Facebook we Hudaýyň kitaby

Facebook we Hudaýyň Kitaby

1953-nji ýylyň oktýabr aýynda gysga tolkunly radio baradaky makala «Boys’ Life» žurnalynda çap edildi. Makalanyň awtory Ken Boord, gysga tolkunly radionyň gudratlaryny wasp edýärdi, bu ulanyjylara bir agşamda – käte bolsa birnäçe minudyň içinde bäş kontinentiň hemmesi bilen habarlaşmaga mümkinçilik berýärdi. Şonda bu örän gyzykly görünýärdi! Bu Londonda Big Beniň sagat urmagy ýa-da Rimdäki Keramatly Peteriň jaňlary bolup bilerdi; Bagdatdan ýa-da Müsürden sesler, ýa-da Awstraliýadaky Kookaburra guşunyň sesi – «bütin dünýä eliňiziň aýasynda» gysga tolkunly radionyň kömegi bilen, diýip ol höwes bilen ýazdy.

Döwürler üýtgedi. Häzirki wagtda ulalýan köp ýaşlar gysga tolkunly radio barada diýen ýaly eşitmedikler, ýöne altmyş ýyldan gowrak wagt mundan ozal onuň gudratlaryny höwes bilen okan oglanlar ýaly, häzirki nesliň «bütin dünýä eliňiziň aýasynda». Hakykatdan-da, dünýä bir düwmä basmak bilen dünýäniň beýleki tarapyndaky biri bilen aragatnaşyk saklamak mümkinçiligi bolan global obanyň bir görnüşine öwrüldi. Ken Boord 1953-nji ýylda žurnal okyjylaryna «gysga tolkunly radionyň jadygöýligini» düşündireninde, kompýuterler diýen ýaly näbellidi. Köp adam Alan Týuringiň 1936-njy ýyldaky oýlap tapyşy – kagyz lentalara nyşanlary çap edýän enjam – ýa-da 1943-nji ýylyň dekabrynda görkezilen ilkinji elektrik programmirleýji kompýuter bolan Koloss barada eşitmedikdi. Koloss adyndan görnüşi ýaly, irki kompýuterler örän uludy.

Şol irki oýlap tapyşlardan bäri gazanylan ösüşler barada köp zat ýazyp bolar. Häzirki wagtda dünýä belli kompýuter öndürijisi bolan Hewlett Packard, ilkinji stolüstü kompýuterini 1968-nji ýylda bazara çykaryp başlady. Intel ilkinji mikroprosessory 1971-nji ýylda hödürledi, we ilkinji mikro-kompýuter 1973-nji ýylda 1,750 dollar bahasy bilen peýda boldy!

Şol irki döwürlerden bäri ösüş çalt boldy, Ken Boord ýaly ýazyjylary haýran galdyrjak tehnologiki ösüşler bilen. Gysga tolkunly radionyň gudratlary, bir wagtlar uly otagy dolduran agyr kompýuterden has köp zady edip bilýän kiçijik el enjamlarynyň döremegine sebäp bolan ösüşleriň öňünde ähmiýetsiz bolup galýar. Hakykatdan-da «bütin dünýä eliňiziň aýasynda» diýen sözler örän hakyky manyda! Ýöne bu hakykatdan-da gowymy, diýip soraýarys? Şeýle ösüşler has gowy dünýä sebäp boldumy? Olar bize ruhy taýdan kömek edýärmi?

Elmydama sorag astyna alyndy

Aýdylyp bilner, oýlap tapyşlary elmydama oýun bozujylar sorag astyna alypdyrlar. Çap ediş maşyny oýlap tapylanda, käbir adamlaryň oňa ýüz öwrüp, ony erbetlik hökmünde bellän bolmagy gaty ähtimal. Emma, yzyna seredip görsek, çap ediş maşynlarynyň şeýtanyň işini öňe sürmek we dünýäni hudaýsyz neşirler bilen doldurmak üçin ulanylandygyna garamazdan, olar Hudaýyň Sözüni ýaýratmak üçin hem ulanyldy. Diňe Mukaddes Ýazgylaryň çap edilen nusgasyny ýa-da Injil kitapçasyny okamak bilen näçe adamyň ebedi halas bolandygyny hasaplamak mümkin däl. Radio hem şeýle garalýardy. Ilkinji döwürlerinde käbir imanlylar radio (ýa-da şonda «simsiz» diýlip atlandyrylýan) ulanmakdan ýüz öwürdiler, sebäbi olar ony Şeýtanyň guraly hasaplaýardylar. Emma, radio Hudaý tarapyndan Injiliň habaryny ýaýratmakda güýçli ulanyldy. Ýene-de, bu oýlap tapyş arkaly näçe adamyň bereketlenendigini bu ýerde, ýer ýüzünde hiç haçan bilmeris.

Telewideniýe göz öňünde tutulmaly başga bir serişdedir. Onuň howplary bar bolsa-da – radiodan has uly bolup biler, sebäbi siz diňe bir eşitmeýärsiňiz , eýsem onuň hödürleýän zatlaryny görýärsiňiz hem – Reb ony Öz maksatlary üçin ulandy. Internet ýaly bize elýeterli täze serişdeler barada hem şeýle aýdyljakdygy şübhesizdir. Adamyň oýlap tapyşlaryndan gowy zatlaryň gelip biljekdigini inkär etmeli däl. Emma, «her zatda gowy zat bar» diýen pozisiýany hem eýelemeli däl. «Mukaddes Ýazgylar näme diýýär?» (Rimliler 4:3 KJV) biziň soragymyz bolmaly. Bize kömek edip biljek ýörelgeleriň bardygyny görmek möhümdir, çünki adamyň oýlap tapyşlaryndan peýdalanýarkak, biziň töweregimizdäki dünýä laýyklaşmaly däl (Rimliler 12:2). Muny göz öňünde tutup, dünýäniň eliňiziň aýasynda bolmagy bir kynçylyk döredýär. Dünýäniň hödürleýän zatlarynyň köpüsi gowy däl we ret edilmeli. Şonuň üçin bu soraga Mukaddes Ýazgylardan käbir ýörelgeleri ulanmaly.

Facebook

Facebook örän meşhur we mugt sosial ulgam saýty bolup, hasaba alnan ulanyjylara profiller döretmäge, habarlar ibermäge we dostlary bilen aragatnaşyk saklamaga mümkinçilik berýär. Ol 100-den gowrak dilde elýeterlidir. Her agzanyň şahsy profili we «Diwary» bar, ol ýerde habarlar galdyrylyp we suratlar görkezilip bilner. Interaktiw aýratynlyklar adamyň «dostlaryna» gören zatlaryna teswir ýazmaga mümkinçilik berýär. Ulanyjylar yzygiderli status täzelenmeleri arkaly dostlaryna gysga bildirişler hem ýaýradyp bilýärler. Facebook sahypaňyza girenler «halaýaryn» düwmesine basyp, suratyňyzy görendiklerini ýa-da teswiriňizi okandyklaryny bildirmäge mümkinçilik berýärler. Marketing nukdaýnazaryndan, bu güýçli guraldyr. Bir iş, ony beýleki potensial müşderilere hödürleýän «halaýaryn» sany bilen abraý gazanyp biler.

Bularyň hemmesinde näme ýalňyşlyk bar? Eger çap ediş maşyny, radio, telewideniýe we Internet hemmesi gowy maksatlar üçin ulanylyp bilýän bolsa, Facebook näme üçin başgaça bolmaly? Ilkinji seredişde, bolmaly däl, ýöne göz öňünde tutulmaly käbir çuňňur ýörelgeler bar.

Bularyň birinjisi, Facebook esasan özüňiaňlatmagyň elýeterli görnüşidir. Çap, radio, telewideniýe we Internet hemmesi has umumy gurallar. Facebook örän tapawutly, çünki ol bir adamyň özüniöňe sürmek üçin ulanyp biljek şahsy zadydyr. Ulanyjylara köplenç Facebook-da paýlaşýan maglumatlary barada seresap bolmak maslahat berilýär. Onuň çäginde dürli howplar bar, şol sanda çagalary fiziki taýdan zyýan bermek niýeti bilen dostlaşýan adamlar. Netijede, pidalary – oglanlar we gyzlar – öldürildi. Ýöne ulular we çagalar üçin öz howpsuzlygy baradaky praktiki duýduryşdan başga-da, Reb Isa Mesihiň yzyna eýerijisi üçin özüni öňe sürmek dogrumy? Halasgär adamlary Öz yzyna eýermäge çagyran mahalynda özüňikanagatlandyrmak barada gürlemedi. Gaýtam, Ol özüňi inkär etmegiň, haçyňy götermegiň we Öz yzyna eýermegiň zerurlygy barada gürledi (Luka 9:23).

Meşhurlyk derejesi

Facebook hiç kimleriň meşhur bolup biljek serişdesidir. Ol örän pespällik bilen ulanylyp bilse-de , adatça ulanmaýar. Hakykatdan-da, Facebook ulanyjylary öz profillerini yzygiderli täzelemäge we öz suratyny görkezmäge borçludyrlar. Kamera öňünde poz bermek ýa-da «selfie» (öz-özüňi suratlandyrmak) çekmek adaty bir zatdyr. Soňra tomaşaçylar gören zatlaryny «halaýarlar», bu bolsa suraty ýerleşdireniň öz-özüne bolan ynamyny artdyrýar.

Pes pällik hristian merhemetidir, ýöne biri öz soňky öz-özüniň suraty üçin ýüz «halaýaryn» alandygyny yglan edende, onuň höweslendirilmegi ähtimal däl! Şeýle ulanylanda, Facebook «maňa seret» diýen öz-özüňi öňe sürmek serişdesine öwrülýär. Bu suraty ýerleşdiren adamyň seretmäge mynasypdygyny aňladýar we beýlekileriň öwgüsinden tassyklama we özüňi gowy duýmak üçin bir serişdedir. Bu ýalňyşmy? Gaýtam, biz: «Bu dogrumy?» diýip soramaly. Bu dogry däl, çünki biz imanlylar Halasgäri – biziň göreldämizi – yzarlaýarys, Ol bu dünýäde özüne hiç hili el çarpyşma gözlemedi. Eger biz Reb Isanyň yzyna eýerijileri bolsak, Onuň ygtyýaryna tabyn bolmaga we köne tebigata ýakymly dünýäniň ýollaryny ret etmäge taýyn bolmaly.

Facebook-dan ýüze çykýan we göz öňünde tutulmaga mynasyp başga bir aýratynlyk ähmiýetsiz jikme-jiklikler meselesidir. Meniň ähli «dostlarym» hakykatdan-da meniň öýde dynç alyp, iň gowy görýän iýmitimi iýýändigimi bilmeli dälmi? Bu hakykatdan-da paýlaşmaly bir zatmy? Ähmiýetsiz ýazgylar bilen baglanyşykly wagt meselesi bar. Beýleki «dostlaryň» näme edýändigini ýa-da paýlaşýandygyny yzarlamak üçin näçe wagt ýitirilip bilner, peýdaly işler bilen meşgullanmagyň ýerine? Adam bilen wagt geçirmek, olary höweslendirmek ýa-da kömek etmek, beýlekileriň ähmiýetsiz işlerini okamak we görmek bilen wagty biderek sarp etmekden has peýdaly bolmazmy? Facebook hakyky şahsy aragatnaşyk bolmazdan emeli dostluklary döredip biler.

Facebook ulanmak üçin köplenç öňe sürülýän sebäp, onuň bir wagtda köp adam bilen aragatnaşyk saklamak üçin bir serişdedigidir. Bu dogry bolsa-da, ýeke-täk serişde däl. E-poçta arkaly köp adama maglumat ibermek aňsatlyk bilen mümkin, özüňe üns çekmän we adamlary «halaýaryn» diýmäge çagyrman.

Ylalaşyk

Ýene bir zat göz öňünde tutulmaly. Imanlylar üçin Mukaddes Ýazgylardaky standartlary saklamak möhümdir, ýöne Facebook ulanmak arkaly, belki-de bilmezden, dogry bolmadyk amallary goldamak mümkin. Aşakdaky hakyky durmuş senarisini göz öňüne getiriň. Bir ýaş hristian Facebook arkaly indi gyz dostunyň bardygyny açýar. Gyzyň profilini seredip, onuň imanly däldigi tiz aýdyň bolýar. Onuň Facebook-daky «dostlary» nädip reaksiýa berer? Soňra, belki-de, ýaş ýigit karz alyp, jaý satyn alandygyny yglan edýär. Ol we gyz dostunyň durmuşa çykmazdan jaýda bile ýaşajakdygy tiz aýdyň bolýar. Ýaş ýigidiň hristian däl «dostlary» onuň täzelenmelerini okaýarlar we onuň sözlerini «halaýarlar», sebäbi olar onuň Mukaddes Ýazgylara laýyk gelmeýän hereketinde hiç hili ýalňyşlyk görmeýärler. Ýöne siz şol adamyň hristian Facebook «dosty» bolsaňyz, nädip jogap berersiňiz? Siz:

Ýalňyş ädimi goldamazdan, dymarsyňyz,

Jogabyň çynlakaýlygyny peseldýän multfilm görnüşli ýüzi bolan «gynançly» emojini basarsyňyz,
Onuň ýazgysyna jogap berersiňiz, beýleki ulanyjylar siziň jogabyňyzy okap bilerler, ýa-da
Oňa Hudaýy hormatlaýan zada tarap gönükdirip, şahsy habar iberersiňiz?
Hristian Facebook ulanyjylary bu mysal ýaly meselelerde hakyky kynçylyklara duş gelýärler.

Hudaýyň Kitaby

Facebook-dan has möhümi Hudaýyň Kitaby – Mukaddes Ýazgylar. Praktiki taýdan ol bize diňe özümize seretmezden, beýlekilere hem düşünmegi öwredýär – we biz muny Facebook-da olary «halaýaryn» diýip edip biljekdigimizi göz öňüne getirmeli däl! Mukaddes Ýazgylaryň aşakdaky sözlerini göz öňüne getiriň:

Hiç bir zady dawalaşmak ýa-da boş şöhrat üçin etmäň; gaýtam, pes pällik bilen her kim beýlekileri özünden ýokary hasaplasyn. Her kim diňe öz zatlaryna seretmesin, eýsem her kim beýlekileriň zatlaryna hem seretsin. Mesihi Isa-da bolan bu pikiri sizde hem bolsun (Filipililer 2:3-5).

Biziň Mesihiň «pikiri» bolmaly. Özümize üns çekmegiň ýerine, beýlekilere düşünmeli. Reb Isa barada gürleýän Ýahýa çokundyryjy: «Ol ulalmaly, men bolsa kiçelmäli» (Ýahýa 3:30) diýdi. Bu biziň «ýüzümiziň» görünmeli däldigini aňladýarmy? Mukaddes Ýazgylaryň bir aýaty bu soraga jogap berip biler.

Emma biz hemmämiz açyk ýüz bilen, aýnada Rebbiň şöhratyny görşimiz ýaly, Rebbiň Ruhy arkaly şöhratdan şöhrata şol bir keşbe öwrülýäris (2 Korinfliler 3:18).

Rebbiň öňüne gelende «açyk ýüzli» bolmaly – ýagny, Ol biziň durmuşymyzda işläp, bizi özgerdip biler ýaly açyk. Oňa iman bilen seretmek üçin wagt sarp etmeli. Biz Oňa nazarymyzy gönükdirenimizde, Hudaýyň Mukaddes Ruhy bizi özgerdip, bizi Reb Isa has meňzeş edip biler. Şeýle özgerişlik Facebook-yň hödürläp biljek zatlarynyň hemmesinden has gowudyr! GT

SOŇKY BELLEGI