Ysmail atasy Ybraýym maşgalasyny Hudaýa boýun bolup göçürdi we näbelli ýere gitdi. Deňeşdirme üçin, Ysmail şertlere bagly bolan bir durmuşda ýaşady. Onuň gowşak we ortaça durmuşyna garamazdan, Ysmaýylyň durmuşy Hudaý bilen gatnaşykda bolmagyň köp mysallary bilen doly, şol wagtlar Hudaý barada gaty az zat bilinýärdi.
Güýçli we imanly Ybraýym 75 ýaşynda Hudaý bilen duşuşdy. Hudaý oňa garrylykda doguljak ogluny däl, eýsem Ybraýymyň barjak ýerini eýelejek güýçli milletiň ilkinjisi boljak ogluny wada etdi. Onuň nesilleri arkaly ähli milletlere bereket gelerdi (Barlyk 12:1-8).
Ybraýym wada edilen ogly üçin ýene 25 ýyl garaşdy. Wagt geçdigiçe ol aladalanmaga başlady we gysyr aýalynyň maslahaty bilen Hudaýyň wadasyny öz ýoly bilen ýerine ýetirmäge synanyşdy (Barlyk 16). Bu bikanun plan şowsuzlyk bilen gutardy we Ybraýymyň nesilleri şu güne çenli onuň täsirlerinden ejir çekýärler. Ybraýym 99 ýaşyndaka Reb oňa indiki ýyl Sara, ondan birnäçe ýyl kiçi, oňa bir ogul dogurjakdygyny aýtdy (Barlyk 18:1-15). Muny eşidip, Sara çaga dogurmak ýaşyndan geçendigi üçin güldi. Reb ony bu ynanmazlyk gülkisi üçin käýedi, bu gülki soňra olaryň ogly Ysmaýylyň dogulmagy bilen şatlyk gülkisine öwrüldi, Ysmaýyl ady «gülmek» diýmegi aňladýar.
Ybraýymyň imany synagdan geçirildi
Ysmail takmynan 12 ýaşyndaka, Hudaý Ybraýyma ýene göründi we onuň imanyny iň ýokary derejede synagdan geçirdi: «Hudaý aýtdy: ‘Ogluňy, ýeke-täk ogluňy, söýýän Ysmaýylyňy al-da, Moriýa sebitine git. Ol ýerde saňa aýdjak daglarymyň birinde ony ýakylýan gurban hökmünde gurban et’» (Barlyk 22:2). Biz Ybraýymyň Hudaýy sorag edendigini görmeýäris, ýöne onuň boýun bolmagy bilen görkezilen imanyny görýäris: «Ertesi ir bilen Ybraýym turup, eşegini eýerledi. Ol öz ýany bilen ... ogly Ysmaýyly aldy. Ýakylýan gurban üçin ýeterlik odun keseninden soň, Hudaýyň oňa aýdan ýerine gitdi» (Barlyk 22:3-4).
Ybraýym bilen Ysmaýylyň bu hekaýasyny yzarlap, biz Mesihiň – dünýäniň Halasgäri boljak wada edilen Mesihiň iň ajaýyp suratlandyrmalarynyň birini görýäris. Ybraýym söýgüli Atany suratlandyrýar, mukaddes we adalatly Hudaýyň talabyny ýerine ýetirmek üçin söýgüli ogluny gurban hökmünde berýär (1 Ýahýa 4:10). Ysmaýyl boýun bolan we tabyn bolan Ogly typikleşdirýär, Hudaýyň üpjünçiliginiň Guzusy hökmünde öz janyny bermäge taýyn. Olar daga çykanda Ysmaýyl atasyna sorady: «Ot we odun bar ... ýöne ýakylýan gurban üçin guzy nirede?» Ybraýymyň jogaby pygamberlikdi: «Hudaýyň Özi ýakylýan gurban üçin guzy üpjün eder, oglum» (Barlyk 22:7-8). Onuň sözleri Hudaýyň halas ediş planynyň öz beýanyny tapandygyny görkezýär, bu plan Hudaýyň Guzusy, Isa Mesih, gelmegi bilen ýerine ýetirildi, Onuň ölümi biziň günälerimiziň bagyşlanmagy we mukaddes Hudaý bilen ýaraşmagymyz üçin esasdyr: «Ýahýa Isanyň özüne tarap gelýändigini görüp aýtdy: ‘Seret, dünýäniň günäsini aýyrýan Hudaýyň Guzusy!’» (Ýahýa 1:29).
Biz Ysmaýyldan atasynyň ony gurbanlyk sypasyna baglanda hiç hili negatiw reaksiýa okamaýarys; Hudaý Ybraýymy Ysmaýyly öldürmekden saklandan soň näme aýdylandygy barada-da bilmeýäris. Bu gorkunç bolmaly, ýöne Ysmaýyl tabyn bolupdy, Ybraýym bolsa Hudaýa wepaly bolupdy. Ysmaýyl Hudaýyň sesini eşitdi, Ol gygyranda: «Çaga el degirme ... Indi men seniň Hudaýdan gorkýandygyňy bilýärin, sebäbi sen Menden ... ýeke-täk ogluňy saklamadyň» (Barlyk 22:11-12). Bu Ysmaýylyň Hudaýyň sesini ilkinji gezek gaty eşiden wagty bolmaly we bu onuň aňynda öçmejek yz galdyrardy. Hudaýyň wadasynyň ogly hökmünde, Ybraýyma berlen wadalar ýyllar soň Ysmaýyla tassyklanyldy (Barlyk 26:2-6).
Ysmail aýal alýar
Ysmail garry ejesine bagly bolup, otuz ýaşynyň ahyryna çenli öýde ýaşamakdan bagtlydy. Sara 127 ýaşynda öleninde ol gaty gynandy we diňe 40 ýaşynda atasy oňa aýal alanda teselli tapdy. Ybraýymyň muny etmegi adaty zat däldi.
Goňşy Kenanlylaryň butparazlygyny we günäsini bilip, ol Ysmaýyl üçin laýyk aýal tapmak üçin hyzmatkärini öz ýurduna yzyna iberdi (Barlyk 24). Hyzmatkär anyk görkezmeler aldy we Ybraýymyň garyndaşlarynyň ýaşan ýerine gitdi. Şäheriň daşyndaky bir guýynyň ýanynda dynç alýarka, ol doga etdi we Rebden aýalyň kim boljakdygyny, onuň garaýşy we kömek etmäge islegi bilen görkezmegini sorady. Rebeka guýudan suw almaga gelende, ol ondan içmäge sorady. Ol diňe bir oňa içmäge bermän, eýsem düýelerini suwarmagy teklip etdi, hyzmatkäriň Rebe aýdan alamatyny ýerine ýetirdi (Barlyk 24:18-19).
Biz köplenç Hudaýdan ýol-ýörelge we kömek soramazdan işleri öz elimize alýarys. Soňra, işler ýalňyş gidende, doga edýäris. Pawlus Selaniklilere «dyngysyz doga ediň» (1 Selanikliler 5:17) diýdi. Biz Hudaý bilen hemişe aragatnaşykda bolmaly we Onuň bilen durmuşymyzyň her bir ýagdaýyny paýlaşmaly. Bu biziň öwrenmeli we amala aşyrmaly möhüm sapagymyzdyr.
Ybraýym Ysmaýylyň öz halkynyň maşgalasyndan biri bilen öýlenmegine üns beren ýaly, şu günki imanlylar hem Hudaýyň maşgalasyndan ömürlik ýoldaş gözlemelidirler. «Imansyzlar bilen deň bolmaň ... imanlynyň imansyz bilen nämesi umumy?» (2 Korinfliler 6:14-15 RSV). Rebeka hyzmatkär bilen gitmäge razy boldy we gyz hyzmatkärleri bilen Ysmaýyla durmuşa çykmak üçin Kenana gitdi. Şol wagtky toý däp-dessurlary barada köp zat aýdylmaýar, ýöne şeýle diýilýär: «Ysmail ony ejesi Saranyň çadyryna getirdi ... we ol onuň aýaly boldy, we ol ony söýdi. Şeýlelik bilen Ysmail ejesiniň ölüminden soň teselli tapdy» (Barlyk 24:67).
Ysmail durmuşynda köp dinamizm görmeýäris. Ol başgalaryň özü üçin planlaşdyran zatlaryny kabul etmekden bagtly ýaly görünýärdi. Bu onuň näsaz maşgalanyň atasy hökmünde başdan geçiren käbir meselelerini düşündirip biler. Ene-atalar hökmünde biz karar beriji bolmaly, esasanam öýüň ruhy standartlaryny kesgitlänimizde.
Ysmail üçin maşgala
Rebekanyň gysyrlygy Hudaýyň Ybraýyma Ysmaýyl arkaly beren wadasyny ýerine ýetirmek üçin mesele döretdi. Şübhesiz, Rebeka aladalanýardy, Ysmaýyl çaga edinmekleri üçin doga etdi. Jogap çalt geldi, şol aýatda «REB onuň dogasyna jogap berdi we aýaly Rebeka göwreli boldy» (Barlyk 25:21) diýilýär. Ysmaýyl Hudaýyň islegine görä doga etdi we çalt jogap aldy (1 Ýahýa 5:14-15). Rebeka diňe bir göwreli bolman, eýsem iki «çaga onuň içinde itekleşýärdi,» bu bolsa ony Hudaýdan «Näme üçin bu maňa bolýar?» (Barlyk 25:22) diýip soramaga mejbur etdi. Hudaýdan «näme üçin» diýip soramakda hiç hili ýalňyşlyk ýok, eger bu Onuň islegini bilmek üçin hakyky isleg bilen bolsa we pitneçi ruh bilen däl bolsa.
Rebeka öz göwresinde iki milletiň bardygyny, ikisiniň arasynda meseleleriň boljakdygyny we ulusynyň kiçisine hyzmat etjekdigini aýtdylar. Rebekanyň kiçi Ýakuby gowy görmeginiň we oňa ilkinji doglan oglunyň berekedini almak üçin aldaw etmegine kömek etmeginiň sebäbi şumy? Ilkinji doglan Esaw awçy we daşarda ýaşaýan adam boldy. Ýakup Esawyň fiziki ukyplaryna deň gelip bilmedi, ýöne gaty karar beriji häsiýeti bardy we isleýän zadyny almak üçin aňyny ulandy. Bu hatda doglanda-da görüldi, ol doganynyň ökjelerini tutup çykdy (Barlyk 25:26).
Ysmail maşgalasynda ýakynlyk hakyky mesele boldy, bu bolsa yzyna gaýtaryp bolmajak dawa sebäp boldy. Ysmail awçy Esawy gowy görýärdi, ol öýe tagamly ýabany aw getirýärdi (Barlyk 27). Käbir atalar sportda gowy bolan çagany gowy görýärler, okuwçy çagany bolsa äsgermezlik edýärler. Käbir eneler nahar bişirmegi we öý işlerine kömek etmegi söýýän çagadan lezzet alýarlar, ýöne okamagyny, öwrenmegini we dostlary bilen wagt geçirmegini söýýän çaga üns bermeýärler. Ene-atalar bir çagany beýlekiden gowy görseler, olar kynçylyk gözleýärler. Biz Ysmaýylyň Rebekanyň Ýakuby gowy görýändigini we özüniň Esawy gowy görýändigini bilýändigini bilmeýäris, ýöne ol her bir çagany deň söýmek standartyny goýmaly we aýalynyň hem şony etmegini üpjün etmeli. Ähli maşgala agzalary soňra öz hereketleriniň netijelerinden ejir çekdiler.
Rebeka Ýakuby garry we kör atasynyň Esawdygyny pikir etdirip, ilkinji doglan oglunyň miras paýyny almak üçin aldaw etmäge ýolbaşçylyk etdi. Hile işledi, ýöne Esaw hakykaty bildi we Ýakuby öldürmek bilen haýbat atdy. Ysmail ýagdaýyň näçe erbetdigini hem bilmedi. Ýakubyň janyny halas etmek üçin, Rebeka ýene Ysmaýyly aldady, onuň gowşaklygyny ulandy, Esawyň pitneçi Kenanly aýallaryny günäkärledi we Ýakubyň öz doganynyň öýüne gidip, garyndaşlaryndan aýal tapmagyny teklip etdi. Ysmail atasynyň näme üçin öz garyndaşlaryndan aýal alandygyny ýatlady we razy boldy. Rebeka Ýakuby goramak üçin bu manipulýasiýanyň netijesinde ejir çekdi we ony indi hiç haçan görmedi.
Atasynyň yzyndan
Açlyk boldy we Ysmail Müsürde iýmit gözlemegi pikir etdi (Barlyk 26). Ýöne, Reb oňa Müsüre gaýtmazlygy buýurdy, şonuň üçin ol Abimelegiň patyşa bolan Gerara gitdi. Ol ýerde Ybraýymyň Müsürde eden ýalňyşlygyny etdi. Rebeka owadan bolany üçin, Ysmail Abimelegiň ony aýal edinmek isläp, ony öldürmeginden gorkdy. Ol Filistlilere onuň öz uýasy bolandygyny aýtdy. Rebekanyň Ysmaýyly aldaw etmäge hiç hili şübhesi bolmandygy geň däl, sebäbi Ysmail özüni goramak üçin ony başga bir adama gurban etmäge taýyndy. Täze Ähtdäki buýruga nähili garşylyk: «Ärler, aýallaryňyzy söýüň, Mesih Ybadathanany söýen we özüni onuň üçin gurban eden ýaly» (Efesliler 5:25). Gynansak-da, şu gün biz şol bir öz-özüňi söýmekligiň, hatda imanlylar arasynda-da bardygyny görýäris. Är-aýallaryň öz-özüňi söýmekligi şeýle bir aýdyň welin, jübütler gorkunç derejede aýrylyşýarlar. Ysmaýylyň ýagdaýynda Hudaý aralaşdy we Rebekany gorady, ýöne ol şol wagt äriniň söýgüli aladasynyň ýoklugyny hiç haçan unutman. Bu onuň garry we gowşak wagtynda Ysmaýyla bolan wepalylygynyň bölünmegine we ärini aldaw etmäge we Esawy bereketlemek planlaryna garşy çykmaga taýynlygyna sebäp bolup biler.
Möhüm oňyn tarap
Ysmail bolsa, biziň nusga almaly bir zadyny etdi: «Ysmail atasy Ybraýymyň döwründe gazylan guýulary täzeden açdy, olary Filistliler Ybraýym öleninden soň ýapypdylar, we olara atasynyň beren atlaryny berdi» (Barlyk 26:18). Ysmail atasynyň mysalyndan hereket etdi. Ol öz maşgalasynyň we hyzmatkärleriniň täze suw üpjünçiligine baglydygyny bilýärdi. Mukaddes Ýazgylarda suw Hudaýyň Sözüniň (Efesliler 5:26, Titus 3:5-6) we Mukaddes Ruhyň içki güýjüniň (Ýahýa 7:37-39) mysalydyr. Ysmaýylyň atasynyň gazan guýularyny täzeden gazmagy biziň üçin ajaýyp mysaldyr. Her nesil şol täze suwdan peýdalanmak üçin Söze çuňňur girmelidir.
Ruhyň ýolbaşçylygynda Sözi açmak (Ýahýa 14:26; 16:13-15) bereket getirýär. Ysmail guýulary täzeden gazandan soň, Reb Ybraýyma beren wadalarını tassyklady – we Ysmail boýun bolandygy üçin bereketlendi. «Şol gije REB oňa göründi we aýtdy: ‘Men seniň atyň Ybraýymyň Hudaýy. Gorkma, sebäbi Men seniň bilen; Men seni bereketlärin’» (Barlyk 26:24). Biz hem Sözi açyp, Mesihi bilmek üçin teşneligimizi gandyranda Hudaýyň berekedine garaşyp bileris.
