Hudaýyň DULLARA Aladasy
Hudaýyň ynsan üçin ilkinji üpjünçiliginiň – Öz ýaradanlarynyň, ýer ýüzündäki Öz ýaradylyşynyň başyna goýanlarynyň – ajaýyp bir bagda ideal şertlerde är-aýal we maşgala bolup ýaşamagy üçin bolandygyny ýatlatmak gowy. Bu bagyň merkezinde Ýaşaýyş agajy bardy, Täze Testamentyň görkezmegine görä, bu Mesih üçin bir suratdyr (Matta 18:20; Ylham 22:1-2,14 serediň). Ýakyn ýerde Ýagşylyk we Ýamanlyk Bilimi agajy bardy. Hudaý Adama bagdaky her bir agajyň miwesini iýmek üçin elýeterlidigini, ýöne bu soňky agajyň dälidigini aýtdy. Bag ynsan bagty üçin niýetlenipdi, bu bolsa Hudaý bilen dogry gatnaşykdan gelip çykýar – Hudaýyň kimdigini ykrar etmek we Öz ýaradanlary hökmünde Oňa boýun bolmak bilen öz ornumyzy eýelemek.
Biziň ilkinji ata-enelerimiz öz ömürleriniň gaty ir döwründe, hatda çagalara garaşmazdan ozal hem, bu zatda ýalňyşdylar, we netijede dünýä ölüm geldi. Olary Ýaşaýyş agajyndan iýmekden we günäkär ýagdaýlarynda ebedi ýaşamadan goramak üçin, Hudaý olary bagdan kowdy we olaryň yzyna girmegi üçin ony gorady. Durmuş indi ideal däldi. Ruhy ölüm – Hudaýdan daşlaşmak – derrew netijesi boldy. Fiziki ölüm soňra geldi, Müsürden çykyş 5-de sanalan irki ata-babalarda görkezilişi ýaly köp ýyllyk ömürden soň bolsa-da, ýa-da dogany Kaýyn tarapyndan öldürilen Abel ýaly zorlukly ýollar bilen has ir bolsa-da (Müsürden çykyş 4). Ynsanyň ähli bilimine we oýlap tapyşlaryna garamazdan, ölüm adatça gaçyp gutulmasyz netijedir – «günäniň hakyny» (Rimliler 6:23 NKJV). Enohyň göçürilmegi, ýagny Hudaýyň ony Özüne almagynyň usuly we biziň häzir garaşýan Hudaýyň mukaddesleriniň göterilişiniň bir görnüşi, bu adaty hadysadan bir aýratynlykdyr (Müsürden çykyş 5:21-24).
Dullaryň aladasy
Injil mesihçilere 1 Timoteos 5:3-16-da dullaryň aladasy barada öwredýär. «Hakyky dul we ýeke galan» sözüň doly manysynda «Hudaýa ynanýan we gije-gündiz ýalbarma we doga bilen dowam edýän» (5-nji aýat) hökmünde kesgitlenýär. Hudaý dul aýalyň zerurlyklaryna alada etmegiň artykmaçlygyny ilki bilen onuň çagalaryna we beýleki nesillerine berýär. Eger şeýleler ýok bolsa, ýerli ýygnak (buthana) bu gullugy ýerine ýetirmek üçin jogapkärdir. Hudaý muny hökümetiň funksiýasy etmeýär, käbirleri muny «Hudaýyň size ýagşylyk üçin gullukçysy» hökmünde hökümet üçin bir wezipe bolup biljekdigini aýtsalar-da, Rimliler 13:4-de aýdylyşy ýaly.
Ýaş dullara «durmuşa çykmaga, çaga dogurmaga, öýi dolandyrmaga, duşmana ýazgaryjy söz aýtmak üçin mümkinçilik bermezlige» (1 Timoteos 5:14) höweslendirilýär. Prinsip boýunça, ýygnak altmyş ýaşdan kiçi dullary goldamak jogapkärçiligini öz üstüne almazlyk. Hatda bu ýaş dullar – çagasyz görünýänler – gaýtadan durmuşa çykmasalar-da, olar köplenç özlerini eklemek üçin işläp bilýärler. Uly ýaşly dullardan dindarlyk we başgalaryň zerurlyklaryna alada etmek bilen ýaşan durmuşy bolmagy garaşylýar. Bu prinsipler bize berk düzgünler däl-de, ýol görkeziji hökmünde berilýär, çünki her bir adamyň ýagdaýy göz öňünde tutulmalydyr. Ýygnak hakyky dullara kömek etmelidir, we ol tehniki taýdan şertlere laýyk gelýän, ýöne hakyky goldawa mätäç bolmadyk dullary goldamak üçin ýüklenmeli däldir.
Mukaddes Ýazgylardaky dullar
Mukaddes Ýazgylary okap barýarkak, biz köp dullary, hem dindar, hem dindar däl dullary tapýarys. Hudaý Öz çäksiz akyldarlygynda we ajaýyp merhemetinde Özüne ynananlara alada etdi, olaryň şahsy zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin dürli ýollar bilen işledi.
Naomi, garry dul aýal, Betleheme gaýdyp gelende, ilki bilen gelni Rut tarapyndan goldandy, Rut özü-de ýaş dul aýaldy. Rut her gün ýygnamak üçin çykýardy, bu aňsat iş däldi. Ol özüni we gaýynenesini eklemek üçin köp zähmet çekdi, çünki hökümet tarapyndan berilýän kömek ýa-da paýlama ulgamy ýokdy. Hudaýyň prinsipi şudur: «eger kimdir biri işlemek [işlemek bilmese] islemese, ol iýmesin» (2 Selanikliler 3:10). Bu Täze Testamentda açyk aýdylsa-da, biz bu prinsipi Köne Testamentda hem ulanylýandygyny görýäris. Hudaý Rutuň söýgüli yhlasyny we Özüne ynamyny onuň durmuşyna ajaýyp bir garyndaş-halas edijini getirmek bilen sylaglady, ol wagtyň geçmegi bilen onuň adamsy boldy. Hudaý bu jübütlere bir çaga berdi, ol hem Naominiň garrylygynda teselli boldy, we ol ahyrky netijede Dawut patyşanyň we Rebbimiz Isa Mesihiň atasy boldy. Hudaý Mukaddes Ýazgylaryň aýtmagyna görä, Betlehem-Ýahuda we Ysraýylyň Reb Hudaýyna gaýdyp gelen bu iki dul aýal üçin zatlary nähili ajaýyp birleşdirdi! Orpa, Naominiň beýleki gelni, öz halkyna we öz hudaýlaryna gaýdyp geldi we ondan soňra eşidilmedi. Bütin hekaýa Rut kitabynyň içinde tapylýar.
1 Samuel 25-de biz owadan, akylly we dindar Abigail barada okaýarys. Erbet Nabal bilen durmuşa çykan günlerinde, ol adamsyny Dawudyň gaharyndan goramaga synanyşdy, we şeýle etmek bilen ol Dawuda ruhy maslahat berdi. Nabal Reb tarapyndan urulyp ölensoň, Dawut Abigaili öz aýaly edip aldy – bu pespäl ýaş dul aýal üçin laýyk sylag.
Hudaý bize ýetimlere we dullaryň zerurlyklaryna alada edýändigini aýdýar. Ol Öz pygamberi Ylýasyň zerurlyklaryny üpjün etmek üçin ulanýan Zarefatly butparaz dul aýalyň zerurlyklaryny her gün üpjün etdi. Ol Ylýasy oglany ölensoň, ogluny oňa gaýtaryp bermek üçin ulandy, we şeýlelik bilen ony Özüni hakyky Hudaý hökmünde ykrar etmäge getirdi (1 Patyşalar 17).
Pygamberleriň ogullarynyň biriniň dul aýaly öz maşgalasyny gynançly ýagdaýda tapdy, biz muny 2 Patyşalar 4:1-7-de okaýarys. «Karz beriji meniň iki oglumy gul edip almak üçin gelýär» diýip, ol Ylýa aglady. Eger ol iman bilen Öz pygamberi Ylýanyň görkezmelerine eýerse, Reb muny bolmaga rugsat bermezdi. Hudaý bu maşgala ajaýyp üpjünçilik etdi, şeýle bir ýol bilen üpjün etdi welin, hem dul aýal, hem-de onuň ogullary Rebbimiziň ýagşy elini görüp, olaryň maddy zerurlyklary üçin Onuň üpjünçiligini takdyr edip bildiler.
2 Patyşalar 8:1-6-da Hudaý Şunemli aýalyň ýagdaýynda zatlary kämil wagtda etdi, ol ozal Onuň sözüne boýun bolupdy (4:8-37). Bu pursatda ol ýedi ýyl gitdikden soň öz emlägini yzyna almaga synanyşýardy. Ol ýerde biz okaýarys: «Patyşa oňa belli bir ofiseri belledi, aýdyp: ‘Oňa degişli ähli zady, we meýdanyň ähli girdejisini, ol ýurdy terk eden gününden bäri şu wagta çenli yzyna gaýtaryň’» (6-njy aýat). Hudaý imany sylaglamagy gowy görýär, we Ol elbetde hiç kimiň – ýa-da dul aýalyň – bergili bolup galmaz!
Isa Öz rehimdarlygynda diňe bir Naýyndaky dul aýala ýeke oglunyň jaýlanyş dabarasynda aglamazlygy aýtmady, eýsem Ol oňa oglunyň diri gaýtarylyp berilmegi bilen şatlyk berdi (Luka 7). Soňra şol kitapda (21:1-4; Markus 12:41-44), biz Onuň ybadathananyň hazynasynyň garşysynda oturandygyny we ol ýerde näme bolýandygyny belländigini görýäris. Baý adamlar öz artykmaçlyklaryndan altyn we kümüş atýardylar. Isa bir garyp dul aýaly Öz şägirtlerine öwdi, olara onuň ähli baýlardan köp berendigini aýtdy, çünki ol ýaşamagy üçin ähli zadyny beripdi. Elbetde Reb we Halasgär bu dul aýalyň zerurlyklaryny üpjün ederdi.
Isanyň ejesi Merýem, beýleki aýallar bilen haçyň ýanynda durdy, şeýle hem Onuň şägirdi Ýahýa, ol bir agşam öň agşamlyk naharynda Onuň döşüne ýaplanypdy. Isanyň ýarym doganlary Oňa ynanmaýardylar (Ýahýa 7:5). Onuň uly ejir çekýän wagtynda, Öz ejesiniň aladasyny bu şägirtine nähili mähirli ynanandygyny, we bu şägirdiň soňra ony öz öýüne alyp gidip, oňa nähili alada edendigini görmek gaty täsirli (Ýahýa 19:25-27). Bu hormatly aýalyň iň soňky görnüşi Resullaryň Işleri 1:14-de, ol we Isanyň doganlary, olar Onuň direlişinden soň halas bolan bolmaly, Onuň şägirtleri bilen birlikde yhlasly, birleşen dogada tapylýarlar.
Dullar üçin alada
Irki Buthana öz dullary barada alada edýärdi. Resullar özleri ilki bilen «stollarda hyzmat etdiler», olaryň zerurlyklaryna seretdiler, ýöne olar tizden bu gullugy ýygnak tarapyndan bu maksat üçin saýlanan ýedi adama tabşyrdylar (Resullaryň Işleri 6:1-7).
Ýoppadaky köp dullar Tabita ady bilen hem tanalýan Dorkasyň ölüminden soň ýas tutdular. Ol olar üçin egin-eşik tikipdi, bu ajaýyp bir gullukdy. Hudaý Petrusy ony ölümden direltmek üçin ulandy, elbetde dullaryň uly şatlygy üçin (9:36-41).
Jemleýji pikirler
Mukaddes Ýazgylaryň dowamynda biz rehimdar Hudaýymyz üçin dullaryň ähmiýetini görýäris. Ol olara garyndaşlary we iman edenler – Hudaýyň maşgalasynyň, şol uly maşgalanyň bir bölegi – olaryň barada Onuň pikirini paýlaşýanlar arkaly alada edýär we üpjün edýär. Ol dullaryň, ählimiz ýaly, Özüne ynanmagyny isleýär. Reb olaryň duýgularyny düşündirýär. Ol olara pata bermegi gowy görýär we olary başgalara pata bermek üçin ulanmaga çalyşýar.
Ýatda saklaň, dulyň esasy aýratynlygy bolan ýalňyzlyk diňe ýer ýüzünde. Munuň üstüne doly hakykat bilen goşup bolar, onuň ýalňyz ýagdaýy, ähli tesellileriň Hudaýynyň işlerinde, onuň iň saýlama bereketi üçin serişdedir.
Şeýle hem, Buthana ýer ýüzi babatda öz dullygyny, ýekeje-de görünýän çeşmesi ýoklugyny bilende, ol Rebbiniň çäksiz söýgüsinden doly lezzet alýar. Onuň Oňa doly baglylygy aňly ýagdaýda güýçlenýär, we mundan onuň gije-gündiz ýalbarma we dogalary ösýär (1 Timoteos 5:5). —Edward Dennett, uýgunlaşdyrylan.
