Mukaddes Kitap Hudaýa ruhanylyk bolmasa bilelikde ybadat edilip bilinmeýändigini görkezýär. Şeýlelik bilen, Musa we Harunyň günlerinde ruhanylaryň wezipesi resmi we anyk boldy. Açyk butparazlykdan goranmak üçin Hudaý gurbanlyk we hödür-kerem ulgamyny saklamak üçin ruhanylary we ýeke-täk gurbanlyk sypasyny döretdi. Lewi taýpasyndan saýlanan bu adamlar ybadat edýänler bilen gurbanlyk sypasynyň arasynda araçylyk etdiler. Emma Täze Ähtde bu gadymy ýörelgeler Hudaýyň Ruhy bilen mukaddes edilen ähli halklary öz içine alýan ruhy taýdan ruhlandyryldy. Şonuň üçin haýwan gurbanlyklarynyň ýerini ruhy gurbanlyk tutmalar, halas ediş eşikleri bolsa efodyň ýerini tutdy. Geliň, bu pikirleri has jikme-jik öwreneliň.
Syrlary Melkisedek
Ruhany baradaky ilkinji agzalma, patyşalaryň gyrylmagyndan soň, Salem patyşasy Melkisedek çörek we çakyr getireninde (Gelip çykyş 14:18 KJV). Açyk aýdylýar: “Ol iň ýokary Hudaýyň ruhanydy”. Bu özboluşly sözleri düşündirmek üçin, Ylhamlanan ýazyjynyň Mesihyň ebedi ruhanylygynyň şöhratyny düşündirýän Ýewreýler 5-7-nji baplara ýüzlenmeli. Bolmasa, biziň ýeke-täk teswirimiz Melkisedegiň gadymy ruhanylaryň iň uly aýratynlygydyr. Soňky ruhanylar patyşa ganyndan däldi, olar ölümden soň işini bes etdiler. Muňa garamazdan, gadymy ruhanylar meňzeşlik we garşylyk bilen Täze Ähtiň ruhanylarynyň öňünden habar berdiler.
Harundan öňki aýratyn ruhanylar
Dowam etmezden ozal, Ybraýymyň Reb üçin gurbanlyk sypasyny guran wagtynda ruhany wezipesini ýerine ýetirendigini bellemelidiris. Ondan öň bizde Abel we Nuhyň öwgüli gurbanlyklary bar. Eýýubyň maşgalasy we dostlary babatda ruhany hökmünde işländigini hem bellemelidiris (Eýýup 1:5, 42:8). Emma Mesih ähli zatda agalyk etmeli bolany üçin, Ybraýym Melkisedegiň üstünligini ykrar etdi, oňa patriarh ondan birini berdi. Hakykatdan-da, Ybraýym ýyllar soň ogly Yshagy ýakylýan gurbanlyk hökmünde hödürlemegi buýrulýança, Hudaýa başga gurbanlyk sypasyny gurmady. Şol ýerde, Salemiň (Iýerusalim) golaýynda, patriarh Yshagy Hudaýyna gurban etmäge taýýarlandy.
Melkisedek we Yshak Mesihi deň derejede öňünden habar berýänligi sebäpli, bizde Mesihiň ybadat edýäniň gurbanlygy hökmünde esasy ýörelgesi bar. Şeýlelik bilen, Lewi gurbanlyklary Mesihi dürli şöhratlarynda suratlandyrar. Emma Melkisedekde bizde Mesihiň Özüni Haçda Hudaýa gurban edendigi hakykaty hem bar, soňra biz, Täze Ähtiň Lewileri hökmünde, Ony ybadatda ruhy gurbanlyk hökmünde hödürleýäris. Şeýle etmek bilen, bize maddy gurbanlyk sypasy, ruhany eşikleri ýa-da gan dökülmegi gerek däl. Sebäbi Mesih biziň üçin bir gezek gurban edildi we ebedi ýaşaýşyň güýjünde ýaşaýanlygy üçin hiç haçan ölüp bilmez. Şonuň üçin biziň gurbanlyklarymyz hakykatdan-da ruhydyr, haçan-da
biz dodaklarymyzyň gurbanlyklaryny berýäris (Hoşea 14:2 NKJV).
Ruhanylar Patyşalygy
Hudaýyň ilkinji maksady Ysraýyly mukaddes etmekdi
ruhanylar patyşalygy we mukaddes millet (Müsürden çykyş 19:6). Adamzat kemçiligi sebäpli, Hudaý Lewileriň maşgalasyny milletiň adyndan işlemek üçin mukaddes etmäge razy boldy. Şol wagtda ruhanylar gurbanlyk sypasyna, mukaddes ýere we iň mukaddes ýere degişli halkyň arasynda araçylyk edýänligi sebäpli, laýyklar çäklendirilen elýeterlilige döz geldi. Adaty adamlara ýakylýan gurbanlyk sypasyndan geçmäge rugsat berilmedi. Hatda patyşalara hem tütetgi gurbanlyk sypasyna ýakynlaşmaga rugsat berilmedi. Iň Mukaddes ýere bolsa, diňe baş ruhany ýylda bir gezek Günäni ýuwmak gününde perdeden geçmäge rugsat berildi. Bu däp-dessurlar hem eşikleri, maddy gurbanlyk sypasyny we çadyry talap etdi. Mukaddes günlerde we hatda her gün arassa haýwanlar gyrylmaga alyndy. Şeýlelik bilen, ýer ýüzünde Hudaýa gurbanlyk bilen ybadat edilip bilinjek ýeke-täk ýer bardy. Şeýle hem, ruhany däl ybadat edýänler mukaddes edilen zatlary iýmekden mahrum edildi.
Geljekki zatlaryň görnüşi
Köne tertip üýtgewsiz ýaly görünse-de, pygamberler özgerişlik barada yşarat etmäge başladylar. Ilki bilen, butparaz deňizçiler Ýunusyň halas bolmagy gudratyna jogap berenlerinde:
Adamlar Rebden gaty gorkdular we Rebe gurbanlyk berdiler we kasam etdiler (Ýunus 1:16). Olar muny ruhany eşikli ruhany wezipesi bolmazdan we Iýerusalime, adamlaryň ybadat etmeli ýerine gitmezden etdiler (Ýahýa 4:20). Bu ýörelge Sefanýada gaýtalanýar:Reb olara gorkunç bolar: sebäbi Ol ýer ýüzündäki ähli hudaýlary aç goýar; we adamlar Oňa, her kim öz ýerinden, hatda butparazlaryň ähli adalaryndan ybadat ederler (Sefanýa 2:11). Şeýlelik bilen Hudaý butparazlaryň (butparazlaryň) öz ýurtlarynda Oňa kabul edilip ybadat etmegi barada aýdýar. Malakida Reb aýdýar:Günüň doguşyndan batyşyna çenli ... Meniň adym butparazlaryň arasynda beýik bolar; we her ýerde Meniň adyma tütetgi hödürlener, we Meniň adym üçin arassa gurbanlyk butparazlaryň arasynda beýik bolar, diýýär Goşunlaryň Rebi (Malaki 1:11).
Ynanýanlaryň ähliumumy ruhanylygy
Bu sözleriň Köne Ähtde Hudaýyň iň soňky sözleriniň arasynda bolmagy möhümdir. Olar Täze Ähtde Mesih tarapyndan dörediljek halkara ruhanylygyna taýýarlyk görýärler. Luka kitabynyň ilkinji gudraty Perişde Gabrieliň Iýerusalimdäki ybadathanada ruhany Zehariýa görünmegi bolsa, soňra bir perişde Jopa şäherinden dindar butparaz Korneliýanyň öýünde doga wagtynda peýda bolýar (Resullar 10:2). Biraz wagtdan soň, bu adam we onuň ýoldaşlary, Petrusyň wagyz eden hoş habaryna ynanmak bilen, Mukaddes Ruhy alýarlar we şeýlelik bilen Mesihde ýewreý we butparazlaryň deňligini döredýärler. Şeýlelik bilen Pawlus soňra ýazýar:
Sebäbi Onuň arkaly ikimiz hem bir Ruh bilen Ata ýakynlaşýarys (Efesliler 2:18).
Mukaddes we Patyşa Ruhanylyk
Ruhuň butparazlara gelendigine şaýat bolan Petrusyň Täze Äht ruhanylygynyň halkara häsiýetini kesgitlemek üçin saýlanmagy ýerliklidir. Ol ýazýar:
Siz hem, janly daşlar hökmünde, ruhy öý, mukaddes ruhanylyk bolup gurulýarsyňyz, ruhy gurbanlyklary, Isa Mesih arkaly Hudaýa kabul edilýän gurbanlyklary hödürlemek üçin ... siz saýlanan nesil, patyşa ruhanylyk, mukaddes millet, özboluşly halksyňyz; sizi garaňkylykdan Öz ajaýyp nuruna çagyran Hudaýyň öwgülerini görkezmek üçin (1 Petrus 2:5,9).
Bu haýran galdyryjy beýanat, Täze Ähtiň ruhanylarynyň Lewileriň iň uly şöhrat pursatlaryndaky ýagdaýyndan we hyzmatyndan has ýokarydygyny görkezýär. Onda bu sözleriň manysy näme? Ilki bilen, resullar tarapyndan ekilen ybadathanalardaky adamlar korporatiw şaýatlykda bilelikde işleýän ruhanylardy. Petrus öz hatlaryny ýazan wagtynda, Iýerusalimdäki ybadathana rimliler tarapyndan ýykylypdy. Emma soňky ybadathana eýýäm janly daşlardan gurlan ruhy öý bilen çalşyrylypdy – Hudaý tarapyndan iň saýlama haýwanlardan has kabul edilýän gurbanlyklary hödürlemäge ukyply ybadat edýänler. Gurbanlyk tutmalar indi Dawudyň garaşyşy ýaly doly ruhydy:
Men Hudaýyň adyny aýdym bilen öwünç ederin we Ony şükür bilen beýik ederin. Bu hem Rebi öküzden ýa-da şahly we toýnakly göleden has gowy begendirer (Zebur 69:30-31). Emma mundan hem beýik, Mesihiň ýazgaryşyny çekýän täze ruhanylar hem Hudaýa hemişe öwgü gurbanlygyny hödürlemäge, ýagny Onuň adyna şükür edýän dodaklarymyzyň miwesini hödürlemäge hukuklydyrlar (Ýewreýler 13:15).
Golgota direliş tarapynda duranlar, Reblerini ýatlamak we öwgü gurbanlyklaryny hödürlemek üçin hepdäniň birinji güni ýygnanyşyp bilerler
butparazlaryň hödürlenmegi kabul edilip bilner, Mukaddes Ruh tarapyndan mukaddes edilip (Rimliler 15:16). Bu ruhy gurbanlyk tutmalar,Isa Mesih arkaly Hudaýa kabul edilýän (1 Petrus 2:5) Hudaýyň burnunda hoşboý yslar. Olar Hudaýy gadymy döwürlerde ruhanylar tarapyndan edilen ähli hoşboý ysy gurbanlyklaryndan has köp begendirýär, olar nämäni aňladýandygyny az bilýärdiler. Şeýle hem, diňe baş ruhany Iň Mukaddes ýere (gögiň bir görnüşi) girmäge hukukly bolsa-da, indi Mesihde bizdeIsaň gany bilen iň mukaddes ýere girmäge batyrlyk bar, täze we janly ýol bilen, Ol biziň üçin mukaddes eden, perde arkaly, ýagny Onuň teni (Ýewreýler 10:19-20). Bu, Ýahýanyň Reb gününde Ruhda bolup, Patmosdaky kamerasynyň üçünji göge göterilişi ýaly, mukaddesler hem ýürek we aň bilen Hudaýyň sag elinde oturan Reblerini görmek üçin ýokary galyp bilerler diýmekdir.
Emma, bularyň hemmesi ýakymly bolsa-da, biz hemişelik ýörelgäni hem ykrar edýäris:
Gulak asmak gurbanlykdan gowudyr, we goçlaryň ýagyndan diňlemek gowudyr (1 Samuel 15:22). Şonuň üçin Ýusup buýruk bermezden ozal,Atama ähli şöhratymy aýdarsyňyz (Gelip çykyş 45:13), ol ilki olaraýagdaýyň gowy bolanda meni ýatlaň (Gelip çykyş 40:14) diýip tabşyrdy. Şonuň üçin, biz buýruk beriji häsiýetini äsgermezlik etsek, perişdeçe sözler bilen Hudaýa ybadat etmek üçin ýygnanmakda negatiw gymmatlyk bar.Meni ýatlamak üçin muny ediň (Luka 22:19).
Reblerini ýatlamaga merhemeti bolmadyklar, Onuň Haçdaky ejirleri bolmasa bolup bilmejek ähli şöhratyny Atasyna aýdyp bilmezler. Sebäbi
Mesih bu zatlara döz gelmeli däldi we Öz şöhratyna girmeli däldi? (Luka 24:26) Patyşa ruhanylar hökmünde öz ýagdaýyna begenýänler, wepaly ruhanylar hökmünde öz borçlaryny hem ýatlamalydyrlar. Mukaddes ruhanylyk hökmünde Hudaýa aýdym aýtmak we şükür etmek aňsat, ýöne patyşa ruhanylar hökmünde Mesihi biri-birine hyzmat etmek we nätanyşlara mähir görkezmek borjy bar. Şeýlelik bilen, dodaklaryň miwesi buýruga gulak asmak bilen doldurylmalydyr.ýagşylyk etmek we paýlaşmak unutmaň: sebäbi şeýle gurbanlyklardan Hudaý razy bolar (Ýewreýler 13:16). Resul hoş habaryň öňe gitmegindäki gatnaşygy hemhoşboý ysyň ysy, Hudaýa ýakymly (Filipililer 4:18) diýip deňeşdirýär. Şeýlelik bilen, bu ýaly gowy hristian žurnallaryna hem ýaşamak üçin pul gerek!
Esasynda, gulak asmagyň ybadatyň jany we ruhydygyny bilmelidiris. Halky patyşasyna baş egýän, ýöne salgytlaryny aldaýan patyşalyk näme? Ruhanylar hökmünde biz diňe dodaklarymyz bilen hyzmat etmän, eýsem durmuşymyzda Mesihi görkezmelidiris. Ýahýa aýdýar:
Guzu ... bizi Hudaýymyza patyşalar we ruhanylar etdi: we biz ýer ýüzünde höküm süreris (Ylham 5:10). Ol bu sözleri Rebi üçin ähli zadyny gurban eden adam hökmünde ýazmadykmy? Ýahýa Reb gününde Ruhda nirede bolupdy, ýöne Patmosyň jeza adasynda, jenaýat etmedik bolsa-da, günäkärler bilen sanalýardy? Doganlarynyň gatnaşygyndan aýrylan bolsa-da, Mesihiň wepaly hyzmatkäri ruhanylygynyň hiç birini, ne mukaddesligini, ne-de mertebesini ýitirmedi. Emma Mesihiň kätibi hökmünde, ol Laodikiýalylaryň rahat, özünden razy ybadathanasyna muny ýazmalydy:Sen ýyly bolanyň üçin, ne sowuk, ne-de gyzgyn, Men seni agzymdan çykararyn (Ylham 3:16).
Geçen nesilleriň ýalňyşlyklaryny gaýtalamaga batyrlyk edýärismi? Mysal üçin, biz Hudaýyň gadymy ruhanylygy ikiýüzlülikleri üçin aýyplandygyny bilýäris:
Bu halk Meni dodaklary bilen hormatlaýar, ýöne ýürekleri Menden uzakda (Markus 7:6). Şonuň üçin, Ysraýyly nägilelik we ikiýüzlülikde aýyplamaga çalt bolanlarymyz, parallel duýduryşy ýatlamalydyrlar:Eger Hudaý tebigy şahalary aýamadyk bolsa, seni hem aýamazlygyndan ägä bol (Rimliler 11:21).
