BARUH Kömekçi we dost
«Ine, Men guran zadymy ýykaryn, eken zadymy söküp taşlaryn, hatda bu tutuş ýurdy hem. Sen özüň üçin uly zatlar gözleýärmiň? Olary gözleme: çünki, ine, Men ähli adamlaryň üstüne betbagtçylyk getirin, diýýär Reb: ýöne sen nirede bolsaň hem, seniň janyňy olja hökmünde bererin.» —Ýeremiýa 45:4-5 KJV
Biz bu ýerde ähli gymmatly zatlarynyň bulaşyklyga çökýän adamyny görýäris. Bir wagtlar onuň maşgalasy dindar patyşa Ýoşiýanyň döwründe ýokary wezipeleri eýeläpdi. Ýahudanyň şol patyşasy öleninden bäri, maşgalanyň baýlygy azaldy we millet gysga wagtyň içinde gowşak we akmak adamlaryň yzygiderli hökümdarlygy astynda boldy. Gowy patyşa Ýoşiýanyň gymmatlyklaryna eýerýänler hökümdar elita bilen meşhur däldi.
Hudaýyň kanuny ýigrenilýärdi we pygamber Ýeremiýanyň, Baruhyň dostunyň sesi diňlenilmeýärdi. Ýeremiýa Ýahudanyň hökümdarlaryny Hudaýa we ýakynlaşýan Babil goşunyna boýun bolmaga çagyrdy. Diňe şeýle ýol bilen milletiň ýok edilmeginden we ýesirliginden gaça durup bolardy. Biz patyşanyň maslahatçylarynyň Hudaýyň sözçüsini we onuň bilen bolanlary masgaralaýandygyny göz öňüne getirip bileris. Olar hatda, Ýeremiýa bilmeýän ýaly, Babil ähli butparazlygyň we azaşmanyň merkezi bolandygyny hem belläp biljekdiler.
Hudaýa we Onuň Sözüne hemişelik hyzmatkär
Ähli döwürlerde hakykaty goran dindar erkekler we aýallar ret edildi we ýigrenildi. Köp adamlar tutuş dünýäniň özlerine garşy durýan ýaly duýdular. Pygamberleriň örän az sanlysy halkyň diňleýän hormatly jemgyýetçilik şahsyýetleri bolupdy. Biz Rebbimiz Isa Mesihiň Hoş Habaryny goranymyzda, masgaralanmagy, ýaňsylanmagy we ýigrenilmegini garaşmaly. Reb Isa bu duýduryşy berdi: «Şonuň üçin, ine, Men size pygamberleri, akyldarlary we kätibleri iberýärin: olaryň käbirini siz öldürersiňiz we haça çykarysyňyz; olaryň käbirini bolsa siz öz sinagogalaryňyzda gamçylarsyňyz we olary şäherden şähere yzarlaýarsyňyz» (Matta 23:34).
Patyşa Zedekiýanyň onunjy ýylynda Ýeremiýa patyşa we onuň hökümetine babillilere boýun bolmalydyklary barada duýduryş berdi. Pygamberlik patyşa we millete umyt habaryny öz içine alýardy, ýöne ol diňlenilmedi we Ýeremiýa Zedekiýanyň buýrugy bilen türmä salyndy.
Habar Ýeremiýanyň doganoglany Hanameeliň meýdanyny satyn almagy bilen simwoliki hereket bilen bilelikde geldi. Bu Hudaýyň Ýeremiýa beren ynamyny görkezdi. Ýewreý kanunyna we däp-dessuryna laýyklykda meýdany satyn almak bilen ol Hudaýyň sözüne ynanýandygyny görkezdi – Ol ahyrsoňy Ysraýyly öz ýurduna dikelder. Şaýatlaryň öňünde bu geleşik Ýeremiýanyň aklawçysy we kätibi hökmünde hereket eden Baruh tarapyndan ýazga alyndy we tassyklanyldy. Bu Hudaýyň merhemeti we Ysraýyly dikeltmek baradaky meýilnamasy barada halky ynandyrmak üçin gaty açyk bir hereketdi (Ýeremiýa 32:1-16,36-38,43-44).
Köp adamlar tarapyndan bu hereket doly akmaklyk hökmünde görülmeli bolmaly. Gynansak-da, dünýäniň akyldarlygy Hudaýyň Sözüni hemişe akmaklyk hasaplaýar (1 Korinfliler 1:18-21). Hudaý ýalan sözläp bilmez we biz Onuň Sözünde aýdanlaryna ynanýan bolsak, Ol bizi hiç haçan ýalňyşdyrmaz ýa-da aldamaz.
Wezipäni tamamlamak üçin batyrlyk
Şol döwürlerde kätibler diňe okap we ýazyp bilýänler däldi. Gadymy ýewreý medeniýeti gaty sowatlydy. Baruh, maşgalasynyň bir wagtlar jemgyýetde eýelän ýerini göz öňüne tutup, kanun boýunça, şeýle hem ýewreý dininde bilim aldy. Bu ýagdaýda biz onuň Hudaýyň Ýeremiýa aýtmak üçin beren sözlerini ýazga alýandygyny görýäris.
Hronologiki tertipde däl-de, Mukaddes Ruh wakalary ahlak tertibinde ýazdyrdy. Ýeremiýanyň sözlerini hökümetiň ýokary wezipeli adamlarynyň öňünde okamak umyt däl-de, höküm habarydy. Biz Hudaýyň ilki bilen Öz halky bilen nähili ýumşak hereket edendigini görýäris. Soňra olar pitnesinde berk duranlarynda, Onuň habary has howply boldy. «Şonuň üçin Reb Ýahudanyň patyşasy Ýehoýakimiň barada şeýle diýýär: Ol Dawudyň tagtynda oturjak hiç kimi bolmaz: we onuň öli jesedi daşyna zyňylar ... Men onuň neslini we hyzmatkärlerini olaryň günäleri üçin jezalandyraryn» (Ýeremiýa 36:1-24,27-32 serediň).
Biz Baruhyň batyrlygyna haýran galmaly. Ol eýýäm jenaýatçy we dönük hasaplanýardy, ýöne ol pygamberiň aýdanlaryny ýazmaga we soňra ýazgyny alyp, ony ýurduň iň ýokary adamlarynyň gulagyna okap bermäge het etdi. Patyşa ony ýakdy. Patyşa hakykatdanam Hudaýyň sözlerini pozup biljekdigini çaklaýardymy? Onuň sözleri ebedi durýar! Biz ynsan akmaklygynyň çuňlugyna haýran galýarys, ýöne biz hem şol bir gowşak etden we Hudaýa ýakyn durmasak, şeýle akmaklyga ukyplydyrys.
Hudaýyň Ýeremiýa arkaly aýdan sözlerini ýakyp bolmady. Ýeremiýa başga bir ýazgy aldy we Baruh, onuň sabyrly dosty, pygamberiň görkezmesi boýunça täzeden ýazdy – belki-de öz janyndan ýa-da azatlygyndan gorkup. Hudaý hemişe edişi ýaly, gowy saýlady. Berk aklawçy we kätip wezipäni tamamlady.
Biziň üçin kynçylyklar
Baruhyň başga-da häsiýetleri bar, olara biz haýran galyp, olary nusga alyp bileris. Ol Ýeremiýa «ikinji skripka» çalmakdan utanmady, eger hakykatdanam şeýle bolsa. Köpümiz muny özümiz üçin şeýle görüp, hiç bir adama hyzmat etmekden ýüz öwrüp bileris. Biz köplenç tekepbir bolýarys we özümizi bolmalysyndan ýokary goýýarys. Baruhyň öz zehinleri bardy. Bilimli aklawçy bolup, ol Ysraýylyň kanunyny doly okapdy we gowy aragatnaşyk saklap bilýärdi. Onda pygamberlik zehini ýa-da çagyryşy ýokdy, ýöne Hudaý Öz adamlaryna berýän wezipelerinde hökümdardyr.
Biz Pawlusyň Damask ýolunda Reb Isa bilen duşuşan wagtyndaky sözlerini ýatlamaly: «Sen kim, Reb?» we «Menden näme etmegimi isleýärsiň?» (Resullaryň Işleri 9:5-6). Ýeremiýa we Baruh ikisi hem şeýle pikirli adamlardy. Olaryň arasynda bäsdeşlik ýa-da gabanjaňlyk ýokdy – ikisi hem beýlekisine gabanjaňlyk bilen seretmezden, öz zehinlerini ulanmaga razy bolupdy.
Hekaýanyň ahyrynda zorlukçy adamlar Müsüre gitmegi meýilleşdirýärdiler. Ýeremiýa olara gitmezligi duýdurdy, ýöne olar onuň maslahatyny soran bolsalar-da we Hudaýyň islegini bilmek isleseler-de, gitmekde israr etdiler. Olar Ýeremiýany özlerine ýalan sözlemekde aýypladylar we soňra Baruhy Ýeremiýa täsir etmekde aýypladylar: «Neriýanyň ogly Baruh seni bize garşy öjükdirýär, bizi haldaýlaryň eline bermek üçin, olar bizi öldürsinler» (Ýeremiýa 43:3). Biz Hudaýyň güýjüniň bizi goldamagyna rugsat bermeli, duşmançylykly ýerde Onuň ilçileri bolandygymyzy bilmeli (2 Korinfliler 5:20; Efesliler 6:20).
Adam üýtgäp durýar, duýgyly isleglere we pikir üýtgemelerine tabyn. Ýeremiýanyň kitabyny okap, pygamberiň we onuň dostlarynyň yzygiderliligini we durnuklylygyny görmek nähili tapawutly. Hususan-da, biz Baruhyň öz işini ýerine ýetirýärkä nähili mertebeli we kiçigöwünli bolandygyny görýäris. Dünýä biziň barada näme pikir etse-de, biz hem Onuň saňa we maňa beren wezipelerini kiçigöwünlilik we Hudaýdan berlen akyldarlyk bilen ýerine ýetireliň. Reb Isanyň sözlerini ýatlaň: «Meniň adym üçin ähli adamlar tarapyndan ýigrenilersiňiz ... Şonuň üçin kim Meni adamlar öňünde ykrar etse, Men ony hem Atamyň öňünde ykrar ederin» (Matta 10:22,32).
