Çadyr Mesih barada gürleýär!
«Olar Maňa mukaddes ýer gurarlar, şonda Men olaryň arasynda ýaşaryn». —Çykyş 25:8 JND
Hudaýyň dünýäniň ýaradylmagy barada aýtmak üçin iki bap (Barlyk 1-2) we çadyryň – Ysraýyl çagalarynyň arasynda ýaşajak mukaddes ýeriniň gurluşy barada aýtmak üçin on alty bap (Çykyş 25-40) sarp edendigi köplenç bellenilýär. Bu bize Hudaýyň pikirlerinde çadyryň ähmiýetini görkezýär.
Çadyr üç bölümden ybaratdy. Birinjiden, girelge üçin derwezeli ýapyk howly bardy. Bu «çadyryň howlysy» diýlip atlandyrylýardy. Ol ýerde ýakylýan gurbanlyk sypasy we bürünç ýuwulýan gap ýerleşýärdi. Soňra howlynyň içinde iki bölümden ybarat çadyr görnüşli gurluş bardy: Mukaddes ýer we Iň Mukaddes ýer. Mukaddes ýerde görkezilýän çörek stoly, şemdan we tütetgi sypasy bardy. Merhemet oturgyçly äht sandygynyň özi Iň Mukaddes ýerde ýerleşýärdi. Ýewreýler 9:6-7 bize ruhanylaryň her gün Mukaddes ýere girýändigini, ýöne diňe baş ruhanynyň Iň Mukaddes ýere girýändigini – we diňe ýylda bir gezek girýändigini aýdýar.
Çadyr nämäni aňladýar? Biz çadyrda görüp biljek (iň bolmanda) üç hakykat ugrunyň bardygyny teklip ederis.
Çadyr Mesih barada gürleýär. Bu makalada üns bermek isleýän tarapymyz.
- Çadyr asman barada gürleýär. Ýewreýler 9:23 bize çadyryň asmandaky zatlaryň nusgasydygyny we öküzleriň we geçileriň ganynyň ýer ýüzündäki çadyry arassalamak üçin ýeterlik bolsa-da, asman çadyrynyň has uly gurbanlygy talap edendigini aýdýar: Hudaýyň Öz söýgüli Oglunyňky!
- Çadyr häzirki buthana barada gürleýär. Efesliler 2:21-22-de buthanany suratlandyrmak üçin iki sifr ulanylýar. Biri ybadathana, onuň Solomonyň ybadathanasy suratlandyrylýardy. Beýlekisi «Ruhda Hudaýyň ýaşaýyş ýeri». Çadyr bu tarapdan buthananyň bir görnüşidi.
- Materiallar Çadyrda birnäçe dürli materiallar ulanyldy.
Şittim (akasiýa) agajy (we umuman Mukaddes Ýazgylarda agaçlar we agaç) ynsanperwerlik barada gürleýär (Seret Kazyýetçiler 9:8; Markus 8:24; Ezekiýel 17). Şittim agajy çölde ösýän agaçdan alynýar, bu bize Işaýa 53:2-ni ýatladýar: «Çünki Ol Onuň öňünde ýumşak ösümlik ýaly, gury ýerden kök ýaly öser». Köne Ähtiň grek terjimesi «bozulmaýan agaç» diýýär, bu bize Reb Isa Mesihiň mukaddes ynsanperwerligini ýatladýar, Ol hiç hili tegmilsiz we ýalňyşsyzdy. Ol günä bilmedi (2 Korinfliler 5:21), Ol günä etmedi (1 Petrus 2:22), we Onda günä ýokdy (1 Ýahýa 3:5).
- Arassa altyn Onuň hudaýlygy barada gürleýär. Ol «biziň beýik Hudaýymyz we Halasgärimiz Isa Mesihdir» (Titus 2:13). «Ol hakyky Hudaý we ebedi ýaşaýyşdyr» (1 Ýahýa 5:20). Ol Tomasyň «Meniň Rebbim we Hudaýym» diýip sežde edenidir (Ýahýa 20:28). Çadyrda «arassa altyn» bilen «altyn» arasynda tapawut bar ýaly görünýär, arassa altyn Mesihiň hudaýlygy barada gürleýär, altyn bolsa umuman hudaýy zatlar barada – esasanam Hudaýyň şöhraty we Hudaýyň dogrulygy barada.
- Kümüş halas ediş barada gürleýän metal – Ysraýyl çagalary üçin «halas ediş pulu» hökmünde ulanyldy (seret Çykyş 30:11-16). Biz bilýäris, häzirki wagtda biz kümüş ýa-da altyn ýaly bozulýan zatlar bilen däl-de, Mesihiň gymmatly gany bilen halas edildik (1 Petrus 1:18-19).
- Bürünç ot gyzgynlygyna döz gelip bilýän materialdyr. Hudaýyň Sözünde ot höküm barada gürleýär (seret Lewiler 10:1-2; 1 Korinfliler 3:13; 2 Petrus 3:10). Bu Reb Isa Mesihi biziň ýerimize Hudaýyň gazabyna we hökümine döz gelip biljek biri hökmünde görkezýär.
- Sandyk we Merhemet oturgyjy Hudaýyň çadyry nädip suratlandyryp başlaýandygyny görmek geň galdyryjy. Biz Onuň derwezeden başlap, adamlaryň Onuň ýaşaýan ýerine nädip ýakynlaşyp biljekdigini suratlandyrar öýdüp biljekdik. Onuň ýerine, Ol Iň Mukaddes ýerde saklanýan «äht sandygyny» atly mebelden başlady. Biz Mukaddes Ýazgylary ýatlanda, «Hemme zatda Ol birinji orunda bolmaly» (Koloseliler 1:18 KJV), bu sandyk Reb Isa Mesihiň Özüni aňladýandygyny görmek bizi geň galdyrmaýar. Biz jikme-jikliklere seredip başlanymyzda, bu tassyklanýar. Hudaý hemişe Mesihden başlaýar!
Äht sandygynyň şittim agajyndan ýasalyp, arassa altyn bilen örtülendigini gördük. Görnüşi ýaly, ol Reb Isa Mesihiň hakyky ynsanperwerligini we hakyky hudaýlygyny aňladýar. Ol beden bolan ebedi Sözdür (Ýahýa 1:1,14). Ol «Hudaý ... bedende görkezildi» (1 Timoteos 3:16). Kanunyň iki sany daş plitasy sandykda saklanýardy; şonuň üçin Mesih pygamberlik bilen şeýle diýip bilýärdi: «Hawa, Siziň kanunyňyz Meniň ýüregimde» (Zebur 40:8).
Merhemet oturgyjy sandygynyň üstündäki gapak ýalydy. Ol esasanam Onuň haçdaky işiniň netijesini aňladýar. Täze Ähtde Ýewreýler 9:5-de merhemet oturgyjyny suratlandyrmak üçin ulanylýan grek sözi başga ýerlerde «günäni ýuwmak» diýlip terjime edilýär. Ol Onuň işini mukaddes we dogry Hudaýyň ähli talaplaryny kanagatlandyran zat hökmünde aňladýar. Ol diňe arassa altyndan ýasalypdy, bu bize Onuň hudaýlygynyň Onuň etmeli işi üçin näderejede möhümdigini ýatladýar. Eger Ol Hudaý bolmasa, Hudaýyň ähli talaplaryny nädip ýerine ýetirip biljekdi? Ýöne sandykdaky agaç hem bize eger Ol ynsan bolmasa, Onuň işiniň bize hiç hili gymmaty bolmazdygyny ýatladýar.
Merhemet oturgyjynyň üstünde iki kerubim bardy. Kerubimler ilkinji gezek Barlyk 3-de ýaşaýyş agajyna barýan ýoly goraýan görnüşde peýda bolýarlar. Olar Hudaýyň hökümetiniň we höküminiň ýerine ýetirijileridir. Olaryň ýüzleri merhemet oturgyjyna seredýärdi, ol ýerde ýylda bir gezek baş ruhany Günäni ýuwmak güni dökülen gany sepeýärdi (Lewiler 16). Suratda kerubimler gana seredip, Hudaýyň ähli dogry talaplarynyň ýerine ýetirilendigini görýärler. Höküm Reb Isa Mesihiň üstünde ýerine ýetirildi, şonuň üçin ol Onuň halkynyň üstüne gelmez (Ýahýa 10:11). Reb Isa Mesihiň işiniň netijesinde Hudaý kanagatlanýar. «Mesih Isada bolanlara ... hiç hili höküm ýokdur» (Rimliler 8:1 JND).
Görkezilýän çörek stoly Görkezilýän çörek stoly hem arassa altyndan we şittim agajyndan ýasalypdy. Bize ýene-de Reb Isa Mesihiň hudaýlygy we ynsanperwerligi nygtalýar. Stol bize dostluk we iýmit baradaky pikirleri getirer. Biziň öz stollarymyz maşgala we dostlar bilen dostlukdan we gowy nahardan lezzet alýan ýerlerimizdir. Hudaýyň Sözünde hem şeýle pikir bar. Marta, Merýem we Lazar Betaniýada Rebbe agşamlyk naharyny taýýarlanlarynda, Lazar Onuň bilen stolda otyrdy (Ýahýa 12:1-2). Bu hem artykmaçlyk ýeridir: Dawut Mefiboşete öz stolynda patyşanyň ogullaryndan biri hökmünde ýer berdi (2 Samuel 9:9-13).
Ýöne görkezilýän çörek stolunyň suraty biziň üçin Rebbe bilen dostlukda bolmagymyz we ruhanylar hökmünde gulluk etmek üçin Ondan iýmit almagymyz üçindir. Mukaddes ruhanylar hökmünde biz ruhda we hakykatda sežde edýäris. Patyşa ruhanylar hökmünde biz başgalara Mesihiň eden işleri we Onuň bizi garaňkylykdan Öz ajaýyp yşygyna nädip çykarandygy barada şaýatlyk edýäris (1 Petrus 2:5,9; Ýahýa 4:23-24).
Şemdan Şemdan doly arassa altyndan ýasalypdy. Biz onuň Mesihiň Yşyk beriji hökmünde hem gürleýändigine ynanýarys. Öň biz Onuň hudaýlygy barada gürleýän arassa altynyň Onuň mukaddes ynsanperwerligini aňladýan şittim agajy bilen birleşdirilendigini gördük. Näme üçin bu ýerde şittim agajy ýok? Biziň teklibimiz, ynsan pikirleri we ideýalary bilen doly bu garaňky dünýäde, tersine, hudaýy yşyga mätäçdigimizdir: Hudaýyň yşygynyň ýüreklerimize şöhle saçmagy. Başgaça aýdylanda, halas bolmak, mesihçiler hökmünde ýygnanmak, mesihçi durmuşy ýa-da gulluk üçin Hudaýyň pikirlerini we ideýalaryny bize hödürlemegine mätäçdigimizdir. Şonuň üçin altyna üns berilýär.
Bu yşygy bize kim getirdi? Bu makalany okaýanlaryň hemmesi Reb Isa Mesihiň aýdanlaryny bilýändir: «Men dünýäniň yşygydyr» (Ýahýa 8:12). Ýöne bu ýerde şemdan yşygy bu garaňky dünýä şaýatlykda getirmek meselesi däl-de, mukaddes ýer – Hudaýyň ýaşaýyş ýeri we Onuň ruhanylary üçin yşykdyr. Mesih Öz halkyna yşyk berýär (Efesliler 5:14). Biz muny häzirki wagtda özümiz üçin nädip ulanyp bileris? Köne Ähtde Asaf Zebur 73-de erbetleriň üstünliginden nädip biynjalyk bolandygyny ýazdy. Ol şeýle ýazdy: «Ýöne meniň aýaklarym ýere ýetipdi; ädimlerim ýere ýetipdi. Çünki men akmaklara göriplik edýärdim, erbetleriň abadançylygyny görenimde ... Hudaýyň mukaddes ýerine barýançam; soňra olaryň soňuny düşündim» (2-3,17 aýatlar). Asaf kömegi nireden tapdy? «Hudaýyň mukaddes ýerine» baryp. Ol ýerde erbetleriň abadançylygynyň diňe gysga wagtlykdygyny düşündi. Hudaýyň hökümi olary hökman ýeter – ölümden öň bolmasa, ondan soň.
Şemdan suratyny ulanyp, Hudaýyň hakykatynyň yşygy mukaddes ýerde şöhle saçýardy we Asafa dogry garaýyş berdi. Asaf ýaly, biz hem pikirlerimizi düzetmek we olary Hudaýymyz we Atamyzyň pikirleri bilen utgaşdyrmak üçin bu yşyga mätäç. Nähili kynçylyk bilen göreşsek-de, mukaddes ýerde kömek tapyp bileris! Başgaça aýdylanda, biz Reb Isa Mesihiň we Hudaýymyz we Atamyzyň huzurynda Mukaddes Ýazgylarymyz bilen ýalňyz bolmaly, yşygyň ruhlarymyza şöhle saçmagyna rugsat bermeli. Biz hem bu yşyga beýleki imanlylar bilen ýygnanyşanda mätäç. Bir gezek yşyk halas bolmagymyz üçin ýüreklerimize şöhle saçdy (2 Korinfliler 4:6). Indi biz henizem bu yşyga Hudaýyň halky hökmünde jemgyýetçilik ýygnaklarymyz we gündelik ýörişimiz we bu dünýädäki gullugymyz üçin mätäç.
Bürünç gurbanlyk sypasy Bürünç [bürünç ýa-da mis] gurbanlyk sypasy Reb Isa Mesihi we Onuň haçdaky işini aňladýar. Biziň ýene-de Onuň kämil, günäsiz ynsanperwerligini aňladýan şittim agajymyz bar, ýöne indi bizde ot gyzgynlygyna döz gelip bilýän bürünç bar. Ol biziň üçin Hudaýyň höküminiň oduna döz geldi. Hudaý bolan Biriniň ruhlarymyzy halas etmek üçin haça gitmek üçin Ynsan bolmagy nähili agyr pikir! Biz eýýäm aýdanymyz ýaly, Hudaýyň ýakyp ýok ediji gazabyna kim döz gelip biljekdi (Ýewreýler 12:29)? Başga biri Köne Ähtiň ähli haýwan gurbanlyklarynyň ot bilen ýakylyp ýok edilendiginigowy aýtdy. ýöne biziň Gurbanlygymyz biziň ýerimize hökümiň oduny ýakyp ýok etdi . Onuň adyna ähli şöhrat! Biz Ony ebedi öwüp, sežde ederis!
Bürünç panjara gurbanlyk sypasynyň ortasyndady. Ol ýerde haýwan ýerleşdirilýärdi we ot ýanýardy. Ol gurbanlyk sypasynyň üstünde ýa-da aşagynda däl-de, göni ortasyndady. Işaýa 53:10 bize «Onuň jany [günä üçin gurbanlyk edildi]» diýýär. Onuň ejirleri diňe ýüzleý däl-de, Onuň janynda, Onuň barlygynyň çuňluklaryndady. Söýgüli imanly dogan, Ol meniň we siziň ýeriňize döz gelmeli ähli zatlary doly duýdy we başdan geçirdi. «Seret we gör, Meniň gaýgym ýaly gaýgy barmy, ol Maňa edildi, Reb Öz gazaply gazabynyň gününde Maňa ejir berdi» (Agylar 1:12).
Bürünç gurbanlyk sypasynyň beýanyndan soň, çadyry gurşap alan howly we ajaýyp derweze gelýär. Mesih haçda Hudaýy şöhratlandyrandygy üçin, siziň we meniň Onuň huzuryna girmek üçin ýol bar! Reb Isa Mesihiň Özüniň Gapydygyny (Ýahýa 10:9) we Ata barýan Ýoldygyny (14:6) aýtdy.
Tütetgi sypasy Tütetgi sypasynda biz ýene-de Mesihi görýäris, indi ähli seždemiziň esasy hökmünde. Şittim agajy we arassa altyn bize ýene-de Onuň günäsiz ynsanperwerligini we Onuň hakyky hudaýlygyny – bir mübärek Şahsyýetde Hudaý we ynsan – ýatladar. Bu iki hakykatyň gaýta-gaýta nygtalmagy olaryň näderejede möhümdigini görkezýär!
Bu gurbanlyk sypasynda ýakymly tütetgi hödürlenýärdi. Biz bu tütetginiň dürli komponentleriniň ählisiniň Mesihiň kämil häsiýetleri, Onuň Ata üçin nämedigini aňladýandygyna ynanýarys. Biz sapak alalyň: Eger biz ruhda we hakykatda sežde etmek islesek (Ýahýa 4:23-24), onda biz Mesihi Hudaýa getirmelidiris. Häzirki wagtda köp zatlar sežde diýlip atlandyrylýar, ýöne Hudaýyň Sözüne görä olar hakykatdanam şeýle däl. Elbetde, biz Atany we Ogluny hem sežde edýäris. Bu Mesihiň şahsyýeti we işi bilen meşgullanmak we Ata we Ogluna ýüzlenip, bular barada gürlemek arkaly amala aşyrylýar.
Bürünç ýuwulýan gap Bürünç ýuwulýan gap doly bürünçden ybaratdy. Ol bürünç gurbanlyk sypasyna gabat gelýän ýaly görünýär, ýöne tapawudy şudur: Bürünç gurbanlyk sypasy Mesihiň Hudaýyň hökümine döz gelmegini aňladýan bolsa, bürünç ýuwulýan gap biz günä edende özümizi höküm etmegimizi aňladýar. Mukaddes Ýazgylar bize eger biz özümizi höküm etmekden ýüz öwürsek, Rebbiň terbiýesine düşjekdigimizi aýdýar (1 Korinfliler 11:31-32).
Gurbanlyk sypasynyň çadyra gelen aýallaryň aýnalaryndan ýasalandygyna üns beriň (Çykyş 38:8). Aýnalar – özümize seretmek – öz-özüňi höküm etmek pikirini nygtar. Ýöne öz-özüňi höküm etmegimiziň esasy näme? Biziň öz pikirlerimiz käwagt ýalňyş bolup biler. Ruhanylaryň ýuwulýan gapdaky suwda ýuwunmalydygyna üns beriň. Başga biri peýdaly aýdyşy ýaly, Mukaddes Ýazgylarda içmek üçin suw Mukaddes Ruhy aňladýar. Arassalamak üçin suw Hudaýyň Sözüni aňladýar. Her birimiziň her gün Hudaýyň Sözüni okamalydygymyzyň ýene bir sebäbi budur. Ol bizi arassalaýar we durmuşymyzda ýa-da gullugymyzda Mesihe we Onuň haçdaky işine gabat gelmeýän bir zat barmy ýa-da ýokdugyny görmegimize kömek edýär.
Gurmak we ösmek Biz Çykyş 25-30-da beýan edilen çadyrdaky käbir zatlara gysgaça seretdik. 35-39-njy baplarda Ysraýyl çagalarynyň dürli zatlary gurmak bilen meşgullanýandygyna üns beriň. Biz her birimiziň «merhemetde we Rebbimiz we Halasgärimiz Isa Mesihiň biliminde ösýänimizçe» gurýandygymyzy teklip ederis (2 Petrus 3:18). Her birimiz her gün Ondan has köp öwrenmeli, Ol barada has köp gürlemeli we Hudaýa, beýleki imanlylara we bu dünýä garşy gullugymyzda Mesihi has köp ýaşamaly. Hudaýyň Sözünde tapylan baý hazynalar Reb Isa Mesihiň gelmegine garaşýarkak bizi sežde edijiler we gullukçylar hökmünde höweslendirsin.
