«Maňa bu dagy ber»
Güýmenje senagaty adaty adamlaryň mümkin däl zatlary amala aşyrýandygyny görmek islegimizden peýdalanýar. Şeýlelikde, super gahrymanlar biziň bolşumyzdan has köp bolmak baradaky hyýallarymyzy oýarmak üçin döredilýär. Mukaddes Kitap nukdaýnazaryndan, biz diňe iki sany gaýry tebigy güýje eýe bolan ygtyýarlyk gurluşynyň bardygyny bilýäris – Hudaýyňky we Şeýtanyňky, ýöne ikinjisiniň täsiri birinjisi bilen çäklenýär. Hyýaly gahrymanlar barada hyýal edip wagtymyzy ýitirmegiň ýerine, hakyky adamlaryň gowşaklygynda maddy dünýäde nähili ajaýyp işleri amala aşyryp biljekdigini öwrenmelidiris. Kaleb Hudaýyň hakyky super gahryman bolmaga güýç beren adamlarynyň gowy mukaddes kitap mysalydyr. Emma Hudaý näme üçin Kalebden Öz şöhratyny görkezmek üçin gudratly ýagdaýda peýdalanmagy saýlady, başga birinden däl? Geliň, bu soraga jogap bermek üçin Ýeşua 14-15-nji baplara seredeliň.
Taryhy ýagdaý
Kenganda ýedi ýyllyk çozuş we basyp alyş tamamlandy; duşmanlaryň harby garnizonlary, berkitmeleri we esasy goşunlary ýok edildi. Soňra Ýeşua Ysraýyl taýpalarynyň arasynda mirasy paýlamak wezipesini aldy. Iordanyň gündogaryndaky ýerleri iki ýarym taýpa beren Ýeşua (Ýeşua 13), galan taýpalara Kenganyň içindäki ýerleri paýlamaga üns berdi. Bu bije çekmek arkaly kesgitlenerdi (14:1-2).
Kaleb mirasyny sorady
Kenganda hiç hili paýlaşyk edilmezden ozal, weteran Kaleb öz talabyny öňe sürmek üçin öňe çykdy. Häzirki wagta çenli ol dymyp garaşýardy, sebäbi Ýeşua Iordanyň gündogaryndaky ýerleri paýlamak bilen meşguldy. Kaleb'iň sözüni bölmegi esaslydy we ol ömrüniň dosty Ýeşua, Musa pygamberiň kyrk bäş ýyl öň wada beren zadyny ýatlatdy:
Ýefunnyň ogly Kaleb; ol ony [Wada edilen ýeri] görer, we oňa we onuň çagalaryna ol ýörän ýerini berýärin, sebäbi ol Rebbi doly yzarlady (Kanun taglymaty 1:36).
Hebronyň berkitmesi onuň eýeçiligindäki şäher bolmalydy, ol ýerde ýaşaýan güýçli Anakimlileri (äpetleri, Kanun taglymaty 9:2 seret) kowmak henizem zerurdy.
Kenizli Kaleb Ysraýyl taýpalary bilen ýer paýyny almazdy; şonuň üçin ol öz ýüzlenmesiniň öňüsyrasynda gysgaça awtobiografiýa hödürledi (Ýeşua 14:6-12). Musa pygamber oňa Hebrony miras hökmünde wada beripdi, ýyllar boýy azaşmak gutaranda we millet Kengana girip ony basyp alanda. Musa pygamber Kaleb, şonda 40 ýaşyndaky, Kenganda wepaly gözlegçi bolandygy we Kadeş Barneadaky pitneçi içalylara garşy durandygy üçin sylaglady. Kaleb'iň şol gahar-gazaply çatrykda Musa pygamber bilen durmagyna näme sebäp boldy? Kaleb şeýle diýdi: «Men Reb Hudaýymy doly yzarladym» (8-nji aýat). Kyrk bäş ýyl soň, Kaleb henizem Rebbe wepalydy. Ol imansyz milletiň arasynda wepaly bolup, Kenganlylar bilen ylalaşyk baglaşmakdan ýüz öwren sanly adamlaryň biridi. Ol ýeriň içalysy hökmünde Ýeşua bilen wepaly durdy we indi öz halkynyň arasynda ýerde wepaly durdy.
Kaleb Rebde güýçlüdi
Kadeş Barneadaky şol pajygaly ynanmazlyk gününden bäri 38 ýyl azaşmak we Kenganda ýedi ýyllyk uruş geçipdi. Ýyllar boýy ýakyp-ýandyryjy çöl yssysyna we köp sanly harby çaknyşyklara garamazdan, Reb Kaleb'i ajaýyp gorap saklady. Ol indi 85 ýaşyndady (14:9-10). Ýaşyna garamazdan, ol Rebde güýçli galdy:
Musa pygamber meni iberen günüm ýaly, men şu gün hem güýçlüdirin; şonda güýjüm nähili bolsa, indi hem uruş üçin, çykmak we girmek üçin güýjüm şeýle. Indi bolsa, Rebbiň şol gün aýdan bu dagyny maňa ber; sebäbi sen şol gün Anakimlileriň ol ýerde bardygyny we şäherleriň uly we berkitme bolandygyny eşitdiň. Belki, Reb men bilen bolar, we men olary Rebbiň aýdyşy ýaly kowup bilerin (11-12-nji aýatlar).
Mukaddes Kitabyň King Jeýms wersiýasy 12-nji aýaty şeýle terjime edýär: «Eger Reb men bilen bolsa.» Kaleb'iň Rebbe ynanmazlygy barada hiç hili sorag ýokdy. Gaýtam, ol özüne ynanmaýardy. Kaleb biziň häzirki gowşaklyk we parahatlyk döwrümizde bize uly mysaldyr. Onuň häsiýeti häzirki wagtda haç esgerlerinde tapylýan iň gowy häsiýetleri saklaýar: Reb üçin özüni bagyş eden, ýöne özüne ynanmaýan adam. Ol özüne ynamy ýok bolany üçin kesilmeýän [dowamly] ylahy güýji görkezdi. Onuň kiçigöwünliligi we Hudaýa yzygiderli bil baglamagy yzygiderli bolup, her bir hakyky iman edeni ýer ýüzündäki durmuşyň gowşaklygyndan ýokary galmaga we hakyky ruhy janlylygy başdan geçirmäge ruhlandyrýar.
Kaleb Rebbe bil baglamagynyň oňa ylahy güýç berýändigini düşündi; şonuň üçin onuň eýeçiliginiň äpetler tarapyndan eýelenen berkitme bolmagy oňa parh etmedi. Anakimlileriň Kirýat-arba diýip atlandyran Hebrony onuň mirasydy we ol ony Hudaý üçin batyrgaýlyk bilen talap etmek isledi (14:15). Bu şäheriň ýewreý milleti üçin aýratyn ähmiýeti bardy, sebäbi Ybraýym we Sara ol ýerde jaýlanypdy (Gelip çykyş 23:19, 25:10). Ol 85 ýaşynda bolsa-da, Rebbiň özü bilen bardygyny bilýärdi we şonuň üçin Anakimlileri öz mirasynyň üstünden kowup biljekdigine ynamy bardy.
Kaleb mirasyny alýar
Ýeşua dostunyň sözlerinden täsirlendi we oňa pata berip, haýyşyny kanagatlandyrdy. Hebron Kaleb'iň eýeçiligidi (Ýeşua 14:13-14), we Rebbiň güýji bilen ol äpetleri boýun egdirdi we şähere dogry adyny dikeltdi (15:13-14). Kaleb'iň batyrlygy Hudaýyň halkynyň islendik döwürde duşmanlaryny we kynçylyklaryny nähili ýeňip bilýändigini görkezýär:
Güýç bilen däl, güýç bilen däl, eýsem Meniň Ruhum bilen, diýýär Goşunlaryň Rebbi (Zakarýa 4:6).
Kaleb ýaly, biz hem Reb Hudaýy doly yzarlap we oňa bil baglap, dowamly şahsy täzelenmäni başdan geçireliň. Şonda biz hem Rebde güýçli bolarys we ýer ýüzündäki çaknyşyklara sabyrlylyk bilen gatnaşyp, gökdäki zatlardan lezzet alarys. Elbetde, hakyky Ýeşuamyzyň, Isa Mesihiň bol bereketleri her bir Kaleb ýaly mesihçiniň üstünde ýaşaýar.
Kaleb mirasyny talap edýär
Hebron Ýahudanyň paýynyň içinde ýerleşýärdi we Kaleb diňe bir şäheri Anakimlilerden aldy, eýsem batyrgaý ýegeni Otnieliň kömegi bilen Debiri hem basyp aldy (Ýeşua 15:14-15). Kaleb Debirde ýeňiş gazanan adama gyzy Ahsanyň elini durmuşa çykarmagy wada beripdi, şonuň üçin Otniel (soňra Ysraýylda kazy boljak; Kazylar 3:8-11 seret) Kaleb'iň giýewi boldy (Ýeşua 15:16-17). Kaleb Ahsa we Otniele Hebronyň günortasynda öz miraslary üçin ýer berdi. Emma durmuşa çykandan soň, Ahsa kakasy Kalebden bu ýeriň golaýyndaky çeşmeleri hem sorady, Kaleb oňa berdi (15:18-19).
Kaleb Hudaýyna ynanandygy we Onuň güýji bilen duşmany bilen söweşendigi üçin ýeňiş gazandy we netijede mirasyny artdyrdy. Ýer paýlary şol bir taýpanyň içinde nesilden-nesle geçmelidi. Başgaça aýdylanda, bir adam ýa-da klan öz doganlaryndan satyn almak ýa-da ogurlamak arkaly mirasyny artdyryp bilmezdi, diňe duşmany bilen söweşip we ony ýeňip biljekdi. Jabez'iň dogasy bu hakykaty görkezýär:
Jabez Ysraýylyň Hudaýyna ýüzlenip şeýle diýdi: «Eý, Sen maňa hakykatdan hem pata berseň, we meniň çägimi giňeltseň, Seniň eliň men bilen bolsa, we Sen meni ýamanlykdan goraýsaň, men agyry döretmez ýaly!» Şeýlelikde, Hudaý oňa soran zadyny berdi (1 Taryhlar 4:10).
Kanun Jabez'iň maliýe satyn almagy arkaly ýer gazanmagyny gadagan etse-de, ol öz çägini kanuny basyp alyş arkaly giňeldip biljekdi (ýagny, Hudaýyň Wada edilen ýerden aýrylmalydygyny aýdan adamlardan ýerleri alyp). Hudaýyň Patyşalygyny häzirki wagtda hasam öňe sürmek üçin, iman edenler basyp alnan ýerlerde (öz öýlerinde we ybadathana binalarynda) biri-birini güýmenmekden has köp zat etmelidirler. Olar Isa Mesihiň hoş habary bilen bu howpsuz ýerlerden daşary çykmaga taýyn bolmalydyrlar. Reb Öz halkynyň ýitirilenleri wagyz etmek üçin çynlakaý tagallalary arkaly Öz Ybadathanasyny gurýar. Geliň, hiç haçan häzirki ýagdaý bilen kanagatlanmaň – Reb Öz Ybadathanasyny giňeldýän ýaly, bize-de Oňa hyzmat etmek ukybymyzy giňeltsin.
Kaleb mirasyny paýlaşýar
Kaleb Ýehowanyň ady bilen ýeňiş gazanandygy üçin has köp zat aldy, bu oňa başgalara has köp pata bermäge mümkinçilik berdi. Gyzyna we giýewine suw çeşmelerini öz içine alýan ýer sowgadyndan başga-da, Anakimlilerden basyp alan Hebron şäheri kyrk sekiz ruhany şäheriniň we alty gaçybatalga şäheriniň biri boldy. Kaleb Hudaýyň oňa eýe bolmaga güýç beren zadyny başgalar bilen paýlaşmaga garşy çykmady. Ol Rebde gazanan zatlary bilen başgalara pata bermäge şatdy; bu yzarlamaly ajaýyp mysaldyr.
Şoňa görä-de, Pawlus Korinfdäki iman edenlere öz eýeçilikleri barada özlerini öwmemelidigini ýatlatdy:
Çünki seni başgadan kim tapawutlandyrýar? We sende näme bar, ony almanyň? Indi eger sen ony hakykatdan hem alan bolsaň, näme üçin ony almanyň ýaly öwünýärsiň? (1 Korinfliler 4:7).
Bizde näme bar bolsa, Hudaýdan gelýär; buýsanmak üçin ýer ýok. Pawlus Efeslilere, halas bolmazdan ozal edenleri ýaly, başgalardan ogurlamagyň ýerine, öz zerurlyklaryny üpjün etmek üçin köp işlemelidigini we soňra mätäçlere kömek etmelidigini öwretdi (Efesliler 4:28). Şuny göz öňünde tutup, Kaleb ýaly, biz hem özümiz we eýeçiliklerimiz barada şeýle bir ýokary pikir etmäliň, Hudaýyň bize rehimdarlyk bilen beren zatlary bilen başgalara kömek etmekden ýüz öwürmäliň.
SOŇKY BELLEGI
Kaleb'iň mysaly bize, zerur zatlarymyz üçin Rebbe näçe köp ynanýan bolsak, başgalar bilen paýlaşmaga şonça-da köp zadymyz boljakdygyny we öz bereketimiziň şonça-da uly boljakdygyny görkezýär. Bu imanyň hakyky gahrymanydyr. Kaleb Reb üçin özüni bagyş etdi we mümkin däl zatlary amala aşyrdy. Geliň, biz hem kiçigöwünli ýürekler bilen direliş güýji arkaly öz kemçiliklerimizden [ýalňyşlyklarymyzdan] ýokary galalyň we Hudaý üçin ajaýyp zatlary amala aşyralyň. Hyýaly super gahryman hiç haçan ýitirilen adamy Mesihe getirmez, ýöne gaýry tebigy güýji başdan geçirýän imanyň hakyky gahrymany muny edip biler!
Meniň ömrümi al, we ol Saňa, Reb, bagyşlansyn. Meniň pursatlarymy al we meniň günlerimi; olar dynuwsyz öwgüde aksyn. Meniň ellerimi al, we olar Seniň söýgiňiň täsiri bilen hereket etsin. Meniň aýaklarymy al, we olar Seniň üçin çalt we owadan bolsun.
Meniň sesimi al, we men hemişe, diňe, Patyşamyň üçin aýdaýyn. Meniň dodaklarymy al, we olar Senden gelen habarlar bilen dolsun. Meniň kümüşimi al we meniň altynymy; men bir teňňe hem saklamaryn. Meniň aňymy al, we her bir güýji Sen saýlaýşyň ýaly ulan.
Meniň islegimi al, we ony Özüňki et; ol indi meniňki bolmaz. Meniň ýüregimi al, ol Seniňkidir; ol Seniň patyşalyk tagtyň bolar. Meniň söýgimi al, Rebbim, men ony Seniň aýaklaryňa dökýärin, onuň hazyna ammaryny. Özüm al, we men hemişe, diňe, Seniň üçin bolaryn. —Frensis R. Hawergal (1836-1879)
