýandygyny görýäris. Biz Şeba şa zenanynyň oňa baryp görýändigini we onuň akyldarlygyndan we Rebbiň öýüne giden ýolundan gaty täsirlenendigini görýäris. Ýöne biz bu iň akyldar adamyň, akyldarlygy bilen meşhur bolan we hatda Mukaddes Ruh tarapyndan Hudaýyň Sözüniň bir bölegi bolan kitaplary ýazmaga ylham berlen adamyň, ogly we 3000 ýyl soňra biziň üçin ýazan maslahatyna eýermezligini görenimizde, öz aklymyza bil baglamagyň akmaklygyny görýäris. Biz şeýle-de başga hiç bir adamyň, ol biziň ýanýoldaşymyz, dostlarymyz, alymlar, syýasatçylar, dini liderler ýa-da başga islendik ynsan, geçmişdäki ýa-da häzirki bolsun, aklyna bil baglap bilmeýändigimizi bilýäris.
Biz Hudaýa seretmelidiris
Biz Hudaýa, hakyky akyldarlygyň ýeke-täk çeşmesine seretmelidiris. «Eger siziň biriňizde akyldarlyk ýok bolsa» – we hemmämizde ýok – «goý, ol ähli adamlara jomartlyk bilen we aýyplamazdan berýän Hudaýdan sorsun, we oňa berler. Ýöne goý, ol iman bilen, şübhelenmezden sorsun,» diýip, resuly Ýakup öz hatynyň 1:5-6-njy babynda biziň üçin ýazýar.
Süleýmanyň tymsallarynda we Hudaýyň Sözüniň beýleki böleklerinde biz «Rebden gorkmak akyldarlygyň başlangyjydyr» (Süleýmanyň tymsallary 9:10) ýaly zatlary aýdýan aýatlary tapýarys. Zebur 111:10 goşýar: «Onuň tabşyryklaryny ýerine ýetirýänleriň hemmesi gowy düşünjä eýedir.» Hudaýyň Sözüne, Mukaddes Kitaba, ýol görkezmek we soraglarymyza jogap tapmak üçin seretmek, öz çäkli düşünjämize bil baglamakdan has gowudyr. Geliň, doga-dilegde Hudaýa pespällik bilen ýüzleneliň. Biz Onuň bilen islendik zat barada gürleşip bileris. Oňa näme etmelidigini aýtjak bolmaň; goý, Ol Öz islegi boýunça jogap bersin. Ony ykrar etmegi we Oňa minnetdar bolmagy unutmaň, Ol, nähili beýik bolsa-da, size – we maňa-da – jogap, ýol görkezme, ruhlandyrma, kömek we bize zerur bolan islendik zady bermek üçin egiler!
