«Günä dünýä bir adam arkaly geldi, bir adam, ölüm bolsa günä arkaly geldi, şeýlelikde ölüm ähli adamlara ýaýrady, sebäbi hemmeler günä etdi – kanun berilmezden ozal günä dünýäde bardy, ýöne kanun bolmadyk ýerde günä hasaba alynmaýar. Ýöne ölüm Adamdan Musa çenli höküm sürdi, hatda günäsi Adamyň günäsi ýaly bolmadyk adamlaryň üstünden hem, ol geljek adamyň bir görnüşidi. «Ýöne mugt sowgat günä ýaly däl. Sebäbi köp adam bir adamyň günäsisebäpli ölse, Hudaýyň merhemeti we bir adam Isa Mesih arkaly berlen mugt sowgat köp adam üçin has-da köpeldi. Mugt sowgat bolsa bir adamyň günäsinetijesi ýaly däl. Sebäbi bir günäniň yzyndan gelen höküm ýazgaryş getirdi, ýöne köp günäniň yzyndan gelen mugt sowgat aklanyş getirdi. Sebäbi eger bir adamyň günäsisebäpli ölüm şol bir adamarkaly höküm süren bolsa, merhemetiň köplügini we dogrulygyň mugt sowgadyny alanlar bir adam Isa Mesiharkaly durmuşda has-da höküm sürerler. «Şonuň üçin, nähili-de bolsa bir günä ähli adamlary ýazgaryşa elten bolsa, şeýle hem bir dogrulyk hereketi ähli adamlary aklanyşa we durmuşa eltýär. Sebäbi bir adamyň boýun egmezligi arkaly köp adam günäkär edilen bolsa, şeýle hem bir adamyň boýun egmegi arkaly köp adam dogry ediler. Indi kanun günäni artdyrmak üçin geldi, ýöne günä köpelende, merhemet has-da köpeldi, şeýlelikde, günä ölümde höküm süren ýaly, merhemet hem biziň Rebimiz Isa Mesih arkaly ebedi durmuşa eltýän dogrulyk arkaly höküm sürer.» —Rimliler 5:12-21 ESV (nygtamak üçin kursiw goşuldy)
Rimliler Hudaýyň ýagşy we dogrydygyny, ýöne Mesihiň daşyndan ähli adamlaryň şowsuzlyga uçrandygyny görkezýär. «Hemmeler günä etdiler we Hudaýyň şöhratyndan mahrum boldular» (Rimliler 3:23 NKJV). Biziň günälerimiz (köplük sanda) bizi Hudaýdan aýyrdy. Bütin adamzat Onuň öňünde günäkär we hiç hili çäresi ýok.
Hudaý hemişe dogrydyr, şol sanda günäkärleri ýazgaranda we toba eden günäkärleri dogry diýip yglan edende (a. 10,24). Ol adamyň umytsyzlygyna çözgüt hödürledi, Öz Ogluny «Onuň dogrulygyny görkezmek üçin iman arkaly, Onuň gany bilen günäni ýuwujy gurban» bolmaga iberdi (a. 25). Öz sabyrlylygynda Hudaý haçdan öň edilen iman edenleriň günälerini geçdi we indi toba edýän we Isa iman edýän her bir adamy aklapdyr (a. 25-26). Näme üçin? Sebäbi Ol Rebde we Onuň ýerine ýetiren işinde bütin adamzadyň günäleri we günäkärligi barada doly kanagatlanma tapdy.
Mesihiň dökülen ganynyň güýji bilen Hudaý Öz merhemetinde iman edýän, toba edýän we günälerini boýun alýan her bir adama günäleriň bagyşlanmagyny ýa-da günäleriň geçilmegini üpjün edýär. Hudaý şeýle adamy «dogry» ýa-da Onuň bilen dogry diýip yglan edýär (4:16-25), «indi Onuň gany bilen aklanyp» (5:9). Ähli iman edenleriň atasy Abram bir mysaldyr, sebäbi Hudaý oňa iman edendigi üçin ony dogry diýip yglan etdi (4:3; Barlyk 15:3-6; Zebur 32:1-2 serediň). Bu ajaýyp habar! Rimliler 5:1-11 bu nokatlara esaslanýar we her bir iman edeniň bu dünýädäki gaýgylara we synaglara garamazdan nähili bereketlenendigini, ýagty geljegiň bardygyny görkezýär.
Has Çuňňur Mesele
Mesele biziň günälerimizden has çuňňurdyr. Biziň köne tebigatymyz ýa-da içimizde ýaşaýan günämiz bar, Mukaddes Ýazgylar ony «günä» (ýekelik sanda) diýip kesgitleýär. Ol günäniň köne adamy bilen baglanyşyklydyr, sebäbi köne tebigat onuň hereketlerine häsiýet berdi, ýagny diňe erbet miwe berýän agaç ýaly. Günäli tebigat gowulaşyp bilmez, özüni üýtgedip bilmez ýa-da hiç hili ýagşy iş edip bilmez.
Hudaýyň çäresi höküm boldy, sebäbi Ol günäli tebigaty bagyşlap bilmez; ony aýyrmaly. Ol, mukaddes we dogry Hudaý muny etdi, biziň Ornumyzy tutan Mesihde, Onuň haçdaky üç garaňky sagatdaky ejirlerinde ony höküm etdi (Matta 27:45-46). Hudaý, Öz gözünde, ony Isa Mesih, günä bilmedik we hiç hili günä etmedik (2 Korinfliler 5:21; 1 Ýahýa 3:5; 1 Petrus 3:18; Zebur 22; Işaýa 53) ölüminde we jaýlanmagynda aýyrdy. Hudaýyň merhemeti ýeňiş gazandy, ajaýyp ýeňiş!
Biziň nukdaýnazarymyzdan, bu ýeňiş entek doly amala aşmady. Köne adam höküm edilip, öldürilen bolsa-da, köne tebigat bizde Reb Isa bilen bolmaga alnyp gidilýänçäk galýar. Diňe şonda biz Onuň Mesihde biziň üçin gazanan ýeňşini doly ykrar ederis.
Täze Ýagdaý
Muny giňişleýin düşündirip, resuly aklanyş we täze ýagdaý barada ýazdy (Rimliler 5:12-8:39). Hudaý diňe bir bizi dogry diýip yglan etmän, biziň günäli hereketlerimiz – geçmişdäki, häzirkidäki we geljekdäki – indi bagyşlandy, ýöne biziň Onuň öňünde täze ýagdaýymyz hem bar. Bu biziň täze nesliň ýa-da maşgalanyň Baştutany hökmünde biziň adymyzdan ölen we direlen Mesih bilen deňleşdirilmegimiz sebäplidir (Rimliler 8:28-34; 2 Korinfliler 5:15). Başgaça aýdylanda, Hudaý gaty radikal çemeleşme etdi. Ol Adamyň neslinden bolan iman edenleri – biz hemmämiz Adamyň neslinden – täze Baştutan, täze nesliň Ýolbaşçysy Mesihiň astyna geçirýär. Şeýlelikde Hudaý bizi Adamdan Mesihe geçirdi.
Mundan başga-da, Rimliler 6 bizi günä arkaly gulçulykda saklan köne hojaýyn Şeýtandan täze Hojaýynymyza, söýgi bilen gulluk edip biljek Rebimiz Isa Mesihe geçmegi öwredýär. Rimliler 7 Hudaýyň bizi Isany täze Äri hökmünde nähili kesgitländigini suratlandyrýar we biz ähli serişdelerimiziň özümizde ýa-da öz tagallalarymyzda däl-de, Onda bardygyny bilýäris. Biz iman arkaly Oňa söýgi we boýun egmekbilen tabşyrmagy öwrenýäris, muny bizi Mesihe we diňe Oňa baglaýan Mukaddes Ruhyň güýjündeedýäris. Ruhy Onda bar bolan ähli serişdelerimizi gowy ulanmaga kömek edýär (Rimliler 8).
Çalyşma Isa Mesihiň işi biziň üçin, şahsyýetini kesgitlemek Hudaýyň işini nygtaýar biziň bilen. Mukaddesleşdirme Rimliler 8-de tapylýar, çünki Hudaý bizi Özü üçin aýryp goýdy, bu Onuň işini aňladýar biziň içimizde bizi özgertmek üçin (12:1-2). Bu özgeriş dürli ugurlarda bolup geçýär (Rimliler 12–16). Rimliler iman edenleri direlenler hökmünde däl-de, eýsem bilen birleşenler hökmünde görkezýär, biz tenimizdekäk – günä edip bilýän we edýän bedende.
Geçiriş Zerur Boldy
Pawlus biziň günäkär ýagdaýymyzy düşündirdi we Hudaýyň çözgüdini, ýagny ölümi görkezdi: «...günä bir adam arkaly dünýä geldi ... we şeýlelik bilen ölüm ähli adamlara ýaýrady, çünki hemmeler günä etdi» (5:12 esv). Bu Adam atany aňladýar, meşhur teoriýalardaky taryhdan öňki adamy däl-de, Hudaý tarapyndan ýaradylan we ilkinji Adam diýlip atlandyrylan taryhy Adam atany (Barlyk 1-2; 1 Korintoslylar 15:45). Pawlus ähli ynsan nesliniň «bir adamdan» gelendigini (Resullaryň Işleri 17:26) aýtdy we onuň arkaly dünýä günäniň girendigini öwretdi (Barlyk 2:17; 3:1-6). Adam atanyň boýun egmezligi we pitnesi ölümi üç görnüşde getirdi:
Ahlaky. Adam ata bilen How ene Ýagşylyk we Ýamanlyk Bilimi Agajynyň miwesinden alyp iýen pursatlarynda ahlaky taýdan öldüler we Hudaýdan aýryldylar. Olaryň gatnaşygy Hudaýyň beren gurbany we olaryň imany arkaly dikeldildi (Barlyk 3:20-21). Adam atanyň bu bir günäsi sebäpli, çaga doglan pursatyndan başlap, ölüm dünýäsine degişlidir. Iman ölümden halas edýär.
Fiziki. Adam ata bilen How ene köp ýyl soň öldüler (5:5), bu ölümiň ikinji görnüşidir. Bir adam imansyz hökmünde öleninde, ol hiç hili halas bolmak mümkinçiligi bolmazdan wagtlaýyn ýaşaýyş ýerinde (Ades) ölüm dünýäsine girýär, ýöne iman edenler Jennete gidýärler (Luka 23:43).
Ebedi. Imansyzyň boýun egmezliginiň iň soňky tapgyry we ahyrky netijesi Hudaýdan ebedi aýrylmakdyr, bu «ikinji ölüm» diýlip atlandyrylýar (Ylham 20:14). Bu dünýä giren bir günäniň netijesidir (Rimliler 5:12). Emma iman edenler Reb bilen ebedi bolar (1 Selanikliler 4:17). Ölen çagalar hem Onuň huzurynda bolar (2 Samuel 12:23 serediň).
Biz ägirt uly garşylyklary tapýarys. Mysal üçin, Reb Isa bu dünýä geleninde Hudaýyň islegini ýerine ýetirmek üçin geldi (Zebur 40; Ýahýa 4:34), Adam ata bolsa ýaradylandan gysga wagt soň öz islegini edip, günä etdi. Şeýle hem, ilkinji Adam atanyň we iň soňky Adam atanyň, biziň Rebimiz Isanyň, ikinji Adamyň maşgalalarynyň arasynda käbir meňzeşlikler bar, ýöne has möhümi, gelip çykyşlary, hereketleri we netijeleri boýunça köp garşylyklar bar.
Hudaýyň Hökümi
Hudaý ähli ynsanlary ilkinji adamda, günä eden Adam atada görýär. Onuň bir boýun egmezlik jenaýaty ýa-da günäsi sebäpli ölüm dünýä girdi we şol nesilden başlap höküm sürdi. Çaga öleninde, ol Adam atanyň nesli bolany üçin ölýär we her bir adam şol nukdaýnazardan görülýär. Hudaý: «Hemmeler günä etdi» (Rimliler 5:12) diýdi, çünki ýykylandan bäri (Barlyk 3) Hudaý ähli ynsan neslini günäkärler hökmünde görýär – olary Adam atada görýär, onda hemmeler ölýär (1 Korintoslylar 15:22).
Grek dilindäki «hemmeler günä etdi» sözüniň zamany aoristdir, ýagny «bir gezek we hemişelik» diýmekdir. Şonuň üçin Adam atanyň ähli nesilleri muňa girýär. Şonuň üçin heniz günä etmedik çaga, käwagt «asyl günä» diýlip atlandyrylýan Adam atanyň günäsi bilen ähli netijeleri bilen baglanyşykly görülýär. Rimliler 3:9-23 şahsy günäler barada gürleýän bolsa, Rimliler 5:12 ähli ynsan nesliniň öz başy, Adam ata bilen baglanyşyklydygyny görkezýär.
Muny suratlandyrmak üçin, Ybraýymyň Melkisedek bilen duşuşan pursatyna serediň (Ýewreýler 7:1-10, Barlyk 14:18-21). Ýewreýleriň ýazyjysy, Ybraýymyň nesilleri bolan Lewilileriň, Ybraýym Melkisedeke ondan birini bereninde Ybraýymda görülendigini aýdýar. Şeýle hem, kanuna laýyklykda ondan birini alýan Lewililer, ilkinji Lewili dogulmazdan ýüzlerçe ýyl öň, Ybraýym Melkisedeke ondan birini bereninde eýýäm Ybraýymda görülýärdi. Bu, Adam atada, onuň ýykylanyndan soň, ähli nesilleriniň günäkärler hökmünde görülýändigini düşündirmäge kömek edip biler. Bu gaty çynlakaý netije, Hudaýyň iman edenleri Adam atadan Mesihe näme üçin geçirendigini görkezýär. Onuň adyna şükürler bolsun!
Kanun we Jogapkärçilik
Rimliler 5:12,18 baglanyşyklydyr, ýöne 15-nji aýat «hemmeler» ýerine «köpler» barada pikirleri girizýär. Eýýäm görenimiz ýaly, dünýä günä girdi (Barlyk 3) we gysga wagtda ýagdaýlar erbetleşdi; Kaýyn doganyny öldürdi (Barlyk 4:8). Mundan soň, bir adam yzly-yzyna öldi (Barlyk 5–6). Hudaýyň dürli nesillerde iman edenleri bardy, olar hem öldüler, bu günäniň çynlakaý netijelerini görkezýär. Ýöne günä heniz hasaba alynmady ýa-da Musa kanuny döwründäki ýaly hasaba alynmady. Günäniň netijesi bardy, ýagny ölüm, ýöne kanun günäniň jenaýat, günä hökmünde häsiýetini görkezmek üçin Ysraýyl bilen çäklendirildi.
Resul Pawlus günäniň ölüme sebäp bolýandygyny tassyklady, Ýakup hem düşündirişi ýaly (Ýakup 1:13-15). Pawlus bolsa, günä meselesini goşdy: «Ölüm Adam atadan Musa çenli höküm sürdi, hatda Adam atanyň günäsine meňzeş günä etmedikler üçin hem, ol geljekki Onuň keşbidir» (Rimliler 5:14 JND). Günäniň netijesi ölüm – Adam atadan Musa çenli höküm süren zalym-hökümdar-patyşa. Kanun gelmezden öňem, ölüm höküm sürdi, diňe Enoh (Barlyk 5:24) muňa degişli däldi, ol göterilen Kilise görnüşidir. Umumy prinsip Rimlilerde kesgitlenýär we Pawlusyň ölüm we direliş baradaky taglymatynda jemlenýär: «Çünki Adam atada hemmeler ölen ýaly, Mesihte hem hemmeler direler» (1 Korintoslylar 15:22 NKJV). Şonuň üçin biz Mesihy ýaşaýan nesliň Başı hökmünde görýäris.
Bir manyda Adam ata maşgalanyň Başı hökmünde geljekki Onuň görnüşidi: Mesih (Rimliler 5:14). Muňa garamazdan, Adam ata ölüm bilen baglanyşyklydy, Mesih bolsa ýaşaýyş getirdi. Mundan başga-da, Mesih müňýyllykda ähli milletleriň üstünden höküm sürýän Baş hökmünde görkezilýär (Efesliler 1:9-12), we Ol häzir Mesihiň bedeniniň Başı hökmünde görülýär (1:22), ýöne Onuň başlyklygynyň bu taraplary biziň häzirki temamyz däl. Rimliler 5-de Mesih, iman edýän we ýaşaýan, aklanan täze nesliň Başı hökmünde görkezilýär, Ony häzir we ebedi şöhratlandyrmak üçin.
Patyşa we Hökümdar
Rimliler 5:14,17-de biz patyşa hökmünde höküm sürýän ilkinji hökümdar bilen duşuşdyk: ölüm. Günä hem «ölümde» höküm sürýän hökümdardyr (a.21). Bu aýatlar, häzir merhemetiň dogrulyk arkaly höküm sürýändigini, Rebimiz Isa Mesih arkaly ebedi ýaşaýşa eltýändigini öwredýär. Haýran galdyryjy! Bir tarapdan günä ilkinji Adam ata we ölüm bilen baglanyşykly köne düzgüni höküm sürýär. Beýleki tarapdan merhemet höküm sürýär, Mesih bilen baglanyşykly täze düzgün. Bir adam, Adam ata arkaly höküm sürýän ölüme garşylykda, biz ýaşaýyşda patyşalar hökmünde höküm süreris, we bu bir Adam, Isa Mesih arkaly (a.17). Iman edenler höküm sürer, direlen Mesih bilen ýakyn baglanyşykly. Merhemet Mesihiň direlişi bilen baglanyşyklydyr, çünki biz eýýäm höküm sürýänler hökmünde görülýäris. Reb günäniň we ölümiň hökümdarlygyny ýeňdi!
Iki Hereket
«Merhemet hereketi jenaýat ýaly bolmazmy? Çünki biriniň jenaýaty bilen köpler ölen bolsa, Hudaýyň merhemeti we bir adam Isa Mesih arkaly bolan merhemetdäki mugt sowgat köplere has-da köpeldi» (a.15 JND). Iki hereket garşylyklydyr, jenaýat we merhemet hereketi. Merhemet hereketi Mesihiň gelmeginde we haçdaky işinde edenidir, jenaýat bolsa Adam atanyň ilkinji günäsidir.
Günä üçin ulanylýan dürli sözler barada bir pursat oýlanyň. «Bir adam arkaly dünýä günä girdi» (a.12 NKJV), «günä» üçin umumy sözi bar. Bu «nyşany sypdyrmak» diýmekdir we köp gezek, şol sanda Köne Ähtdäki Ýewreý tekstindäki günä gurbanynda hem duş gelýär. Rimliler 5:14-de «günä» sözi bar. Adam atanyň «günäsi» günädi, ýöne ondan hem köpdi; ol Hudaýa garşy jenaýatdy. Bu «günä» sözi (Gr. parabasis) Täze Ähtde ýedi gezek ulanylýar we kanuny ýa-da Hudaýyň goýan zadyny bozmagy, Hudaýyň kesgitlän düzgünini bozmagy aňladýar. Biz kanunyň «günäler sebäpli» goşulandygyny (Galatýalylar 3:19) öwrenýäris, we Adam ata barada onuň günä edendigi, How enäniň bolsa «aldanandygy» (1 Timoteos 2:14) aýdylýar. «Jenaýat» sözi Pawlusyň ýazgylarynda 16 gezek, Injillerde bolsa üç gezek ulanylýar, bu ýalňyş ädim, ýalňyşlyk, bozulma diýmekdir. Bu söz «biziň günälerimiz sebäpli tabşyrylan we aklanmagymyz sebäpli direlen» (Rimliler 4:25) ýerinde duş gelýär. Adam atadan häzire çenli günä ýalňyşlyk etmek, günä etmek meselesidir. «Hemmeler günä etdi [nyşany sypdyrdy] we Hudaýyň şöhratyndan mahrum boldy» (3:23).
Ölüme eltýän boýun egmezlik hereketine garşylykda, Rimliler 5:19-da tapýanymyz ýaly, merhemet ýa-da mugt sowgat, bir gezeklik boýun egme hereketi bar. Adam atanyň eden işi netijesinde köpler öldi, diňe Enoh (Barlyk 5:24) we Ylýas (2 Patyşalar 2:11) muňa degişli däldi. Muny «Hudaýyň merhemeti we bir adam Isa Mesih arkaly bolan merhemetdäki mugt sowgat köplere has-da köpeldi» (Rimliler 5:15 JND) bilen deňeşdiriň. Çeşmede, hereketlerde we netijelerde nähili ägirt uly garşylyklar. Bir baş we onuň hereketleri ölüme getirdi, beýleki bir Baş we Onuň hereketleri bolsa iman arkaly kabul edýänlere merhemetiň köplügini getirdi.
Höküm ýa-da Aklanma
Merhemet köpeldi, ondan hem köp, ol aşa köpeldi, çünki Rimliler 5:12-21 diňe hereketlerde we netijelerde däl, eýsem mukdarda hem garşylyklary görkezýär. Biziň iki başymyz, iki hereketimiz we iki dürli täsirimiz bar. Adam ata boýun egmezlikde günä etdi, we netijesi höküm we aklanma boldy. Mesih kämil boýun egmezlikde, merhemet hereketinde, Özüni iň ýokary Gurban hökmünde berdi, bu biziň aklanmagymyza getirdi.
«Aklanma» sözi bu ýerde biziň täze ýagdaýymyzy göz öňünde tutup ulanylýar. Ilki bilen, biz aklanmany biziň hereketlerimiz bilen baglanyşykly tapdyk (a.1), ýöne häzir ol Hudaýyň öňündäki bu täze ýagdaýymyz bilen baglanyşykly. Rimliler 6–8 muny mukaddesleşdirme, Hudaýa bagyşlanan durmuş düşünjesi bilen has-da ösdürýär. Biziň hereketlerimiz we ýagdaýymyz boýunça aklanma Hudaý bilen gatnaşygy bir gezek we hemişelik çözýär. Ol biz halas bolanymyzda we ilkinji mukaddesleşenimizde durmuşymyza täsir etdi, we ol mukaddesleşme we bagyşlanma bütin durmuşyna hem täsir edýär, hemişe Hudaýa has ýakynlaşdyrýar.
Pawlus iki dürli başy, hereketleri we netijeleri iki dürli hökümdaryň: günäniň ýa-da merhemetiň (5:15-17) astyndadygyny görkezmek üçin sözüni böldi. Soňra ol 12-nji aýatdaky ilkinji pikirine gaýdyp geldi we öz netijesine geldi: «bir ýalňyşlyk ähli adamlary ýazgarmaga getirdi» (v.18 ESV). Bu ýerde biz boýun egmezligiň gerimini görýäris, sebäbi ol ähli adamlary birinji başyň astynda täsir edýär, çünki ol ähli adamlary ýazgarmaga getirýär. Muňa garamazdan, «dogrulygyň bir hereketi ähli adamlary aklamak we ýaşaýyş üçin getirýär» (5:18). Ol elýeterlidir ähli giň gerimli, ýöne ol gelýär ähli iman edýänleriň üstüne (3:22), ýagny iman edýän we aklanan köp adamlary aňladýar. «Köp adamlar aklanar» (5:19) we «aklamak ... ýaşaýyş» (v.18) jümlesi Hudaý bilen we Hudaýyň öňünde dogry bolmak, netijede ýaşaýyş diýmekdir. Bu Rebbimiz Isanyň amala aşyran işi sebäplidir.
Bir adam (v.19) bütin adamzady, Mesihiň – aýaldan doglan kämil Adamyň (Galatýalylar 4:4) daşyndan, otrisatel täsir etdi. Ol Adamyň nesli hökmünde görülmeýär – tehniki taýdan ol şeýle bolsa-da (Luka 3:38), sebäbi ol günä ýa-da boýun egmezliksiz ýeke-täk istisna boldy. «Şeýlelik bilen, bir adamyň boýun egmegi bilen köp adamlar aklanar» (Rimliler 5:19); «bir adam» açykdan-açyk Mesihdir.
Käbirleri «bir adamyň boýun egmegi» diňe Mesihiň boýun egme ýaşaýşyna degişlidir öýdüpdirler. Olar Zebur 40:7-8-i görkezýärler, onda şeýle diýilýär: «Men geldim ... Seniň islegiňi ýerine ýetirmek üçin, Eý Hudaýym,» we Ol: «Meniň iýmitim Meni ibereniň islegini ýerine ýetirmekdir» (Ýahýa 4:34) diýende. Emma, bu biziň aklanmagymyza sebäp bolup bilermidi? Ýok. Rebbimiz Isanyň mukaddes, dogry ýaşaýşy, Hudaýyň şöhraty üçin kämil bolsa-da, bizi aklap bilmezdi; ol diňe bizi ýazgarardy.
Mesihiň gurbany hem zerurdy. Elbetde, boýun egme ýaşaýşy Ony tapawutlandyrdy, ýöne «bir Adamyň boýun egmegi» (v.19) Onuň öz janyny bermegini aňladýar, Ol öz janyny bermek barada gürrüň edende: «Bu tabşyrygy Men Atamdan aldym» (Ýahýa 10:18) diýdi. Bu boýun egme şuny aňladýar: Ol özüni berende eden bir hereketi (Filipililer 2:8-i göz öňüne tutuň).
Pawlus ýene-de sözüni böldi: «Indi kanun geldi» (Rimliler 5:20). Ol günäniň diňe günä däl, eýsem ýalňyşlykdygyny hem görkezmek üçin geldi (Galatýalylar 3-i göz öňüne tutuň). Kanun günäni has aýdyň we çynlakaý etdi; ol günäni öz boýun egmezlik häsiýetinde görkezdi. Ol şeýle hem öz astyndakylary has köp günä etmäge iterdi (Rimliler 7). Kanun mukaddes, adalatly we gowy (v.12), ýaşaýyş getirmek üçin niýetlenen, ýöne ol Hudaýyň günäniň çynlakaýlygyny görkezmek üçin ýoly boldy, biz näçe synanyşsak-da gowulaşmarys (vv.18-24). Şeýlelik bilen, ýalňyşlyklar köpeldi, ýöne «günä köpelende» (5:20 NKJV), merhemet has-da köpeldi.
Adam doly şowsuzlyga uçranda, ol doly Hudaýa tabşyrylýar (7:24-25). Diňe şonda Hudaý, adamyň jogapkärçiligini saklap, hökümdar merhemetde gelýär. Petrus adamyň Mesihi günäkärleriň – ganhorlaryň – eline bermekde eden işine salgylandy, şol bir wagtyň özünde Hudaýyň maslahaty ýerine ýetirildi (Resullaryň Işleri 2:23). Iki zadyň nähili bile bolýandygy adam aňy üçin uly syr bolup galýar, ýöne merhemetiň artykmaçlygy ýeňiş gazanýar. Hudaýa şükür!
Günä we Ölüm Hökmürlik Edýär
Patyşa Saul kanunyň talaplaryny aňladýardy, Dawutda bolsa merhemetiň hökümdarlygynyň mysaly bar, sebäbi ol Mesihi görkezýärdi. Saul we onuň hökümdarlygy bilen köp energiýa bardy, sebäbi onda uly güýç bardy, ýöne ol Goliatyň garşysyna durup bilmedi. Dawutda biz Hudaýyň merhemetiniň ebedi ýaşaýşa eltýän artykmaç güýjüni görýäris (Zebur 132–133-i görüň).
Merhemet Mesihiň boýun egmegi, ýeke-täk hereket bilen bile gidýär. Ölüm höküm sürýärdi, indi merhemet dogrulyk arkaly höküm sürýär, sebäbi Hudaý öz dogrulygyny hiç hili ýagdaýda ylalaşmady. Hudaý zatlaryň bolşy ýaly gitmegine göz ýummaýar; merhemet hemişe Hudaýyň dogrulygyny saklaýar. Diňe Hudaý «iki çyzygy» sazlaşykly merhemet we hakykat, ýagtylyk we söýgi bilen birleşdirip biler, netijede ol ebedi ýaşaýşa eltýär. Bu biziň entek ebedi ýaşaýşy almaly däldigimizi aňladýarmy?
Ebedi Ýaşaýyş
Pawlus bu ýerde biziň barýan ýerimiz bilen meşgullandy. Iman edýänler hökmünde biziň täze Başymyz bar, ýöne Ol bizi ebedi ýaşaýşyň täze dünýäsine alyp barýan hem-de. Mesihde biz eýýäm şol täze dünýä degişli we ebedi ýaşaýyşdan lezzet alýarys (Ýahýa 3:16), çäkli bolsa-da. Ebedi ýaşaýyş Mesihiň hiç hili garşylyk bolmazdan höküm sürýän dünýäsidir. Eýýäm merhemet artykmaçdyr we biz ýaşaýşyň hakyky häsiýetinden lezzet alýarys, ýöne bu ýerde Rimlilerde biz şol dünýä barýan ýolda görülýäris (v.21). Biz ol ýere Isa Mesih arkaly barýarys, sebäbi biziň ähli zadymyz Isa Mesih arkalydyr.
«Ýaşaýyş» (Rimliler 5:17-18) sözüne we «ölülerden direlen, Rebbimiz Isa» (4:24 JND) sözlerine üns beriň. Şeýle hem, Rebbimiziň doly ady 5:21-de ulanylýar, «Rebbimiz Isa Mesih» hakyky Adam, Isa; hakyky Mesih, Mesih; biziň Rebbimiz. Bularyň hemmesi bu zatlary ele almak üçin zerur we aňladylýar. Mesih bizi özüniň astynda birleşdirýär, Ol iman edýänleriň nesliniň Başı we biziň Rebbimizdir. Bu ajaýyp hakykatlaryň peýdasyndan lezzet almak üçin Onuň hökümdarlygyna boýun bolmalydyrys.
Jemleýji Sözler
Häzirki wagtda merhemet dogrulyk arkaly höküm sürýär (Rimliler 5:21). Müňýyllykda, Mesihiň köpçülikleýin hökümdarlygy astynda, dogrulyk höküm sürer (1 Timoteos 6:15; Zebur 72). Ebedi ýagdaýda (2 Petrus 3:13) dogrulyk ýaşar, we ähli zatlar we her kim Hudaý bilen sazlaşykda bolar. Hudaý hiç haçan ylalaşmaýar, sebäbi Ol ýagtylykdyr we hemişe öz hukuklaryny saklar. Bize geljek bolsa, bu ajaýyp bereketlerden we ebedi ýaşaýyşdan lezzet almak Rebbimiz Isa Mesih, Hudaýyň «ýeke-täk Adamy» (Rimliler 5:12-21) arkalydyr. Biz eýýäm täze ýaradylyşa degişli (2 Korinfliler 5:17; Galatýalylar 6:15; Efesliler 2:10,15, 4:24; Koloseliler 3:10-11), Hudaý bolsa täze ýaradylyşy – täze asmany, täze ýeri we Täze Iýerusalimi (Ylham 21:1-7) köpçülikleýin tanatjakdyr. Bu geljek müňýyllyk hökümdarlyk öz ýoluny tamamlandan soň bolar, ýöne biz Ony häzir we ebedi öwýäris.
Günäler diňe bir sebäbiň netijesidir, we Hudaýyň Guzusy şahsy günäleri aýyrmak we günä meselesini bir bitewi hökmünde çözmek üçin geldi. Hudaý «günä bilmeýän Ony biziň üçin günä etdi» (2 Korinfliler 5:21 KJV). Ol diňe biziň ýalňyşlyklarymyzy göteriji däl, Ol diňe biziň ähli günä hereketlerimiz üçin töleg tölemedi, eýsem Ol tebigatymyz boýunça günäkär bolanlygymyz üçin öldi. Men köp günäler etdim, olary Hudaýa baryp boýun almaly boldum, we men şol günäleriň hemmesiniň bagyşlanandygyny bilýärin. Ýöne meniň bu ýüregimde eden islendik günä hereketimden has erbet günä etmäge meýiller bar. Bu biziň hemmämiz üçin dogrydyr. Günä biziň içimizde ýaşaýar. Mesih diňe günäleri däl, eýsem günäni aýyrmak üçin öldi. Ol biziň kimdigimiz üçin öldi. Ol biziň ýerimizi tutdy. Ol biziň üçin günä edildi, we günä päsgelçiligi aýryldy. Indi iň erbet günäkär Hudaýyň huzuryna gelip, bagyşlanma tapyp biler. Siz «dünýäniň günäsini aýyrýan Hudaýyň Guzusyny» (Ýahýa 1:29) bilýärsiňizmi? —H. A. Ironside, Ýahýanyň Hoş Habary Baradaky Çykyşlar (uýgunlaşdyrylan).
