Aloes

('ahâlîm, Nakyllar 7:17, Sanlar 24:6 ['lign aloes']; 'ahâlôth, Zebur 45:8, Süleýmanyň Aýdymy 4:14; şeýle hem aloē, Ýahýa 19:39). Bu häzirki bürgüt agajy (sanskrit aguru sözünden gelip çykan at); onuň lukmançylykda ulanylýan adaty ajy aloes bilen ýa-da häzirki wagtda Palestinanyň baglarynda köp ösdürilýän, ýöne ýaňy-ýakynda getirilýän Amerikan aloes bilen hiç hili baglanyşygy ýok. Bu bürgüt agajy Aquilariaceæ tertibindäki ösümliklerden alynýar, ýöne ysy gowy bölekleri keselli bölekleridir; ysy gowy häsiýetleri rezin bilen siňdirilmegi sebäplidir, we iň gowy görnüşleri suwa salnanda çökýär. Agajyň bu üýtgemesiniň ösmegi ony ýere gömmek bilen çaltlandyrylýar. Bu agajyň söwdasy irki döwürlerden bäri dowam edýär; ol Hindistandan, Malaý ýarymadasyndan we ş.m. gelýär, we uzak wagtdan bäri araplaryň halaýan zatlarynyň biri bolup, olar oňa el 'ud diýýärler. Balaamyň bu sözi (Sanlar 24:6-da 'lign aloes' diýlip terjime edilen) ulanmagy kynçylyk döredýär. Ýa ol agajy diňe eşiden zatlaryna esaslanyp agzap geçmeli bolupdyr, ýa-da şol wagt Iordan jülgesinde şol bir atly başga bir ösümlik ösüp bilipdir, ýa-da, iň ähtimal, ýewreý sözi ýalňyş transkripsiýa edilipdir. 'Palmalar' we 'terebintler' ikisi hem laýyk alternatiwalar hökmünde teklip edildi. E. W. G. Masterman.