Biz synagdan geçýärismi?
«Diňe şeýle däl, eýsem, biz kynçylyklarda-da şöhratlanýarys: bilýäris, kynçylyk sabyrlylygy döredýär; sabyrlylyk bolsa tejribäni; tejribe bolsa umydy: Umyt bolsa utandyrmaz; sebäbi Hudaýyň söýgüsi bize berlen Mukaddes Ruh arkaly ýüreklerimize ýaýrady.» —Rimliler 5:3-5 KJV
Mekdep ýyllaryňyzy ýatlaýarsyňyzmy? Köp sapaklardan soň mugallym synag bererdi. Jogaplarymyz materialy hakykatdanam öwrenendigimizi görkezerdi. Ruhy durmuşymyzda-da birneme meňzeş, ýöne synaglar köplenç Rebbiň bize öwretmek we ösmegimize kömek etmek üçin ulanýan zatlarydyr. Biz tälim alýarys, ýöne maksat diploma almak däl. Gaýtam, mesihçi üçin maksat Mesihe has meňzeş bolmakdyr. Ata bizi «Oglunyň keşbine laýyk bolmak üçin öňünden belläpdir, şonda Ol köp doganlaryň arasynda ilkinji doglan bolar» (Rimliler 8:29).
Biz Hudaýyň mekdebinde; we durmuşymyzyň ýagdaýlary, köplenç şol wagt olary düşündirip bilmesek-de, hemmesi Hudaýyň maksadyna hyzmat edýär. Rimlilerdäki öňki aýatda şeýle diýilýär: «Biz bilýäris, Hudaýy söýýänlere, Onuň maksadyna görä çagyrylanlara ähli zatlar gowylyk üçin bilelikde işleýär» (Rimliler 8:28). Aýatyň birinji bölegi «Biz bilýäris, Hudaý ähli zatlary gowylyk üçin bilelikde işleýär» diýip terjime edilip bilner. Ol işleýän, we durmuşymyzda synaglar ýa-da kynçylyklar Onuň işiniň bir bölegi. Şonuň üçin biz kynçylyklarda şöhratlanýarys, sebäbi olar öz-özünden gowy däl, eýsem durmuşymyzda öndürýän gowy miweleri sebäpli: sabyrlylyk, Reb bilen tejribe, Oňa bolan umyt ýa-da ynamly garaşma, we Hudaýyň söýgüsinden has uly lezzet.
Hezekiýa seredip, Rebbiň kömegi bilen onuň ýüzbe-ýüz bolan synaglaryny we durmuşynda öndürilen miweleri gysgaça gözden geçirmegi arzuw edýäris. Onuň mysaly biziň gurluşymyz, nesihatymyz we tesellimiz üçin berilýär (1 Korinfliler 14:3).
Assiriýa hüjümi
Hezekiýa patyşa bolan altynjy ýylynda assiriýalylaryň Samariýany basyp alandygyny görüpdi (2 Patyşalar 18:10). Onuň on dördünji ýylynda duşman oňa garşy geldi we Ýahudanyň ähli berkitilen şäherlerini basyp almakda üstünlik gazandy (2 Patyşalar 18:13). Onuň imany üçin nähili synag! Ol näme ederdi? Süleýmanyň tymsallary 3:5-6 bize Rebbe ynanmagy we öz düşünjämize daýanmazlygy aýdýar. Gaýtam, ädimlerimizi gönükdirmek üçin Oňa bil baglamalydyrys. Hezekiýa, gynansak-da, ilki bu maslahata gulak asmady. Doga etmek ýa-da Rebbi gözlemek ýerine, synagdan gaçmak üçin öz akylyna we serişdelerine bil baglamaga synanyşdy. Ol Assiriýa patyşasyny Iýerusalime gelmezligi üçin para bermäge synanyşdy. Munuň netijesi, patyşa Sanherib baýlaşanda ybadathananyň we patyşanyň öýüniň garyplaşmagy boldy. Hezekiýa hatda oňa tölemek üçin ybadathananyň gapylaryndan altyny-da sypyrdy (2 Patyşalar 18:16). Peýdasyzdy. Duşman henizem Iýerusalime geldi!
Kime ynanýarsyňyz?
Assiriýa patyşasy soňra öz gullukçylaryny uly goşun bilen Iýerusalime garşy iberdi. Rabşake, bu patyşanyň gullukçylaryndan biriniň ady, sözçüdi. «Indi kime ynanýarsyň?» (2 Patyşalar 18:20) diýip sorandan soň, ol üç mümkinçiligi teklip etdi:
- Öz güýjüňiz (2 Patyşalar 18:20,23),
- Müsür (2 Patyşalar 18:21,24), we
- Reb (2 Patyşalar 18:22,30).
Durmuşyň kynçylyklarynda kime ynanýarys? Hezekiýa eýýäm birinji wariantyň akmaklygyny görkezipdi, we Rabşake ikinjiniň akmaklygy barada dogry aýtdy. Sebäbi Müsür, Hudaýyň Sözünde, dünýäniň meşhur bir görnüşidir. Biz hem kömegimiz üçin «Müsüre» ynanmaýarys!
Rabşake Hezekiýanyň we onuň halkynyň Rebbe bolan ynamyny gowşatmaga synanyşdy, olara, aslynda, Onuň olara garşydygyny aýtdy. Hiç haçan şeýle ýalana ynanmaň! Ýagdaýlar hemmesi bize garşy ýaly görünip biler, ýöne biziň Hudaýymyz biziň üçin (Rimliler 8:31). Geliň, Oňa berk ynanalyň.
Hezekiýa Rebbi gözleýär
Öz akylyna ýa-da güýjüne ynanmagy bes edip, Hezekiýa «Rebbiň öýüne,» ybadathananyň başga bir adyna gitdi. Şeýle edende, ol öň bu duşmana ibermek üçin altyny sypyran gapylardan geçdi. Ol öz ýalňyşyny bildi we halat geýip, Rebbiň öňünde özüni peseltdi. Ýöne özüniň doga etmegi ýerine, ol başga birinden, Işaýadan doga etmegini soramak üçin habarçylary iberdi (2 Patyşalar 19:1-2).
Öň Hezekiýa işleri öz eline almaga synanyşanda, Rebden jogap ýokdy. Ýöne bu gezek Reb öz garaşly gullukçysyna jogap berdi: «Gorkmaň» (2 Patyşalar 19:6). Rebbiň Hezekiýanyň ýüregini bilýändigini we biziň ýüreklerimizi hem bilýändigini bilmek teselli berýär. Biz gorkanda, Ol görýär we bizi köşeşdirmäge çalyşýar. Ol ähli zady dolandyrýar.
Reb soňra Hezekiýa bu çaknyşygyň diňe Assiriýa patyşasy bilen Hezekiýanyň arasynda däl-de, eýsem Sanherib bilen Hudaýyň Özüniň arasyndadygyny aýtdy. «Assiriýa patyşasynyň gullukçylary Meni kemsitdiler» (2 Patyşalar 19:6). Netije barada hiç hili sorag bolup bilmezdi! Hudaý yglan etdi: «Men oňa bir ýel ibererin ... Men ony ýykaryn» (2 Patyşalar 19:7).
Şeýle yglan edilenden soň ähli zadyň gutarandygyny: duşmanyň aýrylandygyny we Onuň halkynyň parahatlykda bolandygyny garaşyp bilerdik. Ýöne biz Assiriýa goşunynyň gitmändigini görýäris. Aslynda, Assiriýa patyşasy has batyrgaýlaşan ýaly boldy. Reb öz söýgüsinde we akylynda Hezekiýanyň öwrenmeli zatlarynyň köpüsini saklapdy.
Assiriýa patyşasy Hezekiýa hat bilen habarçylary iberdi, bu hat diňe Hezekiýanyň Hudaýa bolan ynamyny «Hudaýyň seni aldamagyna ýol berme» (2 Patyşalar 19:10) diýip sorag astyna aldy, eýsem Hudaýyň Özüni hem gönüden-göni sorag astyna aldy. Ol Hezekiýa şahsy haýbat goşdy: «Hamatyň patyşasy nirede» (2 Patyşalar 19:13) we beýleki basylyp alnan patyşalar? Başgaça aýdylanda, beýleki patyşalar ýok we tizden sen hem ýok bolarsyň.
Hezekiýa näme jogap berdi? Ol has batyrgaýlaşdy, ybadathana girdi we haty Rebbiň öňünde ýaýratdy – meseläni doly Onuň eline berdi. Indi bolsa, ol özüniň doga edýär. Bu synagyň uzaldylmagynyň bir sebäbi bolup biler, şonda Hezekiýa Hudaýyň söýgüsine we merhemetine bolan ynamyny ösdürerdi. Başga imanlylaryň biziň üçin doga etmegi ajaýyp, ýöne her bir imanlynyň Hudaýymyza we Atamyza doga bilen gelmek, Onuň bilen söýgüli çagalarynyň biri hökmünde gürleşmek üçin uly artykmaçlygyny hiç haçan unutmaýarys (Ýahýa 16:23-27). Biz merhemet tagtyna batyrgaýlyk bilen gelip bileris (Ýewreýler 4:16).
Jogabynda Reb Hezekiýa Onuň dogasyny eşidendigini ynandyrdy (2 Patyşalar 19:20). Soňra Ol oňa duşmanyň pikirlerini we niýetlerini doly bilýändigini aýtdy (2 Patyşalar 19:23-24). Reb Hezekiýa ýagdaý baradaky pikirlerini hem aýtdy (2 Patyşalar 19:27-28,32-34). Kimleriň pikirleri durardy? Biz Täze Testamentyň dilinde aýdyp bileris: «Eger Hudaý biziň üçin bolsa, bize kim garşy bolup biler?» (Rimliler 8:31).
Synag wagty Assiriýa goşunynyň we soňra Sanheribiň özüniň ýok edilmegi bilen birden gutardy (2 Patyşalar 19:35-37). Biz Hudaýyň ýollaryny hemişe düşündirip bilmesek-de, Ol öz akylynda we söýgüsinde zerur sapaklary öwrenenimizde görýär we kynçylyk wagtyny derrew gutaryp bilýär. Geliň, ruhlanalyň we teselli alalyň.
Onuň keseli we ýazgysy
Bize «şol günlerde» (2 Patyşalar 20:1) Hezekiýanyň keselländigini aýdylýar. Başgaça aýdylanda, onuň ölüme çenli keseli Assiriýa hüjümi bilen bir wagtda boldy. Mukaddes Kitap muny Iýerusalimiň gabawynyň Hezekiýanyň hökümdarlygynyň 14-nji ýylynda bolandygyny aýdyp tassyklaýar (2 Patyşalar 18:13). Şeýle hem, onuň keselinden soň ömrüne 15 ýyl goşulandygyny aýdýar (2 Patyşalar 20:6). Ol ömrüniň ahyryna çenli jemi 29 ýyl höküm sürensoň (2 Patyşalar 18:2), onuň keseli hem hökümdarlygynyň 14-nji ýylynda bolmaly. 2 Patyşalar 20:6-da biz şäheri halas etmek baradaky wada bilen bejeriş wadasynyň goşulandygyny görýäris. Bu iki synagyň bir wagtda bolandygyny tassyklaýar.
Mesele şunda: Durmuşyň synaglary we kynçylyklary bir-biriniň üstüne üýşýän ýaly duýýarsyňyzmy? Hezekiýa hökman şeýle duýan bolmaly. Ol ölüme çenli kesellidi we şäher duşman tarapyndan gurşalypdy. Şeýle ýagdaýdan kim halas edip bilerdi? Diňe Hudaý muny edip bilerdi. Bizi halas edip bilýän Hudaýymyzyň beýikligine haýran galalyň (2 Korinfliler 1:10).
Biz Köne Testamentda bilinen ölüm baradaky garaýyş bilen Täze Testamentda gelen has doly yşygyň arasyndaky tapawudy düşündirmelidiris. Biziň üçin ölüm «bedenden daşda we Reb bilen bile» bolmakdyr (2 Korinfliler 5:8). Biz bilýäris, imanly üçin ölmek gazançdyr (Filipililer 1:21), Mesihiň ýok ýerinde bu dünýäde ýaşamak bilen deňeşdirilende. Emma Reb bizi bu ýerde bir wagtlyk goýýar, Pawlus bilen bolşy ýaly, şonda biz Oňa hyzmat edip bileris (Filipililer 1:22-26). Hezekiýa we beýleki Köne Testament imanlylary üçin, direliş hakykaty bilinse-de (Eýýup 19:25-27), ölümden uly gorky bardy (Ýewreýler 2:14-15). Bu gün biz gorkmaly däl.
Bu tapawuda garamazdan, biz doganyň güýjüniň şol biridigini görýäris. Hezekiýa doga etdi we Reb jogap berdi we ony bejerdi. Elbetde, Reb hemişe şeýle usulda bejeriş bermeýär. Ol keseli çekmek üçin güýç berip biler ýa-da imanlyny öz ýanyna alyp gelip bejerip biler. Biziň paýymyz doga etmek we iň gowusyny etmek üçin Onuň söýgüli we akylly ýüregine goýmakdyr. Patyşanyň çybanlaryna injir bölegini goýandyklaryny belläň (2 Patyşalar 20:7). Derman ulanmak ýalňyş däl. Reb olary bu ýerde eden ýaly ulanyp biler, ýöne bejeriş üçin Oňa minnetdarlyk bildirmegi unutmaň.
Işaýa 38:9-20-de biz Reb Hezekiýany bejerenden soň onuň ýazanlaryny görýäris. Ol ölümiň golaýdygyny bilende başdan geçiren agyryly tejribelerini beýan edýär, ýöne bejeriş netijesinde şöhratly öwgü bilen gutarýar. Hezekiýa halas edilendigi üçin Rebbe öwgü dolydy. Geliň, Rebbiň biziň üçin eden ähli zatlaryny takdyr edip, biziň ýüreklerimiz hem öwgü bilen dolsun. Şeýle hem 17-nji aýata üns beriň: «Sen söýgi bilen meniň janymy zaýalanma çukurundan halas etdiň: sebäbi Sen ähli günälerimi yzyňa atdyň.» Keseliniň netijesinde ol Rebbiň halas ediji güýjüni, Onuň söýgüsini we günäleriniň bagyşlanandygyny has gowy takdyr etdi. Hezekiýanyň Reb bilen gatnaşygy kesel we bejeriş tejribesi arkaly ösüpdi.
Wawilon ilçileri
Hezekiýanyň ýüzbe-ýüz bolan ilkinji iki synagy onuň Reb bilen gatnaşygyny ösdürmegine kömek etdi. Olaryň hiç biri onuň durmuşyndaky günä sebäpli jeza ýa-da terbiýe dälidi. Emma üçünji synag Hezekiýanyň ýüreginiň Rebden nähili azaşandygyny görkezmek üçin berildi. 2 Hronikalar 32:25-26,31-i 2 Patyşalar 20:12-19 bilen baglanyşdyryp, biz onuň keselinden bejerilenden bir wagt soň, minnetdarlyk bilen doly bolmagyň ýerine, buýsanç bilen doly bolandygyny öwrenýäris. «Rebbiň meniň üçin edenine serediň» diýmegiň ýerine, Hezekiýa diňe «Maňa serediň!» diýdi.
Hezekiýa gaty çemeleşmezden ozal, öz içimize seretmelidiris. Käwagt biz ýüreklerimiziň Rebden azaşandygyny hatda bilmezligimiz hem mümkin. Ýöne, Ol bizi söýýänligi üçin, synagyň gelmegine rugsat berýär – belki hatda biziň şowsuzlyga uçramagymyza-da rugsat berýär – şonda biz Onuň bilen öňküden has ýakyn däldigimizi bilip bileris. Hezekiýa bilen şeýle bolan ýaly görünýär. Bize «Hudaý ony synag etmek üçin goýup gitdi, şonda ol [Hezekiýa] ýüregindäki ähli zady bilip bilerdi» (2 Hronikalar 32:31) diýilýär.
Şeýlelikde synag geldi. Öň, Rabşake Assiriýa patyşasyndan haýbatly hat getirende, Hezekiýa ony alyp, Rebbiň öňünde ýaýratdy. Bu gezek, Wawilondan ilçiler dostlukly hatlar we sowgat bilen gelende, Hezekiýa olary öýüne çagyrdy we özündäki ähli zady görkezdi. Ol näme etmelidigini bilmek üçin olaryň hatlaryny Rebbiň öňünde ýaýratmady. Bu biziň üçin bir sapak: diňe duşman dünýä garşy däl, eýsem dostlukly dünýä garşy hem seresap boluň.
Mundan başga-da, biz Hezekiýanyň ilçiler bilen gürleşende öz bejerişi ýa-da baýlygy üçin Rebbe minnetdarlyk bildirendigini okamaýarys. Wawilonlylar gidensoň, biziň wepaly Rebbimiz Işaýany Hezekiýadan näme edendigini soramak we oňa öz terbiýesini yglan etmek üçin iberdi. Işaýa Hezekiýa özündäki ähli zadyň Wawilona äkidiljekdigini, şol sanda ogullarynyň ýa-da nesilleriniň hem (2 Patyşalar 20:16-18) aýtdy. Biz muny 2 Patyşalar 24:13-de onuň emläkleri barada we Daniýel 1:3-6-da onuň nesilleri barada ýerine ýetirilendigini görýäris.
Hezekiýa Rebbiň oňa aýdanlaryna boýun egdi (2 Patyşalar 20:19). Biziň üçin hem, geliň, durmuşymyzda Rebbiň terbiýesine boýun bolmagy öwreneliň. Biz 2 Hronikalar 32:26-dan Rebbiň habarynyň Hezekiýanyň Rebbiň öňünde özüni peseltmegine goşant goşandygyny çaklap bileris, bu bolsa şübhesiz Onuň bilen täze gatnaşygyň şatlygynyň dikeldilmegine getirdi.
Jemleýji
Hezekiýa özüne ynanmakdan Rebbe doly ynanmaga, we başgalardan doga etmegi soramakdan özüniň ynamly doga etmegine çenli ösdi. Ol keselinden bejerilmek arkaly Hudaýyň söýgüsi we günäleriň bagyşlanmagy barada has köp öwrendi. Biz Rebbiň wepalylygynda Hezekiýa ýüreginiň ýagdaýyny görkezmek üçin synaga rugsat berendigini gördük, bu bolsa ony özüni peseltmäge getirdi, şonda ol Reb bilen gatnaşyga dikeldilip bilnerdi.
Biz synagdan geçende, ony ýigrenmäliň (Ýewreýler 12:5-6). Gaýtam, Onuň aýaklarynda oturmak we Onuň bize öwretjek zatlaryny öwrenmek üçin Rebden merhemet gözläliň. Hezekiýanyň keselinden soň, ol «Ol maňa gürledi, we Özü hem etdi» (Işaýa 38:15) diýip ýazyp bilýärdi. Geliň, ruhlanalyň. Şol bir, Hudaýyň Ogly, Hezekiýany öz döwrüniň kyn synaglaryndan goldan, biziň ýüzbe-ýüz bolmaly islendik kynçylyklarymyzdan hem biziň bilen ýörär. Ol dündi, şu gün we ebedi şol bir! (Ýewreýler 13:8).
