Habakkuk pygamber öz gysga, ýöne täsirli habaryny takmynan b.e. öň 600-nji ýylda, Ýahuda günorta patyşalygy Nebukadnezar tarapyndan ýeňilmezden we onuň köp adamlary Babylda ýesirlige äkidilmezden öň ýazypdy. Şol döwrüň pygamberleri, mysal üçin Ýeremiýa we Sefanýa, Ýahuda halkyna toba etmäge çynlakaý çagyryşlaryny goşupdy. Ýöne Habakkukda hiç hili çagyryş ýokdy; gaty giçdi. Ýesirlik gelýärdi we ol gutulgysyzdy.
Öň ýaş patyşa Ýoşiýanyň döwründe bir galkynyş bolupdy, ýöne gynansak-da, ol uzak dowam etmedi. Baal ybadaty täzeden girizilipdi we onuň bilen bilelikde Ýehoýakim we Ýehoýahin patyşalarynyň döwründe jemgyýetde adalatsyzlyk täzeden güýçlenipdi. Habakkuk öz halkynyň ahlak we ruhy ýagdaýyndan gaty gynanýardy we bu barada Reb bilen güýçli dialoga girdi. Näme üçin erbet adamlar talaňçylyk we zorluk bilen gutulýardylar? Näçe wagt jezasyz galardylar? Onuň haýran galmagyna, Reb oňa hasam erbet Halkyň (Babyllaryň) olary jezalandyrmak üçin ulanyljakdygyny aýtdy. Bu Habakkuky hasam aladalandyrdy. Näme üçin Ol olary Ýahudany jezalandyrmak üçin öz wekilleri hökmünde ulanýardy? Ol öz gözegçilik diňine çykanda, Reb olaryň gutulmajakdygyny aýdyp, onuň göwnüni rahatlandyrdy. Adalat ahyrsoňy ýerine ýetirilerdi.
Bu garaňkylygyň arasyndan birnäçe ýagty nokatlar şöhle saçýar, bulutlardaky boşluklardan gün şöhle saçýan ýaly, ýa-da gara fonuň garşysynda gymmatly daşlar ýaly. Belki-de, bularyň iň ýagtysy, Habakkuk öz gözegçilik diňinde oýlananda, Hudaýyň iň soňky jogaby boldy:
«Dogrular imany bilen ýaşarlar» (Habakkuk 2:4 NIV). Bu ajaýyp aýat Köne Ähtiň ähli kitabyndaky iň uly beýanatlaryň birini görkezýär we bütin Injiliň esasy temasy hökmünde garalyp bilner.
Kontekstde Halkyň buýsanjynyň olaryň ahyrky ýok bolmagyna sebäp boljakdygy aýdyldy. Bu «rehimsiz we çalt halk» (Habakkuk 1:6) özleri jezalandyrylar (Habakkuk 3:16). Reb olary öz kazyýet maksatlary üçin ulanandan soň, olaryň ahyrky ýok bolmagy anykdy. Erbetlik hemişe öz ýok bolmagynyň tohumlaryny özünde saklaýar. Tersine, Ysraýylyň dogry, dindar we dogruçyl galanynyň wepalylygy olaryň halas bolmagy bolar. Olaryň ýokary seredýän imany, hatda milli boýun egmezligiň we aýrylyşmagyň iň erbet ýagdaýlarynda-da Hudaýa ynanmaga mümkinçilik bererdi. «Dogrular imany bilen ýaşarlar» (Habakkuk 2:4) diýen ajaýyp aýat Täze Ähtde üç gezek agzalýar, her biri birneme başgaça nygtama we häzirki zaman we has anyk many bilen. Geliň, olaryň her birine seredeliň.
Rimliler «Dogrulara» üns berýär
«Men Hoş Habardan utanmaýaryn, sebäbi ol Hudaýyň her bir iman edýän adamy halas etmek üçin güýjüdir: ilki ýewreý üçin, soňra butparaz üçin. Sebäbi Hoş Habarda Hudaýdan gelýän dogrulyk açylýar, bu dogrulyk ilkinjiden soňkyja çenli iman bilen gelýär, ýazylany ýaly: ‘Dogrular iman bilen ýaşarlar’» (Rimliler 1:16-17).
Pawlusyň Rimlilere ýazan hatyndaky bu bölek, dogrulyk düşünjesini nygtaýar. Hudaý indi adamlara etnik toparyna garamazdan, hut şol bir esasda çemeleşýär. Hoş Habaryň habary hemmeler üçin birmeňzeşdir. Adalatly Hudaý, Mesihiň tölegli ölümi arkaly, adamlara Onuň öňünde kämil ýagdaý bermäge ukyplydyr. Onuň dogrulygy «hasaplanýar» (olaryň hasabyna goýulýar); ol Mesihe we Onuň Golgata haçyndaky gutarnykly işine iman etmek arkaly olaryňky bolýar. Olar öz gezeginde aklanýarlar we şeýlelik bilen Mukaddes Ýazgylaryň sahypalarynda açylan ylahy nusga laýyk ýaşamak üçin ýagdaýa eýe bolýarlar. Bu, iman edenler tarapyndan subut edilen iman prinsipi arkaly amala aşyrylýar. Hristian durmuşy başdan aýagyna iman syýahatydyr.
Ýewreýler «Ýaşarlar» diýen söze üns berýär
«‘Ýöne Meniň dogry adamym iman bilen ýaşar. Eger ol yza çekilse, Men ondan razy bolmaryn.’ Ýöne biz yza çekilip ýok edilýänlerden däl, eýsem iman edip halas bolýanlardandyrys» (Ýewreýler 10:38-39).
Iman diňe bir gezek bolup geçen waka däl, ol ýaşaýyş ýoludyr. Hudaýy begendirýän ýeke-täk durmuş bolsa iman-durmuşydyr. Hudaýa we Onuň dogrulygyna ynanmak ömürboýy – uzak möhletli zatdyr. Mesihde iman arkaly Hristiançylygy kabul etmegiň bosagasynda duran ýewreýiň durmuşy, soňra bolsa Ýewreýçiligiň däp-dessurlaryna yza çekilmegi, söýgüli Hudaýa hiç hili şatlyk getirmez. Beýleki tarapdan, Hudaýyň wadalaryny kabul edip, ynanýan we gymmat saýýan, soňuna çenli sabyr edýän bir adamyň, ýewreý ýa-da butparaz bolsun, durmuşyndan Ol uly lezzet alyp biler.
Galatýalylar «Iman bilen» diýen söze üns berýär
«Kanuny berjaý etmäge bil baglaýanlaryň hemmesi gargyşa sezewar bolýar, sebäbi şeýle ýazylgydyr: ‘Kanun kitabynyň ähli ýazylanlaryny berjaý etmäge dowam etmeýän her bir adam gargyşlydyr.’ Hudaýyň öňünde Kanun bilen hiç kimiň aklanmaýandygy açykdyr, sebäbi, ‘Dogrular iman bilen ýaşarlar.’ Kanun imana esaslanmaýar; tersine, ‘Bu zatlary edýän adam olaryň bilen ýaşar.’ Mesih bizi Kanunyň gargyşyndan halas etdi, sebäbi biziň üçin gargyş boldy, sebäbi şeýle ýazylgydyr: ‘Agaçda asylan her bir adam gargyşlydyr.’ Ol bizi Ybrahyma berlen bereketleriň Mesih Isa arkaly butparazlara gelmegi üçin halas etdi, şeýlelik bilen biz iman bilen Ruhyň wadasyny alyp bileris» (Galatýalylar 3:10-14).
Adamlar öz işleri bilen aklanyp bilmezler. Ýewreý milleti Musanyň döwründe synanyşdy we gaty erbet şowsuzlyga uçrady. «Biz Rebbiň aýdan ähli zadyny ederis» diýip, ähli halk bilelikde batyrgaý beýanat etdi (Müsürden Çykyş 19:8). Ýöne olar wadasyny berjaý edip bilmediler we Kanunyň gargyşyna düşdüler. Kanun adamlardan ynanmagy soramaýar; ol olaryň boýun egmegini talap edýär. Ýöne Mesih haçdaky ölümi arkaly bozuk Kanunyň gargyşyny aýyrdy. Indi diňe Onuň öz adyna beren gurbanlygyny kabul edýänlere, Oňa ýönekeý iman we ynam bilen ynanýanlara bereket galýar.
Habakkukyň habary şu gün üçindir
Habakkuk, 25 asyrdan gowrak wagt mundan ozal öz gözegçilik diňinden seredip, Ýahuda üçin boýun egmezligiň netijesinde ýesirligiň gutulgysyzdygyny görüp, dogry aýtdy. Onuň habary könelemedi. Şu günki deň derejede günäkär dünýäde, ýer titremeler, sunamiler we etnik zorluklar bilen ýykylan dünýäde, iman henizem Hudaýy begendirýän ýaşaýyş tarzynyň esasydyr. Kabul edip boljak başga alternatiwa ýok. Biz öz ebedi halas bolmagymyzy gowy işler edip gazanyp bilmeýäris, näçe mynasyp bolsa-da. Biz ony Hudaýdan mynasyp bolmadyk sowgat hökmünde kabul etmeli. Rehimdarlyk we adalatlylyk ýaly gowy işler, Rebbiň bize yzarlamak üçin goýan kämil nusgasyna laýyklykda ýaşaýyş tarzymyzy model edip, öz wagtynda yzarlaýar.
