Agsak

Reb agsaýanlaryň üç toparyny tapawutlandyrdy: şeýle doglanlar; erkekler tarapyndan agsaýan edilenler; we özlerini gökleriň patyşalygy üçin şeýle edenler. Matta 19:12. Mukaddes Ýazgylarda başgaça agzalýan ikinji topar. Olar köplenç gündogar köşgünde täsirli adamlara öwrülýärdiler we haremilere seredýärdiler; we birnäçe bolanda olaryň ‘şazadasy’ diýlip atlandyrylýan biri bardy. Jeremiýa 29:2; Daniýel 1:3-18; Resullaryň Işleri 8:27. Jeremiýa dostluk eden Ebed-Melek Zedekiýanyň öýündäki agsaýandy. Jeremiýa 38:7-13. We Ýezebeli penjireden zyňanlar agsaýanlardy. 2 Patyşalar 9:32. Bu Ysraýylyň şeýle adamlary ulanmakda Gündogaryň däbine eýerendigini görkezýär. Ysraýyla garşy pygamberlik edilen zatlaryň biri, olaryň ogullarynyň Babylyň patyşasynyň köşgünde agsaýan edilmelidigidi. 2 Patyşalar 20:18; Işaýa 39:7. Daniýeliň we onuň ýoldaşlarynyň ýagdaýy munuň ýerine ýetirilişiniň mysalydy, sebäbi olar ‘agsaýanlaryň hojaýynynyň’ seredine tabşyryldy. Saris sözi ‘agsaýan’ manysyny aňlatsa-da, Awtorlaşdyrylan Wersiýada köplenç ‘palata’ we ‘ofiser’ diýlip terjime edilýär, sebäbi agsaýanlar şeýle ynamly wezipelerde ulanylýardy. Filip tarapyndan suwa çümdürilen Efiopiýaly adam şa zenanynyň ýanynda uly ygtyýarly agsaýandy. Resullaryň Işleri 8:27.

Sözüň hakyky manysynda, agsaýan adam (Kanun taglymaty 23:1), ýöne ýewreý sârîs sözüniň hemişe bu manyny aňladýandygy doly anyk däl, we bu näbellilik biziň iňlis terjimämizde öz beýanyny tapýar, ol ýerde ‘ofiser’ we ‘palata’ sözleri köplenç duş gelýär. Jeremiýany Awtorlaşdyrylan Wersiýa üçin terjime eden alymlar toparynyň ähli ýerinde ‘agsaýan’ sözüne ygrarly bolandygy bellärliklidir: gynansak-da, Reýwizerler Jeremiýa 52:25-i 2 Patyşalar 25:19-a laýyk getirmek bilen simmetriýany bozupdyrlar. Sârîs sözüni ‘ofiser’ ýa-da ‘palata’ ýaly terjime etmegiň peýdasyna aşakdaky sebäpler, olaryň hiç biri-de kesgitli däl, öňe sürüldi.

1. Potifaryň (Gelip çykyş 37:36) öýlenen bolmagy. Ýöne hakyky agsaýanlara bu gadagan edilmändi (seret Ter. Eun. 4, 3, 24; Juv. vi. 366; Sirah 20:4; Sirah 30:20 we ş.m.). Gelip çykyş 39:1-däki Ýusubyň ilkinji hojaýynyny onuň azdyryjysynyň adamsy bilen deňleşdirýän sözler goşmaça.
2. 2 Patyşalar 25:19 we ş.m. ýerlerde ‘agsaýanlar’ harby buýruklary ýerine ýetirýärler, emma olar adatça söweşjeň däl (imbelles, Juv. l.c.). Ýöne olaryň arasynda ökde serkerdeler hem bolupdyr.
3. Gelip çykyş 40:2; Gelip çykyş 40:7-de berk manysynyň üstünde durup bilmezlik. Ýöne bu ýerde-de kabul ederliklidir. Ysraýyl we Ýahuda patyşalary öz güýçli goňşularyna öýkünip, agsaýanlary (1) harem goragçylary hökmünde (2 Patyşalar 9:32, Jeremiýa 41:16); Ester 1:12; Ester 4:4 pars ulanylyşynyň mysallarydyr; (2) harby we beýleki möhüm wezipelerde (1 Şamuwel 8:15, 1 Patyşalar 22:9, 2 Patyşalar 8:6; 2 Patyşalar 23:11; 2 Patyşalar 24:12; 2 Patyşalar 24:15; 2 Patyşalar 25:19, 1 Hronika 28:1, 2 Hronika 18:8, Jeremiýa 29:2; Jeremiýa 34:19; Jeremiýa 38:7; deňeşdir Gelip çykyş 37:36; Gelip çykyş 40:2; Gelip çykyş 40:7, Resullaryň Işleri 8:27, Daniýel 1:3 ýesirleriň agsaýan edilendigini hökman aňlatmaýar) ulandylar. Bu synpyň adamlarynyň köşgünde eden hyzmatlary we olaryň köplenç gazanan güýji üçin seret: Iosifus Ant. XVI. viii. 1. Ýöne olaryň gazananlary kemsitme we ýitgi duýgusyny aýryp bilmedi (2 Patyşalar 20:18, Işaýa 39:7). Kanun taglymaty 23:1 olary jemgyýetçilik ybadatyndan çykardy, bir bölegi öz-özüňi şikeslendirmek köplenç butparaz hudaýyň hormatyna edilýändigi sebäpli, we bir bölegi şikeslenen jandaryň Ýahwe hyzmaty üçin ýarawsyz hasaplanandygy sebäpli (Lewiler 21:20; Lewiler 22:24). Ýöne bu gadaganlyk Işaýa 56:4-5 bilen aýryldy. Eusebius (HE vi. 8) Origeniň Matta 19:12-däki obrazly dili nädogry düşündirilişini gürrüň berýär; Origeniň bu bölege öz düşündirişi ony soňra harplar boýunça kabul edip, oňa laýyk hereket edendigine ökünendigini görkezýär. Seret: Efiopiýaly agsaýan. J. Teýlor.