Çagalar görülmeli we eşidilmeli
“Çagalar görülmeli, eşidilmeli däl” diýen jümle ýyllar bäri bar. Ol Mukaddes Kitapda aýat ýaly sitirlenýär, hatda ony Mukaddes Ýazgy däldigini bilýänler hem. Bu jümläniň maksady gowy niýetli we galmagally we bozgak çagalary köşeşdirmek üçin aýdylýar. Emma ony aşa derejede ulanyp, ähli çagalar üçin hemişe düzgün hökmünde ulanmak Mukaddes Ýazgylaryň kadalaryndan daşlaşmak bolar.
Mukaddes Kitap Hudaýyň çagalar bilen aragatnaşyk saklap bilýändigini we olaryň üsti bilen işläp bilýändigini öwredýär. Aslynda, dindar çagalara degişli edip, “Çagalar eşidilmeli we görülmeli” diýen jümle tersine garanyňda has Mukaddes Kitaba laýykdyr! Geliň, Hudaýyň ýaş çaga Samuel bilen aragatnaşyk saklandygy baradaky meşhur hekaýany 1 Samuel 3-de aşakda sitirlenen ýaly seredeliň.
1 Samuel 3 Ýaş Samuel Eli bilen Rebbiň öňünde gulluk edýärdi. Şol günlerde Rebbiň sözi seýrekdi; köp görnüşler ýokdy. Bir gije Eli, gözleri gowşap, zordan görýän Eli, adaty ýerinde ýatyrdy. Hudaýyň çyrasy entek sönmändi, Samuel bolsa Rebbiň ybadathanasynda, Hudaýyň sandygynyň ýanynda ýatyrdy. Şonda Reb Samueli çagyrdy. Samuel: “Ine, men” diýip jogap berdi. Ol Eliň ýanyna ylgap baryp: “Ine, men; sen meni çagyrdyň” diýdi. Emma Eli: “Men çagyrmadym; yzyňa gaýt we ýat” diýdi. Şeýlelikde, ol gitdi we ýatdy. Reb ýene: “Samuel!” diýip çagyrdy. Samuel turup, Eliň ýanyna gitdi we: “Ine, men; sen meni çagyrdyň” diýdi. Eli: “Oglum, men çagyrmadym; yzyňa gaýt we ýat” diýdi. Samuel entek Rebbi tanamaýardy: Rebbiň sözi entek oňa açylmandy. Reb Samueli üçünji gezek çagyrdy, Samuel turup, Eliň ýanyna gitdi we: “Ine, men; sen meni çagyrdyň” diýdi. Şonda Eli Rebbiň oglany çagyrýandygyny düşündi. Şeýlelikde, Eli Samuele: “Git we ýat, eger Ol seni çagyrsa, ‘Gürle, Reb, çünki guluň diňleýär’ diý” diýdi. Şeýlelikde, Samuel gitdi we öz ýerinde ýatdy. Reb geldi we şol ýerde durdy, öňki ýaly çagyryp: “Samuel! Samuel!” diýdi. Şonda Samuel: “Gürle, çünki guluň diňleýär” diýdi. Reb bolsa Samuele şeýle diýdi: “Seret, men Ysraýylda bir zat etjek, ony eşiden her bir adamyň gulaklary jyňňyrdar. Şol wagt men Eliň maşgalasyna garşy aýdan ähli sözlerimi ýerine ýetirerin – başyndan ahyryna çenli. Çünki men oňa onuň maşgalasyny hemişelik höküm etjekdigimi aýtdym, sebäbi ol bilýän günäsi üçin; onuň ogullary özlerini ýigrenji etdiler, we ol olary saklamady. Şonuň üçin men Eliň öýüne kasam etdim: ‘Eliň öýüniň günäsi hiç haçan gurbanlyk ýa-da hödür bilen ýuwulmaz.’” Samuel ertire çenli ýatdy we soňra Rebbiň öýüniň gapylaryny açdy. Ol Eli görnüşi aýtmaga gorkýardy, ýöne Eli ony çagyryp: “Samuel, oglum” diýdi. Samuel: “Ine, men” diýip jogap berdi. Eli: “Ol saňa näme diýdi?” diýip sorady. “Do not hide it from me. May God deal with you, be it ever so severely, if you hide from me anything He told you.” So Samuel told him everything, hiding nothing from him. Then Eli said, “He is the Lord; let him do what is good in His eyes.” The Lord was with Samuel as he grew up, and he let none of his words fall to the ground. And all Israel from Dan to Beersheba recognized that Samuel was attested as a prophet of the Lord. The Lord continued to appear at Shiloh, and there He revealed Himself to Samuel through His word.
Samuel Hudaýyň bize göreldesi. Bu bölekde biz Rebbiň Samueli pygamberlik wezipesine we gullugyna çagyryşyny görýäris. Pygamber, kesgitleme boýunça, Hudaý üçin adamlara gürleýän adamdyr, ruhanydan tapawutlylykda, ol Hudaýa adamlaryň adyndan gürleýär. Samuel köplenç “Ysraýyldaky iň soňky kazy we ilkinji pygamber” diýlip atlandyrylýar. Samueliň döwründen öň köp pygamberler, ýa-da Hudaý üçin Ysraýyl halkyna gürleýän adamlar bardy. Mysal üçin, Hudaý Ybraýymy pygamber diýip atlandyrdy (Gelip çykyş 20:17). Pygamberlik wezipesi bolsa Samueliň döwründen öň döredilmändi.
Samuel Hudaý tarapyndan pygamberlik wezipesine çagyryldy we Ysraýylda pygamberleriň beýik däbini başlady. Ol kazylar döwri bilen pygamberler döwrüniň arasyndaky köpri boldy. Resullaryň Işleri kitabyndaky iki aýat Samueli geçiş döwrüniň şahsyýeti hökmünde agzaýar. Pawlus Pisidiýanyň Antiokiýasyndaky ýewreýlere Ysraýylyň taryhyny gürrüň berende, şeýle diýdi: “Mundan soň, Hudaý olara pygamber Samueliň döwrüne çenli kazylar berdi” (Resullaryň Işleri 13:20). Petrus bolsa ybadathana meýdançasynda maýyp adamyň sagalmagyndan soň märekä gürlände, şeýle diýdi: “Hakykatdan-da, Samuelden başlap ähli pygamberler, näçe gürlän bolsa, bu günleri öňünden aýtdylar” (Resullaryň Işleri 3:24).
Şeýlelikde, Samuel Ysraýylda beýik pygamberlik däbiniň başlangyjy boldy, we bu ýerde 1 Samuel 3-de biz onuň Reb tarapyndan pygamberlik wezipesine resmi çagyryşyny görýäris. Bölüm “Şol günlerde Rebbiň sözi seýrekdi” diýip başlaýar. Kazylar döwründe Ysraýyldaky ahlak we ruhy ýagdaýlar şeýle erbetdi welin, adamlar Rebbe we Onuň Sözüne gulak asmaga açyk däldiler. Hanna we Rut Ysraýyldaky dindar galanyň wekilleridi, olaryň sany şol günlerde azdy.
Emma Öz merhemetinde Hudaý Samueli Öz sözçisi edip ýetişdirdi we pygamberler döwrüni başlady. 3-nji babyň ahyryna çenli biz kazylaryň garaňky günlerinden daşlaşyp, Ysraýyl üçin dogry ugra öwrülişigi görmäge başlaýarys: “Danadan Beerşeba çenli ähli Ysraýyl Samueliň Rebden pygamber hökmünde tassyklanandygyny bildi.” We “Reb Öz sözi arkaly Samuele Özüni açdy, we Samueliň sözi ähli Ysraýyla ýetdi” (3:20-21).
Samuel ýaşlykdan çadyrda ýaşamaga geldi we çagalygyny baş ruhany Eliň ýolbaşçylygynda we halypalygynda Rebbiň öňünde gulluk edip geçirdi. Eliň Hophni we Finehas atly iki uly ogly bardy, olar çadyrda ruhany bolup gulluk edýärdiler. 1 Samuel 2:12-25-de biz bu adamlaryň ruhany bolsalar-da, “erbet adamlardygyny; olaryň Rebbe hormat goýmaýandygyny” öwrenýäris.
Olar Rebbe getirilen gurbanlyklardan iň gowy etleri özleri üçin ogurlaýardylar we çadyryň girelgesinde gulluk etmäge gelen aýallar bilen jynsy ahlaksyzlyga gatnaşýardylar.
Emma, Samuel bu iki erbet adamyň ahlaksyz hereketleriniň arasynda ulalsa-da, “ýaş Samuel boýy we Rebbiň hem-de adamlaryň öňünde merhemetde ösmegini dowam etdirdi” (2:26).
Samuel Hudaýyň çagyryşy gelende, takmynan 12 ýaşyndan uly däldi. Ol “Rebbiň öýüniň gapylaryny” ýa-da şol wagt Şiloda ýerleşýän çadyry açmaga ýeterlik ýaşdady (3:15). Hudaýyň Samueli çaga wagtynda çagyrmagy möhümdir, we bu fakt biziň üçin käbir sapaklary öz içine alýar.
Hudaý çagalar bilen aragatnaşyk saklap biler.
Samuel entek ýaş oglanjykdy, çünki 1 Samuel 3:7 bize “Samuel entek Rebbi tanamaýardy; Rebbiň sözi entek oňa açylmandy” diýip aýdýar. Bu wagt Samuel entek Rebbi şahsy taýdan tanamaýardy. Ol Rebbe boýun egse-de we gulluk etse-de, entek şahsy aragatnaşyk we gatnaşyk arkaly Rebbi “tanamaýardy”. Emma bu üýtgemekçidi, çünki Reb Samuel bilen gürleşip, oňa möhüm habar ýetirmekçidi.
Bir gijäniň ahyrynda, çadyrdaky çyra sönmänkä, Samuel Rebbiň öz adyny çagyrýandygyny eşitdi, ýöne ol Rebbiň “Samuel, Samuel” diýip çagyrýandygyny tanamady. Adynyň gaýtalanmagy munuň möhüm meseledigini görkezýärdi. Samuel Eliň ony çagyrýandygyny pikir etdi we baş ruhanynyň ýanyna ylgady. Emma Eli: “Men seni çagyrmadym, Samuel. Yzyňa gaýt we ýat!” diýdi.
Bu ýagdaý üçünji gezek gaýtalananda, Eli Hudaýyň Samueli çagyrýandygyny düşündi, şonuň üçin ol Samuele: “Gürle, Reb, çünki guluň diňleýär” diýmegi maslahat berdi. Hakykatdan-da, Reb ýene çagyrdy, we Samuel özüne aýdylyşy ýaly jogap berdi. Reb soňra Samuel bilen gürleşdi we Eliň baş ruhanylykdan aýrylmagy baradaky Öz meýilnamalaryny açdy. Samuel şeýle habary kabul etmäge ýeterlik ýaşdamydy? Hawa, Hudaý onuň şeýledigini bilýärdi!
Hudaý çagalar bilen aragatnaşyk saklap biler – hatda ýakymsyz temalar barada-da. Käbir mesihçiler, mysal üçin, çagalar bilen dowzah barada gürleşmekden gorkýarlar, ýöne çagalar Hudaýyň dowzah baradaky Sözüni düşündirip bilerler. Aslynda, Hudaý dowzah taglymatyny çagalar bilen gürleşmek we olary halas bolmak üçin Isa Mesihe getirmek üçin ulanyp biler. Käbir çagalaryň Mukaddes Kitap we onuň hakykatlary barada Mukaddes Kitap mekdebini gutaranlaryň hem aňsatlyk bilen görmeýän düşünjeleri bar! Çagalar Hudaýyň Sözüne açyk bolup, Hudaý gürlände diňläp bilerler – köplenç ululardan has aňsat. Hudaý çagalar bilen aragatnaşyk saklap biler!
Hudaý çagalaryň üsti bilen işläp biler.
Käbir adamlar Hudaýyň Samuele beren işiniň çaga üçin iş däldigini aýdardylar. Näme üçin Hudaý ýaş Samueli baş ruhany Eliň maşgalasyna geljek höküm barada aýtmak üçin saýlady? Näme üçin däl? Hudaý çagalaryň üsti bilen işläp biler.
Samuel Eliň ogullary Hophni we Finehasyň günäkär hereketlerinden habarly bolmaly, çünki olaryň günäkär hereketleri Samueliň ýaşaýan çadyrynda bolup geçýärdi. Eli olaryň erbet amallaryny bilse-de, olaryň günäsini bes etmek ýa-da olary Rebbiň öýündäki wezipelerinden aýyrmak üçin hiç zat etmedi.
1 Samuel 2-de biz Hudaýyň bir adamyň Eliň ýanyna Rebden habar bilen gelendigini öwrenýäris. Hudaýyň adamy Eliň ogullaryny Rebbe hormat goýanyndan has köp hormat goýandygy üçin, Hophni we Finehasyň Hudaýyň öýüni öz erbetlikleri bilen hapalamagyna dowam etmegine rugsat berendigi üçin ony ýazgardy. Mundan başga-da, Hudaýyň adamy Eliň nesline we ruhanylygyna maşgala ýetmezçilikleri sebäpli Rebbiň hökümini yglan etdi (1 Samuel 2:27-36).
Samuel Hudaýyň adamyndan gelen duýduryş barada bilýän bolmaly, we onuň ýaş jany Eliň bu elhenç ýagdaýy düzetmek üçin entek hiç zat etmändigine gynanan bolmaly. Hophni we Finehas wezipelerinden aýrylmady, we olar öz erbet işlerini köpçüligiň öňünde dowam etdirdiler!
Hudaý Eliň höküm baradaky soňky habaryny ýetirmek üçin Samueli ulanmagy saýlady. Bu çaga üçin aňsat ýa-da ýakymly iş däldi. Ol Rebden habary alandan soň, “Samuel ertire çenli ýatdy; ol Eli görnüşi aýtmaga gorkýardy” (3:15). Eliň ygtyýarly soraglary astynda bolsa, Samuel Rebbiň oňa aýdan ähli zadyny açdy. Eli Rebden gelen höküm habaryna pespällik bilen boýun egdi, ýöne gynansak-da, ol ogullarynyň ahlaksyz we açyk günälerini bes etmek üçin entek hiç zat etmedi.
Hudaý gadymy döwürlerde ýaş Samueliň üsti bilen işlän ýaly, Hudaý häzirki wagtda hem çagalaryň üsti bilen işläp biler. Köp maşgalalarda Hudaý çagalary bütin maşgalany halas etmäge getirmek üçin ulandy. Mesihçi ene-atalar öz dindar çagalarynyň yhlasy netijesinde Rebbe has ýakynlaşdylar.
Köp synp otaglarynda Hudaý çagalaryň üsti bilen dünýewi pelsepe we ewolýusiýa teoriýasy ýaly zatlary ret etmek üçin işledi. We Ol häzir olaryň üsti bilen On sargydyň köpçülikleýin görkezilmegine, mekdepde Mukaddes Kitaby götermek we okamak hukugyna, mekdeplerde doga etmäge we döredilişde Akylly Dizaýny öwretmäge garşy çykýanlara garşy durmak üçin işläp dur. Hudaý çagalaryň üsti bilen işläp biler!
“Gürle, Reb, çünki guluň diňleýär.”
Eli Samuele gowy maslahat berdi. Ol Samuele: “Gürle, Reb, çünki guluň diňleýär” diýmegi aýtdy. Ol Rebden ýüreginiň isleglerini ýa-da kynçylyklaryna kömek soramaly däldi. Ýok, Samuel: “Gürle, Reb, çünki guluň diňleýär” diýmeliydi. Bu ýerdäki “diňleýär” diýen ýewreý sözi “boýun egmek maksady bilen eşitmek” diýmegi aňladýar.
Siz hiç haçan şeýle doga etdiňizmi? Biz köplenç Rebden kynçylyklarymyzy çözmegini ýa-da zerurlyklarymyzy kanagatlandyrmagyny, şeýle hem şükürlerimizi we alkyşlarymyzy dileýäris. Bu ajaýyp, ýöne Hudaýyň bizden näme isleýändigini diňlemäge taýýarlygymyz – we boýun egmäge taýýarlygymyz – hatda Ol bizden kyn ýa-da ýakymsyz zatlary islese-de, näme? Bu kyn sorag, şeýle dälmi? Siz hiç haçan: “Gürle, Reb, çünki guluň diňleýär” diýip doga etdiňizmi?
Çagalary öz zehinlerini ösdürmäge höweslendiriň.
Mukaddes Ýazgylar ruhy zehinleriň köpüsiniň halas bolan wagtynda berilýändigini, ýöne olaryň ulanylyş bilen ösdürilmeginiň zerurdygyny öwredýär (2 Timoteos 1:6). Köp adamlar çaga wagtynda imana gelýändigi üçin, ýetişen imanlylar Hudaýyň bu ýaş imanlylara beren ruhy zehinlerini tanamaly we olaryň ösmegine höweslendirmeli. Bu çagalara Rebbe gulluk etmäge we Onuň üçin gürlemäge mümkinçilikler bermek arkaly amala aşyrylyp bilner.
Çagalar köp gulluk toparlaryna goşulyp bilner. Uly çagalar çaga ýaşyndaky ýekşenbe mekdep synplarynda mugallymlara kömekçi bolup bilerler we aýdym-saz gullugyna goşulyp bilnerler. Hatda kiçi çagalar hem öz öýlerinde myhmansöýerlige kömek edip bilerler. Çagalara dünýewi gurşawlarda öz imanlaryny paýlaşmagyň döredijilikli, Mesihe meňzeş usullary öwredilmeli. We çagalar öz ruhy zehinlerini oňyn usullarda ulananda, uly imanlylar bellik etmeli we olaryň görülendigi we eşidilendigi üçin olara sag bolsun aýtmaly! Şeýlelikde, olar Rebbiň gullugynda öz zehinlerini has-da ösdürmäge höweslendirilerler.
Çagalary öz ruhy zehinlerini ösdürmäge höweslendiriň! Ybadathana bereketleniler we Reb begener.
