Aklanyş – Hudaý adamy dogry diýip yglan edýär
Hudaý bilen dogry bolmak we Onuň çagalary hökmünde Onuň bilen gatnaşykdan lezzet almak uly hormatdyr. Hudaýyň iman edenleri Öz gözünde “dogry”, ýagny aklanan ýa-da adalatly diýip yglan edýändigini bilmek nähili bereketdir. “Aklanyş” sözi “Hudaý bilen dogry bolmak yglany” diýmekdir, bu Hudaýa iman eden her bir adamyň lezzet alýan zadydyr. Injil muny açyk-aýdyň tassyklaýar we owadan netijäni goşýar: “Biz iman bilen aklananymyz üçin, Rebimiz Isa Mesih arkaly Hudaý bilen parahatçylygymyz bar” (Rimliler 5:1 ESV).
Eziz okyjy, siziň Hudaý bilen şeýle parahatçylygyňyz barmy? Biz sizi bu mesele barada ynamly bolmaga çagyrýarys, çünki bu örän möhüm we ebedi netijeleri bar! Siz ebediligi nirede we nädip geçirersiňiz? Bu Adam ata we How ene döwründen bäri her bir ynsan üçin soragdyr.
Gelip çykyş 6-njy bap Nuhuň döwründäki bütindünýä suw joşgunynda heläk bolan adamlary suratlandyrýar. “Reb adamyň ýer ýüzündäki erbetliginiň uludygyny we onuň ýüreginiň pikirleriniň her bir niýetiniň diňe erbetdigini hemişe gördi. Reb adamy ýer ýüzünde ýaradanyna ökündi we bu Onuň ýüregini agyrtdy. Şonda Reb: ‘Men ýaradan adamy ýer ýüzünden, adam we haýwanlar we süýrenijiler we gök guşlaryny ýok ederin, çünki men olary ýaradanyma gynanýaryn’ diýdi. Ýöne Nuh Rebiň gözünde merhemet tapdy” (5-8-nji aýatlar).
Öz nesliniň adamlaryndan tapawutlylykda, 9-njy aýat Nuhyň “dogry” bolandygyny suratlandyrýar, bu Gelip çykyş 7:1-de gaýtalanýar. Bu Mukaddes Ýazgylarda ilkinji gezek biriniň dogry diýlip yglan edilmegidir, bu Nuhuň Hudaý bilen dogry bolandygyny aňladýar. Bu aklanyşyň Injil taglymatyny – ýagny Hudaýyň birini Öz öňünde nädip dogry diýip yglan edýändigini – tanadýar. “Dogry” diýen ýewreý sözi “adalatly” diýip hem terjime edilýär – bu Gelip çykyş 6:9-yň birnäçe terjimesinde ulanylýan sözdür: “Nuh adalatly adamdy” (JND, NKJV, KJV).
Onuň Hudaýyň öňünde dogry ýa-da adalatly bolandygy baradaky möhüm beýanatdan başga-da, bize şeýle diýilýär: “Nuh Rebiň gözünde merhemet tapdy” (8-nji aýat). Bu Injilde “merhemet” sözüniň ilkinji agzalmagydyr. “Iman” ýa-da “ynanç” sözleriniň ilkinji agzalmagy hem aklanyş bilen baglanyşyklydyr, çünki biz Ybraýymyň “Rebe iman edendigini; we Ol muny oňa dogrulyk hökmünde hasaplandygyny” (Gelip çykyş 15:6) okaýarys. Şonuň üçin aklanyş merhemet arkaly iman bilen bolýar, bu Köne Ähtde ýazylan we Täze Ähtde düşündirilýär. “Onuň merhemeti bilen Mesihi Isa arkaly bolan halas ediş arkaly mugt aklanyp” (Rimliler 3:24).
Hudaýyň garaýşy ynsan pikirlerini bir gyra goýýar
Aklanyş, Hudaýyň hakykatdan-da iman edýän adamy, geçmişdäki we häzirki günälerine garamazdan, “dogry” diýip görýändigini we yglan edýändigini aňladýar. Diňe biziň Hudaýymyz, Ýaradyjy we Halas ediji, muny edip biler – “aklanyşy berýän Hudaýdyr” (Rimliler 8:33 ESV). Mundan başga-da, Ol “adalatly we Isa iman edýän adamy aklajy” (3:26) bolup biler, çünki Rebimiz Isa Mesihiň orun tutujy ölümi we bedenli direlişi ölümi ýeňdi. Biziň üçin netije “indi Onuň gany bilen aklanyp” (Rimliler 5:9 KJV) diýip suratlandyrylýar. Başgaça aýdylanda, Hudaýyň öňünde we Hudaý bilen dogry diýlip yglan edilmek diňe Reb Isa Mesih “biziň günälerimiz üçin berildi we biziň aklanyşymyz üçin direldi” (4:25) diýen sebäpli mümkindir.
Biz merhemet arkaly iman bilen aklanýandygymyz hakykat bolsa-da, bu aklanyş iman edýäni gowy işlere hem alyp barýar, çünki “adam işler bilen aklanýar, diňe iman bilen däl” (Ýakup 2:24). Ýakup halas bolmak üçin işler barada däl-de, halas bolmagyň we Hudaý tarapyndan dogry diýlip yglan edilmegiň uly bereketinden gelip çykýan işler barada gürleýär we muny iman bilen bilýär. Hudaýa şükür!
Rimliler haty bize bu meseleler barada Hudaýyň garaýyşlaryny, resuly Pawlus arkaly habar berlen ýaly, berýär. Ol bize Hudaýa nädip gelmelidiginiň Hudaýyň ýoluny görkezýär, bu çözülmeli gyssagly meseledir. Eger siz muny etmedik bolsaňyz, gijikdirmäň; şu gün Hudaý bilen dogry bolmagyňyzy üpjün ediň! Resul şeýle ýazdy: “Çünki men Hoş Habardan utanmaýaryn, çünki ol Hudaýyň halas ediji güýjüdir, iman edýän her bir adama, ilki ýewreýe, soňra grekede. Çünki onda Hudaýyň dogrulygy imandan imana açylýar, ýazylan ýaly: ‘Dogry adam iman bilen ýaşar’” (Rimliler 1:16-17 ESV).
Rimlileri göz öňüne tutuň
Bu tema her kim üçin möhüm bolany üçin, gysgaça beýanyny göz öňüne alalyň Rimliler haty. Pentikostdan (Resullaryň işleri 2) bäri ähli iman edenler “Hudaýyň söýgüli” we “mukaddesler” (Rimliler 1:7 KJV) diýlip atlandyrylýar. Bu göge alnana çenli şeýle bolar (1 Selanikliler 4:14-18; 1 Korinfliler 15:52-57). Şol ajaýyp wakadan soň, Hudaý başga adamlary halas bolmaga çagyrar, ýöne olar dürli maşgalalara degişli bolar, bir bedene, Kilise däl, biziň Hudaýyň merhemeti bilen häzirki ýaly.
Mundan başga-da, hiç kim öz tagallasy bilen dogry bolup bilmez, diňe Hudaýyň merhemeti bilen, Rebimiz Isa Mesihiň ýerine ýetiren işine esaslanyp. “Hemmeler günä etdiler we Hudaýyň şöhratyndan mahrum boldular” (Rimliler 3:23). Hudaý bilen dogry bolmak üçin özüňizde hiç hili serişde bolmazdan, Hudaýyň Mesih arkaly eden işine esaslanyp Oňa ynanmak bilen üýtgeşme mümkindir. Diňe şeýle ýol bilen Hudaý bilen parahatçylyga eýe bolup bolar – özüňi gowulandyrmak üçin öz tagallalaryňa esaslanman, eýsem Mesihiň bir gezeklik eden we ýerine ýetiren işi arkaly. Hudaýyň ähli iman edenleriň atasy Ybraýym ýaly, Oňa ynanýan adamy dogry diýip yglan edip bilýän ýeri şeýledir (Rimliler 4).
Hudaý bilen dogry bolmak kanuny berjaý etmegiň netijesi däldir. Gaýtam, bu Hudaýyň her bir günäsini boýun alýan we Reb Isa ynanýan adam üçin merhemetde yglan etmegi sebäplidir. Hudaý bilen dogry bolmagyň başga ýoly ýokdur (Rimliler 5). Bu goýbermek we Hudaýa goýmak meselesine getirýär, bu biziň Mukaddes Ruha doly gözegçiligi bermegimizi aňladýar, şonda Hudaý bizi Öz islegi boýunça ulanyp biler. Ol soňra bizi Hudaýy hormatlamaga, bagtly we Hudaýy hormatlaýan durmuşda ýaşamaga alyp barar (Rimliler 6–8).
Rimlileriň ikinji böleginde, 9–11-nji baplarda, biz Hudaýyň Öz ýerli halky Ysraýyl üçin meýilnamalary we Ol Öz köp wagtdan bäri beren wadalaryny, mümkin däl ýaly görünse-de, nädip ýerine ýetirjekdigini öwrenýäris. Netijede, bu Hudaýa şöhrat getirer. Ol ýewreýlere we butparazlara merhemet döwrüni ýa-da asyryny girizende şol meýilnamalary bir gyra goýmady, çünki Ol olary göge alnandan soň ýerine ýetirer.
Rimlileriň üçünji böleginde resul ähli iman edenleri Hudaýyň şöhraty üçin ýaşamaga doly bagyşlamaga çagyryp sözüni jemledi (Rimliler 12). Ol bize bu dünýäde ýerleşdirilen dürli häkimiýetleri hormatlamagy hem öwretdi (Rimliler 13). Resul ähli iman edenler bilen agzybirlikde ýaşamaga, Pawlusyň mysalyny yzarlap, Ussa üçin peýdaly gurallar bolmagy we işlemegi öwrenmäge çagyrdy (Rimliler 14–15). Ahyrsoňy, Hoş Habaryň habary ähli iman edenleri Hudaýyň şöhraty üçin, Ony hormatlamak üçin gurallar hökmünde we biri-birine söýgi bilen ýaşamaga çagyrýar. Pawlusyň gullugy bizi Hudaýyň ebedi meýilnamasyny has doly düşündirmäge, Oňa hyzmat etmäge we sežde etmäge, we iman edenler üçin bereket bolmaga alyp barýar (Rimliler 16).
Rebiň aýdan hekaýasy
“Ol özlerini dogry hasaplaýan we başgalara hormatsyzlyk edýän käbir adamlara bu mysaly aýtdy: Iki adam ybadathana doga etmäge gitdi, biri fariseý, beýlekisi salgyt ýygnaýjy. Fariseý, özbaşyna durup, şeýle doga etdi: ‘Hudaý, men Saňa şükür edýärin, çünki men başga adamlar ýaly, talaňçylar, adalatsyzlar, zynahorlar ýa-da hatda bu salgyt ýygnaýjy ýaly däl. Men hepdede iki gezek agyz bekleýärin; men ähli alýan zatlarymyň ondan birini berýärin.’ Ýöne salgyt ýygnaýjy, uzakda durup, hatda gözlerini göge galdyrmady, ýöne döşüni kakyp: ‘Hudaý, maňa, günäkäre, rehim et!’ diýdi. Men size aýdýaryn, bu adam öýüne aklanan halda gaýtdy, beýlekiden däl. Çünki özüni beýik tutan her bir adam peseldiler, ýöne özüni peselden beýiklediler” (Luka 18:9-14 ESV).
Bu mysal Hudaý bilen gatnaşyk üçin zerur bolan dogry garaýşy düşündirmäge kömek edýär. Aklanmak ýa-da Hudaý bilen dogry diýlip yglan edilmek üçin, biz Hudaýyň yşygynda özümizi peseltmeli we höküm etmeli, şol bir wagtda Onuň görkezmelerini kabul etmeli. Aklanyş meselesinde buýsanç ýa-da öz-özüňi dogry hasaplamak üçin ýer ýokdur, çünki ähli öwgü diňe Hudaýa degişlidir.
Netije hökmünde, biz birnäçe Injil parçalaryna salgylanýarys we olardan bölekleýin sitata getirýäris:
Ýöne indi Hudaýyň dogrulygy kanundan aýry görkezildi, kanun we pygamberler oňa şaýatlyk etseler-de – Hudaýyň dogrulygy Isa Mesihe iman etmek arkaly ähli iman edenler üçin. Çünki tapawut ýokdur: ähli üçin … (Rimliler 3:21–4:25 okaň).- “Doganlar, meniň ýüregimiň islegi we Hudaýa olaryň [Ysraýylyň] halas bolmagy üçin dogamdyr. Çünki men olara Hudaý üçin yhlaslarynyň bardygyna şaýatlyk edýärin, ýöne bilim boýunça däl. Çünki Hudaýyň dogrulygyndan bihabar bolup, öz dogrulyklaryny gurmaga çalyşyp, olar Hudaýyň dogrulygyna boýun bolmadylar …” (Rimliler 10:1–13 okaň). - “Biz özümiz dogluşymyz boýunça ýewreýler we butparaz günäkärler däl; ýöne biz adamyň kanunyň işleri bilen däl-de, Isa Mesihe iman etmek arkaly aklanýandygyny bilýäris, şonuň üçin biz hem Mesih Isa iman etdik, Mesihdäki iman bilen aklanmak üçin we kanunyň işleri bilen däl …” (Galatýalylar 2:15–3:29 okaň). -
