Ýewreýler 9 ganyň ähmiýetini düşündirýär
SORAG: Hudaý näme üçin Gelip çykyş 4-de Kaýynyň gurbanlygyny ret etdi we Abeliniňkini kabul etdi? Munuň gan bilen baglanyşygy barmy?
JOGAP: Ýewreýler 9 Köne Ähtdäki gurbanlyklarda ganyň ähmiýetini düşündirýär. 22-nji aýatda açyk aýdylýar: “Kanuna görä, ähli zatlar diýen ýaly gan bilen arassalanýar, we gan dökülmezden günä geçilmeýär ” (NKJV, kursiw goşulan). Nuh we onuň maşgalasy gämiden çykyp, Hudaýa gurbanlyk berenlerinde, Hudaý olara pata berdi we arassalanan ýerde ýaşaýyşlary üçin täze görkezmeler berdi. Ol adamlara haýwanlary öldürmäge we iýmäge rugsat berdi, edil öňki ýaly ösümlikleri iýmäge rugsat berşi ýaly. Ýöne ol bu rugsatda bir çäklendirme goýdy: “Ýöne siz eti onuň jany bilen, ýagny gany bilen iýmeli däl” (Gelip çykyş 9:4). Hudaý soňra Ysraýyla Özüne nädip gurbanlyk bermelidikleri barada görkezmeler berdi. Beýleki görkezmeleriň arasynda olara şeýle diýdi: “Ysraýyl öýünden ýa-da siziň arasynda ýaşaýan ýat adamlardan kim gan iýse, Men gan iýýän adama garşy ýüzümi öwürerin we ony öz halkynyň arasyndan keserin. Çünki etiň jany ganda , we Men ony size gurbanlyk sypasynda berdim, janyňyz üçin töleg etmek üçin; çünki gan janyň tölegini edýär ” (Lewiler 17:10-11).
Adam we How ene Eden bagynda günä düşenlerinden soň öz günälerini duýanlarynda, injir ýapraklaryndan örtükler ýasap, öz ýalaňaçlyklaryny ýapmak islediler. Muňa garamazdan, olar henizem özlerini günäkär duýdular we Hudaý olary çagyran mahaly gorkdular. Hudaý Adam we How ene bilen günä barada gürleşeninden soň, “Reb Hudaý olara deriden donlar ýasady we olary geýdirdi” (Gelip çykyş 3:21). Elbetde, deriden eşik ýasamak üçin, derisi soýulýan haýwan ölýär; onuň gany dökülýär. Abel, Ýewreýler 11:4-de aýdylşy ýaly, “Hudaýa Kaýynyňkydan has gowy gurbanlyk berdi, şonuň arkaly ol dogry adamdygyna şaýatlyk aldy, Hudaý onuň sowgatlaryna şaýatlyk etdi.” Bu has gowy gurbanlyk bir ýa-da birnäçe bigünä guzylardy, olar öldürildi, çünki “günäniň hakynyň ölüm” (Rimliler 6:23) şol wagtky ýaly şu gün hem dogrydy. Şeýle gurbanlyk Mesih, Hudaýyň Guzy, biziň günälerimiz üçin ölmeginiň öňünden görkezilişidi. “Isa Mesihiň, Onuň [Hudaýyň] Oglunyň gany bizi ähli günälerden arassalaýar” (1 Ýahýa 1:7).
Kaýyn bolsa “ýerden hasyl gurbanlygyny Hudaýa getirdi” (Gelip çykyş 4:3). Hudaý Adamyň hatyrasyna ýeri gargapdy we oňa şeýle diýipdi: “Sen ömrüň ähli günlerinde ony zähmet bilen iýersiň … Ýüzüňiň derini döküp çörek iýersiň, tä ýere gaýdyp barýançaň” (3:17,19). Şeýlelik bilen, Kaýynyň gurbanlygyndaky miweler we gök önümler näçe lezzetli bolsa-da, olar gargalan ýerden gelipdi we Kaýynyň agyr zähmetiniň önümidir. Şu günki adamlar hem öz gowy işleri bilen Hudaýa gelmäge synanyşýarlar – gowy işler etmek, başgalara mähirli bolmak, ybadathana gitmek ýa-da biriniň agzasy bolmak, suwda çokundyrylmak, mukaddes dabaralara gatnaşmak, ybadathana ýa-da mätäçlere jomartlyk bilen sadaka bermek, alkogoldan we neşelerden saklanmak, doga okamak, ahlakly durmuş sürmek ýa-da başga haýsy gowy işi etseler-de.
Hudaý Kaýynyň gurbanlygyny kabul etmedik mahaly, Kaýyn gaty gaharlanypdy. Hudaý oňa akyl berdi, ýöne Hudaýyň aýdanlaryna gulak asmagyň ýerine, Kaýyn dogany Abelini öldürdi, onuň ganyny dökdi. Kaýyn Hudaýa günäkär hökmünde, öz mätäçligini kiçigöwünlilik bilen ykrar edip gelmändi. Ol öz günäkärligini duýmady, ýöne ony açyk görkezdi. Hudaýyň prinsipi Efesliler 2:9-da açyk aýdylýar, ol ýerde halas bolmak “işlerden däl, hiç kim öwünmesin” diýilýär. Hudaýyň Sözündäki başga köp aýatlar hem esasan şol bir zady aýdýar.
Hudaý biziň günäkärkäk Mesih biziň üçin öleninde, Öz söýgüsini bize görkezýär. Şonuň üçin, indi Onuň gany bilen aklananymyzdan soň, biz Onuň arkaly gazapdan halas bolarys (Rimliler 5:8-9).
Adamzadyň döremeginden bäri, iki topar emele geldi. Kaýyn, ýerde doglan ilkinji adam, öz gözlerinde dogry bolan adamlaryň mysalydyr. Ol özünden we öz işlerinden razy we günäniň we onuň netijeleriniň bilimsizdir. Ol Hudaýyň öňünde öz işiniň miwesi, gargalan topragyň miwesi bilen peýda bolýar. Hudaý munuň nämesini belläp bilerdi? Abel, ikinji adam, iman hatarynyň başydyr. Ol Ýewreýler 11:4-de hormat sanawyny açýar. Onuň beren gurbanlygy Kaýynyňkydan “has gowy” boldy, sebäbi ol Hudaýyň pikirini düşündirip berildi.
—Žan Koeçlin, Günden Güne, 1-nji tom (uýgunlaşdyrylan)
