Meniň sözlügim «dost» sözüni aşakdaky ýollar bilen kesgitleýär: «Söýgi ýa-da hormat bilen başga birine baglanan; tanyş; duşman däl; bir zady (haýyr-sahawat ýaly) goldaýan ýa-da öňe sürýän.» Isa dostluk barada şeýle diýdi: «Hiç kimde öz dostlary üçin jan bermekden uly söýgi ýokdur. Eger Meniň buýruklarymy ýerine ýetirseňiz, siz Meniň dostlarymsyňyz. Men indi sizi gullukçylar diýip atlandyrmaýaryn, çünki gullukçy öz hojaýynynyň näme edýändigini bilmeýär; ýöne Men sizi dostlar diýip atlandyrdym, çünki Atamdan eşiden ähli zatlarymy size bildirdim» (Ýahýa 15:13-15 NKJV). Sözlük bize «dost» sözüniň denotasiýasyny (kesgitlemesini) berýär, Isa bolsa onuň konnotasiýasyny (ulanylyşyny) berýär.
Isa Özüni Öz duşmanlary bolan bize iň soňky dost hökmünde subut etdi. Nädip? Ol biziň ýaşamagymyz üçin öldi (Rimliler 5:8). Eger biz hakyky dostuň köp häsiýetleriniň sanawyny düzsek, köp sanly wariant tapyp bilerdik, ýöne biz bu esasy häsiýetler boýunça ylalaşardyk: söýgi, wepalylyk, dogruçyllyk, borçlulyk we elýeterlilik.
Köne Ähtde, Ýonatan we Dawut hakyky dostlaryň mysallarydyr (1 Şamuwel 18:1-4; 2 Şamuwel 1:25-26). Täze Ähtde, Reb Isa iň hakyky dostuň mysalydyr. Köpümiziň gowy dostlarymyz bar, we Hudaý olary bize berdi. Ýöne eger biz hakyky dostluk islesek, we eger biz hakyky dostluk islesek, Mesih iň soňky dostdur. Ol «dogandan hem ýakyn dostdur» (Süleýman 18:24).
Köne Ähtdäki dostluklar
Hudaý dostlugy bize sowgat hökmünde berdi. Öz çäksiz akyldarlygynda, Ol bize syrdaş bolmak üçin dostlaryň gerek boljakdygyny bilýärdi. Hawa, biziň Ol bar, ýöne Ol bize bizi köşeşdirmek üçin ulanyp biljek dostlary-da berdi. Mukaddes Kitap bize ajaýyp dostluklaryň köp mysallaryny berýär.
Çykyş 33:11-de biz şeýle okaýarys: «Reb Musa bilen ýüzbe-ýüz gürleşdi, adam öz dosty bilen gürleşýän ýaly.» Dostlar ýakyn bolýarlar; olar köplenç biziň bilen wagt geçirýärler, ýüzbe-ýüz gürleşýärler. Musa Rebiň dosty diýlip atlandyrylmak hormatyna eýe boldy. Biziň Hudaý bilen gatnaşygymyz Ol bizi Öz dosty diýip atlandyryp biljek derejedemi?
Patyşa Dawut Absalom tarapyndan agdarylanda, Huşaý ony goldamaga geldi: «Şeýlelik bilen, Dawut Hudaýa sežde eden dagyň depesine çykanda – Huşaý Arhit onuň bilen duşuşmaga geldi, eşigi ýyrtyk we kellesinde tozan bardy» (2 Şamuwel 15:32). Hakyky dostlar biri-birini köşeşdirýär we goldaýar. Biz aglanda olar hem aglaýarlar. Dawut ony Iýerusalimde has peýdaly boljakdygyna ynandyrdy: «Şeýlelik bilen, Dawudyň dosty Huşaý şähere gitdi. We Absalom Iýerusalime geldi» (2 Şamuwel 15:37).
1 Patyşalar 4:5-de biz «Natan ogly Zabudyň, ruhany we patyşanyň dosty» barada okaýarys. Dostlukda dereje ýokdur. Güýçli patyşa Süleýmanyň ruhy ruhany Zabud dosty bardy. Hatda güýçli adamlara-da dostlar gerek. Bize ruhy taýdan ýetişen dostlar gerek.
Süleýman 17:17 bize şeýle diýýär: «Dost hemişe söýýär.» Biz Ýonatan bilen Dawudyň arasyndaky gatnaşykda hakyky dostlugyň köp häsiýetlerini görýäris. 1 Şamuwel 18:1-4-de olaryň ruhlary «birleşdirilipdi»; bu ýakynlykdan habar berýär. Hakyky söýgi bardy; Ýonatan «ony öz jany ýaly söýýärdi.» Gurbanlyk bardy; Ýonatan «üstündäki eşigini çykaryp, Dawuda berdi.» Mundan başga-da, biz Ýonatanyň kakasy we patyşasy Saulanyň adalatsyz talaplaryna garşy Dawudy goramaga nähili batyrgaýlyk edendigini okaýarys (1 Şamuwel 19:1-6). Dostluk dogry zady edýär. Dawut bilen Ýonatanyňky ýaly dostluklar köp bolsa eken.
Süleýman 27:6 şeýle diýýär: «Dostuň ýaralary wepaly, ýöne duşmanyň öpüşleri aldawçydyr.» Dost bize öz peýdamyz üçin hakykaty aýdar, hatda bu bize we oňa agyr degse-de. Hakyky dostlar bizi sagaltmak üçin ýaralar. Biziň şeýle dostlarymyz barmy? Olar bize gerek.
Hudaýsyz dostlara garşy duýduryş
Reb biziň hudaýsyz dostlaryň täsirine düşmegimizi islemeýär. Eger biziň Halasgär hökmünde Mesihi tanamaýan dostlarymyz bar bolsa, biz olara Onuň üçin täsir etmeli. 2 Şamuwel 13:1-22-de biz Tamaryň zorlanmagy barada okaýarys. Mukaddes Ýazgylar Amnonyň, Tamaryň ýarym doganynyň, dosty Ýonadabyň täsirine düşendigini açyk görkezýär (13:3-5). Ýonadab gaty hilegärdi we Amnonyň islegini kanagatlandyran, ýöne Tamaryň utanjyna sebäp bolan meýilnamany oýlap tapdy. Amnon has gowy bilýärdi, ýöne dostuny diňledi we ony zorlady. Biz hiç haçan imansyzlaryň hudaýsyz maslahatyna gulak asmalydyrys. Zebur 1:1-2 şeýle diýýär: «Hudaýsyzlaryň maslahatynda ýöremeýän, günäkärleriň ýolunda durmaýan, ýa-da masgaralaýjylaryň oturgyjynda oturmaýan adam bagtlydyr, ýöne onuň lezzeti Rebiň kanunyndadyr, we Ol Onuň kanunynda gije-gündiz oýlanýar.»
Hudaý bize Ýakup kitabynyň içinde dünýä bilen dostlaşmazlyk barada duýduryş berýär: «Şonuň üçin dünýäniň dosty bolmak isleýän her kim özüni Hudaýyň duşmany edýär» (Ýakup 4:4). Hudaý biziň bu dünýä bilen dostlaşmagymy islemeýär, sebäbi ol bozuk bir ulgamdyr. Biz dünýäwi prinsipleri yzarlamaly däl, hatda dünýäwi dostlarymyz bizi muňa höweslendirse-de. Dünýäniň ulgamy Şeýtan tarapyndan dolandyrylýar.
Täze Ähtdäki dostluklar
Täze Ähtde dostluklaryň köp mysallary bar, ýöne iň ýatda galyjy dostluklar Reb Isa Mesih we Onuň dostlaşan adamlary bilen baglanyşyklydy. Mysal üçin, Ol Merýemiň, Martanyň we Lazaryň dosty bolupdy (Ýahýa 12:1-3; Luka 10:38-42). Ol olaryň öýünde wagt geçiripdi we olar Onuň dostlugyndan uly peýda görüpdiler. Ol olara öwredipdi we olary söýüpdi. Ol olary kyn döwürlerde köşeşdiripdi.
Ol salgyt ýygnaýjylar we günäkärler bilen dostlaşdy, olary Hudaýa getirmek üçin (Matta 11:19). Ol Öz şägirtlerine Öz dostlugyny yglan etdi: «Eger Meniň buýruklarymy ýerine ýetirseňiz, siz Meniň dostlarymsyňyz. Men indi sizi gullukçylar diýip atlandyrmaýaryn, çünki gullukçy öz hojaýynynyň näme edýändigini bilmeýär, ýöne Men sizi dostlar diýip atlandyrdym, çünki Atamdan eşiden ähli zatlarymy size bildirdim» (Ýahýa 15:14-15). Şu günki şägirtler hökmünde biz hem Onuň buýruklaryny berjaý etmäge çagyrylýarys. Ol biziň üçin eden ähli zatlary sebäpli olary berjaý etmek biziň şatlygymyz bolmaly!
Dostlar syrlary paýlaşýarlar, we Reb bize Atanyň öýüniň syrlaryny paýlaşdy. Öz Sözünde Ol bize geljekdäki wakalaryň syrlaryny hem açýar. Ol hatda her birimiziň Onuň üçin ýaşamagymyzy isleýän aýratyn durmuşyny hem aýdýar.
Jozef M. Skriwen «Isada nähili dostymyz bar» atly aýdymy ýazanda hakykady aýtdy – bu ähli döwürleriň iň beýik aýdymlarynyň biridir. Isa ýer ýüzündäki gullugy döwründe köp adamlara rehimdar dost bolupdy (Matta 9:35). Ol olara öwredipdi, iýmitlendiripdi, sagaldypdy, köşeşdiripdi we köp adamy ölümden direldipdi.
Isa biziň ýaşamagymyz üçin ölen Halasgär-Dostdur. Ol şeýle diýdi: «Hiç kimde öz dostlary üçin jan bermekden uly söýgi ýokdur.» Ýaragly güýçlerde muňa iň soňky gurbanlyk diýilýär. Esgerler özleriniň gözegçiliginden daşary şeýle ýagdaýlara düşseler-de, Reb Isa Öz janyny diňe Öz dostlary üçin däl, eýsem Öz duşmanlary üçin hem meýletin berdi. Isada nähili dostymyz bar! «Dostlary bolan adam özüni dostana alyp barmalydyr, ýöne dogandan hem ýakyn dost bar» (Süleýman 18:24). Isa şol dostdur!
