Azazel

Gidiş geçisi

Ýewreý dilindäki we Gaýtadan seredilen wersiýadaky at, günäleri ýüklenen iki geçiden biriniň iberilen çöl ruhuna degişlidir, Günäleri ýuwmak güni (Lewiler 16:8; Lewiler 16:10; Lewiler 16:26 Gaýtadan seredilen wersiýa, seret Günäleri ýuwmak [Güni]). Etimologiýasy, gelip çykyşy we ähmiýeti entek çaklamalar meselesidir. Awtorlaşdyrylan wersiýanyň günä geçisi (ýagny, gaçmaga rugsat berlen geçi, bu Wulgatdaky caper emissarius-dan gelip çykýar) Azazel sözüniň asyl nusgasynda hususy atdygyny we aýratyn-da, çöllükde ýa-da 'ýalňyz ýerde' ýaşaýan güýçli ruhuň ýa-da jynyň adydygyny gizleýär (Lewiler 16:22 Gaýtadan seredilen wersiýa). Bu däp-dessurdaky bu geň elementiň iň ynamdar düşündirişi, Azazeli meýdan ruhlaryna ýa-da satyrlara (sözme-söz 'teke') bikanun sežde etmek bilen baglanyşdyrýan düşündirişdir, bu barada Köne Ähtdäki birnäçe ýerde agzalýar (Lewiler 17:7, Işaýa 13:21 we ş.m.). Lewiler 16:1-34-iň häzirki görnüşindäki awtorlarynyň maksady, satyrlaryň şazadasy hasaplanýan Azazele ykrar edilen däp-dessurda ýer bermek bilen, bu meşhur ynanjyň we tejribäniň köklerine zarba urmak bolup biler. Hristiançylygyň özi beýle hereket üçin köp meňzeşlikleri üpjün edip biler. Günäniň, keseliň we ş.m. janly jandarlara, haýwanlara ýa-da guşlara geçirilip aýrylyp bilinjekdigine ynanmak Semit halklary bilen çäklenmeýär we ýewreý däp-dessurynda, heýwere keselli adamy arassalamak dabarasynda (Lewiler 14:53) öz meňzeşligini tapýar. Enoh kitabynyň (takmynan b.e. öň 180 ýyl) Azazel, Gelip çykyş 6:1 we ş.m. beýan edilen birleşmeleriň nesilleri bolan ýykylan perişdeleriň şazadasy hökmünde peýda bolýar. A. R. S. Kennedi.