ISA HAKYKATDANAM HUDAÝMY?
Latyn Amerikasynda, Afrikada, Ýewropada we Demirgazyk Amerikada Mesihiň şahsyýetine we Üçbirlik taglymatyna yzygiderli hüjüm edilýär. Häzirki wagtda, başga döwürlerden has köp, näbelli hristian toparyna ýa-da wagyz edýän nätanyş adama duşanymyzda soramaly möhüm sorag şeýle: «Hudaýyň ebedi Ogly Mesihiň şahsyýeti barada näme ynanýarsyňyz?»
Ogly, Ata bilen deň
Bu soragyň birinji bölegi şeýle bolup biler: «Siz Isanyň Hudaýyň ýeke-täk Ogly, Ata bilen deň, we Onuň Hudaý Ogly, älemiň Ýaradyjysydygyna ynanýarsyňyzmy?» Täze Ähtiň dört güýçli baby Mesihiň Hudaýyň Ogly hökmünde doly, ýaradyjy hudaýlygyna şaýatlyk edýär: Ýahýa 1, Koloseliler 1, Ýewreýler 1 we Ylham 1. Bu baplar Mesihi Hudaý bolan we ähli zatlary ýaradan «Söz» hökmünde agzaýar (Ýahýa 1:1-3; Koloseliler 1:16; Ýewreýler 1:2). Bu dört bapdan başga-da, köp beýleki Mukaddes Ýazgylar Oňa ýeke-täk şaýatlyklar berýär. Ýahýa 10:30-da Isa Özüniň: «Men we Ata birdiris» diýip yglan etdi. Pawlus «biziň beýik Hudaýymyz we Halasgärimiz Isa Mesihiň şöhratyny» agzaýar (Titus 2:13 NASB).
Köne Äht Mesihiň hudaýlygy barada näme diýýär? Işaýa 9:6 Reb Isanyň güýçli Hudaýdygyny yglan edýär: «Çaga bize doglar, Ogly bize berler ... we Onuň ady ... Güýçli Hudaý diýlip atlandyrylar.» Bu Güýçli Hudaý Kanuny Gaýtalama 10:17-de «Rebleriň Rabbi ... güýçli we gorkunç Hudaý» hökmünde agzalýar. Ýeremiýa 32:18 bu Güýçli Hudaýyň adynyň Ýehowadygyny ýene-de belleýär: «Eý beýik we güýçli Hudaý. Goşunlaryň Rabbi (Ýehowa) Onuň adydyr.» Ýeşuwa 22:22 hem şeýle edýär.
Geň ýeri, Isanyň Köne Ähtiň Ýehowasy we Güýçli Hudaýdygyna ylalaşýan, ýöne soňra «Güýçli Hudaýyň» «Ähli Güýçli Hudaý» bilen birmeňzeş däldigini aýdýan käbir adamlar bar. Başgaça aýdylanda, olar Isanyň bir güýçli Hudaýdygyny, ýöne Ähli Güýçli Hudaý däldigini aýdýarlar. Köp Mukaddes Ýazgylar bu argumente Ähli Güýçli Hudaýyň adynyň Ýehowadygyny açyk aýtmak bilen jogap berýär. Mysal üçin, Barlyk 17:1 şeýle diýýär: «Reb (Ýehowa) Ybraýyma göründi we oňa: ‘Men Ähli Güýçli Hudaý; Meniň öňümde ýaşa we aýypsyz bol’ diýdi.» Reb soňra Musa görünende, Ol: «Men Ybraýyma, Yshaga we Ýakuba, Ähli Güýçli Hudaý hökmünde göründim, ýöne Meniň adym Reb (Ýehowa) bilen Özümi olara bildirmedim» diýdi. Zeburçy Hudaýyň dürli atlaryny birleşdirýär, şeýle diýende: «Iň Ýokarynyň penasynda ýaşaýan Ähli Güýçliniň kölegesinde ýaşar. Men Rebbe: ‘Meniň gaçybatalgam we galagözüm, ynanýan Hudaýym’ diýerin.» Hakykat şeýle, bu Köne Ähtiň ähli atlary bir Hudaýa degişlidir – Güýçli, Ähli Güýçli, Men Bar, Ýehowa we Hudaý – we Isa bu Hudaýdyr (Zebur 45:6; Işaýa 9:6; Ylham 1:10-18). Ol Ähli Güýçli Ýaradyjy Hudaý, Hudaý Ogly, Ata we Mukaddes Ruh bilen Hudaýlygyň syrynda deňdir.
Biz bu syry düşündirmäge garaşylmaýarys, ýöne ony Hudaýyň Sözüne iman bilen kabul etmegimiz zerurdyr.
Hudaýyň Ogly Ebedilikden
Soragymyzyň ýene bir möhüm bölegi şeýle: «Ata bilen Oglyň arasyndaky gatnaşyk ebedimi, ýa-da ol Betlehemde başlandymy, Ýewreýler 1:5-iň ‘Sen Meniň Oglumsyň, bu gün Men seni dogurdym’ diýip aýdýan ýaly?» Ilki Ýahýa 1:14-e üns beriň: «Söz ten boldy we aramyzda ýaşady, we biz Onuň şöhratyny, Atadan ýeke-täk doglan Oglyň şöhratyny gördük, merhemet we hakykat bilen doly.» Reb Isanyň tende görkezen ylahy şöhraty, Onuň Atasy bilen ebedilikden bar bolan şöhratydy. Ýene-de Ýahýa 17:24-de Ogly Atasyna: «Sen dünýäniň düýbüni tutmazdan öň Meni söýdüň» diýýär. Ol Ata bilen Oglyň arasyndaky ebedi söýgi barada gürleýärdi.
Hakyky söýginiň ählisi şu ýerden başlaýar – bu ebedi salgylanma nokady bilen: «Hudaý dünýäni şeýle söýdi, Ol Öz ýeke-täk Ogluny berdi» (Ýahýa 3:16). Hudaýyň dünýä bolan söýgüsi Onuň ýeke-täk Ogluny bermegi bilen ölçenilýär – Ogly dünýä iberilmezden öň Ogly bolan.
Dördünji salgylanma üzüm bagy mysalynda: «Onuň ýene birini ibermeli Ogly bardy, söýgüli Ogly: ol ony iň soňunda olara iberdi, şeýle diýip: ‘Olar Meniň Ogluma hormat goýarlar’» (Markus 12:6). Bu mysalda üzüm bagynyň eýesi Hudaý Atanyň suratydyr. Eýe öz ýeke-täk ogluny üzüm bagyna iberende, bu Atanyň Öz ýeke-täk Ogluny dünýä ibermegi ýalydyr. Açykdan-açyk, Reb Isa dünýä gelmezden öň Ata bilen Oglyň gatnaşygyndan lezzet alýardy.
Gysgaça aýdylanda, Reb Isa Oglydy: dünýä gelmezden öň; dünýäniň düýbüni tutmazdan öň; älemi ýaratmazdan öň (Ýewreýler 1:3); ebedilikden – Atanyň göwüsinde ýaşaýardy (Ýahýa 1:18). Muny inkär edýän Hoş Habaryň güýjüni peseldýär, hakyky söýginiň ebedi salgylanma nokadyna hüjüm edýär we Hudaýyň Oglynyň şöhratyny bulam-bujar edýär.
Ogly Adam we Mesih hökmünde
Ýöne öň agzalan Ýewreýler 1:5 aýaty barada näme: «Sen Meniň Oglumsyň, bu gün Men seni dogurdym»? Ilki bilen bu Köne Ähtiň sitatasynyň Täze Ähtde ýene iki ýerde, Ýewreýler 5:5 we Resullaryň Işleri 13:33-de hem peýda bolýandygyna üns beriň. Ol Rebbiň dogulmagyna Ýewreýler 1:5-de degişli edilse-de, Onuň direlmegine Resullaryň Işleri 13:33-de, we Onuň şöhratlandyrylmagyna Ýewreýler 5:5-de degişli edilýär. Isa direlýänçä ýa-da şöhratlandyrylýança Ogly bolmadymy? Elbetde ýok.
Onda bu aýatlaryň hakyky manysy näme? Bu beýannamanyň ilkinji tapylan Zebur 2:7-si ony Mesihe degişli edýär. Mesih adam bolup doglanda Ýehowa bilen Oglyň bu ýörite gatnaşygyny alardy. Öz ylahy tebigatynda ebedi Ogly hökmünde eýýäm bar bolan Reb Isa dogulanda adam hökmünde bu ýörite Messianik gatnaşyga girdi. Onuň direlmegi we şöhratlandyrylmagy Onuň hakykatdanam Mesih, Hudaýyň Oglydygyny ýene-de tassyklady.
Ýerdäki kämil adam hökmünde Reb Isa Atasyna tabyn bolupdy. Adam hökmünde Ol Atasynyň Özünden beýikdigini, ileri tutulýandygyny we ygtyýarlydygyny ykrar etdi. Şonuň üçin Ol Ýahýa 14:28-de: «Ata Mendem beýikdir» diýdi. We ýene-de, Ýahýa 10:29-da Ol: «Meniň Atam, olary Maňa beren, ählisinden beýikdir» diýdi. Kämil adam hökmünde Isa Atasyna tabyn bolup, Onuň ýokarylygyny ykrar etdi. Adam bolmak bilen, Ol hyzmatkär wezipesini aldy we biziň üçin ölüme, hatda haçdaky ölüme-de boýun egdi (Filipililer 2:6-8). Ýöne Ol bir pursat hem ebedi Ogly, älemiň Ýaradyjysy bolmagyny bes etmedi. Jelile deňzindäki suwlar gaty gaharlanda, Ol olary «Dym, köşeş» diýip köşeşdirdi (Markus 4:39). Tenlenmegiň syry şeýledir.
Ejir çekýän we synalýan, ýöne günäsiz
Hudaý bolmagyny hiç haçan bes etmese-de, Isa günäden başga ähli zatda adam boldy (Ýewreýler 4:15). Aç bolanda, Oňa iýmit gerekdi; suwsuz bolanda, Ol suw sorady; ýadaw bolanda, Ol uklap galdy; synalanda, Ol ejir çekdi. Onuň ejirleri gaty hakykydy: «Ol synalanda ejir çekdi» (Ýewreýler 2:18) biz bilip biljekden has köp. Ol günä edip bilermidi? Ýok! Onuň Şahsyýetiniň bitewiliginde – kämil Hudaý we kämil adam – Ol günä edip bilmezdi. Ýöne Ol synaga garşy duranda ejir çekdi (Matta 4:1-11; Luka 4:1-13).
Käwagt altyn ýaly gymmatly metalyň mysaly berilýär, ol synaga – mysal üçin gaty ýokary temperatura – sezewar edilende, ony geçýär, şeýlelik bilen onuň hakykatdanam şeýle metaldygyny subut edýär. Şeýle hem, synag Isanyň kimdigini subut etdi. Ýöne metal bilen deňeşdirilende, Rebde ynsan duýgulary bardy. Ol her bir synagy we kynçylygy duýdy we olara garşy duranda ejir çekdi. Ýewreýler 5:7-de aýdylyşy ýaly: «Onuň tenli günlerinde ... Ol ölümden halas edip biljeke Hudaýa gaty ses bilen aglap we gözýaşlar bilen dogalar we ýalbarşlar etdi, we Onuň dindarlygy sebäpli eşidildi.»
Onuň ejirleri hakykydy. Muňa garamazdan, Ol şowsuzlyga uçrap bilmezdi. Ejirler diňe Onuň mukaddes tebigatyny görkezdi. Onuň dogulmagynda perişde Merýeme Onuň «mukaddes nesli Hudaýyň Ogly diýlip atlandyrylar» diýdi (Luka 1:35). Biziň ýa-da hatda günäsiz ýaradylan Adamyň tersine, Isa göwrelen pursatyndan başlap mukaddesdi. «Onda günä ýokdur» diýip Ýahýa ýazdy (1 Ýahýa 3:5). Petrus Onuň «günä etmedik» Biridigini aýtdy (1 Petrus 2:22). We Pawlusyň şaýatlygy Onuň «günä bilmedik» Biridigidi (2 Korinfliler 5:21).
Ybadat Çagyryşy
Biz Isany ebedi Ogly hökmünde göremizde – Öz Hudaýlyk şöhratyny bir adama öwrülmek üçin bir gyra goýmaga we biziň üçin haça gitmäge, ol ýerde biziň günämiziň ýüki astynda ejir çekmäge islegli – başymyzy aşak egip ybadat edýäris. Mesihiň şahsyýeti baradaky bu hakykat Hoş Habaryň ýüregindedir – ebedi Ogly, Ýaradyjy, tende Hudaý, kämil günäsiz Bir, ejir çekýän we synalýan Baş Ruhany. Bularyň hemmesini kim düşündirip biler? Hiç birimiz. Ýöne kim Oňa söýgüli ýürekler bilen ybadat etmekden ýüz öwrüp biler?
