Maşgala – Ýanwar 2017 – Grace & Truth žurnaly
Maşgala gapma-garşylyklaryny çözmek / 6-njy bölüm
Maşgala gatnaşyklarynyň bozulmagy
Çözülmedik gapma-garşylyklara bolan reaksiýalar gatnaşyklarda çynlakaý meselelere getirýär. Käwagt bu gapma-garşylyklar şeýle bir agyryly bolýar welin, ilkinji reaksiýa inkär etmek bolýar – gapma-garşylyk we ýokary stres döwürlerinde umumy goranyş mehanizmi. Ýagdaýa aşa reaksiýa üçin jogapkärçilikden gaça durmak üçin günäni pida ýüklemek tendensiýasy bar. Doktor Narramore belleýşi ýaly, belli bir döwürde inkär etmek çynlakaý akyl keseline getirip biler. Inkär etmek köplenç proýeksiýa we fantaziýa bilen goldanýar. Ol "inkär etmegiň gutarnykly bejergisi günäni boýun almakdyr" diýip belleýär.
1
Inkär etmek
Inkär etmek gowy maşgala gatnaşyklaryna päsgel berýär. Ol köp görnüşde ýüze çykýar, bu bolsa gapma-garşylygy çözmek üçin jogapkärçilikden gaça durmagy aňsatlaşdyrýar. Men inkär etmegiň adamyň ýykylmagyndan gelip çykýandygyna we Adam ata bilen How enä çenli yzarlanyp bilinjekdigine ynanýaryn. Olar günä edende, tapylmak gorkusy bilen baglydylar. Olar injir ýapraklaryndan öňlükler ýasadylar we Hudaýyň huzuryndan gizlenmäge synanyşdylar (Gel. 3:7-10). Şonuň üçin, günäkär Adam atanyň tebigatymyz sebäpli, inkär etmek köplenç, hatda çagalar tarapyndan hem, stres, bulaşyklyk, gapma-garşylyk, üýtgeşme, zorluk we zorluk – esasanam öýde – reaksiýa hökmünde görkezilýär. Irki ýyllarymyzdan başlap, biz ýagdaýyň hakykatyna ýüzbe-ýüz bolmakdan derrew gorag üpjün etmek üçin inkär etmäge bil baglaýarys.
Çözülmedik gapma-garşylyklar bilen köp nika gatnaşyklarynda inkär etmek dürli reaksiýalarda ýüze çykyp biler, şol sanda:
Ýigrenç
Käwagt ýigrenç, bir jübüt partlanda, beýlekisi dymanda artýar. Ýigrenç köplenç belli bir döwürde ösen agyryly duýgulary gizlemekden gelip çykýar. Şeýle hem, ýigrenç gahary, lapykeçligi we gorkyny döredýär we agyr netijelere getirip biler. Aýal köplenç öz duýgularyny dogruçyl we ýerlikli beýan etmekden gorkýar we şonuň üçin gaharyny içki edýär. Bir adam öz zeper ýeten duýgularyny näçe uzak basyp ýatyran bolsa, şonça-da gahar, gorky, ýigrenç we ret edilmek bilen sarp ediler.
Är ýa-da aýal çözülmedik gapma-garşylyga aragatnaşykdan ýüz öwürmek ýa-da bozujy we/ýa-da aşa emosional görnüşde aragatnaşyk saklamak bilen jogap berip biler. Iki jübüt hem üns çekmek ýa-da lapykeçligi boşatmak üçin özüne ýa-da başgalara zyýan bermek bilen haýbat atyp biler, ýa-da iň bolmanda açyk sebäpsiz erbet häsiýet görkezip biler. Bu “hereket ediji hereket” basylan gahar we bagyşlamazlyk duýgularyndan gelip çykyp biler. Güýçli gapma-garşylyklary başdan geçiren bir jübüt diňe sowadyjyda habarlar galdyrmak bilen aragatnaşyk saklaýardy. Aýal ýüzbe-ýüz aragatnaşyk saklasalar partlamagyndan gorkýandygyny aýtdy.
Gorky
Aýal ýa-da är maşgala gapma-garşylygynyň ortasynda gorky bilen bagly bolup, azap çekip biler. Gorky kynçylyklary ulaldýar we çözgütleri kiçeldýär. Şonuň üçin gorky adama dürli ýollar bilen täsir edip, gatnaşygy şikeslendirip biler – ýa-da hatda adamlary ýok edip biler. Şeýle hem, Adam ata Hudaýdan gorkup gizlenende görkezilişi ýaly, ol gulçulygy getirýär. Resul Pawlus "siz ýene-de gorkmak üçin gulçulyk ruhuny almadylar" (Rim. 8:15 NKJV) diýip yglan etdi.
Hristian maşgalalary, esasanam, hiç zatdan gorkmaly ýa-da aşa aladalanmaly däl, sebäbi biziň gökdäki Atamyz bize sereder. Gorky biziň Hudaýa bolan imanymyza mahsus däl, Ol biziň zerurlyklarymyzy üpjün edip bilýär. Elbetde, geljegimiz hakda aladalanmak akylsyzlykdyr (Mat. 6:25-34). Hudaýa bil baglamak gorkynyň dermanlarydyr.
Köp nika gatnaşyklarynda gorky gapma-garşylyklary çözmek prosesine täsir edýär, sebäbi är ýa-da aýal geçmişdäki agyryly tejribeleri gaýtadan başdan geçirmekden, şol tejribeleriň gatnaşyga deňagramsyz täsirinden we ret edilmek mümkinçiliginden aladalanýar. Gorky söýginiň güýjüne ep-esli täsir edýär, azatlygy çäklendirýär we gowşaklyk duýgularyny getirýär. Ol şeýle hem rahatsyzlandyryjy pikirleri getirýär. Doktor Tim LaHaye şeýle netije çykardy: "Bir adam näçe köp gorky görkezse, beýleki [jübüt] şonça-da köp gahar edýär, şeýlelik bilen meseläni çylşyrymlaşdyrýar."3
Aşa gorkyny we gahary içki etmek köplenç depressiýa getirýär. Ýa-da, gahar daşky edilip, gatnaşykdaky beýlekilere ýok ediji görnüşde ýerleşdirilip bilner. Är aýalyndan kämil bolmandygy üçin aýrylyşyp ýa-da oňa garşy gaharjaň bolup biler. Ol öz şowsuzlyk duýgularyny aýalyna proýektirleýär, ony günäkärleýär we tankytlaýar, ýa-da hatda özüni dolandyryp bilmän ýok ediji bolup biler. Bu gatnaşykdaky ýitgi duýgusyna bolan reaksiýadyr. Şonuň üçin mesele diňe gahar duýmak däl, eýsem jogapkärçiligi kabul etmek we gapma-garşylyklary çözmek, biri-birini we özüni bagyşlamak ýerine gahar ýagdaýynda galmakdyr. Munuň ýerine, är we aýal "günä bilen agyrlaşmak, özüne we beýlekilere garşy kine saklamak, şeýle hem özüni tankytlaýjy pikirler arkaly özüni jezalandyrmak" üçin saýlaýarlar.4 Eger är ýa-da aýal şeýle gaharjaň ýagdaýda galsa, ol howpa ýakynlaşýar. Ýatda saklaň, gahar diňe bir harp gysga howpdan (D-anger)!
SOŇKY BELGILER
1. Klaýd M. Narramore, Maslahat bermegiň psihologiýasy, (Miçigan: Zondervan, 1978), 278.
2. [Dostlar dikeldişde], On iki ädim – Ruhy syýahat, (Kaliforniýa: Recovery, 1988), 34-35.
3. Tim LaHaye, Men seni söýýärin, ýöne näme üçin biz şeýle tapawutly? (Oregon: Harvest, 1991), 155.
4. Frenk B. Minirt we Pol D. Meýer, Bagtyýarlyk saýlawdyr, (Miçigan: Baker, 1978), 36-37.
Emmanuel V. Jon tarapyndan, “Maşgala gapma-garşylyklaryny çözmek – Bozulmalary we aýrylyşmalary nädip öňüni almak” atly eserden uýgunlaşdyrylan, neşir eden Overcomer Press, Owosso, MI; 1993.