Biziň adymyzda agzalan Eyýp pygamber (Eyýp 1:1 NKJV) hakyky adamdy; ol toslama keşp däldi. Mukaddes Ýazgylaryň beýleki bölekleri, hem Köne, hem Täze Ähtlerde, bu hakykaty subut edýär:
“‘Eger bu üç adam, Nuh, Danyýel we Eyýp onda bolsalar, olar diňe özlerini dogrulyklary bilen halas ederlerdi,’ diýip, Reb Hudaý aýdýar.” (Ezekiýel 14:14)
“‘Nuh, Danyýel we Eyýp onda bolsalar-da, Meniň janym hakky, ’ diýip, Reb Hudaý aýdýar, ‘olar ne ogul, ne gyz halas ederlerdi; olar diňe özlerini dogrulyklary bilen halas ederlerdi.’” (Ezekiýel 14:20)
“Siz Eyýp pygamberiň sabyrlylygyny eşitdiňiz we Rebiň maksat eden soňuny gördüňiz – Rebiň örän rehimdar we mähirlidigini.” (Ýakup 5:11)
Eyýp kanundan öň ýaşapdy we ähtimal Ybraýymyň döwürdeşidi. “Gudraty Güýçli” ady kitapda 31 gezek duş gelýär, bu Mukaddes Kitabyň galan bölegindäkiden has köp. Bu Hudaýyň Ybraýyma görünende ulanan ady bilen birmeňzeş: “Men Gudraty Güýçli Hudaýdyryn; Meniň öňümde ýöre we aýypsyz bol” (Gelip çykyş 17:1).
Eyýp pygamberiň şahsy durmuşy barada näme bilýäris? Ol aýratyn ahlak häsiýetli adamdy, “aýypsyz we dogruçyl, Hudaýdan gorkýan we ýamanlykdan gaçýan” (Eyýp 1:1). Hudaý oňa ýedi ogul we üç gyz, şeýle hem uly maddy baýlyklar bilen bereket beripdi, şonuň üçin ol “Gündogaryň ähli halklarynyň iň ulusy” boldy (3-nji aýat). Ol her gün irden turup, çagalarynyň her biri üçin Rebe ýakma gurbanlaryny hödürleýärdi, olar jemgyýetçilikde iýip-içmek üçin ýygnanyşanda, çünki ol: “Meniň ogullarym günä edip, ýüreklerinde Hudaýa nälet eden bolmagy mümkin” (5-nji aýat) diýipdi. Ol çagalary üçin dileg eden gowy atady. Bu biziň üçin, ene-atalar üçin, çagalarymyzy we agtyklarymyzy hemişe merhemet tagtynyň öňüne getirmäge (Ýewreýler 4:16) bir mysaldyr.
Eyýp, Ejir Çeken
Eyýp kitaby esasan ejir çekmek barada, bu ähli ynsanlaryň umumy ykbalydyr. Petrus ýewreý mesihçilerine ýatlatdy: “Şol bir ejirleri dünýädäki doganlygyňyz hem çekýär” (1 Petrus 5:9). Biz Mukaddes Ýazgylardan ejir çekmegiň Hudaýyň Öz halkyna – geçmişde, häzirki wagtda we geljekde – bolan ýollarynyň möhüm bölegidigini görýäris. Geçmişe salgylanyp, Ýakup şeýle diýdi: “Doganlarym, Rebiň ady bilen sözlän pygamberleri ejir çekmegiň we sabyrlylygyň mysaly hökmünde alyň. Hakykatdan-da, biz çydamly adamlary bagtly hasaplaýarys. Siz Eyýp pygamberiň sabyrlylygyny eşitdiňiz we Rebiň maksat eden soňuny gördüňiz – Rebiň örän rehimdar we mähirlidigini” (Ýakup 5:10–11). Häzirki wagt bilen baglanyşykly wagtda, Pawlus şeýle ýazdy: “Çünki men häzirki wagtda çekilen ejirleriň bizde açyljak şöhrat bilen deňeşdirilmäge mynasyp däldigini hasaplaýaryn” (Rimliler 8:18). Geljek barada geljekde, Reb Isa Öz şägirtlerine şeýle diýdi: “Açlyk, gyrgynçylyk we dürli ýerlerde ýer titremeleri bolar. Bularyň hemmesi hasratlaryň başlangyjydyr. Soňra olar sizi kynçylyga tabşyrarlar we öldürerler, we siz Meniň adym üçin ähli milletler tarapyndan ýigrenilersiňiz … Soňra uly kynçylyk bolar, dünýäniň başlangyjyndan bäri bu wagta çenli bolmadyk ýaly, ýok, hiç haçan bolmaz” (Matta 24:7-9,21).
Eyýp kitaby tragiki başlangyçly, ýöne bagtly soňly. Hudaý Öz mukaddesleriniň durmuşynda rugsat berýän zatlaryna çäk goýýar we hatda Şeýtan hem Onuň ygtyýaryna boýun bolmaly. Şonuň üçin bu kitap, günä we ejir çekmek dünýäsinde Hudaýyň hökümdarlygyny we dolandyryşyny, esasanam Öz halkynyň bähbidine, açyp görkezýär. Biz bu kitapda Şeýtanyň Hudaýyň halkyna bolan ýaman niýetiniň derejesini hem düşündik. Hudaý bu ýerde perdeden daşary çykyp, Şeýtanyň işlerine we Eyýp pygambere bolan duşmançylygyna bir pursat göz aýlamaga mümkinçilik berýär.
Şeýtan Eyýp pygambere göz dikipdi, we Hudaý Şeýtana Eyýp pygambere ejir bermäge rugsat berdi (Eyýp 1:12). Bu soragy döredýär: Hudaý biziň agyrymyzdan lezzet alýarmy? Ol diňe Şeýtanyň Eyýp pygamberiň bagtynyň we abadançylygynyň hasabyna bolan kynçylygyny kabul edýärdimi? Eger bu soraglara jogap “Hawa” bolsa, bu biziň Hudaýymyzyň aýypsyz häsiýetine nähili bir ýetmezçilik bolardy. Bize aýdylýar: “Onuň jany Ysraýylyň betbagtçylygy üçin gynandy” (Kazylar 10:16 JND) we “olaryň ähli ejirlerinde Ol ejir çekdi” (Işaýa 63:9).
Jogap, tersine, Hudaýyň biziň agyrymyza we ejirimize duýgurlygydyr. Şeýtan Hudaýa Eyýp pygamber barada şeýle diýipdi: “Sen onuň daşyna, onuň öýüniň daşyna we onuň ähli zatlarynyň daşyna her tarapdan haýat gurmadyňmy? Sen onuň elleriniň işine bereket berdiň, we onuň emlägi ýurtda köpeldi. Ýöne indi, eliňi uzat we onuň ähli zatlaryna deg, we ol hökman Saňa ýüzbe-ýüz nälet eder!” (Eyýp 1:10-11 NKJV). Soňra Hudaý Şeýtana Eyýp pygambere ejir bermäge rugsat berdi.
Eyýp pygamber üçin kynçylyklar çaltlyk bilen köpelip başlady. Ol ejir çekmegiň synagyna düşdi. Ilki bilen, Sabeýler onuň öküzlerini we eşeklerini taladylar we gullukçylaryny öldürdiler (14-15-nji aýatlar). Eyýp pygamber bu habary siňdirmäge wagt tapmanka, başga bir habarçy oňa: “Hudaýyň ody gökden düşdi we goýunlary we gullukçylary ýakyp, olary ýok etdi” (16-njy aýat) diýdi. Habarçy sözüni gutarmanka, başga biri gelip: “Haldylar üç topar bolup, düýeleri taladylar we alyp gitdiler, heý, we gullukçylary gylyjyň ujy bilen öldürdiler” (17-nji aýat) diýdi. “Ol henizem gürleýärkä, başga biri hem gelip: ‘Siziň ogullaryňyz we gyzlaryňyz uly doganynyň öýünde iýip-içýärdiler, we birden çölden uly ýel geldi we öýüň dört burçuna urdy, we ol ýaş adamlaryň üstüne ýykyldy, we olar öldüler’” (18-19-njy aýatlar) diýdi. Ýamanlygyň güýçleri birden Eyýp pygambere garşy goýberildi.
Şeýtan, ýöne, Hudaýa, eger Ol Eyýp pygamberiň daşyna guran haýatyny aýyrsa, onuň ýüzüne nälet eder diýende ýalňyşdy (9-11-nji aýatlar). Tersine, Eyýp pygamberiň jogaby diňe ynsan logikasyna garşy çykdy. “Eyýp turdy, donuny ýyrtdy we saçyny syrdy; we ol ýere ýykyldy we sežde etdi. We ol aýtdy: ‘Men ene garnyndan ýalaňaç çykdym, we ýalaňaç yzyna gaýdyp bararyn. Reb berdi, we Reb aldy; Rebiň ady mübärek bolsun.’ Bularyň hemmesinde Eyýp günä etmedi, ne-de Hudaýy ýalňyşlykda aýyplady” (20-22-nji aýatlar). Şeýlelik bilen, Hudaý, Hudaýyň mukaddesiniň iň pes hasratda we akyl kynçylygynda hem: “Ol meni öldürse-de, men Oňa ynanaryn” (Eyýp 13:15) diýip bilýändigini subut etdi. Bu kynçylyga garşy durýan iman!
Bu dünýäniň adamlary köplenç öz betbagtçylyklary üçin Hudaýy günäkärleýärler, ilkinji adam Adamdan başlap. Ol öz günäsi üçin kimi günäkärledi? “Seniň maňa beren aýalyň...” (Gelip çykyş 3:12). Ýöne Eyýp pygamberiň jogaby hem üýtgeşik, hem täsirli boldy. Ol öz gynanjyny “donuny ýyrtdy we saçyny syrdy” diýip görkezdi. Soňra, “ol ýere ýykyldy we sežde etdi” (Eyýp 1:20). Onuň iň pes gynanjy agzyndan iň ýokary sežde beýanyny çykardy. Mundan başga-da, Eyýp pygamber özüne gelen zatlarda Hudaýyň hökümdarlygyny ykrar etdi. Ol: “Reb berdi, we Reb aldy” (21-nji aýat) diýdi. Biziň ejirlerimiz, söýgüli Hudaýymyzyň we Atamyzyň elini ykrar edenimizde has çydamly bolýar. Dawut, öz kynçylygynda we hasratynda şeýle etdi: “Men bilýärin, Ýa Reb, Seniň hökümleriň dogrydyr, we Sen wepalylykda maňa ejir berdiň” (Zebur 119:75).
Biz näme üçin ejir çekýäris?
Adam pygamberiň ýykylmagyndan öň hiç hili ejir çekilendigi ýazylmadygy üçin, biz ejir çekmegiň günäniň göni netijesidigini ynamly netije çykaryp bileris. Günäniň netijelerini – Hudaýdan aýrylmak, keseller, ejir çekmek we ölüm – ýok etmek üçin, Reb Isa haçda ejir çekmeli we ölmeli boldy. “Çünki Mesih hem bir gezek günäler üçin ejir çekdi, dogry adam adalatsyzlar üçin, bizi Hudaýa getirmek üçin, teninde öldürilip, Ruh tarapyndan direldildi” (1 Petrus 3:18). Ol günäsizdi, ýöne “günäler üçin” – biziň günälerimiz üçin ejir çekdi. Onuň ölümi günäniň we onuň täsirleriniň doly aýrylmagy üçin esasdyr.
Ol bu dünýäden haça çenli geçen ýyllarynda hem ejir çekdimi? Petrusyň Mesih barada aýdan şaýatlygyna gulak asyň: “Ol ýazgarylanda, yzyna ýazgarmady; Ol ejir çekende, haýbat atmady, ýöne Özüni dogry höküm edýäne tabşyrdy” (1 Petrus 2:23). Işaýa şeýle diýdi: “Ol ýigrenildi we adamlar tarapyndan ret edildi, hasratly Adam, we gynanç bilen tanyş” (Işaýa 53:3). Hawa, “Bu ýalňyz dünýäden zyýaratçy bolup, mübärek Halasgär geçdi; Ol ömrüniň dowamynda hasrat çekdi, iň soňunda bolsa ölen Guzudy” (Ser Edward Denni, 1796–1889). Ejir çekmek bu ýykylan ýaradylyşyň bir bölegi bolany üçin, Hudaý bize ejir çekmäge rugsat berende, Onuň göz öňünde bir maksady ýa-da maksady bar.
Hudaý ejir çekmegi nähili ulanýar
Ýakup şeýle diýdi: “Doganlarym, dürli synaglara düşeniňizde, muny ähli şatlyk hasaplaň, çünki imanyňyzyň synagynyň sabyrlylyk döredýändigini bilýärsiňiz. Ýöne sabyrlylygyň öz kämil işini etmegine rugsat beriň, şonda siz kämil we doly bolarsyňyz, hiç zatdan kem bolmazsyňyz” (Ýakup 1:2-4). Şeýle hem, Pawlus şeýle ýazdy: “Biz … kynçylyklarda şöhratlanýarys, çünki kynçylygyň çydamlylyk döredýändigini, we çydamlylygyň häsiýet döredýändigini; we häsiýetiň umyt döredýändigini bilýäris” (Rimliler 5:3-4).
Eyýp pygamber ejirleri arkaly sabyrlylygy ýa-da çydamlylygy öwrendi, we ahyrynda Reb onuň bereketlerini iki esse artdyrdy. Özüni gaty ýokary hasaplap, Eyýp pygamber Rebe şeýle ykrar eden ýerine getirildi: “Men Seni gulagym bilen eşitdim, ýöne indi gözüm Seni görýär. Şonuň üçin men özümden ýigrenýärin, we topraga we küle toba edýärin” (Eyýp 42:5-6).
Ejir çekmek biziň imanymyzyň hakykylygyny synagdan geçirýär we ony güýçlendirýär. Şoňa görä-de, Petrus şeýle ýazdy: “Häzir birneme wagtlyk, eger gerek bolsa, dürli synaglar bilen gynandyrylan bolsaňyz-da, imanyňyzyň hakykylygy, ýok bolýan altyndan has gymmatly bolany üçin, ot bilen synagdan geçirilse-de, Isa Mesihiň açylmagynda öwgü, hormat we şöhrat tapylar” (1 Petrus 1:6-7). Eyýp pygamberiň imany hakykydy, çünki ol öz gününe nälet etse-de, öz Hudaýyna nälet etmedi (Eyýp 3:1-3).
Ejir çekmek biziň durmuşymyzdan hapalary ýa-da arassalyklary aýyrmak bilen bizi arassalaýar. Eyýp pygamber şeýle diýdi: “Ol meniň ýörän ýolumy bilýär; Ol meni synagdan geçirende, men altyn ýaly çykaryn” (Eyýp 23:10). Petrus şeýle düşündirdi: “Ähli merhemet Hudaýy, bizi Mesih Isa arkaly Öz ebedi şöhratyna çagyran, siz birneme wagt ejir çekeniňizden soň, sizi kämilleşdirsin, berkitsin, güýçlendirsin we ýerleşdirsin” (1 Petrus 5:10). Biz öz ejirlerimizden halas bolmaga synanyşyp bileris, çünki hiç kim ejir çekmegi halamaýar, ýöne biz diňe Hudaýyň göz öňünde tutan maksadyny ýitirerdik. Ol biziň içimizde Reb Isanyň ahlak häsiýetlerini ornaşdyrmagy arzuw edýär, bu Onuň ýüregine lezzet berýär.
Hudaý Ýusuba ejir çekmäge rugsat berdi, şonda onuň ejirleri doganlaryna we Müsüre hyzmat etmekde miweli durmuşa sebäp bolar. Hudaý ejir çekmegi bizi boýun egmezlik ýolundan boýun egmek ýoluna yzyna getirmek üçin hem ulanýar. Zeburçy şeýle diýdi: “Men ejir çekmezden öň ýoldan çykypdym, ýöne indi Seniň sözüňi saklaýaryn” (Zebur 119:67).
Ejir çekmekde ruhlandyrma
Gynansak-da, Eyýp pygamberiň akyl hasraty we agyrysy, üç dostunyň eden hökümi bilen güýçlendi, olardan teselli we köşeşdiriji sözlere umyt edipdi. Tersine, olar ony uly günälerde aýypladylar, olar onuň yzyna ýetenini aýtdylar. Ol olardan rehimdarlyk isledi: “Ejir çekýäne dosty tarapyndan mähirlilik görkezilmelidir” (Eyýp 6:14). Soňra ol ýalbardy: “Maňa rehim ediň, maňa rehim ediň, ýa dostlarym, çünki Hudaýyň eli maňa urdy!” (Eyýp 19:21). Ýöne oňa diňe “betbagt teselli berijilerinden” (Eyýp 16:2) gaty, zalym sözler berildi.
Hudaýyň berýän tesellisi gaty tapawutly. Ol ejir çekmekde Öz tesellisini başdan geçirenleri, ejir çekýänleri teselli etmek üçin ulanmak isleýär. Ikinji Korinfliler 1:3-4 bize şeýle diýýär: “Rebimiz Isa Mesihiň Hudaýy we Atasy, rehimdarlyk Atasy we ähli teselli Hudaýy mübärek bolsun, Ol bizi ähli kynçylyklarymyzda teselli edýär, şonda biz Hudaý tarapyndan özümiziň teselli edilen tesellisi bilen islendik kynçylykda bolanlary teselli edip bileris.” Ejirlerimizde ilki bilen ykrar edeliň söýgüli Atamyzyň elini, Ol “hiç haçan Öz çagasyna gereksiz gözýaş döretmez” (William Freeman Lloyd, 1791–1853). Ikinjiden, “Hudaýyň islegi boýunça ejir çekýänler tabşyrsynlar öz janyny Oňa ýagşylyk etmekde, wepaly Ýaradyja” (1 Petrus 4:19). Üçünjiden, Ýakup şeýle ýazdy: “Siziň araňyzda ejir çekýän barmy? Goý ol dileg etsin” (Ýakup 5:13). Dördünjiden, Hudaýyň sözüne bil baglaň : “Meniň janym Seniň halas edişiň üçin ysgynsyz bolýar, ýöne men Seniň sözüňe umyt edýärin” (Zebur 119:81). Mundan başga-da, ýazyjy goşdy: “Guluňa beren sözüňi ýatla, Sen meni oňa umyt etdirdiň. Bu meniň kynçylygymda meniň tesellimdir” (49-50-nji aýatlar). Hudaý Öz Sözüne wepalydyr; we oňa doly ynanmak bolar, çünki Ol Öz Sözü ýaly gowudyr.
Ejir çekmekde we kynçylykda meniň ýoldaşlarym, geliň, Hudaýymyzyň üýtgewsiz söýgüsine we wepalylygyna ynanalyň. Ol şeýle diýdi: “Gorkma, çünki Men seniň bilen; aljyrama, çünki Men seniň Hudaýyň. Men seni güýçlendirin, heý, men saňa kömek ederin, men seni Öz dogry sag elim bilen goldaryn” (Işaýa 41:10). Ahyrynda, ýatda saklaň, Reb, hakykatdan-da, “örän rehimdar we mähirli” (Ýakup 5:11). Biziň ejirlerimiz diňe bir wagtlykdyr, çünki “aglamak gijä çenli dowam edip biler, ýöne şatlyk irden gelýär” (Zebur 30:5). Eyýp pygamber muňa subutnamadyr.
We Reb, Ol seniň öňüňden gidýän. Ol seniň bilen bolar, Ol seni terk etmez, ne-de seni taşlamaz; gorkma, ne-de aljyrama. —Kanun taglymaty 31:8 NKJV
Men parahatlykda ýataryn we ýataryn; çünki Sen ýeke Özüň, Ýa Reb, meni howpsuzlykda ýaşadýarsyň. —Zebur 4:8
Iki serçe bir mis teňňä satylmaýarmy? We olaryň hiç biri Ataňyzyň isleginden daşary ýere düşmez. Ýöne siziň başyňyzdaky ähli saçlar sanalgydyr. Şonuň üçin gorkmaň; siz köp serçeden has gymmatlysyňyz. —Matta 10:29-31
