Ýakup – Ýapyşmagy Öwrenmek
Ybraýym, Yshak we Ýakup atlary Mukaddes Ýazgylarda köp duş gelýär. Olaryň her biri Hudaýyň ýerdäki halky Ysraýyl üçin möhüm baglanyşykdyr.
Mukaddes Kitaby okaýanlar Ybraýymyň aýaly Saraýyň çagasynyň ýokdugyny we onuň garrylyk ýaşynda çaga edinmeginiň Hudaýyň gudratydygyny bilýärler. Hudaý olaryň atlaryny Ybraýym we Saraýdan Ybraýym we Sara üýtgedende (Gelip çykyş 17:5,15 serediň), Ol Ybraýyma Gelip çykyş 12:1-7-de wada berlen tohumy ýatlatdy. Ybraýym özüniň we aýalynyň tebigy ýagdaýlaryna seredip şübhelendi:
Şonda Ybraýym ýüzüni ýere salyp güldi we ýüreginde: 'Ýüz ýaşly adama çaga dogularmy? Toksan ýaşly Sara çaga dogurarmy?' diýdi (Gelip çykyş 17:17 NKJV). Elbetde, Hudaý wadasyny berjaý etdi.
Soňra wada berlen tohum, Yshak, ogullarynyň dogulmagy üçin 20 ýyl garaşmaly boldy: “Yshak Rebekany aýallyga alanda kyrk ýaşyndady... Yshak aýaly üçin Rebbiň öňünde ýalbardy, sebäbi ol çagasynyň ýokdy, we Reb onuň ýalbarmasyny kabul etdi, we aýaly Rebeka göwreli boldy” (Gelip çykyş 25:20-21). Şol bir bapda okaýarys: “Olary doguranda Yshak altmyş ýaşyndady” (26-njy aýat). Olaryň ekizleri bardy: Esaw ilkinji doglan, we Ýakup yzyndan geldi. Ýakup doglanda Esawyň topugyndan tutdy.
Ysraýyl öýüni Ýakup we onuň aýallary gurdular. Görşümiz ýaly, ol aldawçy, hilegär we zähmetsöýerdi. Reb onuň bilen bolsa-da, Ýakup ömrüniň köp bölegini öz-özüne ýaşady. Emma bir gije Reb onuň bilen göreşende, Ýakup Rebbe ýapyşmagy öwrendi. Biz hem şol sapagy öwrenmeli. Ýakubyň durmuşyndan köp zat öwrenip bolar, şonuň üçin has jikme-jik seredeliň!
Dogluş, Ilkinji Dogluş Hukugy we Patyşalyk
Rebeka göwreli bolanyna begenýärdi we gaty minnetdardy, ýöne bir alada bardy: “Çagalar onuň içinde göreşdiler; we ol: 'Eger hemme zat gowy bolsa, men näme üçin beýle?' diýdi. Şonuň üçin ol Rebden soramaga gitdi” (22-nji aýat). Eger hemmämiz öz meselelerimiz barada Rebden sorasak, bu ajaýyp bolardy. Reb onuň dogasyna jogap berdi. Ol oňa iki milletiň onuň göwresinde bardygyny we ulusynyň kiçisine hyzmat etjekdigini aýtdy (23-nji aýat). Ýakubyň Esawyň topugyndan tutmagy bu göreşiň bir bölegi bolup, şondan bäri oňa Orunbasar diýilýär. Hakykatdan-da, ol Esawyň hyzmat etjek adamy bolardy. Ýakup tohum bolardy we Hudaýyň Ybraýyma wada beren neslini dowam etdirerdi: Ybraýym, Yshak we Ýakup. Şeýle-de bolsa, Ýakubyň häsiýetiniň onuň dogluşynda açylmagy gyzyklydyr.
Çagalar ýaş ýigitlere öwrüldiler. Yshak Esawy söýýärdi, sebäbi ol awçydy; ýöne Rebeka Ýakuby söýýärdi (27-28-nji aýatlar). Ýakubyň ilkinji ýazga alnan aldawçylygy ilkinji dogluş hukugy bilen baglanyşykly ýüze çykdy. Ilkinji dogluş hukugy gaty möhümdi, sebäbi ol maşgala başlygyna ruhany hukuklaryny ulanmaga mümkinçilik berýärdi we ony mirasdar hökmünde ykrar edýärdi. Ekizler dogulmazdan ozal, Reb Ýakubyň mirasdar boljakdygyny yglan edipdi; şeýle-de bolsa, Ýakup ilkinji dogluş hukugyny üpjün etmek üçin hileleri we tenlik, ýagny tenli ýollary ulandy.
Ýakup üçin amatly pursat Esaw aç bolanda geldi.
Esaw Ýakuba: 'Haýyş edýärin, maňa şol gyzyl çorbany ber, sebäbi men ýadadym' diýdi. Şonuň üçin onuň adyna Edom diýildi. Emma Ýakup: 'Maňa şu gün ilkinji dogluş hukugyňy sat' diýdi. Esaw bolsa: 'Ine, men ölmekçi; onda bu ilkinji dogluş hukugy maňa näme?' diýdi (Gelip çykyş 25:30-32). Iki esasy dinamika bolup geçýärdi: Ýakup öz bähbidi üçin ýagdaýdan peýdalandy, we “Esaw öz ilkinji dogluş hukugyny kemsitdi” (34-nji aýat).
Biz Hudaýyň biziň üçin nämesi bar bolsa, şony alarys. Ýakup Hudaýyň özüne beren zadyny üpjün etmek üçin tenligi ulanmaly däldi. Şeýle-de bolsa, Esawyň ilkinji dogluş hukugyny bir käse çorba üçin satmagy hem şonça-da agyr, ýagny açyk-açan erbetdi. Ol ölmekçi däldi. Mesihçiler seresap bolmaly. Biz öz ýagdaýlarymyzda ne Ýakup ýaly, ne-de Esaw ýaly bolmaly.
Ýakubyň ikinji aldawçylygy patyşalyk bilen baglanyşyklydy. Rebeka bir plan düzdi, we Ýakup oňa goşuldy. Gelip çykyş 27 bu meýilnamanyň jikme-jikliklerini berýär. Yshak garrydy we gözleri gowşakdy. Ol Esawyň aw etmegini we oňa tagamly nahar bişirmegini isledi. Yshak, haçan öljekdigini bilmän, iň uly ogluna henizem patyşalyk etmek isledi. Emma Rebeka bu haýyşy eşitdi we meýilnamalaşdyrdy. Bu hile barada Ýakubyň diňe bir aladasy bardy: plan şowsuzlyga uçrap bilerdi.
Ýakup ejesi Rebeka: 'Ine, doganym Esaw tüýli adam, men bolsa ýumşak derili adam. Belki, kakam maňa elini degirer, we men oňa aldawçy ýaly görünjek; we men özüme patyşalyk däl-de, nälet getirerim' diýdi (Gelip çykyş 27:11-12)
Ýakup ejesini plandan dändirmäge ýa-da kakasyny aldamagyň ýalňyş boljakdygyny yglan etmäge synanyşmady. Rebeka Hudaýa kömek etmäge synanyşsa-da, Oňa onuň kömegi gerek däldi; Ol ähli güýçli. Ýakup ejesine boýun egdi, we onuň sözleri hakykat boldy: ol kakasyna aldawçy boldy. 19-njy aýatda Ýakup özüniň Esawdygyny aýdyp ýalan sözledi. Ol 20-nji aýatda ýene ýalan sözledi, bu gezek Rebbi goşdy. 24-nji aýatda ol ýene ýalan sözledi, ikinji gezek özüniň Esawdygyny aýtdy. 27-nji aýatda ol kakasyny öpdi.
Mesihçiler aldawy ulanmaly däldirler. Biziň ruhy patyşalyklarymyz Mesihte berkidilendir:
Rebbimiz Isa Mesihiň Hudaýy we Atasy mübärek bolsun, Ol bizi Mesihte gökdäki her bir ruhy patyşalyk bilen patyşalyk etdi (Efesliler 1:3). Biziň gündelik zerurlyklarymyz hem üpjün edilýär:Meniň Hudaýym Mesihte Isa arkaly şöhratdaky baýlyklaryna görä ähli zerurlygyňyzy üpjün eder (Filipililer 4:19). Ysraýylyň patyşalyklary we Ybadathananyň patyşalyklary elbetde tapawutlydyr, sebäbi Ysraýyl Hudaýyň ýerdäki halkyny, Ybadathana bolsa Onuň gökdäki halkyny öz içine alýar. Ýöne prinsip möhümdir: imanlylar aldawy ulanmaly däldirler, hatda Hudaýyň maslahatlaryny öňe sürmek üçin hem. Ahyrynda Ýakup Esawdan gaçmaly boldy, ol ony öldürmek bilen haýbat atdy. Rebeka Ýakuby dogany Labanyň ýanyna ibermek üçin has köp aldaw ulandy (Gelip çykyş 27:41-46).
Hudaýyň Mekdebi: Ekilenleri Orak Etmek
Hudaý wepaly. Ýakup Rebbe we öz akylyna däl-de, Rebbe bil baglamagy öwrenmeli boldy, we Haran şol sapagy öwrenmek üçin iň gowy ýerdi. Ýakubyň daýysy Laban, adalatsyz bolsa-da, Hudaýyň Ýakuba öwretmek üçin ulanan guralydy.
Aldanmaň, Hudaý masgaralanmaýar; sebäbi adam näme ekse, şony hem orar (Galatýalylar 6:7)
Gelip çykyş 28-de Ýakup ajaýyp düýş gördi. Ol ýerde Reb özüni Ýakuba açdy, Ybraýyma beren wadasyny tassyklady we Ýakubyň nirä gitse-de, onuň bilen boljakdygyny wada berdi (10-15-nji aýatlar). Ýakup bir sütün dikeltdi we ol ýere Betel diýdi (18-19-njy aýatlar). Emma şeýle ajaýyp tejribeden soň, Ýakup Hudaý bilen söwda etmäge synanyşyp, özüniň öňki ýagdaýyna gaýdyp geldi:
Şonda Ýakup kasam edip: 'Eger Hudaý men bilen bolsa, we meni şu gidýän ýolumda gorasa, we maňa iýmek üçin çörek we geýmek üçin eşik berse, şeýdip men kakamynyň öýüne parahatlykda gaýdyp gelsem, onda Reb meniň Hudaýym bolar' diýdi (Gelip çykyş 28:20-21). Hudaý bilen söwda etmäň!
Laban Ýakubyň deňinden has güýçlüdi. Gelip çykyş 31:36-42-däki daýysy bilen bolan gapma-garşylyk Ýakubyň başdan geçirenlerini görkezýär. Ol Labana 20 ýyl hyzmat edipdi – 14 ýyl Labanyň gyzlary üçin we alty ýyl sürüsi üçin. Ýakup Labanyň Rahiliň ýerine Leýany nädip çalşandygyny agzatmady. Ol Harana ilkinji geleninde Rahil üçin ýedi ýyl hyzmat etmäge razy bolupdy, ýöne Laban ony toý gijesinde aldadypdy. Laban Ýakubyň aýlygyny hem on gezek üýtgedipdi. Ýakup sürüden ýyrtyjy tarapyndan öldürilen haýsydyr biriniň ýitgisini çekendigini aýtdy. Laban şol talaby goýupdy. Ol çeken agyr iş şertlerini agzady. Ahyrynda olar parahatçylyk şertnamasyny baglaşdylar, we Ýakup we onuň öýi öz ýoluna gitdiler. Ol 20 ýyl öň Esawdan Labana gaçypdy. Indi ol Labandan gaçyp, Kengan ýurduna gaýdyp gelýärdi.
Bularyň hemmesinde Ýakubyň Rebbe doly bil baglamagy öwrenmek üçin 20 ýyly bardy. Reb bilen ýörän döwrüňizde näme öwrendiňiz? Siz Ol barada täze we ajaýyp zatlary öwrenýärsiňizmi? Ýa-da käbir erbet zatlary unutmaly bolýarsyňyzmy? Täze imanly bolsun ýa-da tejribeli Mesihçi bolsun, biz Reb bilen ýöremegimizi gymmatly hasaplamaly we Oňa ýaramaga çalyşmaly.
Rebbe Ýapyşmagy Öwrenmek
Ýakubyň öwrenmeli ýene bir güýçli sapagy bardy; ol göreş wagtynda boldy. Bu Ýakup üçin iň möhüm sapaklaryň biri bolup bilerdi.
Bäsleşikden öň birnäçe zat boldy. Gelip çykyş 32-de Ýakubyň dogany Esawdan gorkandygyny we parahatçylyk gazanmak üçin habarçylar iberendigini aýdylýar (3-6-njy aýatlar). Habarçylar erbet habar ýaly bolup görünýän zat bilen gaýdyp gelenlerinde, Ýakup öz toparyny iki düşelgä böldi we soňra doga etdi. Biz köplenç şol bir zady edýäris: ilki hereket edýäris, soňra doga edýäris. Doga edeninden soň, Ýakup öz hilelerine gaýdyp geldi. Ol Esawa köp sowgatlar iberdi. Şeýle bir ýagdaýda biz köplenç özümize bil baglaýarys. Ýakup soňra maşgalasyny derýanyň aňyrsyna geçirdi, we ahyrynda ýeke galdy (21-23-nji aýatlar). Bu biziň köplenç bolmaly ýerimizdir – Reb bilen ýeke.
Ýakubyň bir Adam bilen göreşendigi aýdyldy, ýöne 24-nji aýatda şeýle diýilýär: “Şonda Ýakup ýeke galdy; we bir Adam onuň bilen göreşdi günüň dogmagyna çenli” (Gelip çykyş 32:24). Bu uzak göreşdi. Ýakup güýçlüdi. Ahyrynda, Adam Ýakubyň butuny ýerinden çykardy, Ýakuby Oňa ýapyşmaga mejbur etdi. Ýakup Adamdan tutdy we diýdi:
Sen maňa patyşalyk etmeseň, men Seni goýbermerin (Gelip çykyş 32:26)
Hoşea 12-de Ýakup barada ajaýyp aýatlar bar:
Ol doganyny göwrede topugyndan tutdy, we öz güýji bilen Hudaý bilen göreşdi. Hawa, ol Perişde bilen göreşdi we ýeňdi; ol aglady we Ondan merhemet isledi. Ol Ony Betelde tapdy, we ol ýerde Ol bize sözledi (Hoşea 12:3-4). Ýakubyň Gelip çykyş 32-de Adam bilen bolan tejribesi, Ýakubyň Rebbe ýapyşmagy öwrenen ýeridir. Göreş bes edildi; ýapyşmak başlandy. Ýakubyň ýapyşmagy üçin butunyň ýerinden çykmagy gerek boldy.
Ýakubyň soňra agsaklap ýören bolsa-da, ömründe hiç haçan gowy ýöremändigini aýtdylar. Ýakup henizem Esaw bilen duşuşmakdan gorkýardy, we ýurtda çagalary bilen kynçylyklary bardy. Ýakup köp kynçylyklara duş geldi, ýöne şol gije ol nädip ýapyşmagy, hasa bilen ýöremegi, Hudaýa bil baglamagy öwrendi. Biziň Rebbe ýapyşmagymyz üçin näme gerek bolar? Biz Oňa doly bil baglydygymyzy düşündirmeli. Reb yglan etdi:
Men üzüm agajy, siz bolsa şahalar. Kim Meniň içinde galsa, we Men onuň içinde, ol köp miwe berer; sebäbi Mensiz siz hiç zat edip bilmersiňiz (Ýahýa 15:5)
Netije
Hatda häzirki wagtda-da, ýewreýler we mesihçiler Ybraýym, Yshak we Ýakuba salgylanýarlar. Bu üç adamyň her biri Hudaýa bil bagly durmuş ýaşady. Olaryň durmuşlary öwrediji we Reb Isa Mesihe şol zynjyryň bir halkasydyr.
Ýakupdan öwreneliň:
Topuk tutan, Orunbasar bolmaly däl. Biz öňe geçmek üçin başgalary ýykmalydyrys.
- Başgalary aldamaly däl; biz ähli adamlar bilen we Hudaý bilen dogruçyl bolmalydyrys.
- Eýeçilikleri edinmek üçin hile etmeli däl we Hudaý bilen söwda etmeli däl. Reb bilen hiç haçan “eger ... onda” gatnaşygy bolmaly däl.
- Plan düzmeli, soňra doga etmeli, soňra ýene plan düzmeli däl. Gaýtam, doga etmeli we Onuň görkezmesine eýermeli.
- Diňe Rebbe ýapyşmaly, Oňa ýapyşmaly. Bu iň möhümi!
- Ony goýbermeli däl!
- Oňa bil baglamaly. Ol bize patyşalyk etmek isleýär.
- Ahyrynda, biz Onuň Ýakubyň durmuşyndaky işiniň miwesini görýäris:
Iman bilen Ýakup, ölýän wagtynda, Ýusubyň ogullarynyň her birine patyşalyk etdi, we hasasynyň üstüne ýaplanyp sežde etdi (Ýewreýler 11:21)
