Aýalymyň hassahanada agyr kesellidigini bilýärdiňiz we menden: «Ol gowulaşarmyka?» diýip soradyňyz diýeliň. Men: «Umyt edýärin» diýip jogap berenimde, «umyt» sözüm arzuw, şübhe we onuň ýagdaýy baradaky aladalar bilen baglanyşykly. Men aýalymyň gowulaşmagyny isleýärin, ýöne meniň umydym iň gowusy ýarym umyt!
Arzuwly pikirlerden has köp
Iňlis dilindäki «umyt» sözi Täze Testamentdaky grek dilindäki «umyt» sözüniň aňladýan pikirleri bilen deňeşdirilende gaty gowşak söz. Iňlis dilinde «umyt» sözüniň azyndan sekiz dürli manysy bar, olar «bir zada bolan isleg duýgusy we onuň amala aşmagynyň mümkinçiligine ynam»-dan başlap, diňe «arzuw edilýän zat, ýagdaý ýa-da waka» we gaty düşnüksiz «arzuw edilýän zat» (Collins English Dictionary). Emma Vine’s Expository Dictionary Of Old Testament And New Testament Words kitabyna görä, grek dilindäki «umyt» sözi, elpis, «görünmeýän we geljek» barada «oňyn we ynamly garaşmak» manysyny berýär.
Eger siz menden Isanyň bu dünýäni we onuň adamlaryny düzetmek üçin ýene geljekdigini soran bolsaňyz, men doly ynamly umyt bilen jogap bererdim. Men Onuň bir gün hökman geljekdigini bilýärin, ýöne şol günüň haçan boljakdygyny anyk bilemok. Şübhe ýok, bolmazlyk howpy ýok. Şol günüň gelmegine bolan islegim häzirki ynamyma we şu günki we her günki ýaşaýşyma açyk täsir edýär.
Hristian umydy Mukaddes Ýazgylary okamakdan we ulanmakdan gelýär. «Çünki öňler ýazylan zatlaryň hemmesi bize öwretmek üçin ýazyldy, şonuň üçin çydamlylyk we Mukaddes Ýazgylaryň ruhlandyrmagy arkaly umyt edip bileris» (Rimliler 15:4 NIV).
Mümkinçiliklere garşy ynanmak
Pawlus Ybraýymyň köp milletlerden geljek nesiller baradaky wada berlen geljekki miras üçin Hudaýa bolan ynanmazlyk ynamy barada ýazanda: «ähli umyda garşy, Ybraýym ynanýardy» (Rimliler 4:18) diýip ýazdy. Ybraýym umytsyz ýagdaýda ýaly görünýärdi. Emma Ybraýymyň Hudaýa ynanan zady, Hudaýyň wada berşi ýaly, häzir bolup geçýär. Hristianlar häzirki dünýäde Hudaýyň köpmilletli, köpdilli, köpdöwletli maşgalasydyr, olar Beýik Hudaýa sežde edip, «Tagtda oturan we Guzynyň şanyna, hormatyna, şöhratyna we güýjüne ebedi we ebedi şöhrat bolsun» (Ylham 5:13) diýip, gökde uly bir topary döredýärler.
Hudaýyň şöhraty dikeldildi
Mukaddes Hudaýyň öňünde günäden aklanmagymyz barada ýazanyndan we Hudaýyň bize bolan merhemetine haýran galanyndan soň, Pawlus şeýle ýazýar: «Biz Hudaýyň şöhratynyň umydynda şatlanýarys» (Rimliler 5:2). Ähli günälerden bagyşlanan we Mukaddes, Gudratly Hudaýyň öňünde durup bilýän hristian umydymyz islendik dünýewi teklipden has gowudyr.
Rimliler 3:23-de biz günä sebäpli ýaşan her bir adamyň Hudaýyň şöhratyndan mahrum bolandygyny okaýarys. Emma Rimliler 5:2-de Hudaýyň şöhratynyň umydy Rebbimiz Isa Mesih arkaly Hudaý bilen parahatçylygy bolan her bir adama yzyna berilýär. Hudaý bilen birleşmegimiz we Hudaýyň keşbi bolmagymyz günämiz bilen ýok edildi. Emma Halasgärimiz, Rebbimiz Isa Mesih, bizi Hudaýa yzyna getirmek üçin günämiz üçin öldi, azgyn çagalary gökdäki Ata bilen ýaraşdyrdy.
Gullukda käwagtlar: «Men näme üçin edýän zadymy edýärin?» diýip soradym. Hristian gullugy ýadadyjy we hatda ruhdan düşüriji bolup biler. Men başgalara seretdim we soragy dowam etdirdim: «Reb, näme üçin meni aýalym we meniň üçin eklenç gazanmagy we pensiýa meýilnamasyny gaty kynlaşdyrýan ýola saldyň? Rebbden gelen ýumşak, ýöne berk jogap şeýle: «Sen maňa 42 ýyldan gowrak gullukda ynanýardyň. Indi garrylyk ýyllaryňda-da maňa ynanmagy dowam et. Men seni hiç haçan ýalňyz goýmadyk we hiç haçan goýmaryn.» Şöhratly Hudaýynyň özleri üçin uly geljegi üpjün edendigini bilýän adamlarda çuň, agyr şatlyk bar. Hudaýyň wadalary ýeterlikdir.
Hristian häsiýetiniň gurluşynyň miwesi
Hristianlar hökmünde kynçylykly döwürlerden geçýänimizde, zatlar bize garşy bolanda, netijäniň başga bolmagyny islämizde, muny ýatda saklaň: «Diňe şeýle däl, eýsem biz ejirlerimizde-de şatlanýarys, çünki ejiriň çydamlylygy döredýändigini bilýäris; çydamlylyk, häsiýet; we häsiýet, umyt. Umyt bizi lapykeç etmeýär, çünki Hudaý Öz söýgüsini bize beren Mukaddes Ruh arkaly ýüreklerimize guýdy» (Rimliler 5:3-5).
Men hristian durmuşymda hemişe kyn döwürlerde aňsat günlerden has köp zat öwrendim. Kynçylyksyz durmuş Hudaýyň ulanyp biljek durmuşy däldir. Rak keselim meni iki aýdan öldürer diýip aýdylanymdan bäri, men öňküsinden has köp durmuş we ölüm meselelerine üns berdim. Laringektomiýa (ses gutusynyň hirurgiki aýrylmagy) dostlarymyň käbiriniň jaýlanyş dabaralarynda bolup, günäňde ölmek bilen Halasgär bilen ölmek arasyndaky aýdyň tapawudy gördüm. Günälerinde ölýänler geljek üçin hiç hili umyt etmän ölýärler. Olar dowzahyň öňünde durýarlar. Halasgär bilen ölýänler dogry adamda, Rebbimiz Isa Mesihde, şonuň üçin dogry ýerde, gökde ähli umyt bilen ölýärler. Durmuşyň kynçylyklary käbir adamlary Hudaýdan daşlaşdyrýar, şol bir wagtyň özünde şeýle kynçylyklar başgalara Hudaýyň öz durmuşlaryny Onuň şöhraty üçin şekillendirmegine, güýçlendirmegine we ulanmagyna kömek edýär.
Bu häzirki durmuşdan daşary
Rimliler 8:18-25-de «umyt» sözi bäş gezek duş gelýär we her gezek doly ynam bilen ynanmak manysyny berýär. Bir gün ýaradylyş häzirki çüýremek tendensiýasyndan azat bolar. Planet «Hudaýyň çagalarynyň şöhratly azatlygyna getiriler» (20-21-nji aýatlar). Mesihde iman edenimizde berlen bu umyt, ähli häzirki kynçylyklarymyzdan geçmäge kömek edýär. Kazyýetiň talap edip biljek subutnamalaryny görüp bilmesek-de, Rebbimiz Isanyň Öz sözüne wepaly boljakdygyna ynamymyz we umydymyz bar (24-25-nji aýatlar). Biz wada beren Zadyň aýdan zadyny doly ýerine ýetirjekdigine doly ynam bilen ynanýarys. «Men size ýer taýýarlamak üçin gidýärin, men yzyna gelip sizi Özüm bilen alyp giderin, şonda siz hem men nirede bolsam, şol ýerde bolarsyňyz» (Ýahýa 14:3).
Diňe adamlara däl, eýsem has köp zada täsir edýär
Hristianlar Hudaýyň wadasynyň ýerine ýetirilmegine «höwes bilen» we «sabyrlylyk bilen» garaşýarlar (Rimliler 8:23,25). Doluň-doly halas bolmagymyz Isa yzyna gelip, bizi göge alyp gideninde bolar, ýöne häzirki halas bolmagymyz bize bu anyk umydy berýär. Biz bu ýerde ähli zadymyzy ýitirip bileris, ýöne geljekki gökdäki öýümizde bize degişli hiç zady ýitirip bilmeris. Men Rebbimiň yzyna gelmegine garaşýandygymy we höwes bilen isleýändigimi görmek üçin durmuşymy barlamaly. Biz özümize: «Men göge garaşýarynmy ýa-da gözlerim bu dünýäniň zatlaryna ýapyşyp galanmy?» diýip sorap bileris.
Ýedi ýyldan gowrak wagt mundan ozal men rak keseli sebäpli ses gutumy ýitirdim. Hudaý maňa 57 ýyl bäri beren ses gutusyny yzyna aldy. Käbir günlerde gürläp bilmedigimde gaty lapykeç bolýaryn. Eger sesim bolan bolsa, häzir Afrikada näme edip biljekdigimi pikirlenenimde gaty ruhdan düşýärin. Emma lapykeçligime we ruhdan düşmegime jogap aýdyň. Men gökdäki şol märekede uly ses bilen gygyryp (hawa, meniň ýaly laringektomiýa bolan adamda-da täze ses bolar): «Halas bolmak tagtda oturan Hudaýymyza we Guzya degişlidir» (Ylham 7:10) diýip, asuda, ynamly ynam bilen umyt edýärin. Eger şol sözleri gaty ýazyp bilsem, ýazardym! Şonda gaty gygyryp bilerin! Dostlarym we maşgalam käwagtlar meniň ölümden soňky durmuşyma garaşyp, gamgyn görünýändigimi aýdýarlar, ýöne men olaryň pikiri bilen ylalaşmaýaryn. Meniň üçin, Pawlus ýaly, bu häzirki ähli zatdan has, has gowy bolar (Filipililer 1:20-23). Belki-de, men Hudaýa maýyplygym üçin has köp sag bolsun aýtmaly, çünki ol meniň ünsümi göge gönükdirdi.
Kynçylykda geň galdyryjy şatlyk
Pawlus Mesihiň yzyna eýerijilerini: «Umytdan şatlan, ejirde sabyrly bol we dogada wepaly bol» (Rimliler 12:12) diýip çagyrýar. Biz ýagdaýlarymyzy Hudaýa yzygiderli tabşyryp bileris, Onuň sabyrlylygymyzy güýçlendirmegine ynanýarys. Ol sabyrlylygymyzyň has-da kämilleşmegi we güýçlenmegi üçin bize agyr synaglary ibermegi saýlaýar.
Grek dilindäki «sabyrlylyk» sözi hupomone, «aşagynda ýaşamak» manysyny berýär. Hristian sabyrlylygy köplenç diňe synaglardan geçmek bilen ösýär. Ýakup bu ruhlandyryjy sözleri ýazdy: «Doganlarym, dürli synaglara duş geleniňizde, muny arassa şatlyk hasaplaň, çünki imanyňyzyň synagynyň çydamlylygy ösdürýändigini bilýärsiňiz. Çydamlylyk öz işini tamamlamaly, şonda siz ýetişen we doly bolarsyňyz, hiç zatdan mahrum bolmarsyňyz» we «Synagda çydamly bolan adam bagtlydyr, çünki ol synagdan geçende, Hudaýyň Özüni söýýänlere wada beren durmuş täjini alar» (Ýakup 1:2-4,12).
Ol Hudaýyň Özündedir
Pawlusyň Rimliler kitabyny «Umytdyň Hudaýy, siz Oňa ynananyňyzda, sizi ähli şatlyk we parahatçylyk bilen doldursyn, şonda siz Mukaddes Ruhyň güýji bilen umyt bilen dolup-daşarsyňyz» (Rimliler 15:13) diýip tamamlamagy bellärliklidir. «Umytdyň Hudaýy» – nähili ajaýyp söz! Bu käwagtlar eşidýän tragiki we ýykyjy sözlerimiziň doly tersidir: «Umut ýok.» Birinji söz halas ediji! Maňa beren anyk umydy üçin Hudaýa şükür edýärin.
Başgalara ýaýraýar
Bize: «çydamlylyk we Mukaddes Ýazgylaryň ruhlandyrmagy arkaly umyt edip bileris» (Rimliler 15:4) diýeninden soň, Pawlus iman edijileriň Oňa ynananyňyzda «umyt bilen dolup-daşyp» biljekdigini aýdýar. Biz Hudaýa näçe köp ynam etsek, Ol geljek üçin umydymyzy, esasanam ebedi geljegimizi şonça-da berkidýär. Umytdyň Hudaýy bizi başdan geçirýän islendik tejribelerimizde şatlyk we parahatçylyk bilen doldurýar (13-nji aýat). Biz umyt bilen şeýle doly bolýarys welin, şatlyk we parahatçylyk damjalary gündelik durmuşymyzda duşýan başgalara-da ýaýraýar. Bu bolanda, biz olary umytdyň Hudaýymyz bilen tanyşdyryp hem bileris.
Kepillik
Hristian umydy, Rebbimiziň eden zadynyň Hudaýyň geljekki meýilnamalaryna gatnaşmagymyzy kepillendirýändigine garaşmak we doly ynamdyr. Munuň güýji durmuşymyzy umytsyzlyga ýa-da agyr wakalara boýun bolmak synaglaryna garşy berkidýär. Hudaý bizi hiç haçan lapykeç etmez.
Bu umydy başdan geçirmek üçin bize gerek bolan ähli zat Rebbimiz Isany has gowy tanamakda tapylýar. Her birimiz umytdyň Hudaýyna wepaly bolalyň. Biz Oňa ynananyňyzda, Ol bize hristian şatlygymyzy, parahatçylygymyzy we umydymyzy gündelik durmuşa ýaýratmaga kömek eder, bu bolsa töwerekdäkileriň hemmesine täsir eder. Şonda biz bilelikde hakykatdan-da uly geljege garaşyp bileris!
Teklip edilýän okuw
Men bu okuwy Pawlusyň Rimlilere ýazan haty bilen çäklendirdim. Mukaddes Kitap konkordansynyň kömegi bilen Mukaddes Kitabyň galan böleginde «umyt» sözüni gözlemek peýdalydyr.
Köne Testamentda Eýýup, Zeburlar we Süleýmanyň tymsallarynda köp gezek duş gelýär. Diňe Zeburlarda 31 sany bar, mysal üçin bu ajaýyp doga: «Reb, biziň umydymyz Sendedir, Seniň sarsmaz söýgiň biziň üstümizde bolsun» (Zebur 33:22). Eger konkordans ýok bolsa, Zeburlar 25, 33, 42 we 119-njy aýatlaryna seretmek bilen okuwyňyzy başlaň.
Gyzykly ýeri, dört Injilde «umyt» sözüni öz içine alýan ýeke-täk salgylanma, terjimäňize baglylykda, Matta 12:21-de tapylan Işaýa 42-den sitata.
Täze Testamentda soňrak, Resullaryň Işleri Pawlusyň öz şaýatlygyny berende «umyt» barada birnäçe salgylanmany öz içine alýar (Resullaryň Işleri 23:6, 24:15, 26:6-7, 28:20). Rimlilerde ýazylan «umyt» Pawlusyň çykyşlarynda hem möhüm orun tutýardy. Koloseliler 1-de üç salgylanma bar, Timoteos bilen Titusda bolsa dokuz sany bar (NIV), şol sanda ajaýyp, umumy sözlem «Mesih Isa biziň umydymyz» (1 Timoteos 1:1). Ýewreýleriň ýazyjysy bize ýedi sany, Petrus bolsa bäş sany goşmaça salgylanma berýär.
Soňky sözi Ýahýa bereris. Ol Hudaýyň bizi Öz çagalary edip ýaratmagyndaky söýgüsi we Onuň ikinji gezek gelende Isanyňky ýaly boljakdygymyz baradaky wadasy barada ýazýar. Birinji Ýahýa 3:3-de şeýle diýilýär: «Her kim Onuňda bu umydy bar bolsa, Özüni arassalaýar, Ol arassa bolşy ýaly.» Hakyky hristian şägirdi üçin bu umydyň gymmaty barada has aýdyň beýanat bolup bilmez. Umyt hemişe öňe seredýär; ol hiç haçan yzyna seretmeýär. Hristian üçin «umytly» durmuşlar mukaddes durmuşlardyr. Men durmuşymyň şeýle bolmagyny isleýärin. Siz nähili? Biz özümizi näçe köp arassalasak, durmuşymyzda şonça-da «mukaddes umyt» bolar.
