Akmak

Ýewreý dilinde akmaklygyň dürli görnüşlerini aňladýan sözler köp. 1. Kesîl dili ýiti, ‘onuň agzy öz heläkçiligidir’ (Süleýman pygamberiň tymsallary 18:7; Süleýman pygamberiň tymsallary 9:13; Süleýman pygamberiň tymsallary 14:33 bilen deňeşdiriň); Wagyzçy 5:1-de ‘akmaklaryň gurbany’ agzy bilen howlukmaç hereket edýän adam tarapyndan berilýär. Emma beýle adam ‘ýamanlykdan has köp şadyýan, pikirsiz we gowgaly’. 2. Sâkhâl akmaklygyny sözde däl-de, hereketde görkezýär; Dawut adamlary sanandan soň, ‘gaty akmaklyk’ edendigi üçin özüni ýazgardy (2 Samuel 24:10). Netijeler bu synpyň akmaklarynyň hasaplamalarynda ýalňyşandyklaryny subut edýär (Gelip çykyş 31:28, 1 Samuel 13:13, Işaýa 44:25). 3. ’Evîl akmak, käýinçlere çydamsyz, köplenç gaharjaň we dawaçyl. Ol akyldarlygy we görkezmäni äsgermezlik edýär (Süleýman pygamberiň tymsallary 1:7; Süleýman pygamberiň tymsallary 15:5 bilen deňeşdiriň), tiz gaharjaň bolýar (Süleýman pygamberiň tymsallary 12:16; Süleýman pygamberiň tymsallary 27:3) we käwagt günäkär hökmünde häsiýetlendirilip bilner (Süleýman pygamberiň tymsallary 5:22 we ş.m., Süleýman pygamberiň tymsallary 24:9). 4. Nâbhâlyň akmaklygy hiç haçan diňe intellektual ýetmezçilik ýa-da akmaklyk däldir; bu ahlak kemçiligi, käwagt jenaýat, hemişe günädir. ‘Akmaklyk etmek’ aşa ahlaksyzlygyň (Kanun taglymaty 22:21, Ýeremiýa 29:23) ýumşak aňlatmasydyr; bu söz mukaddes zatlary kemsitmek (Ýeşuwa 7:15), küpürlik (Zeburlar 74:18), şeýle hem umumy ahlaksyzlyk (Kanun taglymaty 32:6, Zeburlar 14:1) üçin hem ulanylýar. Bu sözler käwagt has umumy manyda ulanylýar; islendik ýerde ulanylýan manynyň inçe tarapyny kesgitlemek üçin konteksti öwrenmek möhümdir. Goşmaça maglumat üçin Kenediniň, Ýewreý sinonimleri, s. 29 we ş.m. serediň. Täze Ähtde ‘akmak’ üçin grek sözleri ony ‘düşünjede ýetmezçilik edýän’ (Luka 24:25), ‘paýhasyz’ (Efesliler 5:16), ‘duýgusyz’ (Luka 12:20), ‘akylsyz’ (Rimliler 1:21) hökmünde häsiýetlendirýär. Köne Ähtdäki ‘ahlaksyz akmak’ sözüne gabat gelýän grek sözi Matta 5:22-de tapylýar: Raka ‘adamyň kellesine hormatsyzlyk = sen akmak!’ diýmekdir. Emma ‘akmak’ (môre) ‘onuň ýüregine we häsiýetine hormatsyzlyk = sen hilegär!’ diýmekdir (Brus, Expositor’s Greek Testament, şol ýerde). Eger môre ‘ýewreý ýazgaryş aňlatmasy’ bolsa (Gaýtadan seredilen wersiýanyň gyrasy), onda ol ‘Grek Ähtindäki ýeke-täk arassa ýewreý sözi bolmak hormatyna eýe bolardy’ (Fild, Täze Ähtiň terjimesi boýunça bellikler, s. 3). ‘Arassa ýewreý sözi’ Septuagintadan alynmadyk we arameý däl söz diýmekdir. J. G. Tasker.