MERHEMET WE HAKYKAT Isa Mesih arkaly geldi
«Söz ten bolup, aramyzda ýaşady. Biz Onuň şöhratyny, Atadan gelen ýeke-täk Oglunyň şöhratyny, merhemet we hakykat doly şöhratyny gördük.» — Ýahýa 1:14 ESV
Onuň Beýikliginiň şahsy şaýady bolan Ýahýa, Isa Mesihiň «merhemet we hakykat» diýen ikitaraplaýyn elementlerde görünen Hudaýyň doly şöhratyny görkezip gelendigini aýtdy.
Ol «merhemet we hakykat Isa Mesih arkaly geldi» (Ýahýa 1:17) diýip yglan etdi we has ýakyndan seretsek, «merhemet we hakykat Isa Mesih arkaly ýüze çykdy» (NET); ýagny, Complete Word Study Dictionarygörä, merhemet we hakykat Isa Mesih arkaly «başlady, ýa-da ýüze çykdy, ýa-da döräp başlady».
Bu iki ägirt uly Hoş Habar sözleri Täze Ähtde giňden ýaýran bolsa-da, olaryň diňe Ýahýanyň Hoş Habarynda (Ýahýa 1:14,17) Hudaýyň Oglunyň, Sözüň, dünýä gelmegi bilen şeýle ýakyn baglanyşykda görünmegi ähmiýetlidir. Hudaýyň şöhratlary hökmünde ebedi bar bolsa-da, merhemet we hakykat Isa Mesih gelmezden ozal köplenç näbellidi. Hudaýyň adamlara bolan ýollarynyň we serişdeleriniň bu goşa şöhratly aýratynlyklary Hoş Habaryň aýrylmaz bölegi bolup durýar – Hudaýyň ynsanlara ýetmeginde täze bir bölüm başlapdy.
Merhemet
Merhemet Mukaddes Kitabyň özboluşly düşünjesidir. Grek sözi charis giňişleýin kesgitlenýär Complete Word Study Dictionary «şatlyk, lezzet, kanagatlanma, ýagşylyk, kabul etme, berlen ýa-da islenen ýagşylyk üçin, peýda, sagbolsun, minnetdarlyk; gaýtargy garaşylmazdan edilen ýagşylyk; Hudaýyň adamlara bolan söýgüli ýagşylygynyň diňe Berijiniň sahylygynda we ýagşylygynda öz ýeke-täk sebäbini tapýan doly erkin beýany; gazanylmadyk we mynasyp bolmadyk ýagşylyk» hökmünde.
Bu kesgitlemeler arkaly biz Hudaýyň Isa Mesih arkaly akyp gelýän merhemetiniň ynsan ruhunyň her bir zerurlygyny we islegini üpjün etmek we kanagatlandyrmak üçin ýeterlikden hem köpdügini görüp bileris. Bizi ýaradan Hudaý bizden Özünde doly kanagatlanma tapmagymyzy isleýär. Ol bizi Özünde kanagatlanmak üçin ýaratdy. Meşhur aýdymda aýdylyşy ýaly, «hemmämizde Hudaý şekilli boşluk bar», ol ýer ýüzüniň we ynsan jemgyýetiniň zäherli çeşmelerinden kanagatlanma gözlenilýänçä ne kanagatlanar, ne-de dolar.
Mesele şunda, ýykylan ynsan tebigaty şeýle kanagatlanmany instinktiw ýagdaýda ähli ýalňyş ýerlerden gözleýär. Biziň islegimiz durmuşymyzyň esasy maksadyna öwrülende we biz ýitirilen «bir zady» ömürboýy gözlemäge başlanymyzda, ony hiç haçan tapmaýarys. Hudaý tarapyndan berlen açlygymyz we suwsuzlygymyz bizi Oňa eltmek üçin niýetlenendir. Diňe gözlegimiz Oňa gönükdirilende we Oňa ýetende, biz iň ýokary kanagatlanmany tapýarys. Şonda merhemet ýeňiş gazanýar.
Zeburçy bu islegi ýygy-ýygydan beýan edipdir, mysal üçin Zeburlar 42:1-2 we 63:1-de: «Suw akýan çeşmeleri küýseýän keýik ýaly, ruhum Seni küýseýär, eý Hudaý. Ruhum Saňa suwsaýar, eý Hudaý, diri Hudaýa»; we «Eý Hudaý, Sen meniň Hudaýymsyň; men Seni yhlas bilen gözleýärin; ruhum Saňa suwsaýar; tenim Saňa ysgynsyz bolýar, suwsuz we ýadaw ýerde suw ýok ýaly.» Biz Hudaýyň kimdigini çyn ýürekden we doly ýürekden gözlänimizde, Onuň merhemeti biziň açlygymyzy we suwsuzlygymyzy kanagatlanma bilen ägirt uly derejede basar.
Emma bu diňe biziň kanagatlanmagymyz hakda däl. Bu adamyň Hudaýa garşy ilkinji pitnesinden – günäden – dörän kosmosdaky ýalňyşlygy düzetmek hakda. Merhemet Hudaýyň günä bilen kanuny we adalatly ýüzleşmek, şol bir wagtyň özünde günäkärlere rehimdarlyk bilen bagyşlamak ýoludyr. Merhemetiň täsirini görkezýän ýa-da beýan edýän käbir Hoş Habar beýanatlary üçin aşakdakylary göz öňünde tutuň:
«Mesihde Hudaý dünýäni Özüne ýaraşdyrýardy, olaryň günälerini hasaba almazdan ... biziň üçin günä bilmedik Zady günä etdi, şeýdip biz Onda Hudaýyň dogrulygy bolalyň» (2 Korinfliler 5:19, 21). «Mesih hem bir gezek günäler üçin ejir çekdi, dogry adam dogry däl adamlar üçin, bizi Hudaýa getirmek üçin» (1 Petrus 3:18). «Günäniň hakynyň ölümdigini, ýöne Hudaýyň mugt sowgadynyň Halypamyz Isa Mesihde ebedi ýaşaýyşdygyny» (Rimliler 6:23).
Hudaýyň merhemetiniň sahy, çäksiz akymy, belki-de, Ýahýa 1:16-daky bu ýönekeý beýanatda iň gowy beýan edilýär: «Onuň dolulygyndan hemmämiz merhemet üstüne merhemet aldyk.» Bular we başga-da köp beýanatlar Halypamyz Isa Mesihiň şahsyýetine we işine, mynasyp bolmadyk günäkärlere hödürlenen Hudaýyň merhemetiniň özüne gönükdirilendir.
Biz adamlar merhemeti bozmak we ýoýmak, ýagny ony öz nebsimiziň we isleglerimiziň görnüşinde täzeden kesgitlemek gaty aňsat tapýarys, Ýahuda 4-de beýan edilişi ýaly, «Hudaýymyzyň merhemetini ahlaksyzlyga öwürýän we ýeke-täk Halypamyzy we Halypamyz Isa Mesihi inkär edýänler.» Şonuň üçin merhemet bize hakykat bilen şeýle ýakyn jübütleşip we deňagramlylykda geldi. Merhemet hiç haçan diňe gowy duýgy ýa-da ýagşylyk derejesine çenli azaldylyp bilinmez. Ol diňe Hudaý we Onuň hakykaty bilen sazlaşykda kabul edilende we hakykatdan-da gadyry biliner. Hakykat, hakykatdan-da, Hudaýyň ynsanlar bilen bolan ýollarynda hemişe aýdyň bolupdyr. Emma merhemetsiz, ol gaty we rehimsiz görünip biler.
Hakykat
Hakykat näme? Hakykat dogrulyk, adalatlylyk we mertebe bilen ýakyndan baglanyşyklydyr. Hakykat Hudaýyň dogruçyl, ýagşy, ynamdar, açyk we hiç haçan aldawçy ýa-da ýoýulmadyk häsiýetidir.
Zeburlar 117:2-de «Rebbiň hakykaty ebedidir» (NASB, NKJV, KJV) diýilýär; ESV, NIV we beýlekilerdäki şol bir aýatda: «Rebbiň wepalylygy ebedi dowam edýär» diýilýär. Olaryň manysy gaty meňzeş bolsa-da, olar iki dürli Ýewreý sözleridir. Iki söz hem Rebbiň ynamdarlygy, durnuklylygy we wepalylygy hakda gürleýär. Zeburlar 36:5-de ýene bir meňzeş manysy bolan üçünji söz peýda bolýar: «Eý Reb, Seniň durnukly söýgiň asmanlara ýetýär, Seniň wepalylygyň bulutlara.» Gelip çykyş 18:25-de Ybraýym ritoriki sorag berdi (bu deklaratiw beýanat güýjüne eýe): «Bütin ýer ýüzüniň kazysy adalatly iş etmezmi?» Elbetde!
Titus 1:2-de Hudaýyň «hiç haçan ýalan sözlemeýändigi» (ESV) ýa-da «ýalan sözläp bilmeýändigi» (NASB, NKJV) aýdylýar; we Ýewreýler 6:18-de «Hudaýyň ýalan sözlemegi mümkin däldir» diýilýär. Süleýman Nakyllar 30:5-de bize «Hudaýyň her bir sözi dogry çykýar» (ESV) diýip ýatladýar. Halypamyz Isa, Atasyna doga edip, «Seniň sözuň hakykatdyr» (Ýahýa 17:17) diýip yglan etdi. Bu ajaýyp beýanatdyr, sebäbi ol «Seniň sözuň dogrudyr» diýmedi. Meniň sözüm ýa-da siziň sözuňiz belli bir ýagdaýlarda dogry bolup biler – ýagny, hakykat bilen ylalaşykly, takyk we faktlara laýyk. Emma Hudaýyň sözi diňe dogry däl; ol öz özünde hakykatdyr. Hudaýyň Özi hem şeýledir.
Hakykat Halypamyz Isa Mesihiň mukaddes şahsyýetleriniň biridir: «Men ýol, hakykat we ýaşaýyşdyryn» (Ýahýa 14:6). Ol diňe hakykaty aýtmaýar ýa-da görkezmeýär; Ol onuň özüdir. Ol Hudaýyň – Hudaýyň doly keşbi (Koloseliler 2:9) – we dogrulygyň, mukaddesligiň we adalatlylygyň dogruçyl, takyk we aýdyň beýanydyr. Ol beýleki ähli zatlaryň dogry ýa-da ýalňyş diýlip höküm edilýän ölçegidir.
Bilelikde Olar Gowy Habar Berýärler
Hoş Habar, Hudaýyň ynsanlara beren «gowy habary», bu iki häsiýetiň beýanydyr. Halas bolmak ynanýan ähli günäkärler üçin elýeterlidir. Hoş Habaryň ilkinji hakykaty «hemmeler günä etdiler we Hudaýyň şöhratyndan mahrum boldular» (Rimliler 3:23). Ilkibaşda bu erbet habar, ýöne bu hemmämiziň şahsy ýüzleşmeli we boýun almaly hakykatydyr. Indiki hakykat şunda, Hudaý günäkärleri söýse-de; Ol mukaddes bolany üçin we günäden ýigrenýänligi üçin, Hudaý ony höküm etmeli we jezalandyrmaly. Üçünji hakykat şunda, Hudaýyň merhemeti biziň günämizi bir orunbasarda höküm etdi we jezalandyrdy: Onuň mukaddes, günäsiz Ogly, Halypamyz Isa Mesih, «Hudaýyň merhemeti bilen ... her bir adam üçin ölümiň dadyny gördi» (Ýewreýler 2:9). Dördünji hakykat şunda, doly bagyşlama we ebedi ýaşaýyş öz günäkärliginden toba edýän her bir günäkäre mugt berilýär (ýagny, ol özüne we günäsine garşy Hudaýyň tarapyny tutýar we ýönekeýje, ynam bilen sowgady kabul edýär). Merhemetsiz bu mümkin däl.
Günä hakdaky hakykaty düşünenimizde, Hudaýyň merhemetiniň çuňlugyny has-da gowy duýýarys. «Günä kanunsyzlykdyr» (1 Ýahýa 3:4). Günä üçin grek sözi bu ýerde «durmuşymyzyň hakyky maksadyny we çägini, ýagny Hudaýy ýitirmek» diýlip kesgitlenýär – ýagny, «hemmeler ... Hudaýyň şöhratyndan mahrum boldular.» Kanunsyzlyk «kanuna hormat goýmazlyk we ony bozmak; adalatsyzlyk; dogry dällik» diýlip kesgitlenýär Complete Word Study Dictionary. Günä Hudaýa garşy pitne, Onuň ygtyýaryna garşy çykmak we Onuň hökümdarlygyny ret etmekdir. Ähli zady ýaradan Hudaý Öz ýaradanlarynyň şeýle garaýyşlaryna we hereketlerine nädip çydap biler?
Biz günäniň asmandaky baş perişdäniň Hudaýyň ygtyýaryna garşy çykyp, Onuň tagtyna hüjüm edeninde dörändigini bilýäris (Işaýa 14:12-15; Ezekiýel 28:13-19). Günä ynsan neslini bu tagtdan düşürilen perişde başlygy öz pitnesini ýer ýüzüne getirip, Adam ata we How enäni Hudaýyň ygtyýaryna garşy çykmaga höweslendirip (Gelip çykyş 3), pitnä çekende ýokuşdyrdy, şeýdip ähli ynsanlary ýokuşdyrdy: «Günä bir adam arkaly dünýä geldi, ölüm bolsa günä arkaly, şeýdip ölüm ähli adamlara ýaýrady, sebäbi hemmeler günä etdiler» (Rimliler 5:12).
Günä dowam edýän mesele bolup, ynsan DNK-syna siňdirilen we her täze nesliň dogulmagy bilen dowam edýär. Hudaý bizdäki bu ýaramaz we ölüm howply ýokuşmany ýok etmeli boldy. Onuň mukaddesligi we adalaty biziň doly ýok edilmegimizi talap ederdi. Ol hemmämizi ýok edip, nesli nädip halas edip bilerdi? Onuň merhemeti bizi hakykatdan-da halas edip biljek ýeke-täk serişdäni tapdy, ýöne Onuň üçin çykdajy akyla sygmaýardy. Ol Öz ýeke-täk Ogluny iberdi, Ol hakda: «Sen Meniň söýgüli Oglumsyň; Sen bilen Men gaty razy» (Luka 3:22) diýip yglan etdi. «Ata Öz Ogluny dünýäniň Halasgäri bolmak üçin iberdi» (1 Ýahýa 4:14).
Muny amala aşyrmak üçin, «biziň üçin Ol günä bilmedik Zady günä etdi, şeýdip biz Onda Hudaýyň dogrulygy bolalyň» (2 Korinfliler 5:21). «Ol hiç hili günä etmedi, agzynda aldaw tapylmady ... Ol Öz bedeni bilen biziň günälerimizi agaçda göterdi, şeýdip biz günä ölüp, dogrulyga ýaşalyň ... Mesih ... bir gezek günäler üçin ejir çekdi, dogry adam dogry däl adamlar üçin, bizi Hudaýa getirmek üçin» (1 Petrus 2:22, 24; 3:18).
Rehimdarlyk merhemeti, «Hakykat» bolan Zadyň Özüni Haçda ölüme bereninde, kazyýet hakykatynyň talabyny kanagatlandyrdy, «şeýdip Hudaýyň merhemeti bilen Ol her bir adam üçin ölümiň dadyny görsün» (Ýahýa 14:6; Ýewreýler 2:9).
