Aşdod

Men zaýalarin

Filistlileriň bäş sany esasy şäheriniň biri. Ol Ýahuda berildi, ýöne olar tarapyndan boýun egdirilmedi we şeýlelik bilen olaryň gapdalynda tiken boldy. Sanlar 33:55. Filistliler sandykçany bu şähere getirdiler we ol ýerde olaryň balyk-hudaýy Dagon onuň öňünde ýykyldy. 1 Şamuwel 5:1-7. Uzziýa onuň diwaryny ýykdy we golaýynda şäherler gurdy. 2 Ýyl ýazgylary 26:6. Ol Palestinadan Müsüre barýan uly ýoluň üstündedi, bu bolsa Asur patyşasy Sargonyň takmynan b.e. öň 714-nji ýylda ony öz serkerdesi arkaly almagyna sebäp boldy. Işaýa 20:1. Gerodot Müsür patyşasy Psammetihusyň ony 29 ýyl gabawda saklandygyny ýazýar. Ýeremiýa Aşdody Hudaýyň gazabyny içmäge mejbur edilen ýerleriň biri hökmünde agzaýar. Ýeremiýa 25:15-20. Makkabeýler şäheri ýykdylar, ýöne Gabinius ony b.e. öň 55-nji ýylda Rimleriň Ýahudiýany basyp almagy döwründe täzeden gurdy we soňra Beýik Hirodyň ölüminden soň onuň uýasy Salome berildi. Ol Ortaýer deňizinden takmynan 3 mil uzaklykda we Gaza bilen Ýoppanyň arasynda ýerleşýärdi. Ol häzir Esdud ýa-da Esdood diýlip atlandyrylýar, 31 46' N, 34 40' E, we hasylly düzlükde ýerleşse-de, gaty garyp. Täze Ähtde ol AZOTUS diýlip atlandyrylýar, ol ýerde Filipus ýewnuhy suwa çümdürenden soň tapyldy. Resullar 8:40. Onuň ýaşaýjylary ASHDODLYLAR, ASHDOTHLYLAR diýlip agzalýar. Ýeşuwa 13:3; Nehemiýa 4:7.

Aşdod ('gala'; Grek Azotus). Filistlileriň bäş şäheriniň biri; Ýeşuwa tarapyndan basylyp alynmady (Ýeşuwa 13:3), we öldürilmedik Anakimliler üçin gaçybatalga boldy (Ýeşuwa 11:22); nazary taýdan Ýahuda taýpasyna berildi (Ýeşuwa 15:47). Filistliler sandykçany bu ýere getirdiler we soňra Gata iberdiler, sebäbi bubon taunynyň ýaýramagy sebäpli (1 Şamuwel 5:1-8). Uzziýa şähere hüjüm etdi, diwarlaryny ýykdy we golaýynda ýaşaýyş ýerlerini gurdu (2 Ýyl ýazgylary 26:6). Aşdodlylar Nehemiýanyň Iýerusalimi dikeltmegine garşy Sanballat bilen birleşdiler (Nehemiýa 4:7), ýöne şol döwürdäki käbir ýehudylar Aşdoddan aýal aldylar we olaryň çagalary onuň şiwesinde gürleýärdiler (Nehemiýa 13:23-24). Ol Sargonyň serkerdesi tarapyndan basylyp alyndy (Işaýa 20:1). Ýeremiýa, Amos, Sefanýa we Zakarýa oňa garşy aýyplamalar aýtdylar. Ol ýene-de Ýahuda Makkabeý tarapyndan (1 Makkabeýler 5:68) we ýene-de Ýonatan tarapyndan (1 Makkabeýler 10:84) basylyp alyndy. Täze Ähtde oňa ýekeje salgylanma Filipusyň Efiopiýalyny suwa çümdürenden soň ol ýere gitmegi baradaky ýazgydyr (Resullar 8:40). Ol häzirki Esdud bilen deňeşdirilýär, bu obanyň Ýaffa bilen 'Askalan aralygynyň üçden iki bölegine golaýynda we deňizden takmynan 3 mil uzaklykda ýerleşýär. Ol bir depäniň eňňidinde ýerleşýär we onuň girelgesinde uly orta asyr hanasynyň galyndylary bar. Häzirki diwarlarda bu ýerde we beýleki ýerlerde gadymy binalaryň bölekleri tapylýar. R. A. S. Makalister.