Biziň söýgüli jenap J. N. Darbimiz babyň üç sany görnükli temasyny görkezdi:
- «Hudaýyň islegi» (Ýewreýler 10:1–10),
- «Mesihiň sözi» (Ýewreýler 10:11–14), we
- «Mukaddes Ruhyň şaýatlygy» (Ýewreýler 10:15–18). Olaryň hemmesi bizi ýakynlaşmaga taýýarlamak üçin birleşýärler. Babyň ilkinji aýadynda üç sany söz bar, olar seredilmegi talap edýär we bu nutugyň uly temasyny görkezmäge kömek eder.
Olar: «Kölege,» «Surat,» we «Kämilleşme.» Kölege diňe bir madda sebäp bolup biler. Surat görkezilişdir. Bu ýerde «kämilleşme» diýlip terjime edilen söz hakykatdanam «tamamlanma» diýmegi aňladýar. Bütin «kanun» ulgamy diňe bir kölege bolup, madda däldi. Mesih we Onuň merkezi bolan gök ulgamy madda emele getirýär. Bu gök ruhy zatlar ýer ýüzündäki maddy tertipde görkezilip bilinmezdi. Şonuň üçin, ýer ýüzündäki maddy kölege bilen tamamlanma gazanylyp bilinmezdi. Ilkinji tertibiň bütin gowşaklygy açylyş aýadynda görkezilýär. Eger bu üç zady ýatda saklasak, pikirlerimizi kölegeden madda geçirmäge taýýar bolarys, 7-nji aýatda görkezilişi ýaly; maddy zatlardan ruhy zatlara, 9-njy aýatda görkezilişi ýaly; we kämil dällikden kämilleşmäge, 14-nji aýatda görkezilişi ýaly.
Hudaýyň islegi (Ýewreýler 10:1–10)
Haýwan gurbanlygynyň we günä meselesini çözmek üçin gan dökülmeginiň döredilişi agzalýar. Bu, bize aýdylyşy ýaly, kölege. Onda madda näme? Ol ebedilikde maslahat berlen Mesihiň kämil işidir. Bu 7-nji aýatda açyk aýdylýar: «Kitabyň jildinde.» Biz Onuň diňe tipleri ýerine ýetirmek üçin ölmändigini ýatda saklamalydyrys. Onuň ölümi ebedilikde maslahat berlipdi, munuň dürli tipleri wagtlaýyn kölege bolupdy. Eger biz Onuň ebedilikde maslahat berlen ölümüni esasy hasaplasak we netijede, wagtlaýyn, gurbanlar ikinji derejeli getirilse, bütin kanun ulgamynyň diňe bir kölege bolandygyny açyk düşündirip bileris! Onda ilkinji tertibiň kämil dälligi bu faktda şaýatlyk edýär. Her ýyl gaýtalanmagy, ýakynlaşanlaryň (J.N. Darby terjimesi) bu gurbanlar bilen hiç haçan kämilleşdirilmändigini subut etdi. Eger bir gezek kämilleşdirilen bolsalar, gurbanlyga başga zerurlyk ýüze çykmazdy. Şonuň üçin kölege öz kämil dällik şaýatlygyny özünde saklaýardy, çünki gurbanlar yzygiderli gaýtalanýardy. Hawa, günäleriň aýrylandygyna şaýatlyk etmegiň ýerine, olar günäleriň aýrylmandygyny gaýtadan ýatladýardylar. Olar 3-nji aýatda aýdylyşy ýaly, günäleri yzygiderli ýatladýardylar. Munuň sebäbi 4-nji aýatda açyk aýdylýar:
Çünki öküzleriň we geçileriň gany günäleri aýyrmaga ukyply däl. «Günäleri aýyrmak» diýen jümlä üns beriň. Bu Mesihiň Özüniň Günäni ýuwmak işini öz içine alýar! Munu amala aşyrmak üçin, ähli kölegeleriň maddasy bolan Biriniň adamlykda dünýä gelmegi zerurdy.
Indi Kanun astyndaky ähli gurbanlaryň Hudaýa lezzet bermändigi görünýär (6-njy aýat). Sebäbi, olar adamy Hudaýyň huzuryna gelmäge ukyply edip bilmeýärdiler. Emma Ol dünýä Özüne taýýarlanan bedende gelende (Luka 1:35), biz okaýarys,
Ine, men gelýärin (kitabyň sahypasynda meniň barada ýazylgydyr) Seniň islegiňi ýerine ýetirmek üçin, Hudaý (7-nji aýat). Onuň dünýä gelmegi Ebedi Maslahatyň miwesidi. Mukaddes Ýazgylarda ýazmak üýtgedilmezligi aňladýar (seret Luka 3:4; Ylham 21:27). Ol kitapdaky hiç zat üýtgedilip bilinmez. Bu ýerdäki «sahypa» sözi hem gyzykly. Ol kephalis (J.N. Darby-daky düşündirişe seret) we «jemlemek» ýa-da «jemleýji» diýmegi aňladýar. Ol ebedi Maslahatyň temasynyň şunda jemlenendigini görkezýär: «Ine, men Seniň islegiňi ýerine ýetirmek üçin gelýärin, Hudaý.» Hudaýyň isleginiň her bir detaly ebedilikde maslahat berlipdi we Mesih ony amala aşyrmak üçin dünýä gelýär.
Ol ikinjini berkarar etmek üçin birinjini aýyrýar (9-njy aýat). Kölege aýrylýar, şonda madda galýar. 9-njy bapda birinji we ikinji ýer agzalypdy, ýöne bu aýatda, ol has köp birinji we ikinji tertip. Şübhesiz, birinji tertip adamy birinji ýere goýdy, ýöne ikinji tertip adamy ikinji ýere (ýagny, perdeniň içine) taýýarlady.
Mesihiň işi (Ýewreýler 10:11–14)
Indi «bu isleg bilen biz Isa Mesihiň bedeniniň bir gezeklik gurban edilmegi arkaly mukaddes edildi» diýip okamak nähili ajaýyp. Ol Hudaýyň islegini ýerine ýetirmek üçin şol bedeni aldy, we bu ýerde bize Hudaýyň biziň mukaddes edilmegimizi isländigi aýdylýar. Şeýlelik bilen, Hudaýyň islegini ýerine ýetirmek üçin dünýä gelende, biz bu ýerde Onuň ruhany toparyny mukaddes etmek bilen muny edendigini okaýarys, olar şeýlelik bilen Hudaýyň huzuryna girmäge ukyply edilýärler. Şol bir iş şeýle kämil bolupdy, ol hiç haçan gaýtalanmaga mätäç bolmady. Işi edip, Ol «ebedilikde oturdy» we netijede biz «ebedilikde kämilleşdirildi» (12–14-nji aýatlar). Bu kämilleşme kölegeler öz ýoluny dowam etdirýän wagtynda hiç haçan amala aşyrylmady, çünki günäler aýrylmandy. Ol bir gurban bilen meseläni hemişelik çözdi. Ol bir topary mukaddes etmegi aňlatdy, olar Hudaýyň huzuryna ukyply bolmak üçin ähli zerur zatlar bilen doly üpjün edildi.
Mukaddes Ruhyň şaýatlygy (Ýewreýler 10:15–18)
Mukaddes Ruh bir gezek we hemişelik edilen bu kämil işe şaýatlyk edýär. Iki ulgamda nähili tapawut bar. Birinjisi günäleri ýada salýar, ýöne ikinjisi olaryň indi ýatlanmaýandygyny aýdýar. Birinjide ýada salyndy, çünki olar aýrylmandy. Ikinjide indi ýatlanmaýar, çünki olar aýryldy (17-nji aýat). Köne tertipde ýyl yzyndan ýyl gelende, günäleriň jemi artýardy, çünki geçen ýylyň günäleri aýrylmandy. Her ýyl täzeden ýada salyndy, jemi artdy, ahyrsoňy jemi iň soňky gezek Haçdaky Mesihiň başynda ýada salyndy, ýöne bu gezek olar aýryldy. Indi, netijede, olar indi ýatlanmaz. Mukaddes Ruh Mesihiň Haçdaky kämil işinden soň bu fakta şaýatlyk edýär. Olaryň aýrylmagy «Hudaýyň islegidi.» «Mesihiň işi» olary aýyrdy. Bize «Mukaddes Ruhyň şaýatlygy» iman bilen kabul etmegimizi göz öňünde tutardy. Biziň tarapymyzdan iman Hudaýyň huzuryna ýakynlaşmagyň ilkinji ädimidir (22-nji aýat).
Ýakynlaşmaga çagyryş
Indi biz «ýakynlaşmaga» çagyryşa gelýäris (22-nji aýat). Näme üçin biz daşda galmaly? Bizi Hudaýdan daşda saklajak ähli zat Mesihiň ölümi bilen aýryldy, şonda biz mukaddes batyrlyk bilen Hudaýyň huzuryna ýakynlaşyp bileris. Bir tarapdan Onuň gany bizi girmäge ukyply etdi, beýleki tarapdan bolsa, Hudaýyň talaplaryny kanagatlandyrdy. Biz ol ýere gitmäge ukyply, we Hudaý Öz adalatly we mukaddes häsiýetinde bizi ol ýerde kabul edip biler. Mesih Öz gany bilen ruhany bolup, girmek bilen biziň üçin şol ýoly bagyş etdi. Ýol «perde arkaly, ýagny Onuň teni arkaly» diýlip aýdylýar, bu Onuň Adamlygyna degişli. Ol adam bolmak bilen biziň üçin Hudaýyň huzuryna ýoly açdy. Hem ylham, hem ýakynlaşma Onda kämil. Hudaý Onda açyldy we netijede, biz şol ylhama laýyklykda, Onda Hudaýa barýarys. Ol biziň ykrar edişimiziň Resuly we Baş Ruhanydyr. Hudaýyň Onda ylhamda çykmagy, Ol öleninde Ybadathananyň perdesiniň ýyrtylmagynda tipik görkezilýär. Biziň Hudaýa girmegimiz has köp Çadyryň perdesinde görülýär (Ýewreýler 9:3). Bu bize bu hatda görkezilen bina, Ybadathana däl. Bizde Çadyryň perdesiniň ýyrtylandygy barada hiç hili ýazgy ýok! Ol adamlykda Mesihdir, Hudaýdan Resul hökmünde gelýän ýa-da Hudaýa Baş Ruhany hökmünde barýan bolsun. Biz elbetde pikirlerimizi maddy zatlardan azat edip, Mesihiň Özünde görülen ruhy manysyny almaly. Mukaddes ýere girmek, biziň ruhlarymyzyň imanynda Hudaýyň huzurynda aňly bolmagymyzy aňladýar—Oglunda kämil açylan Hudaýyň huzurynda. Biz ol ýere baranymyzda, özümizi Hudaýyň Öýüniň Beýik Ruhany bilen bile tapýarys. Aaron we onuň ogullaryna bagyşlama gününde jogap hökmünde, bizde «Gök Çagyryşyň» bereketinde we täze ruhy toparyň funksiýasynda, perdeniň içinde Mesih we Ýygnak bar. Baş Ruhany, toparyň bilen baglanyşykly bolardy, ýöne Beýik Ruhany, Onuň Kimdigi sebäpli absolýut bolardy. Birinjisi bizi Özü bilen birleşdirmekdäki çäksiz merhemetini aýdardy, ýöne ikinjisi Onuň Şahsy mertebesini gorardy, çünki Ol «Ogludyr, ebedilik kämilleşdirilen.»
Ine, Hudaýa ýakynlaşmaga ruhlandyrmak üçin bize berlen höweslendirijiler. Isanyň gany Hudaýyň talaplaryny kanagatlandyrdy we biziň günälerimizi aýyrdy. Ol Hudaýa girmek bilen täze we diri ýoly açdy. Adam bolmak bilen, Ol Hudaýy Resul hökmünde kämil açdy we, henizem Adamlykda, Ol Baş Ruhany hökmünde Hudaýa girdi. Şol ylham arkaly biz Hudaýy bilip bileris, we indi Onda Onuň işiniň miwesi hökmünde Hudaýa baryp bileris. Soňra biz ruhlarymyzyň imanynda ýakynlaşanymyzda, Hudaýyň Öýüniň Beýik Ruhany hökmünde Onuň bilen bile bolandygymyzy aňýarys. Biz ol ýerde Onuň bilen Mukaddes ýeriň hyzmatkäri hökmünde birleşýäris we Ol bizi goldaýar we Hudaýa sežde etmäge ýolbaşçylyk edýär.
Hakyky ýürek bilen ýakynlaşmak
Indi bizde çagyryş bar,
«Geliň, hakyky ýürek bilen, imanyň doly ynamy bilen, ýaman wyjdanymyzdan ýüreklerimiz arassalanyp, bedenimiz arassa suw bilen ýuwulyp ýakynlaşalyň.» Aaron we onuň ogullaryna ýene bir gezek salgylanmak bilen, biz olaryň suwda ýuwulyp, soňra gan bilen arassalanandygyny öwrenýäris (Çykyş 29:4, 29). Arassalamak üçin suw we günäni ýuwmak üçin gan. Suw bilen ýuwmak biziň ýagdaýymyzy çözmek bilen «hakyky ýürek» bererdi. Gan bilen arassalamak biziň günämizi çözmek bilen «imanyň doly ynamyny» bererdi. Bu ýerde «arassa» diýlip terjime edilen söz katharos, we hakykatdanam arassa diýmegi aňladýar. Konkordans Ýewreýler 9:14; 10:2-däki arassalamak sözüniň bu ýerde «arassa» üçin ulanylan söz bilen birmeňzeşdigini görkezer. Her bir ýagdaýda ol «arassa» diýmegi aňladýar. Iki esse netije, biziň arassa ýüregimiz we arassa wyjdanymyz bar. Birinjisi suw bilen ýuwulmagyň netijesinde täze ýagdaý bererdi, ýagny, söz bilen ahlak taýdan arassalanmak. Ikinjisi Mesihiň gymmatly ganyna ynanmak bilen arassa wyjdan berýär. Hudaý tarapyndan ýol Mesih Hudaýy tanatmak we Hudaýa girmek bilen açyldy. Biz öz tarapymyzdan arassa ýüregimiz we arassa wyjdanymyz bolmak bilen bu artykmaçlygy ulanmaga ukyply. Hudaý üçin we biziň üçin ähli zat Mesih tarapyndan edildi, Ol şeýlelik bilen Hudaýyň islegini ýerine ýetirdi, mukaddes ýere ýakynlaşmak üçin Öz öwgüsini we seždesini kabul etmek üçin bir topary üpjün etdi.
Hudaýyň Öýüniň Beýik Ruhany hökmünde we Mukaddes ýeriň hyzmatkäri hökmünde Mesih bilen birleşmegiň nämedigini bilmegimizi dileýäris, şonda Onuň ýolbaşçylygy astynda, Hudaýyň huzurynda Onuň bilen birleşip, Ol biziň ýüreklerimizi Öz Hudaýynyň we Atasynyň lezzeti üçin öwgüde we seždede ýolbaşçylyk etsin.
