Ebedi gymmatlygy we ähmiýeti bolan durmuş
Mukaddes Ruh Ýahýanyň Isa Mesih, Halasgär Hudaýyň ogly baradaky ýazgysyny saýlama alamatlar, wakalar we habarlar bilen çäklendirdi.
Ol ýazyp biljek başga-da köp zatlar bardy, ýöne ol öz hoş habaryny möhüm gysgaça beýan bilen jemledi:
«Bular Isanyň Mesih, Hudaýyň Oglydygyna iman etmegiňiz üçin ýazyldy, we iman edip, Onuň ady bilen ýaşaýyş tapmagyňyz üçin ýazyldy» (Ýahýa 20:31 NKJV).
Ýahýanyň hoş habary bize iň ajaýyp şahsyýeti, Isa – Ýeşua, ýagny «Ýahwe halas edişdir» diýen manyny berýän, mesh edilen, Ynsan Ogly we «ähli zatdan ýokary Hudaý» (Rimliler 9:5) bolan şahsyýeti görkezýär. Emma ýewreý ýolbaşçylary Ony ret etdiler, Hudaýyň Mesihini kabul etmek islemän we Onuň Hudaýyň Oglydygyna ynanmakdan ýüz öwürdiler. Ýewreý halky bu iki nokady ret edýänçä, olar özlerine mälim eden Reb, ýa-da Ýahwe bilen manyly gatnaşykda bolup bilmezler (Kanun taglymaty 6:4-5). Ýewreý ýolbaşçylary Isany küpürlikde aýypladylar, Onuň eden ajaýyp gudratlarynyň Beelzebubyň (Şeýtanyň) güýji bilen edilendigini aýtdylar, hatda Onuň eden gudratlary Onuň Mesihdiginiň açyk alamatlary bolsa-da (Matta 12:22-28). Mundan başga-da, ähli garşylykly delillere garamazdan, Oňa küpürlikde günäkär diýip yglan etdiler, haçan-da Ol özüniň Hudaýyň Oglydygyny tassyklan mahaly (Matta 26:62-66).
Öňem aýdylyşy ýaly, Ýahýanyň hoş habarynyň maksatlarynyň biri, ýazylanlary okaýan ýa-da eşidýän adamlarda iman döretmekdir, şeýlelik bilen olar Onuň adyna ynanmak bilen ýaşaýyş alsynlar. Gynansagam, Isanyň döwründe köpçülik ony islemändi, häzirki döwürde-de islemeýärler. Emma hakykat şol bir galýar: Hudaý ýaşaýşyň Çeşmesi we ýaşaýşyň uly Berijisidir, we biz ýaşaýşy diňe iman arkaly alýarys (Ýahýa 3:16). Bu ýaşaýyş Hudaýyň yşygyndan we söýgüsinden aýrylyp bilinmez, çünki Onuň hiç bir häsiýeti Ondan aýrylyp bilinmez.
Emma ýewreý ýolbaşçylary Isanyň Mesihdigi baradaky talaplaryny gaýtadan ret etdiler. Ruhy körlüklerinde – olaryň gatylygynyň netijesi (Işaýa 6:10) – olar Ony ret etdiler we Rim häkimi Pilatusyň öňünde aýypladylar; soňra Pilatusy Isany haça çüýletmäge mejbur etdiler.
Isa üç günden soň ölülerden direlende, ýewreý ýolbaşçylary Onuň şägirtleriniň Onuň jesedini gabyrdan ogurlapdyrlar diýen ýalany ýaýratdylar. Bu ýalan, hiç hili delil bilen goldanmaýan, häzir hem ýaýradylýar (Matta 28:11-15).
Yzarlaýjy günäkärlendi
Mesih Isanyň ölüminden soň ýewreý ýolbaşçylarynyň yzyna düşen adamlaryň biri Tarsusly Sauldy. Ol häzirki Türkiýede, Kilikiýanyň Rim welaýatynda doguldy. Ol ýerde bilim alandan soň, Saul Iýerusalime gitdi we ol ýerde meşhur rabbi Gamaliel tarapyndan tälim aldy. Saul ýewreý imanlylaryny – Isany Halasgär we Mesih hökmünde kabul edenleri – yzarlaýanlaryň arasynda ýolbaşçy boldy (Resullaryň işleri 8:1,3, 9:1). Resullaryň işleri 9-da biz okaýarys, Saul Iýerusalimde we Ýahudaýada imanlylary yzarlanyndan soň, Iýerusalim ýolbaşçylaryndan Damaskdaky ýewreý jemgyýetine gidip, «Ýoluň» adamlaryny tussag etmek we olary kazyýete bermek üçin ygtyýarnama aldy. Saul Damaska ýetmänkä, düýbünden garaşylmadyk bir waka boldy: Reb Isa, Mesih, oňa uly yşyk we gökden gelen ses bilen göründi. Ýewreý ýolbaşçylarynyň ýalan, pitneçi we küpürçi hasap eden, ýöne hakyky Hudaý-Adam bolan Nazaretli ret edilen Mesih Saula göründi we «Saul, Saul, näme üçin Meni yzarlaýarsyň?» diýdi. Saul kimin gürleýändigini bilmek üçin köp wagt sarp etmedi: Ol Rebdi! Saul derrew Onuň ygtyýaryna boýun egdi we näme etmelidigini sorady. Birnäçe günden soň, Saul halas bolup, suwda çokundyrylandan soň, bu yzarlaýjy yzarlanyldy. Näme üçin? Ol sinagogada Isanyň Mesih, Hudaýyň Oglydygyny wagyz etmäge başlady, Mukaddes Ýazgylardan bu Isanyň Mesih, Hudaýyň mesh edilenidigini subut etdi. Ol öň ret eden zatlaryny – Nikodim we Arimateýaly Ýusupdan başga ýewreý ýolbaşçylarynyň edenleri ýaly – indi hakykat hökmünde wagyz etdi. Saulyň täze işleri, hakykaty öwretmek üçin rabbiçilik däpleriniň ýerine Köne Äht Mukaddes Ýazgylaryny ulanandygy bilen tapawutlanýardy. Ýatda saklaň, Saulyň döwründe Täze Äht entek ýazylmandy.
Ýewreý diňleýjileriniň köpüsi Saulyň habaryny ret etdiler we ony yzarlamaga başladylar, ýöne onuň Injil taglymatyny kabul eden birnäçe adam bardy. Şol bir nusga gaýtalanmagyny dowam etdirdi. Ol baryp gören sinagogalarynda, mysal üçin Tesalonikada (17:1-10), Pawlus Isanyň Mesihdigini görkezmek üçin Mukaddes Ýazgylary ulandy. Emma butparaz diňleýjileriň öňünde ol başga delilleri getirdi, çünki olar Hudaýyň Sözüne belet däldiler (22-31-nji aýatlar). Pawlus gaýta-gaýta öldürilmezlik üçin gaçmaly boldy. Emma onuň durmuşy uly gymmatlyga eýe bolup, ebedi gymmatlygy bolan Şahsyýet bilen sazlaşykly üýtgedi.
Direliş gününde Reb Isa Emmausdan gelen iki şägirt bilen gürleşende, Mukaddes Ýazgylardan Onuň hakykatdan-da Mesihdigini görkezdi (Luka 24:13-35). Ellik günden soň, Pentikost gününde, Mukaddes Ruh gökden gelende, resuly Petrus hem Mukaddes Ýazgylardan Reb Isa barada şol bir zady subut etdi (Resullaryň işleri 2:22-32). Öz çykyşynda Petrus Zebur 16-ny sitata getirdi, Mesih Isanyň hakykatdan-da ölülerden direlendigini we hiç hili çüýremegi görmändigini görkezmek üçin (Resullaryň işleri 2:31). Ol şol zeburyň 10-njy aýatyny hem sitata getirdi, bu bizi ebedi gymmatlygy bolan bu ajaýyp durmuş baradaky indiki nokada getirýär.
Ebedi gymmatlygy bolan durmuş
Mukaddes Ruh Dawudy Zebur 16-ny ýazanda ýolbaşçylyk etdi, geljek Mesihini ýer ýüzündäki Adam hökmünde suratlandyrdy, Ol hemişe Hudaýa bil baglady we Oňa ýakymly zatlary etdi. Reb Isa ähli zatdan ýokary Hudaýdyr, ebedi mübärekdir (Rimliler 9:5), ýöne Ol hem Adamdyr: Bir Şahsyýetde Hudaý we Adam. Bu hiç kimiň düşünip bilmejek syrydyr, çünki Ogly Atadan başga hiç kim bilmeýär (Matta 11:27). Hoş habarlarda görkezilişi ýaly, Rebbimiziň ýer ýüzündäki durmuşynyň jikme-jiklikleri hiç haçan unudylmaz, Zeburlar bolsa – esasanam «mesihçilik» diýilýänler – Onuň duýgularyny gürrüň berip, olara has içgin düşünmäge kömek edýär.
Zebur 16-a üns berip, biz Rebbimiziň ebedi gymmatlygy bolan kämil ynsanlygyny subut edýän nokatlaryň biriniň Onuň Hudaýa bil baglandygy, hemişe Oňa daýanandygy (1-nji aýat, Ýewreýler 2:13-de sitata getirilýär) bolandygyny öwrenýäris. Isa hemişe Öz Hudaýy bilen agzybirlikde hereket etdi, çünki Ol Hudaýyň islegini ýerine ýetirmek maksady bilen gelipdi, hatda ynsan nesli doly şowsuzlyga uçran we kanun çäre getirip bilmedik ýerlerde-de (Zebur 40:7-8). Mesih üçin iýmit Ony ibereniň islegini ýerine ýetirmek we tamamlamakdy (Ýahýa 4:34).
Hudaý Reb Isany gorady we ýolbaşçylyk etdi, Isa hemişe Öz Hudaýyna ynanýardy – bu «Gaçybatalgada» ýa-da gizlenýän ýerde galyp, Oňa bil baglady. Hudaý Onuň ýeke-täk maksady we lezzeti boldy (Zebur 16:2-3), beýleki «başga hudaýyň yzyna düşýänler» (4-nji aýat) – geljek Antimesihiň yzyna düşenlerinde edişleri ýaly – Reb Isanyň öňünden aýdyşy ýaly, özlerine her hili kynçylyklary dörederler (Ýahýa 5:43-46). Şol bir zat häzirki döwürde Hudaýyň islegini edýän ýaly bolup görünýän, ýöne öz pikirlerine, ynsanperwer maksatnamalaryna ýa-da şeýtanyň ýalanlaryna eýerýänlere hem degişlidir.
Reb Isa hemişe Öz Hudaýy bilen we ähli zat üçin, şol sanda geljegi üçin hem Oňa bil baglan töweregindäkiler bilen hakyky gatnaşykdan lezzet aldy (Zebur 16:5-6). Şeýle agzybirlik asyrlar boýy köp imanlylaryň tejribesi boldy. Mundan başga-da, Isa hemişe Oňa maslahat beren, hatda gijelerine-de Oňa öwreden Rebbine alkyş etdi (7-nji aýat). Isa hemişe Öz Hudaýyny, kämil Maksady, Öz Goragy, Ýoldaşy we Ynamy hökmünde Öz öňünde goýdy – Ol hemişe Onuň ýanyndady (8-nji aýat). Hatda Öz halky tarapyndan ret edilmegiň agyr tejribeleri döwründe-de Ol «Hawa, Ata» diýip bilýärdi (Matta 11:16-26 NASB, Işaýa 49:4 bilen deňeşdiriň).
Biz diňe Onuň ýakyn şägirtleriniň biriniň Şeýtanyň elinde Onuň duşmanlaryna bermek üçin gural bolandygynyň Onuň üçin nähili bolandygyny göz öňüne getirip bileris. Şägirtleri Ony terk edende, soňra Petrus Ony inkär edende – hatda gargyş bilen! – nähili gynançly. Emma Reb Isa hemişe Öz Hudaýy we Atasy bilen şirin gatnaşygy saklady, Ol Ony şol kyn wakalar we tejribeler arkaly alyp gitdi (Zebur 16:9).
Ol diňe ynanmagyny dowam etdirdi. Şeýlelik bilen, Ol Öz Hudaýynyň hemişe Onuň bilen boljakdygyna, hatda ölümiň, jaýlanmagyň we gabyrda ýatmagyň prosesinden geçende-de, doly ynanýardy. Ölülerden direlmek hem şol sanda (Zebur 40; Rimliler 6:4), Isa hemişe Öz Hudaýy tarapyndan goldanyldy (hatda Ol öz güýji bilen ölülerden direlip bilse-de, bu özbaşdak mübärek syrdyr).
Isa hemişe bu çuňňur gatnaşygyň hiç hili ýagdaý ýa-da ýagdaý tarapyndan bozulyp ýa-da hatda kesilip bilinmejekdigine ynanýardy. Şonuň üçin Ol şat bolup, Hudaýyň mukaddes Şahsyýeti hökmünde başdan geçiren ähli zatlaryndan ynam bilen geçmäge garaşyp bilýärdi. Hakykatdan-da, Ol ýeke-täk hakyky dindar, Hudaýdan gorkýan, kanuna boýun egýän ýewreýdi; we Ol Öz Hudaýyna bil baglady, Onuň Özüni ölümiň hökümdarlygynda goýmajakdygyna ynanýardy (Zebur 16:9-10). Isa iman arkaly özüni ölümiň beýleki tarapynda, Hudaýyň sag elinde doly şatlyk bilen görýärdi, gökde häzirki oturyşyna garaşýardy (11-nji aýat).
Biz Ýahýa 17-de, Isanyň soňky ejirlerinden öň aýdan dogasynda, Özüni haçdan, direlişden we göge galandan soň ruhda goýan ýerinde şoňa meňzeş bir zady tapýarys. Mundan başga-da, Reb Hudaýyň Ony diňe haçdaky üç sagat garaňkylyk döwründe terk etjekdigini bilýärdi (Zebur 22:1), bu günä meselesini bir gezek we hemişelik çözmek üçin zerurdy (2 Korinfliler 5:21). Emma Hudaý Isanyň hiç zat bilen hapalanmagyna ýol bermezdi, şonuň üçin Ol Öz Oglunyň arassa gabyrda goýulmagyny üpjün etdi (Işaýa 53:9; Ýahýa 19:38-42). Nähili ajaýyp: Hudaýyň mukaddes Şahsyýeti (Zebur 16:11) bu durmuşa gyz göwresinden (Luka 1-2) girdi we Ol ony gyz gabyryndan (Zebur 16:10) terk eder!
Pawlus Pisidiýa Antakiýasyndaky sinagogada (Resullaryň işleri 13:35-37) Dawudyň çüýremegi görendigini we entek gabyrda durandygyny düşündirdi. Emma Zebur 16-da Dawut pygamber we Mesihiniň bir görnüşi hökmünde gürledi, gabyrda we Onuň direlişinde Isa bilen Hudaýyň huzurynyň şatlygyny öňünden gördi.
Ebedi gymmatlygy bolan durmuş dowam edýär
Indi gökde, Rebbimiziň ebedi gymmatlygy bolan durmuşy dowam edýär. Ýewreýler kitabynyň awtory Köne Ähti Mesihiniň beýikligini görkezmek üçin ýygy-ýygydan ulandy, Ol indi Hudaýyň sag elinde otyr (Ýewreýler 1:3). Ol duşmanlary Onuň aýak basýan ýerine öwrülýänçä şol ýerde galar (13-nji aýat). Ol gökde, merhemet döwründe, «mukaddes ýeriň hyzmatkäri» hökmünde hyzmat edýär, Hudaýyň bähbitlerine seredýär (8:1-2 NKJV). Ol biziň üçin hem şol ýerde (Ýewreýler 2:18, 4:16, 6:19-20, 10:19-21, 13:15 serediň)!
Gökdäki Adam
Biz iman arkaly Isany gökde, şöhrat we hormat bilen täçlenen Adam hökmünde görýäris (Ýewreýler 2:9). Bu köp ogullary şöhrata getirmek üçin Onuň haçdaky işinden öň bolup geçdi (17-nji aýat). Ol ejirler arkaly halas edişiň beýik Ýolbaşçysy boldy (10-njy aýat). Ol gökde bolsa-da, imanlylar bilen – Öz ýoldaşlary bilen (1:9) – ýer ýüzünde baglanyşyklydyr we olar üçin Özüni mukaddes etdi, olara «doganlar» diýip atlandyrmakdan utanmady (2:11). Ol bu ajaýyp hakykaty direlişiniň ertesi irden Magdalaly Merýeme görkezdi (Ýahýa 20:17).
Rebbimiz Isanyň gökdäki gullugy iki taraplydyr: Hudaý Ata adyny Öz doganlary diýip atlandyrýanlara mälim etmek we Hudaýyň şanyna aýdym aýtmak. Başgaça aýdylanda, şol açylyşa dogry jogap bermek, Öz «ýygnagy» diýip atlandyrýanlaryň adyndan we olar bilen aýdym aýtmak (Ýewreýler 2:12-13), şeýle hem «mukaddes doganlar» diýip atlandyrylýanlar (3:1). Bu, Pentikostda başlan we rapturada tamamlanjak (Matta 16:18; Resullaryň işleri 2:2-4; 1 Tesalonikliler 4:16-17; Ýewreýler 11:40) ýewreýlikden we butparazlykdan çagyrylanlaryň toparydyr. Ýewreýler 2:14-18 gökdäki Reb Isanyň ýer ýüzündäki bu imanlylar topary bilen nähili içgin baglanyşyklydygyny görkezýär.
Zebur 16 pygamberlik öňünden görkezilişi ýaly, Mesihiniň ýer ýüzündäki kämil durmuşyny suratlandyrýar, bu un gurbany bilen baglanyşyklydyr (Lewililer 2). Onuň halkynyň wepaly agzalary şol gurbany Hudaýa hödürlediler. Ruhany maşgalasy onuň käbir böleklerini iýdi, ýöne hoşboý ysly tütetgi diňe Hudaý üçindi (2-nji aýat). Häzirki döwürde Hudaýymyza we Atamyza sežde we tagzym edip, biz ýer ýüzündäki durmuşy ebedi gymmatlygy bolan we entek hem şeýle bolan Şahsyýeti hödürleýäris, we Ol gökde bolsa-da, Onuň gymmatyny göz öňüne getirýäris – diňe Hudaýyň bahalandyryp biljek elementleriniň bardygyny bilip.
Ýakyn wagtda biziň mübärek Rebbimiz geler we bizi Öz ýanyna alar (Ýahýa 14:1-3). Şonda biz Onuň ebedi gymmatyny göz öňüne getirmekden lezzet alarys we Hudaýymyza ebedi şöhrat we sežde getireris.
SOŇKY BELLIKLER
- Ýahýanyň hoş habary şu sözler bilen tamamlanýar: «Isanyň eden başga-da köp zatlary bardy, eger olar bir-birden ýazylan bolsa, men hatda dünýäniň özüniň hem ýazylan kitaplary saklap bilmejekdigini çaklaýaryn» (Ýahýa 21:25). Başgaça aýdylanda, ýazylan jikme-jiklikler ýeterlikdir, ýöne has köp zat goşulyp bilnerdi. Hudaýyň Ruhy tarapyndan ýolbaşçylyk edilen Hoş habar ýazyjylary saýlama prinsipini ulandylar, ýöne olaryň saýlamasy Hudaý tarapyndan doly we ýeterlik hökmünde tassyklanyldy.
- Bu at Onuň Hudaýdygyny we Adamdygyny aňladýar. Reb ady (grekçe: Kurios) köplenç kesgitleýji artiklsiz ulanylýar we şonda, adatça, Onuň Ýahwe (YHWH ýa-da Ýehowa) bolandygyny aňladýar. Beýleki kontekstlerde bu at Onuň Adam hökmünde, ýer ýüzünde ýa-da gökde, ygtyýaryny nygtaýar.
- Reb Isa Musa kanunyny berjaý etdi – muny eden ýeke-täk ýewreý. Emma Ol ynsan tarapyndan döredilen däplere garşy çykdy, bu köplenç «Dagyň üstündäki wagyz» (Matta 5-7) diýlip atlandyrylýan zatda görünýär. Ol ýewreý ýolbaşçylarynyň ikiýüzlüligini ýazgardy (15:1-20, 23). Mesihçiler täze kanun astyndadyrlar (Rimliler 8:1-4; Galatýalylar 6:2): azatlygyň kämil kanuny ýa-da patyşalyk kanuny (Ýakup 1:25, 2:8,12).
- Bu ýerde biz çuňňur syra degýäris. Adam hökmünde, üç garaňky sagadyň dowamynda, Reb Isa Özüni iň ýokary gurban hökmünde berende Hudaý tarapyndan terk edildi (2 Korinfliler 5:21). Emma ebedi Ogly ebedi Ata bilen bilelikde boldy (Ýahýa 16:32, şeýle hem 3:35, 18:11 serediň). Onuň gurbany Mukaddes Ruhyň güýji bilen amala aşyryldy, Isa «ebedi Ruh arkaly Özüni Hudaýa bigünä hödürledi» (Ýewreýler 9:14).
- «Ol ýerde Isany goýdular» (Ýahýa 19:42) diýilýändigini belläň. Biz «Ol ýerde Onuň jesedini goýdular» diýerdik, ýöne bu ajaýyp Şahsyýet beden bolan Sözdür (Ýahýa 1:14), we Ol ebedi Öz bedeni bilen aýrylmaz baglanyşykly bolar.





