Dawudyň we Saulyň terjimehallary ýiti gapma-garşylyklary açyp görkezýär. Dawut Hudaýyň adamydy, Saul bolsa Şeýtanyň. Dawut Hudaýyň ýüregine laýyk adamdy, Saul bolsa adamlaryň ýüregine laýyk adamdy. Dawut Hudaýyň patyşa saýlan adamydy, adamlar bolsa Sauly saýladylar – we Hudaý olaryň islegini berdi. Samuel Dawudy meshetende, “Rebbiň Ruhy şol günden başlap Dawudyň üstüne geldi… Emma Rebbiň Ruhy Sauldan gitdi, we Rebden gelen bir kynçylykly ruh ony biynjalyk etdi” (1 Samuel 16:13-14). Biz “Dawudyň ähli ýollarynda akylly hereket edendigini we Rebbiň onuň bilen bolandygyny” okaýarys (1 Samuel 18:14). Bu Saul hakda hiç haçan aýdylmaýar.
Reb Sauly gaýtalanýan boýun egmezligi we inatçylygy sebäpli patyşalykdan ret etdi. Emma Reb Dawudyň patyşalygyny berkarar etdi we onuň bilen bir äht baglaşdy, Dawudyň neslinden biriniň onuň tagtynda ebedi oturjakdygyny aňlatdy – bu biziň Rebbimiz Isa degişli (2 Samuel 7:16).
Dawut bütin ýüregi bilen Hudaýy hemişe öwýän doga adamy bolupdy (Zebur 34:1; 9:1). Biz Saulyň diňe iki gezek doga edendigini okaýarys. Dawut Rebbiň islegini bilmek islände, ol gaýtadan Rebden sorady, Reb bolsa jogap berdi. Saul Rebden iki gezek sorady we iki gezek ret edildi (1 Samuel 14:37; 28:6).
Saul pespäl hyzmatkär bolanda, Hudaý oňa patyşalygy berdi. Emma Saul tekepbir bolup başlanda, ol patyşalygyny ýitirdi. Tekepbirlik Saulyň häsiýetini, täjini we ömrüni ýitirmegine sebäp bolan günädir. Peslik Dawudy patyşa eden we oňa patyşalygyny beren merhemetdir. Bu şeýle hem Mesih Öz patyşalygyny nähili üpjün edendigidir (Filipililer 2:8-9).
Dawut Saula hemişe Rebbiň meshedileni hökmünde garady we onuň wezipesine hormat goýdy. Ol Saulyň ömrüni iki gezek halas etdi (1 Samuel 24, 26). Beýleki tarapdan, Saul Dawudyň Hudaýyň patyşa saýlan adamydygyny bilýärdi, ýöne ony öldürmek üçin gaýtalanýan synanyşyklar etdi.
Dawut öz gozgalaňçy ogly Absalomy, ol gozgalaň turzup kakasyny sürgüne ugradandan soň hem söýdi. Olaryň arasyndaky raýat urşy döwründe, Dawut öz serkerdelerine Absalom bilen ýumşak çemeleşmegi buýurdy. Absalom kakasynyň ganyny islese-de, Dawut şeýle etmedi. Ýiti gapma-garşylykda, Saul öz ogly Ýonatanı iki gezek öldürmäge synanyşdy: ilki, ol bilmezden patyşanyň buýrugyna boýun egmezlik edende (1 Samuel 14:44); ikinjisi bolsa Ýonatan Dawuda gaçmaga kömek edende (1 Samuel 20:33).
Saulyň soňky hereketleri garaňkylyk bilen baglanyşykly: “Saul özüni gizledi… we olar gijesi bilen aýalyň ýanyna geldiler… Soňra olar turup, şol gije gitdiler” (1 Samuel 28:8,25). Emma Dawudyň soňky günleri ýagtylyk bilen baglanyşykly: “Dawut… Gün doganda irdenki ýagtylyk ýaly bolar, bulutsyz bir irden” (2 Samuel 23:1,4). Saulyň ömri bir maskaradadan beýlekisine geçdi, jadygöýiň gowagyna baryp ýetdi (1 Samuel 28). Ýüreginiň ikiyüzlüliginde, Saul bir gowaga gaçdy we Hudaýyň ony terk edendigini bildi. Ýüreginiň bitewüliginde, Dawut bir gowaga gaçdy we şol ýerde Hudaýyň kömegini tapdy (1 Samuel 24).
Dawudyň we Saulyň ölümlerini deňeşdirmek öwredijidir: Dawut ömrüniň ahyryna çenli öz patyşalygyny ynamly dolandyrdy, şol sanda Süleýmany öz ornuna belledi (1 Patyşalar 1:30); Saul özüni ýa-da patyşalygyny dolandyryp bilmän ýeňlişde yranýardy. Ol filistliler bilen söweşde öldi, ýöne Dawut “atalary bilen dynç aldy we Dawudyň şäherinde jaýlandy” (1 Samuel 31; 1 Patyşalar 2:10).
Saul Dawudy Öldürmäge Synanyşdy
Dinden dönen patyşa öz höwesiniň Dawudy ýok etmekdigini gizläp bilmedi. Saul Dawudyň Hudaýyň patyşa saýlan adamydygyny bilse-de, ony öldürmäge synanyşdy. Ol şahsy taýdan Dawudy iki gezek naýza bilen öldürmäge synanyşdy, şonda “Hudaýdan gelen kynçylykly ruh” Dawut saz çalyp ony köşeşdirýärkä geldi. Emma Dawut sypyp gitdi (1 Samuel 18:11; 19:9). Dawut Goliýaty öldüren pursatyndan başlap, Saul adamlaryň ony öwýändigi üçin göriplik etdi. Ol öz gyzy Mikaly Dawuda aýal edip berdi, ony maşgala goşmak üçin, şonda ol “oňa duzak bolar we filistlileriň eli oňa garşy bolar” (1 Samuel 18:21). Ol Dawudyň filistliler bilen söweşmegini isledi, söweşde öler diýip umyt edip: “Meniň elim oňa garşy bolmasyn, ýöne filistlileriň eli oňa garşy bolsun” (1 Samuel 18:17). Dawutdan gaýynlyk almak ýerine, Saul diňe “filistlileriň 100 sünnetini” isledi, Dawudyň olaryň elinden öler diýip umyt edip (1 Samuel 18:25). Ahyrynda, Saul öz ogly Ýonatana we ähli hyzmatkärlerine Dawudy öldürmegi buýurdy (1 Samuel 19:1). Ol hatda öz adamlaryny Dawudyň ýanyna iberip: “Ony maňa getiriň… men ony öldürerin” diýdi (1 Samuel 19:15).
Dawut Sürgüne Gitdi
Dawudyň ömri Saulyň ölümine çenli howp astyndady. Ol Saulyň gazabyndan gaçyp, tokaýlarda we gowaklarda gizlendi. Sürgünlikdäki 10-14 ýylynda, Dawut özüni awlanan haýwan ýaly suratlandyrdy: “Olar meniň ädimlerim üçin tor taýýarladylar… Olar meniň öňümde çukur gazdylar” (1 Samuel 26:20; Zebur 57:4; 102:6; 57:6).
Şol ýyllarda, Dawut Hudaýyň mekdebindedi, Ol ony Özüne garaşmaga we Özüne ynanmaga öwretdi. Musa Hudaýyň mekdebinde 40 ýyl, ömrüniň üçden bir bölegini geçirdi. Hudaý ulanan her bir adama sabyrlylygy we ynamy öwretmeli boldy. Dawut Hudaýyň mekdebini tamamlady, çopan oglundan Ysraýylyň iň beýik patyşasyna we Hudaýyň ýüregine laýyk adama öwrüldi. Dawudyň köp zeburlary bu sürgünlik döwründe ýazyldy.
Dawut hakyky Patyşa, Isa Mesih, Dawudyň Oglunyň öňünden habar berdi (Matta 1:1). Dawudyň durmuşynyň her ýerinde biz Mesihiň iň bereketli görnüşlerini tapýarys. Hudaýyň ýüregine laýyk bu patyşa geljek hakyky Patyşanyň adaty görnüşini berýändigi üçin, Dawut patyşalygy we onuň şöhratyny almazdan ozal köp ýyllaryň ejirini çekmeli boldy. Petrus “Mesihiň ejirleri we soňundan geljek şöhratlar” hakda aýdýar (1 Petrus 1:11). Bu Hudaý tarapyndan Dawut üçin, Mesih üçin we her bir mukaddes üçin, şol sanda biz üçin bellenen ýoldur.
Dawut Saulyň Ömrüni Halas Etdi
1 Samuel 24-de, Dawut henizem Sauldan gaçýardy, Engediň çylşyrymly çölünde gizlenýärdi. Saul ony 3000 esger bilen gözlemäge gitdi, Dawudyň bolsa diňe 600 esgeri bardy. Saul Dawudyň gizlenýän gowagyna girdi we ýatdy. Saulyň esgerleri daşarda garawul durýardylar. Ysraýylyň dinden dönen patyşasy öz gözleýän adamyň merhemetine garaşly bolan ýerinde ýatyrdy. Dawudyň adamlary öz artykmaçlygyny gördüler: “Bu Rebbiň saňa aýdan güni: ‘Ine, men seniň duşmanyňy seniň eliňe bererin, sen oňa özüňe gowy görüneni edip bilersiň’” (1 Samuel 24:4). Dawuda altyn mümkinçilik döredi. Gylyjyň bir urgusy ony ýiti duşmanyndan halas ederdi, onuň bilen tagtyň arasyndaky ýeke-täk adamy aýyrardy we awlanan durmuşyny tamamlardy.
Bu Dawudyň durmuşynda möhüm pursatdy. Ol işleri öz eline alardymy ýa-da Hudaýyň duşmanyny çözmegine garaşardymy? Ol özünden öç alardymy ýa-da öç almagy Hudaýa goýardymy? Dawut öç almagyň Hudaýa degişlidigini bilýärdi (Kanun taglymaty 32:35; Zebur 94:1). Dawut Samuel tarapyndan patyşa meshedilendigini bilýärdi. Duşmanyndan dynmak we tagta çykmak üçin onuň wagty geldimi? Dawut halas bolmak üçin Hudaýa aglapdy (Zebur 54:1-2). Şol wagt indi geldimi?
Hudaý Dawudyň imanyny synag edýärdi. Hudaý: “Sen adam öldürme” diýipdi (Müsürden çykyş 20:13). Dawut bu buýruga boýun egermidi? Hudaý Dawudy synag edýärdi, ol şeýle ýazypdy: “Bütin gün Saňa garaşýaryn… Bitewülik we dogrulyk meni gorasyn, çünki men Saňa garaşýaryn” (Zebur 25:5,21). Ol şeýle hem ýazypdy: “Rebbe dynç al, we Oňa sabyrlylyk bilen garaş” (Zebur 37:7). Ol Hudaýyň wagtyna garaşarmydy?
Bu ýerde biziň üçin bir sapak bar. Biz ylahyýet wakalaryndan çykarýan netijelerimize gaty seresap bolmaly. Biz öz isleglerimiziň yzyna düşmek mümkinçiligini Hudaýyň öz hereketlerimizi makullamagy bilen ýalňyşdyrmaga ýykgyn edýäris. Hudaý ýüreklerimizi olardaky zatlary açmak üçin synag edýär. Biz işleri öz elimize alanda, biz indi Oňa garaşmaýarys we iman bilen ýöreýäris. Aslynda biz: “Reb, men bu meseläni meniň ýolum bilen çözmegiňe ynanmaýaryn, şonuň üçin men ony özüm ederin” diýýäris.
Dawut synaga nähili reaksiýa berdi? Ruh bedeni ýeňdi. Ol öz adamlaryna: “Reb meniň hojaýynymy, Rebbiň meshedilenini, oňa garşy elimi uzatmagyma ýol bermesin, çünki ol Rebbiň meshedilenidir” diýdi (1 Samuel 24:6). Hudaý tarapyndan goldanýan iman hemişe Hudaýyň elini gözleýär. Öz esgerlerine beren jogabynda, Dawut Rebbi üç gezek agzady. Ol Saula ony öldürmek isleýän duşman hökmünde däl-de, Rebbiň meshedileni hökmünde garady. Dawut “öz hyzmatkärlerini saklady… we olara Saula garşy galmaga rugsat bermedi” (1 Samuel 24:7).
Dawut Sauly öldürmedi, ýöne ol “Saulyň donunyň bir gyrasyny gizlin kesip aldy” (1 Samuel 24:4). Emma bu hem onuň wyjdanyny biynjalyk etdi. Ol öz howlukmaç hereketine ökündi; ol günä edipdi. Onuň näzik wyjdany biynjalyk boldy, bu hakyky ruhanylygyň alamaty.
Dawut Saulyň Ömrüni Ýene Halas Etdi
1 Samuel 26-da, Dawuda Sauly öldürmek üçin ikinji mümkinçilik döredi, ýöne Hudaýyň ýüregine laýyk adam ony ýene halas etdi. Dawut çöle gaçdy, we Saul ony ýene 3000 adam bilen yzarlady (1 Samuel 26:2). Dawut we onuň ýegeni Abişaý Saulyň düşelgesine girdiler we ony çukurda ýatyrka tapdylar, onuň adamlary hem ýatyrdy. Onuň naýzasy ýakynynda ýere çümdürilipdi. Abişaý Dawutdan Saula öz naýzasy bilen bir gezek urmak üçin rugsat sorady. Ol Dawudyň Sauly özüni öldürmekden ýüz öwürse-de, öz adamlaryndan birine rugsat berer diýip pikir etdi.
Ýene bir gezek Dawuda Sauly öldürmek mümkinçiligi döredi. Olaryň ýerleri çalşylan bolsa, Saul hökman Dawudy öldürerdi. Abişaý Hudaýyň duşmanyny Dawudyň eline berendigini we Saula we onuň adamlaryna çuň uky iberendigini aýtdy. Emma öňküsi ýaly, ol Abişaýa Sauly öldürmegiň günä boljakdygyny aýtdy, çünki ol Hudaý tarapyndan bellenipdi. Ol Hudaýyň Saul bilen iş salyşmagyna goýdy. Emma ol naýzany we Saulyň ýanynda ýatan suw küýzesini aldy.
Bugünki Gün Üçin Sapaklar
Ähli Köne Äht hekaýalary “biziň öwrenmegimiz üçin ýazyldy” (Rimliler 15:4), biz ýokardakylardan aşakdaky sapaklary alyp bileris:
- Biz görünýän amatly ýagdaýlaryň Hudaýa boýun egmezligimize sebäp bolmagyna ýol bermeli däl. Hudaýyň işleri Dawudyň Sauly öldürmegi üçin gurnan ýaly görünýärdi. Emma Hudaý: “Sen adam öldürme” diýipdi (Müsürden çykyş 20:13) we Dawut Hudaýa boýun egmezlik etmezdi.
- Biz başga bir mukaddesiň maslahatynyň bizi boýun egmezlige iterjekdigine ýol bermeli däl.
- Biz öç almaga çalyşmaly däl. Hudaý gaýtadan öç almagyň Özüniňkidigini aýtdy (Kanun taglymaty 32:35; Zebur 94:1; Rimliler 12:19; Ýewreýler 10:30). Dawut muny bilýärdi, şonuň üçin ol Sauly Hudaýyň eline goýdy. Ol Hudaýyň öz işini öç almagyna rugsat berip bildi (Rimliler 12:19).
- Petrus bizi Mesihiň ädimlerini yzarlamaga çagyrýar (1 Petrus 2:21). Dawut Öz duşmanlaryna sabyrlylygynda we Hudaýa bolan imanynda Mesihiň bir görnüşidir. “Ol sögülende, yzyna sögenokdy; ol ejir çekende, haýbat atmady, ýöne Özüni dogry höküm edýäne tabşyrdy” (1 Petrus 2:23).
- Dawut ýaly, biz hem “sabyrlylygyň öz kämil işini etmegine ýol bermeli, şonda siz kämil we doly bolarsyňyz, hiç zatdan kem bolmarsyňyz” (Ýakup 1:4).
Dawudyň Saul Bilen Soňky Sözleri
Dawut yza çekildi, ýöne öz adamlarynyň ýanyna dolanmady. Onuň ýerine ol aňsatlyk bilen gaçyp biljek bir depäniň üstüne gitdi. Saul bilen soňky gürrüňinde, Dawut sypaýyçylyk bilen sorady: “Meniň hojaýynym näme üçin öz hyzmatkärini yzarlaýar? Men näme etdim ýa-da elimde näme ýamanlyk bar?” (26:18). Dawut näme jenaýat etdi? Dawut bu ýerde Öz duşmanlaryna garşy çykan Mesihiň bir görnüşidi: “Eger men ýaman söz aýdan bolsam, ýamanlyga şaýatlyk ediň; ýöne gowy aýdan bolsam, näme üçin Meni urýarsyňyz?” (Ýahýa 18:23).
Dawut Saula sözüni dowam etdirdi: “Goý… patyşa öz hyzmatkäriniň sözlerini eşit: Eger Reb meni saňa garşy galdyran bolsa, goý Ol gurbanlygy kabul etsin” (26:19). Dawut belki Rebbiň ony käbir ýalňyşlygy üçin terbiýelemek üçin Sauly ulanýandygyny aýtdy. Bu mümkinçilik hemişe biziň wyjdanymyzy hereketlendirmeli, çünki Reb “höwes bilen ejir bermeýär” (Agylar 3:33). Terbiýe “eger biz özümizi höküm eden bolsak” halas edilip bilnerdi (1 Korinfliler 11:31). Eýýup bilen soramak hemişe akyllylykdyr: “Maňa näme üçin Meniň bilen çekeleşýändigiňi görkez” (Eýýup 10:2).
Dawut Saula ýüzlenmesini tamamlady: “Meniň ganym Rebbiň öňünde ýere düşmesin. Çünki Ysraýylyň patyşasy bir bürçäni gözlemäge çykdy, daglarda keklik awlaýan ýaly” (26:20). Birinjiden, Dawut Saulyň ganyny dökse, onuň Rebbiň öňünde ýere düşjekdigini we Ony günäkär hasap etjekdigini duýdurdy. Ikinjiden, Dawut patyşanyň Jessiniň ogluny, ony “bir bürçe” – ähmiýetsiz, gymmatsyz zat bilen deňeşdirýän adamy yzarlamagynyň patyşalyk mertebesine laýyk däldigini aýtdy. Üçünjiden, Dawut Saulyň wyjdanına ýüzlendi, ony “keklik” – zyýansyz guş, hüjüm edilende uçup gidýän guş bilen deňeşdirdi.
Saulyň Dawudyň sözüne jogaby: “Men günä etdim… Men saňa indi zyýan bermerin,… Men akmaklyk etdim we gaty ýalňyşdym” (26:21). Ähtimal jynly patyşa öz ýamanlygynyň hakyky manysyny ýa-da hakyky toba etmegini bilmän, öz agysynda çyn ýürekden däldi. Onuň boýun almasy Ýudasyň ökünçli agysyna meňzeşdi: “Men bigünä gany satmak bilen günä etdim” (Matta 27:4).
Saulyň Dawuda soňky sözleri: “Sen bereketli bol, oglum Dawut! Sen hem beýik işler edersiň, hem-de ýeňiş gazanarsyň” (26:25). Saul Dawut üçin şöhratly geljegi ykrar etdi. Ol Hudaýyň Dawudy goldaýandygyny bilýärdi, ýöne bu onuň aşaklygyny saklamady. Saul öz elhenç ykbalyna gitdi (1 Samuel 31), we Dawut Hudaýyň tagta çykmak wagtyna garaşdy.





