Ikiýüzlülik — bu özüň bolmadyk bir zat bolup görünmek ýa-da bir zady aýdyp, başga bir zady etmekdir. Ol beýleki adamlardan standartlary talap edýär, emma özüň şol standartlara eýermeýärsiň. Sungat dünýäsinde bu "galplyk". Işde bu "aldaw". Pul babatda bu "galp". Harytlar babatda bu "arzan imitasiýa". Ikiýüzli adamlara "ýalan ýaşaýanlar" diýilýär. Täze Testamentdaky grek sözi hupokrites sahna aktýorlarynyň ýüz maskalarynyň arkasynda rollary oýnaýandygyny göz öňüne getirýär. Ikiýüzli adamy hiç kimiň halamaýandygyna geň galmaly däl!
Dogruçyllyk ýa-da hakykatçyllyk ikiýüzliliginiň tersidir. Ýakyn Gündogarda bu "mumsyz" diýmegi aňladýar. Sudan satylýan uly suw küýzeleri, ziirs, gyzgynlyk bilen synag edilýär. Küýzäniň ýaryklaryny gizlemek üçin küýzegär tarapyndan ulanylan islendik mum eräp, küýzäniň hakyky bahasyny ýüze çykarýar. Ikiýüzli adamyň durmuşynda kemçilikleri gizleýän köp mum bar. Meniň sözlügimde ikiýüzli adam "özüni bolmadyk zat ýaly görkezýän adam" diýilýär.
Isanyň duýduryşlary
Dagdaky Wagyzda Isa "adamlar tarapyndan görülmek" üçin haýyr-sahawat bermekden, doga etmekden we agyz beklemekden duýduryş berdi (Matta 6:2,5,16 NIV). Şahsy dindarlyk üçin jemgyýetiň öwgüsini gözlemek gödekdir. Jennetiň ebedi sylagy biziň Atamyz Hudaý tarapyndan, köpçülik tarapyndan däl-de, höküm edilýär. Ol biziň jemgyýetçilik we şahsy Hristianlygymyzy görýär (Matta 6:4,6,18). Ol sowgatlarymyzy we merhemetlerimizi gizlin ýerine ýetirenimizde has köp sylaglaýar. Gizlin ýa-da açyk bolsun, dogruçyllyk Hudaýyň isleýän zadydyr.
Matta 7:5-de Isa, ilki özüňi barlamazdan başga birini höküm etmekden duýduryş berdi. Başga birine kömek etmek üçin zerur bolan açyk görnüşi bökdemekden başga-da, "öz gözüňdäki tagta" bolmagy gülkünç ýagdaýda açyk mümkinçiliksizligi görkezýär. Isa, başgalaryň işine goşulmazdan ozal, öz işimiz bilen gyzyklanmagymyzy isleýär. Goňşyňky bilen başlamazdan ozal, öz öýüňi tertibe sal. Bu seniň jennetdäki sylagyňa täsir eder (7:2).
Luka 12-de Isa ýene-de "ikiýüzli" sözüni ulandy. 1-3-nji aýatlar ikiýüzlileriň öz hakyky keşplerini gizleýändigini öwredýär, ýöne Ol olaryň ahyrynda Hudaý tarapyndan ýüze çykaryljakdygyny tassyklady. 12:56-da Isa, Hudaýyň zatlaryna gyzyklanýan ýaly bolmagyň howply ikiýüzlilikdigini duýdurdy. Isanyň yzyna eýerýän köpçülikdäki adamlar asmandaky alamatlary okap howany çaklap bilýärdiler. Emma olar Isanyň şahsyýetine we işine dogry üns bermediler; olar Halasgäriň alamatlaryny sypdyrdylar. Häzirki wagtda özlerini Hristian diýip atlandyrýan köp adam galp bolup biler – hakyky Hristian şägirtleriniň arzan imitasiýalary. Isa biziň hakymyzda näme diýerdi?
Bir gezek Indoneziýa bazarynda bir adam maňa oýulgan gara agaç heýkel satmaga synanyşdy. Men satyn almakdan ýüz öwürenimde bahasy aşak düşdi. Men gitmäge başlanymda, adam heýkeli elime berip: "Bolýar. Sen ony öz bahana alyp bilersiň" diýdi. Men oňa pul töläp, gowy söwdamy pikir etdim! Diňe öýe gelenimde, adamyň maňa beren oýulgan heýkeliniň söwda eden gara agaç heýkelimiz däldigini bildim! Ol ony ussatlyk bilen arzan agaçdan ýasalan, gara agaç ýaly görünmek üçin reňklenen heýkel bilen çalşypdy! Men ony hakyky Hristian bolmagy, arzan nusgasy bolmazlygy ýatlatmak üçin saklaýaryn!
Fariseýleriň hamyrmaýasy
Isanyň Fariseýleri we Kanun mugallymlaryny "ikiýüzli" diýip atlandyran azyndan dört ýagdaýy bar, käwagtlar gaty düşündiriji sypatlar bilen. Luka 12:1-de Isa öz şägirtlerine duýduryş berdi: "Fariseýleriň hamyrmaýasyndan, ýagny ikiýüzlilikden ägä boluň." Munuň manysyny görmegimize kömek etmek üçin "Fariseý" we "hamyrmaýa" sözleriniň kesgitlemeleri zerur. Fariseý, Musa we rabbin kanunyny, we ýewreý däp-dessurlaryny berk berjaý etmegi öwredýän ýewreý mezhebiniň agzasydy. Hamyrmaýa, dogry şertlerde, çörek üçin hamyr galdyrar ýa-da piwo we ş.m. üçin şekerleri fermentleşdirer.
Isa öz yzyna eýerijilerine Köne Testament Kanunyna boýun bolmaga synanyşyp baglanmazlygy aýdýardy. Kanunyň bir bölegine aşa üns bermek Hristian şägirtligine päsgel berer. Ol: "Ägä boluň" (12:1) diýdi. Gije garawul öz iş berijisiniň emlägine seredip, hojaýynyň şol ýerde bolsa näme etjekdigini edişi ýaly, şägirtler hem öz durmuşlarynda ikiýüzliliginiň iň kiçijik alamatyna garşy durmaly. Hamyrmaýa hamyr içine düşeninden soň, ähli zadyň içine ýaýrap, gaçyp bolmaýan täsir edýär. Ony aýryp bolmaýar, şonuň üçin onuň çeşmesinden öňüni almaly.
Üç mysal
Matta 15:1-20, Markus 12:13-17 we Luka 13:10-17 Fariseýleriň Isanyň we Onuň şägirtleriniň Kanunyň ýerine ýetirilişi baradaky düşündirişleri bilen Isanyň garşysyna çykyşlarynyň mysallaryny berýär: Onuň şägirtleri ellerini dabaraly ýuwmazdan iýýän görüldiler; Isanyň Sezara salgyt tölemek baradaky pozisiýasy synag edildi; Şenbe güni maýyp aýalyň sagaldylmagy tankyt edildi. Bu ýagdaýlaryň her birinde Isanyň reaksiýasy öwredijidi: "Siz öz däp-dessuryňyz üçin Hudaýyň sözüni ýok edýärsiňiz" (Matta 15:6).
• Dabaraly ýuwmak
Fariseýler we mugallymlar Hudaýyň Sözüni berjaý edýändiklerini pikir edýärdiler. Emma Isa olaryň Hudaýa boýun bolmagynyň diňe daşky görnüşdigini gördi. Ol Işaýa 29:13-den sitata getirip: "Bu adamlar Meni dodaklary bilen hormatlaýarlar, ýöne olaryň ýürekleri Menden uzakda" (Matta 15:8) diýip duýdurdy. Hudaýy söýmek biziň iň ýokary ileri tutýan zadymyz bolany üçin, biziň Ylahy Söýgülimiziň ýüreklerimize seredýändigini görmek aňsat! Isa Fariseýleriň biderek seždesi barada şeýle diýdi: "Siz Hudaýyň tabşyryklaryny goýberip, adamlaryň däp-dessurlaryna ýapyşdyňyz" (Markus 7:5-9).
Hristianyň söýgüli Isadyr. Ol Kanundan we Pygamberlerden hemişe has möhümdir. Ol olary ýerine ýetirmek üçin geldi we olary takyk ýerine ýetirdi. Men öz söýgime we olaryň Rebbi söýgisine üns berenimde, meniň bilen takyk ynanmaýan Hristianlar bilen ýaşap we sežde edip bilýändigimi gördüm. Bu Hristian birliginiň özegi (Matta 22:34-40). Matta käbir ikiýüzlileriň öz pozisiýalaryna kördigini duýdurýar. Bu howpludyr, sebäbi Hudaý Özüniňki bolmadyk adamlary kökünden ýok etmäge wada berýär (Matta 15:13-14). Kökünden ýok edilmek baradaky duýduryşdan soň, ikiýüzliligini kesgitlemegiň açary "ýürekden ... we ... ýürekden" (15:18-19) gelýän zatdyr. Ikiýüzliler Isany söýmeýärler. Hakyky Hristianlar söýýärler. Biz kimi söýýändigimizi söýgimize näçe wagt erkin berýändigimizden bilip bileris. Biz Isany söýmäge ýa-da Kanunyň i-lerini noktalap, t-lerini çyzmaga has köp wagt berýärismi?
• Salgyt tölemek
Sezara salgyt tölemek baradaky hileli soraga jogap berip, Isa: "Sezaryňkyny Sezara, Hudaýyňkyny Hudaýa beriň" (Markus 12:17) diýdi. Biz häkimiýetlere degişli zady tölemelidiris. Bu Hudaýa degişli zady tölemegiň bir bölegi, sebäbi hökümetler, gowy ýa-da erbet bolsun, Onuň gullukçylarydyr (Rimliler 13:1-7). Emma Isanyň nygtan zady sorag berijileriň ikiýüzliligidi. Bu Fariseýler we Herodlylar Isany ýa ýewreýler ýa-da rimliler bilen aýyplaýjy tarapa çekmek üçin ýüklenen soragy ulandylar. Emma Ol olaryň ýüreklerine seretdi we "olaryň ikiýüzliligini bildi" (Markus 12:15). Bu bizi synag etmelidir. Isa biziň ýüreklerimizde näme görýär?
• Şenbe güni işlemek
Sinagoganyň ýolbaşçysy adamlara alty iş gününiň we bir dynç gününiň bardygyny ýatlatdy. Isa Şenbe güni maýyp aýaly sagaldypdy, adamlaryň pikirine görä Hudaýyň düzgünlerini bozupdy. Luka 13:15-de Isa olary ikiýüzli diýip atlandyrdy, sebäbi olaryň şahsy kiçi işleri (öküzi boşatmak, eşegi suwarmak) olaryň düşündirişini ýalana çykardy. Ikiýüzlileriň başgalar üçin özlerinden has berk düzgünleri bar. Isanyň sagaldan aýaly "ony baglan zatdan azat edildi" (13:16). Bu ruhy ýeňiş Şenbe dynç alyşyny kanuny taýdan berjaý etmekden has möhümdi. Isanyň ikiýüzli garşydaşlary "masgara boldular" (13:17). Olar ikiýüzliliginden toba etmek üçin ýeterlik derejede utanýardylarmy? Bize aýdylmaýar.
Şükürler bolsun, bagyşlama elýeterlidir. Eger biz ikiýüzli bolsak, ikiýüzli bolup galmaly däl:
Eger biz günälerimizi boýun alsak, Ol wepaly we adalatlydyr we günälerimizi bagyşlar we bizi ähli adalatsyzlykdan arassalar (1 Ýahýa 1:9).
Boýun almak arassalaýjydyr. Kanunyň ruhy kanunlaryň döredilmeginiň sebäbidir. Ruha eýeriň we Kanunyň harpy bilen ikiýüzli derejede meşgul bolmaň.
Fariseýler
Matta 23:1-39-da Isa köpçülige we Öz şägirtlerine Fariseýler barada gürledi. Ol "wagyz eden zatlaryny ýerine ýetirmeýänleri" (23:3) suratlandyrmak üçin gaty düşündiriji sözlemleri ulandy. Isanyň sözlerine görä olar: özüni beýgeldýänler (12), ikiýüzliler (13, 15,23,25,27,29), dowzahyň ogullary (15), körler (16,17,19,24,26), ýylanlar (33) we ganhorlar (35) boldular. Bu biziň Rebbiň gaty gürrüňidi. Biz ikiýüzliliginiň Onuň adalatly gaharyny nädip oýarandygyny görýäris. "Olar edýän ähli zatlaryny adamlaryň görmegi üçin edýärler" (23:5). Olaryň öz-özüni ähmiýetli hasaplamagy hakyky Hristian garaýşynyň takyk tersidi. Biziň Hudaýymyz ähli seždemize, öwgimize we şöhratymyza mynasypdyr! Onuň gullukçylary hökmünde biz Hudaýyň şöhratyndan hiç zat almamalydyrys.
Hudaý biziň ýüreklerimize seredende, näme görýär? Biz özüni beýgeldýänler ýa-da özüni gurban edýänler, ikiýüzli ýa-da hakyky, kör ýolbeletler ýa-da aýdyň liderler, kör akmaklar ýa-da akyldar Hristianlar, ýokary wezipeleri gözleýänler ýa-da kiçigöwünli gullukçylar, ganhorlar ýa-da başgalara bol durmuş getirýänlermi? Ikiýüzlilik "agramly ýükleri" (23:4) ýükleýär. Hudaý ähli ikiýüzliligini höküm eder (23:33-39; 24:51).
Ilkinji Kilisede ikiýüzlilik
Ananiýas we Sappira "Mukaddes Ruha ýalan sözlediler" we "Rebbiň Ruhuny synag etmäge ylalaşdylar" (Resullaryň Işleri 5:1-11). Bu ýerde "ikiýüzli" sözi ulanylmaýar, ýöne olar özlerini bolmadyk zat ýaly görkezmäge synanyşdylar. Ähli zady bilýän Hudaýy aldamaga synanyşmak nähili akmaklyk! Petrus muny Şeýtanyň işi hökmünde garşy çykdy (5:3). Hudaý gatyşdy we olary öldürdi (5:5,10). "Bütin kilisä we bu wakalar barada eşiden ähli adamlara uly gorky aralaşandygyna" geň galmaly däl (5:11). Hudaýyň özümiz bolmadyk zat bolmaga synanyşyklarymyza nähili çynlakaý garaýandygyny belläň.
Petrus we Barnabas (Galatýalylar 2:11-21) ýewreýleşdirijileriň "sünnet toparynyň" täsirinden soň butparazlar bilen garyşmakdan ýüz öwürdiler. Hudaý tarapyndan ulanylan bu gaty hormatlanýan Hristian liderleri hem henizem "Mesih bilen haça çüýlenmäge" (2:20) doly taýyn däldiler. Olar hemmeleriň göwnünden turmak isleýärdiler, Hudaý bolsa olary käbirleri üçin meşhur bolmadyk pozisiýa eýelemäge çagyrýardy. Şükürler bolsun, Pawlus bu gaty kyn garşydaşlykda öz pozisiýasyny saklady.
Petrus ýazanda bu wakany göz öňünde tutdymy?
Şonuň üçin ähli ýamanlygy, aldawy, ikiýüzliligini, göripligi we her hili ýaman sözleri özüňizden aýryň (1 Petrus 2:1)?
Ol Hristianlaryň dünýäde ýat ýaly ýaşamaly, ýerden has köp jennet barada alada etmelidigini bilýärdi. Durmuş ikiýüzliliginiň gaty uzak wagtlap çydalmagy üçin gaty gysgadyr.
Pawlus biziň soňky günleriň ýalan mugallymlar we "ikiýüzli ýalançylar" (1 Timoteos 4:2) bilen häsiýetlendirilejekdigini duýdurdy. Daşky görnüşi Hudaýa bolan ýürekden söýgüden öňe goýýan kanuny tendensiýalardan gaça durmaly. Hudaýly ýaşaýyş (4:7-8) biziň Hudaýa bolan içki wepadarlygymyzyň köpçüligiň öňünde ýüze çykmasydyr. Bizi has gowy Hristian edýän zat, biziň içine işleýän dabaraly, daşky amallar däldir.
Ikiýüzli adamy hiç kim halamaýar. Hiç kim galp, aldaw, ýalan, arzan imitasiýa ýa-da ýalan ýaşaýyş bolan durmuşy islemeýär. Men plastmassa gülleri halamaýaryn, näçe hakyky görünseler-de. Men olary restoran stollarynda, öýlerde we kiliselerde göwnüme degiji tapýaryn. Hakyky güller janlydyr! Olar ýel bilen egilýärler. Olar ýakymly yslary goýberýärler. Olar ikiýüzli derejede galplaşdyryp bolmaýan durmuşyň reňklerini görkezýärler. Hakyky güller Ýaradyjynyň niýet eden zadyny ajaýyp ýerine ýetirýärler (Matta 6:28-29).
Biziň dostlarymyz, goňşularymyz we Hudaý biziň hakymyzda näme pikir edýärler? Biz hakyky zatmy ýa-da imitasiýamy? Imitasiýa güliniň esasy çäklendirmesi, onuň köpelip bilmeýänligidir. Biziň durmuşymyz şeýle hakyky bolsun, başgalar bizde görýän hakykat sebäpli Isanyň hakyky yzyna eýerijileri bolmagy saýlasynlar. Ikiýüzlilik Hudaýy aldamaz, şonuň üçin näme üçin özümizi aldamaly?
