Hannanyň dogasy: Iman, synag we Hudaýyň mesh edilen Patyşasy

Samueliň birinji kitaby Kazylar döwründe ýaşan Elkana atly dindar adamyň gysgaça taryhy bilen açylýar. Ol Hudaýyň halky üçin umumylykda, ruhanylyk üçin bolsa aýratynlykda heläkçilik döwründe ýaşapdy. Emma bu ony Hudaýyň Sözüni ýerine ýetirmekden saklamady. Ol «ýyllyk Şilo şäherine, Goşunlaryň Rebine sežde etmäge we gurban bermäge gidýärdi». Onuň maşgalasy agzalýar; onuň iki aýaly bardy: Hanna we Peninna. Ikinjisiniň çagalary bardy; birinjisiniň ýokdy. Bu jikme-jiklikler Samueliň dogluşynyň aýratyn ýagdaýlaryny bize görkezmek üçin bellenilýär.

Hudaý Hannany enelik bagtyndan mahrum etmegi makul bildi, şeýlelik bilen, biz şübhelenmän, Onuň krizis pursatynda Öz halkynyň adyndan eden gatyşmasynyň ten arkaly däl-de, iman arkaly boljakdygyny görkezmek üçin. Ol Hudaýyň Öz güýjüni onuň gowşaklygynda kämilleşdirjekdigini öwrenmeli boldy. Şonuň üçin ol: «güýç bilen hiç kim ýeňiş gazanmaz» diýdi. Muny ol imanyň otly synagynda öwrendi.

Emma synagda ol doga bilen Hudaýa ýüzlendi.

«Ol ruhy agyrylydy, Rebbe doga etdi we aglady.» «Ol ýüreginde gürledi; diňe dodaklary gymyldady, emma sesi eşidilmedi.» Bu Montgomeri tarapyndan beýan edilen ýaly, aýdylmadyk dogady:

«Doga — ruhuň çyn ýürekden islegi, Aýdylan ýa-da aýdylmadyk, Gizlin odyň hereketi, döşde titräp duran.»

Onuň üçin bu diňe bir doga etmek däl-de, çyn ýürekden doga etmekdi. Arasynda uly tapawut bar. Islegi aýtmak we ony duýmazlyk mümkin; beýleki tarapdan, islegi duýmak we ony aýtmazlyk mümkin. «Sözleriň köplüginden» doga etmek mümkin; beýleki tarapdan, «gamyň köplüginden». Ol: «şikestimiň we gamymyň köplüginden gürledim» diýdi. Bu Hudaýyň gulagyna ýeten we Onuň jogabyny getiren çyn ýürekden dogady.

Onuň çynlylygynyň başga bir alamaty onuň dowamlylygydy. Ol Hudaýyň öňünde ýalbarýardy. Ol Onuň jogap berjekdigini bilýärdi we jogaba garaşýardy. Bu diňe bir resmi dogadan nähili tapawutly! Adam Hudaýdan bir zady resmi taýdan sorap biler, soraýan zadynyň aýratyn we gyssagly zerurlygyny duýman; we Hudaý dymanda we jogaby bermäninde, ol Oňa başga ýalbarmak etmez. Bu iman däl; bu diňe bir resmiýet. Adam Hudaýdan imany bilen bir zat soranda, jogaba garaşýar we ony alýança soraýar. Hudaý Özüni şeýle doga edýänlere jogap bermäge borçlandyrdy. Ol «gije-gündiz Oňa aglaýanlara» jogap berer (Luka 18:7). Biz doga edende Hudaýyň hemişe biziň çynlylygymyzy synag etjekdigine ynamly bolup bileris.

Hannanyň imany synag edildi; şondan soň Hudaý Öz jogabyny berdi. Ol Onuň jogabyny alandan soň, onuň dogasy öwgä öwrüldi. Onuň ruhy agyrysy ýitdi; ruhundaky agyrlyk aýryldy, dili azat edildi; we öwgüniň akymy onuň ýüreginden Hudaýa galdy. Soňra ol Oňa ýeňil akýan aýdymlar bilen gürledi:

«Meniň ýüregim Rebde şatlanýar; meniň şahym Rebde beýgelýär; meniň agzym duşmanlarymyň üstünden giňelýär; çünki men Seniň halas edişiňde şatlanýaryn.»

Adaty hristian tejribesinde öwgü dogadan soň gelýär. Şonuň üçin, eger biz doga bilen başlasak, öwgü bilen gutarjakdygymyza ynamly bolup bileris. Dogada biz gamgyn we gynançly bolup bileris, ýöne öwgüde biz şatlyk bilen joşarys. Aglamak bir gije dowam edip biler, ýöne şatlyk ertir gelýär. Hudaý Öz halkyna «agyr ruh üçin öwgü geýimini» berýär.

Emma Hudaý Hannany diňe bir çaga sowgadynda dogasyna jogap almak üçin synagdan geçirmäge rugsat bermedi; Ol oňa Özüniň möhüm sapaklaryny öwretmegi niýet edipdi, olary başga hiç hili ýol bilen öwrenip bilmezdi. Tejribe arkaly alan zadymyz hemişe özümizinki bolýar. Ol hiç haçan unudylmaýar.

Ol Onuň mukaddesdigini öwrendi. Şonuň üçin Ol Öz adyna hormatsyzlyk getiren ýamanlykdan daşdady. Halkyň, aýratyn-da ruhanylygyň ýagdaýy gorkunçdy. Kazylar kitabynyň soňky bölümlerinde suratlandyrylan ýaly, we Rebiň ruhanylary bolan Eliň ogullarynyň hereketlerinde şaýat bolan ýaly, has mukaddes däl ýagdaýy göz öňüne getirmek kyn. Hudaýyň mukaddesliginiň duýgusy doly ýitirilipdi. We Hanna, bularyň hemmesi bolup geçende ýaşap, ony ähli utançlylygy bilen görüp, Hudaýyň hakyky häsiýetini öwrendi.

Ol Onuň gaýadygyny hem öwrendi. Şeýlelik bilen, synagynda ol Onda ähli goldawyny tapdy. Onuň ykbaly kyn ýagdaýlarda bolupdy: öýünde duşmany ony gaty synag etdi; ybadathanada, bellenen ybadat ýerinde, ruhanylar öz ýamanlyklary sebäpli Hudaýyň halkyny büdredýärdiler; tutuş milletde ýamanlyk giňden ýaýrapdy. Ol Hudaýdan, öz gaýasyndan başga hiç zada ynam edip bilmedi.

Mundan başga-da, ol Onuň bilim Hudaýydygyny we Onuň tarapyndan hereketleriň ölçelýändigini öwrendi.

Onuň döwründäki umumy duýgy tersine bolupdy. Hudaýyň bolup geçýän zatlara üns bermeýän ýaly görünýärdi; şonuň üçin ýamanlyga ymtylýan adam jezasız günä edip bilerdi. Hudaýyň ýamanlyga bolan garaýşy baradaky bu ýalňyş düşünje astynda, günä erkinlik alýar. Eger Hudaý ýamanlyga üns bermese we ondan hasabat talap etmese, näme üçin özüňi saklamaly? Bu, şeýtanyň ýamanlyk edýänleri aldaýan ynandyryjy argumentidir. Emma iman bilýär, we Hanna bilýärdi, Hudaý dünýäde bolup geçýän ähli zatlardan habarlydyr we öz wagtynda ähli zatdan hasabat talap eder.

Indi şeýle Hudaý güýç bilen hereket edýär, diňe öldürmek bilen däl—adam muny aňsatlyk bilen edip biler— eýsem ölülerden direldýär. Ol şeýle hem Öz mukaddesleriniň aýaklaryny ähli nesillerde saklap, ýer ýüzünde ezilen garyplaryň adyndan hereket edýär. Hawa, «Ol garyplary topragyň içinden galdyrýar.» Olar Onuň aýratyn aladasy, çünki olaryň ähli umytlary Onda. Onuň güýçli goly olaryň adyndan hereket edýär. Hanna muny başdan geçirdi, we biz hem başdan geçirip bileris.

Onuň öwgü aýdymy Hudaýyň Mesh edilenini agzanda öz iň ýokary nokadyna ýetýär.

«Ol Öz Patyşasyna güýç berer we Öz Mesh edileniniň şahyny beýgelder.»

Hakykatda, Hannanyň döwründe Ysraýylda patyşa ýokdy. Onuň imany bolsa, patyşanyň boljak döwrüne garaşýardy. Şonda Hudaýyň ejir çeken we horlanan halky ähli duşmanlaryndan gutulyp, Onuň bilen şöhratda höküm sürerdi.

Bu Mukaddes Ýazgylarda Hudaýyň Mesh edileniniň ilkinji agzalmasy we Onuň beýgelmegi Onuň halkynyň umydydyr. Hanna, milli şaýatlykdan hiç zat galmadyk döwürde, halas edilen galyndynyň täsirli wekili bolup, synag ýagdaýlarynda Hudaýyň halas ediji güýjüni başdan geçirdi we Onuň patyşalygynyň güýçde we şöhratda gurulmagy barada Oňa berk umyt baglady. Biz hem şonuň ýaly bolsak.

(Çykyşyň bellikleri.)

Nämälim»