Mesih Isa pygamberiň beýikligi we Ýahýanyň Ylham 1-däki şägirtligi

Mesih Isa pygamberiň beýikligi we Onuň şägirdi Ýahýa Ylham 1-de görkezilişi ýaly

Ýahýanyň ýazgylary bize Rebbimiz Isa Mesihiň beýikligini, her biri öz aýratyn ünsi we görkezilişi bilen, nähili görkezýändigi bilen täsir edýär. Onuň Hoş Habary beýleki Hoş Habarlardan gaty tapawutlanýar, we Ýahýanyň hatlary açyk-açyk tapawutlanýar. Ylham 1-i okap, Ýahýanyň Mukaddes Ruhyň ýolbaşçylygynda Isa barada ýönekeý, ýöne çuňňur ýazandygyny görýäris. Mysal üçin 7-nji aýady alyň (ESV):

“Ine, Ol bulutlar bilen gelýär, we her bir göz Ony görer, Ony deşenler hem görer, we ýer ýüzüniň ähli taýpalary Onuň üçin aglar. Şeýle bolsun. Amin.” (Ylham 1:7)

“Ylham” “açmak” ýa-da “üstüni açmak” diýmegi aňladýar. Ol, mysal üçin, biriniň hormatyna heýkel açmak üçin ulanylýar. Şonuň ýaly-da, Ylham kitaby mälim edýär näme boljakdygyny we näme üçin, Mesih we geljek hökümler barada köp jikme-jiklikleri beýan edýär. Ol iň ýokary Kazyň kimdigini görkezýär: Rebbimiz Isa Mesih, Hudaýyň hökümleriniň Aşkar edijisi hem-de olaryň Ýerine ýetirijisi, ahyrky netijede Öz şöhratly hökümdarlygyny yglan edýär.

Bilelikde, “açmak” işligi we oňa degişli “ylham” atly söz Hoş Habarlarda ýedi gezek, Petrusyň ýazgylarynda bäş gezek we Pawlusyň ýazgylarynda 24 gezek duş gelýär. Bu sözleriň biri Gresiýa Täze Testamentynda iň soňky gezek Ylham kitabynda duş gelýär, ol “Isa Mesihiň” (1:1) diýlip aýdylýar. Bu ylhamyň Oňa degişlidigini we Onuň baradadygyny aňladýar.

Şol aýatda Hudaýyň ylhamy Isa Mesihe “Öz gullukçylaryna tizden bolmaly zatlary görkezmek üçin” berendigi aýdylýar. “Mütlaka” diýen grek sözi 2 Hudaýyň meýilnamasyny we hökümdarlygyny görkezýär, bize açyljak zatlaryň anyklygy barada aýdýar. Isa bu zatlary Öz perişdesini Öz guly Ýahýa iberip görkezdi. Bu hiç kimiň gyzyklanmasyny kanagatlandyrmak üçin däl-de, Hudaýyň islegini bilmäge we ýerine ýetirmäge höwesli bolan gullukçylaryna öwretmek üçindi, olar “Sözüň ýerine ýetirijileri, diňe diňleýjiler däl” (Ýakup 1:22).

Ylhamyň Şahsyýeti

“Isa” Ylhamda 14 (2x7) gezek duş gelýär. Käwagt Onuň “Mesih” ady goşulýar (1:1-2,5). 9-njy aýatda (ESV) biz “Isadaky sabyrlylyk” we “Isanyň şaýatlygy” barada okaýarys. Bu soňky jümle Ylham 12:17, 19:10 we 20:4-de hem duş gelýär. “Isa” adyny öz içine alýan başga-da birnäçe jümleler “Isadaky iman” (14:12), “Men, Isa” (22:16) we “Reb Isa” (22:20-21).

“Isa” ady Täze Testamentda ilkinji gezek onuň iň birinji aýadynda (Matta 1:1) duş gelýär. Matta 16-njy aýatda Isa barada gürrüň edende, “Mesih diýilýän” diýip goşdy – bu ýewreý dilindäki Mesihiterjime edýän grek sözüni aňladýar. Iki söz hem “Mesih” diýmegi aňladýar. “Isa” ýa-da Ýeşua, “Ýah halas edişdir” diýmegi aňladýar. Ýah Onuň ýewreý ady Ýahwe, ýa-da “Ýehowa” adynyň gysga görnüşidir, adatça “REB” diýlip ýazylýar. Şonuň üçin Isa “ähli zatdan ýokary Hudaý, ebedi mübärek” (Rimliler 9:5) diýlip atlandyrylýar.

“Söz ten boldy” (Ýahýa 1:14) pursatyndan başlap, Mukaddes Ýazgylar Isany doly ynsan hökmünde görkezýär. Onuň şahsyýetiniň bu iki tarapy ebedi aýrylmazdyr, hatda şöhratda hem dowam edýär. Olar çuňňur syry aňladýar, 1 Timoteos 3:16-da “hakykatdan hem beýik” diýlip ajaýyp jemlenýär. Bu syr üçin Hudaýa şükürler bolsun, bu syr bizi Mukaddes Ruhyň güýjünde Ata we Ogluna sežde etmäge iterýär (Luka 1–2; Ýahýa 1-i göz öňüne getiriň).

Ylham 1:8-de şeýle diýilýär:

“Men Alfa we Omega, diýýär Reb Hudaý, bolan, bar bolan we geljek bolan, Gudratly.” (Ylham 1:8)

Bu sözler bilen Reb Özüni Ýahýa tanatdy we öňki aýdylan syry tassyklady, ýagny Ol, Reb Isa, kämil Ynsan we, şol bir wagtyň özünde, Öz çuňňur beýikliginde hakyky Hudaýdyr. Bu goşma atda “Alfa” grek elipbiýiniň ilkinji harpy, “Omega” bolsa onuň soňky harpydyr. Başgaça aýdylanda, Onuň kimdigini – “bolan, bar bolan we geljek bolan” – aňlatmak üçin her bir harp gerekdir. Ol wagt we giňişlikden ýokardadyr, ýöne Ol islegi boýunça giňişlige we wagta girýär.

Onuň “Gudratly” ady goşma ýewreý ady El-Şaddaýdyr, bu Onuň doly gözegçiligini we çuňňur güýjüni aňladýar. Hudaý hökmünde (El) Ol ähli zady dolandyrýar, şol bir wagtyň özünde Şaddaý Onuň söýgüli aladasyny görkezýän “göwüs” diýmegi aňladýan söz bilen baglanyşyklydyr. Iman arkaly Ýahýa Reb Isa bilen ýakyn baglanyşyklydy (Ýahýanyň Ýahýa 13:25-de öz barasynda ýazanlaryny göz öňüne getiriň).

Ylhamyň Ýazyjysy

Şägirdi hökmünde Ýahýa özüni ähli iman edýänlere “Isada” Mesihiň “dogany” hökmünde tanatdy (Ylham 1:9). “Isada” jümlesi Ýahýanyň Onuň bilen şahsy gatnaşygyny, Oňa bil baglamagyny we Onuň üçin ýaşamagyny nygtaýar. Şeýlelik bilen Ýahýa biziň üçin şu günki mysaldyr. Onuň Isa bilen ýakyn gatnaşygy Ýahýanyň Öz Halypasy üçin ejir çekmekden utanmandygyny aňladýar, hatda Ol bu dünýäde ret edilse-de. Isanyň şägirdi hökmünde Ýahýa Mesihi bütin ýüregi bilen kabul etdi, Ol indi Öz şägirdine öň Ýahýanyň Ony tanan ýaly däl-de, täze bir ýagdaýda Özüni açdy. Ýahýa öz ýagdaýyny kynçylykda ýoldaş ýa-da hyzmatdaş hökmünde hem aýtdy. Bu soňky söz Ýahýanyň Isanyň ret edilen döwründe ähli hakyky şägirtleri bilen başdan geçiren we paýlaşan basyşyny, kynçylyklaryny we azaplaryny aňladýar.

Hudaý bu ylhamy Isa Mesihe berdi – “ony Hudaý Oňa berdi” (1-nji aýat) – bu zatlary netijeli ýetirmek üçin nyşanlary ulanýar. Nyşanlar zatlary gysga we düşnükli ýagdaýda ýetirýär, şol bir zatlary diňe sözler bilen düşündirmek üçin bolsa köp söz gerek bolardy. Bu zatlar barada Ýahýa özüni “Hudaýyň sözüne we Isa Mesihiň şaýatlygyna şaýat” (2-nji aýat) hökmünde atlandyrdy. “Şaýat” we “şaýatlyk” sözleri grek tekstinde bir kökden gelip çykýar, bu hem “şehit” diýmegi aňladýar. Hudaýa we Onuň bähbitlerine garşy durýan dünýäde ýaşap, Hudaýyň şaýatlary köplenç yzarlamalara we şehitlige duçar bolýarlar ýa-da bolupdylar, edil Köne Testament pygamberlerine bolşy ýaly. Hudaýyň we Isanyň şaýatlary hökmünde olaryň köpüsi öz janyny berdi, edil Stiweniň, Kilise taryhyndaky ilkinji şehidiň eden ýaly (Resullar 7; Ýewreýler 11).

Ýahýa ynamdar şaýatdy, ýagny ol ynamlydy, “gören ähli zatlaryna-da” (Ylham 1:2). Ol Hudaýyň ylhamynyň käbir jikme-jikliklerini saýlap, beýleki nokatlary goýbermedi, edil biziň käwagt edişimiz ýaly.

Ylham köp hökümleriaçsa-da, onuň ýedi bereketleri öz içine alýandygy bellärliklidir (3-nji aýat, 14:13, 16:15, 19:9, 20:6, 22:7,14). Bu tema siziň has giňişleýin öwrenmegiňizi maslahat berýär, sebäbi bu aýatlar dürli döwürlere ýa-da iman maşgalalaryna degişli iman edýänlere degişlidir, geçmişde, häzirki wagtda ýa-da geljekde bolsun. Ähli iman edýänler “mübärek” diýlip atlandyrylýar.

“Wagt ýakyn” (1:3, 22:10) sözlerinde ylham üçin gyssaglylyk duýgusy bar. Reb Öz ähli gullukçylarynyň hemişe Öz Sözüni diňlemäge we ony ýerine ýetirmäge taýýar bolmagyny isleýär, edil ýaş Samueliň alan görkezmesinden öwrenişimiz ýaly, “Gürle, Reb, çünki Seniň guluň diňleýär” (1 Samuel 3:9). Hudaýyň Sözüni diňlemek we okamak nähili bereketdir! Elbetde, bu Sözüň ýerine ýetirijileri bolmagy, onda ýazylan zatlary saklamagy, Onuň islegini ýerine ýetirmäge hemişe taýýar bolmagy, şol bir wagtyň özünde Onuň islendik pursatda gelip biljekdigini bilmegi aňladýar.

Onuň Ylhamdaky Beýikliginiň Görkezilişi

Ýahýa Ylham kitabyny ýazýan döwründe, häzirki Türkiýede ýerleşýän Rim Aziýa welaýatynda ýedi kilise – sözme-söz “ýygnaklar”, çagyrylanlaryň jemgyýetleri – bardy. Rim kanunlaryna laýyklykda, iman edýänler wepaly raýatlar bolmak bilen bir hatarda Reb Isa Mesihiň hakyky şägirtleri bolmaga çagyryldy (Rimliler 13; 1 Petrus 1:1, 2:11-17 okaň). Şol görkezmeler – we çeşmeler – Reb biziň üçin gelýänçä ähli iman edýänlere degişlidir (1 Selanikliler 4:12-18). Çeşmeler Ylham 1:4-de jemlenýär, şeýle diýilýär: “Ondan size merhemet we parahatçylyk bolsun.” Bu sözler diňe bir islegi däl, eýsem hakykaty we anyklygy hem aňladýar, ýagny biziň mübärek Rebbimiz, Mukaddes Ruh arkaly, Öz ýygnaklaryna ähli dünýäde zerur çeşmeleri elýeterli eder. Ol Öz halkynyň ähli zerurlyklary üçin ýeterlikdir.

Mukaddes Ruh bize Hudaýyň gökdäki tagtynyň öňünde “ýedi ruh” hökmünde görkezilýär, ol tagtda Reb Isa oturýar (4-nji aýat). Ýeke-täk Mukaddes Ruh şol bir wagtyň özünde gökde we ýerde – bir syr. Hakykatdan hem, Hudaýyň (Ata, Oglan we Mukaddes Ruh) birligi we ähli ýerde barlygy ynsanlar üçin ebedi syr bolup galar!

Ylham 1:5 Mesihiň geçmişdäki, häzirki we geljekdäki beýikligini görkezýär. Rebbimiz Isa Mesih “wepaly Şaýatdyr.” Bu Onuň Hudaýyň Şaýady we wekili hökmünde gökdäki gullugyny aňladýar, edil Reb ýerde Oňa gulluk eden ýaly.

Şol aýatda Ol “ölüleriň Ilkinji Doglany” diýlip atlandyrylýar. Bu söz Onuň direlişdäki güýjüni nygtaýar, bu biziň düşünjämizden daşardadyr. Bu at Onuň ölümiň güýjünden çuňňur ýeňşini görkezýär (1 Korinfliler 15 okaň), we Ol, Isa, “ähli ýaradylyşyň Ilkinji Doglany” we “ölülerden Ilkinji Doglan” (Koloseliler 1:15,18) bolandygyny baglanyşdyrýar. Ol hemişe ilkinji orny eýelemelidir, “iň ýokary” (18-nji aýat) bolmalydyr. Hudaý bizi Öz Oglunyň keşbine meňzeş bolmaga öňünden belledende, Ol Reb Isanyň, Atanyň söýgüsiniň Oglunyň, “köp doganlaryň arasynda Ilkinji Doglan” (Rimliler 8:29 NKJV) bolmagyny meýilleşdirdi. Ol nähili beýik, we biz Onuň bilen bu gatnaşyga eýe bolanlygymyz üçin nähili mübärek, bu gatnaşyk hiç bir güýç – hatda ölümiň güýji bilen hem ýatyrylyp bilinmez.

Ylham 1:5 şeýle dowam edýär: Ol “ýer ýüzüniň patyşalarynyň Hökümdary” hem, bu Onuň geljek dünýädäki şöhratyny nygtaýar. Onuň beýikligine derrew jogap berilýär: “Bizi söýen, we bizi günälerimizden Öz gany bilen ýuwan, we bizi Öz Hudaýyna we Atasyna patyşalyk, ruhanylar eden Oňa: ebedi asyrlara şöhrat we güýç bolsun. Amin” (5-6-njy aýatlar JND). Bu jogap Onuň “bizi söýen” kimdigi üçindir, bu Onuň dünýä gelmezinden öň hem bizi hemişe söýendigini aňladýar. Nähili ajaýyp!

Reb Isadan beýik birini göz öňüne getirip bilýärsiňizmi? Ol bizi ýerde Özüni Hudaýyň şöhraty üçin berende söýen, şol bir wagtyň özünde häzir gökde bolanda hem bizi söýýän Şahsdyr. Hakykatdan hem, Ol bizi iň ýokary Gurban hökmünde haça çykanda görkezen söýgüsi bilen henizem söýýär. Ol bizi günäniň we ölümiň güýjünden azat etmek üçin ýeterlikdi, sebäbi ol biziň eden her bir günämizi, hatda ähli iman edýänleriň 3 ähli günälerini, haçan we nirede bolsalar-da ýa-da ýaşan bolsalar-da, örtýärdi! Ondan beýik gurban ýokdur!

Oňa hiç wagt gutarmaýan jogap berilmelidir: “Bizi söýen we bizi Öz gany bilen günälerimizden azat eden Oňa” (5-nji aýat ESV). Bu jogap Onuň kimdigini we näme üçin berlendigini aňladýar: sebäbi Ol bizi söýdi we biziň ýalňyşlyklarymyza garamazdan henizem söýýär.4 Biz hem Onuň bu söýgini nähili görkezendigini okaýarys: Onuň kämil gurbany.

6-njy aýat Onuň bizi näme edendigini beýan edýär, ýagny Onuň bilen höküm sürmek üçin “patyşalar” (NKJV), Hudaýy görkezmek we hormatlamak. Ol bizi “ruhanylar” hökmünde Hudaýa laýyk jogap bermäge ukyply edendigini görkezýär, Onuň huzurynda we Onuň ýokary standartlaryna laýyk gulluk edip, Oňa hiç wagt gutarmaýan jogap berýäris. Ol nähili beýik! Şonuň üçin bu aýat şeýle dowam edýär: “Oňa şöhrat we hökümdarlyk ebedi we ebedi bolsun” (6-njy aýat), “Amin” sözi bilen gutarýar, bu “şeýle bolsun” ýa-da “şeýle bolsun” diýmegi aňladýar. Bu biziň Reb Isanyň ähli hormaty we şöhraty almagyny, we Hudaý Atanyň şeýlelik bilen häzir we ebedi hormatlanmagyny isleýändigimizi aňladýar. Biziň ünsümiz Mesihiň geljek dünýä bilen baglanyşykly beýikligine çekilýär. Biz Ony eýýäm “şöhrat we hormat bilen täçlenen” (Ýewreýler 2:9) görýäris, şol bir wagtyň özünde dünýä Ony heniz şeýle görmeýär. Tizden her bir dyz Onuň öňünde dyza çöküp, her bir agyz Isa Mesihiň Rebdigini ykrar eder (Filipililer 2:10-11).

Bu temalar biziň halas edilenler hökmünde, Rebbimiz Isany we Hudaýymyzy we Atamyzy häzir we ebedi hormatlamak üçin, biziň hukuklarymyzy we işlerimizi aňladýar! Onuň şöhraty we hökümdarlygy hiç wagt gutarmaýar. Biz Öz Söýgülimiziň beýikligi we bu ajaýyp hukuklar bilen meşgul bolanlygymyz üçin nähili mübärek!

SOŇKY BELGILER

1. Luka, Luka we Resullar kitabynyň ýazyjysy, “ylham” sözüni Ruh Ýahýany Ylham 1:1-de (ESV) eden ýaly ulandy, ol ýerde biz okaýarys:

“Isa Mesihiň ylhamy, ony Hudaý Oňa Öz gullukçylaryna tizden bolmaly zatlary görkezmek üçin berdi. Ol ony Öz perişdesini Öz guly Ýahýa iberip mälim etdi.” (Ylham 1:1)

Adamlar Reb Isanyň ilkinji we ikinji gelmeginiň arasyndaky tapawutlary bilmeýän döwründe, Luka bu sözi Isanyň ilkinji gelmegi bilen baglanyşykly ulandy, Simeony sitirleýär. Ol Onuň gelmegini “butparazlar üçin ylham çyrasy we Seniň halkyň Ysraýylyň şöhraty” hökmünde yglan etdi (Luka 2:32 JND). Bu beýanat iki aýratyn wakany aňladýar: Rebbiniň pespällikde gelmegi we Rebbiniň köpçülikleýin şöhratda peýda bolmagy.

2. Grek sözi dei, bu aýatda “mütlaka” diýlip terjime edilen, Ýahýanyň Hoş Habarynda 10 gezek (3:7,14,30, 4:4,20,24, 9:4, 10:16, 12:34, 20:9) duş gelýär. Ol Ylhamda sekiz gezek (1:1, 4:1, 10:11, 11:5, 13:10, 17:10, 20:3, 22:6) peýda bolýar.
3. Mesihiň haçdaky işi ähli günäler babatda Hudaýyň adalatly talaplaryny kanagatlandyrmak üçin ýeterlikdi. Isa kämil Orunbasardy, diňe iman edýänler üçin. Haçdaky üç sagat garaňkylykda, Reb Isa iman etjekleriň ähli günäleriniň hökümini çekdi, şol bir wagtyň özünde Onuň haçdaky işi Hudaýy günä Ony hormatdan düşüren ýerde şöhratlandyrdy. Başgaça aýdylanda, Onuň işi ähli adamlaryň halas bolmagy üçin ýeterlikdi, ýöne bu her bir günäkär adamyň toba etmegini we günälerini ykrar etmeginiň zerurlygyny ýatyrmaýar. Mesih ähli adamlar üçin öldi, ýöne Ol diňe toba edýänleriň we iman edýänleriň orunbasarydy .
4. Bu Onuň biziň ýalňyşlyklarymyza we günälerimize parhsyzdygyny aňlatmaýar. Hudaýyň Sözi bize günälerimizi ykrar etmegi öwredýär (1 Ýahýa 1:9).