Apollos

Ýok ediji

Aleksandriýadan gelen, çeper dilli we Mukaddes Ýazgylarda güýçli adam, ol diňe Ýahýanyň suwda çokundyrmasyny bilýän wagtynda Isanyň zatlaryny yhlas bilen öwretdi. Efesde oňa Priskilla bilen Akila has kämil öwretdiler. Ol Korinfde, Pawlus resulyň yzyndan işledi, şonuň üçin Pawlus 'Men ekdim, Apollos suwlady' diýip bilýärdi we soňra Apollosyň Korinfe gaýtadan gelmegini gaty isledi. Onuň ady Korinfdäki partiýa ruhy bilen baglanyşykly Pawlusyň ady bilen baglanyşyklydyr, ony resul güýçli ýazgardy; ýöne onuň 'bu zatlary özüne we Apollosa geçirdim' diýen sözlerinden, Korinflileriň ýerli ýolbaşçylarynyň bolandygy, olaryň özlerini olaryň aşagyna goýandygy, olaryň atlaryny agzamandygy; we olaryň zerur sapagy öwredendigi we olaryň ýolbaşçylarynyň atlarynyň ýerine öz adyny we Apollosyň adyny ulanyp umumy prinsipi kesgitländigini görkezýär. Resullar 18:24; Resullar 19:1; 1 Korinfliler 1:12; 1 Korinfliler 3:4-22; 1 Korinfliler 4:6; 1 Korinfliler 16:12; Titus 3:13.

(Apolloniusdan gysgaldylan, Resullar 18:24-däki Deuteronomist tekstinde peýda bolýan lakam). Titus 3:13-däki şübheli salgylanmadan başga, Apollos baradaky bilimimizi 1 Korinfliler we Resullar 18:24-28-den alýarys. Resullar kitabynda ol Aleksandriýaly ýehudy, çeper dilli adam, Köne Äht barada netijeli bilimi bolan adam hökmünde suratlandyrylýar. Ol Pawlus pygamber ol ýere gelmezden ozal Efese geldi we Rebbiň ýolunda öwredilip, öz garaýyşlaryny sinagogada yhlas bilen wagyz etdi, ol ýerde Priskilla bilen Akila ony eşitdiler. Onuň garaýyşlarynyň nämedigini takyk kesgitlemek aňsat däl. Resullar 18:25 olaryň haýsydyr bir manyda mesihçi bolandygyny, Isanyň taryhyny bilendigini, Oňa Mesih hökmünde ynanandygyny, ýöne Mukaddes Ruhyň gelendigini bilmändigini görkezýär. Resullar 19:1 we ş.m.-de agzalýan şägirtler, açyk-aýdyň meňzeş ýagdaýda bolanlar, hatda muny-da bilmeýän ýaly görünýärler; we ‘Rebbiň ýolunda öwredilen’ diýmek mesihçilik diýmek däldir, hatda ‘Isa bilen baglanyşykly zatlar’ diýen jümle diňe Mesihçilik pygamberliklerine degişli bolup biler (seret Luka 24:27, we JThS, Okt. 1905-däki J. H. A. Hartyň ‘Apollos’ atly makalasyna seret). Efesde Apollos diňe Ýahýanyň toba suwda çokundyrmasyny wagyz eden bolup biler. Emma Priskilla bilen Akila ony doly mesihçi etdiler. Soňra Apollos Korinfde uly üstünlik bilen işledi. Onuň çeper dili we Filoniki medeniýeti oňa akyldarlyk adyny getirdi we onuň wagyzlaryny özüne çekiji etdi, şonuň üçin köp adamlar özlerini onuň aýratyn yzyna eýerijileri diýip yglan etdiler (1 Korinfliler 1:12). Apollosyň Korinfdäki taglymaty allegoriki düşündiriş, Hudaýyň biliminiň üstünde durmak we tebigata laýyk ýaşamak zerurlygy bilen tapawutlanan bolup biler (seret Pawlus pygamberiň 1 Korinfliler 11:14-däki ‘tebigat’ baradaky ýiti sözlerine). Emma Korinfdäki partiýa dawasy onuň maksady däldi. Apollos bilen Pawlus öz hoş habarlarynda ylalaşýardylar (1 Korinfliler 3:8), bu Korinflileriň gözden salan hakykatydy. Apollos Korinflileriň tiz ikinji gezek gelmek baradaky haýyşyny ret etdi (1 Korinfliler 16:12). Pawlus pygamber, görnüşinden, Apollos barada Resul hökmünde gürleýär (1 Korinfliler 4:9). Apollosyň taglymaty barada takyk ýazgylarymyz ýok, ýöne onuň öwrülmezinden ozal Süleýmanyň Akyldarlygyny, soň bolsa Ýewreýlere haty ýazandygy öňe sürüldi. H. G. Wud.