Müsürden Çykyş kitabynda maşgala durmuşy barada sapaklar
Biz Müsürden Çykyş kitabynda köp baý sapaklara duş gelýäris. Mysal üçin, biz gulçulyk ýagdaýymyz we Şeýtanyň güýjünden azat bolmagymyz barada öwretmeleri tapýarys. Biz Hudaýyň Öz halas edilen halkynyň arasynda ýerleşmek islegini görýäris, ol ýerde Ol ýaşap biler. Reb Isa barada sapaklar bar – Hudaýyň ýüregi üçin ähli zady aňladýan şahs – çadyr we onuň içindäki we daşyndaky gurallar bilen baglanyşykly dürli-dürli suratlar bilen görkezilýär. Biz şeýle hem alkyş we sežde aýdymlaryndan we halas edilenleriň gullugyndan köp zat öwrenip bileris. Elbetde, Müsürden Çykyş kitabynda biziň üçin köp görkezme berýän başga-da köp meseleler bar. Olaryň arasynda maşgala durmuşy barada gymmatly nokatlar bar, olaryň käbirini biz bu makalada göz öňüne tutmak isleýäris.
Dogrumçylar
Birinji bapda biz Hudaýdan gorkýan dogrumçylary tapýarys we şonuň üçin olar Faraonyň Hudaýyň halkynyň arasynda erkek çagalary öldürmek baradaky buýrugyna bilkastdan boýun bolmadylar (16-njy aý). Häzirki wagtda hem bize iman batyrlygy gerek. Biz dünýäniň talaplaryna boýun bolmaly däl, ol biziň çagalarymyzy bizden almak isleýär. Biz öz ajaýyp Hudaýymyza ynanmak bilen, Onuň bize bereket beren çagalarymyzy dogry terbiýelemeli. Ol bu dünýäniň şazadasyndan has ýokarydyr (Efesliler 2:1-10 serediň).
Amram we Ýohebed
Müsürden Çykyş 2:1 bize Mukaddes Ýazgylaryň az zat aýdýan bir adamyň iman hereketini açýar. Amram Lewi neslinden bolup, ol şol bir taýpadan Ýohebedi (6:20) aýal edip aldy. Ol Hudaýa gulluk etmek islegini we şol bir imany paýlaşýan, we Hudaýdan gorkýan maşgalany ýolbaşçylyk etmek üçin ýürekde we ruhda bir bolup biljek durmuş ýoldaşyny isledi. Müsürden Çykyş kitabyň galan bölegi Rebbiň bu deň derejeli ädimini nähili baý bereketlendirendigini görkezýär (2 Korinfliler 6:14-15 serediň).
Amramyň we Ýohebediň iki uly çagasy, Mirýam we Harun, otnositel parahat döwürde doguldy. Emma, Musa doglan günler Hudaýyň halkyna, esasanam olaryň çagalaryna garşy duşmançylyk bilen dolydy. Bu biziň döwrümize we jemgyýetimize meňzeýär. Çagalar Hudaýdan sowgatdyr (Zebur 127:3), ýöne olar köplenç abort edilýär ýa-da özbaşdak goýulýar, sebäbi dünýä olaryň ene-atalarynyň pikirlenmesini zaýalamagy başardy, hatda mesihçi diýip yglan edýänleriň arasynda hem.
Mirýam, Harun we Musa üçin zatlar başgaçady. Olaryň ene-atalarynyň ileri tutýan zady Hudaýdan gorkýan maşgala durmuşydy. Biz muny ata we ene bilelikde ene-ata hökmünde öz jogapkärçiliklerini ýerine ýetirendiklerinde görýäris. Resullaryň Işleri 7:20-de şeýle diýilýär: «Musa ... atasynyň öýünde terbiýelendi» (NKJV). Müsürden Çykyş 2:9-da onuň ejesiniň ony emdirendigi barada aýdylýar, we biz onuň nähili edip gamyşdan gämi ýasandygyny we ogluny derýanyň kenaryndaky gamyşlaryň arasynda howpsuz saklamak üçin ony smola we gara smola bilen seresaplylyk bilen gorandygyny ýatlaýarys (3-nji aý). Soňra, Ýewreýler 11:23 bize ene-atalaryň bilelikde Musany ýaşaýan ýerleriniň hökümdarynyň täsirinden goramak üçin tagalla edendigini görkezýär.
Faraonyň gyzy Musany gämide tapandan soň, Ýohebede çagany özüniň ýerine emdirmegi üçin oňa hak berjekdigini aýtdy (Müsürden Çykyş 2:5-9). Ýöne bu ene öz ogluny bir wagtlyk terbiýeläp bilmekden has uly hak alyp bilermi! Ol Faraonyň gyzyna ret etmedi, Musanyň ýük boljakdygyny, bir wagtlyk ondan alynjakdygyny ýa-da ony terbiýelemegiň özüne sarp edýän wagtyny çäklendirjekdigini pikir etmedi. Ýok. Ýohebed öz çagasynyň «gözeldigini», ýagny Hudaý üçin gymmatlydygyny gördi (Ýewreýler 11:23). Musanyň ejesi Faraonyň gyzy tarapyndan hödürlenen hak barada alada etmedi. Gaýtam, ol Hudaýyň öz çagasyny Onuň üçin terbiýeläninde oňa sylag berjekdigini bilýärdi.
Musa
Onýyllyklardan soň, Musa garry bolanda, ol bozuk Faraonyň öňünde halkyň, ýagny Ýewreýleriň Hudaýa gulluk etmek üçin gitmegine rugsat berilmegini talap etdi. Ilkibaşda Faraon erkekleriň gitmegine, soňra bolsa diňe gurbanlyk etmek ýa-da ýaşamak üçin maly bolmadyk adamlaryň gitmegine razy boldy. Ýöne Musa bu teklipleriň hiç birine razy bolmady. Musa düşündirdi: «Biz ýaşlarymyz we garrylarymyz bilen; ogullarymyz we gyzlarymyz bilen, sürülerimiz we mallarymyz bilen gideris, sebäbi biz Reb üçin baýramçylyk geçirmeli» (Müsürden Çykyş 10:9).
Faraonyň jogaby masgaralamakdy. Ol olaryň çagalary bilen gitmegine rugsat bermedi (10-njy aý). Ýöne Musa berk durdy, we Hudaý onuň imanlaryny bereketledi. Kiçijik çaga wagtynda Musa öz ene-atalaryndan özüniň olara nähili gymmatlydygyny öwrenipdi. Ol muny gowy bilýärdi we 80 ýaşynda hem muny açyk görýärdi. Ýaşlar we garrylar bilelikde bolmaly, we Hudaýyň halky bilelikde gulluk etmeli, çölde Reb üçin baýramçylyk geçirmeli, ýurduň halkyndan aýry bolmaly.
Ýewreýleriň öýlerinde
Faraonyň inatçylygy Müsüre bir bela yzyna bir bela getirdi. Ilkinji belalar Goşen ýerindäki Ysraýyllylara hem täsir etdi, ýöne soňra Hudaý tapawut goýdy. Bir belada – dokuzynjyda – Müsüre duýulýan galyň garaňkylyk düşdi. Üç günläp Müsürliler öz ýerlerinden turmaga het etmediler (22-23-nji aýlar).
Bu daşky garaňkylyga, ebedi jeza atylanlaryň başdan geçirýän ebedi garaňkylygynyň öňünden duýgusydy. Eýýup 10:22-de bu barada «garaňkylygyň özü ýaly garaňky ýer, ölümiň kölegesi ýaly, hiç hili tertipsiz, hatda ýagtylyk hem garaňkylyk ýaly» diýlip aýdylýar. Nähili gorkunç! Ýöne, adamlar muny saýlaýarlar, sebäbi olar Hudaýyň mukaddes barlygynyň ýagtylygyndan garaňkylygy gowy görýärler, ol olary açýar. Näme üçin? «Sebäbi olaryň işleri ýaman» (Ýahýa 3:19), we olar olary terk etmek islemeýärler.
Bela günlerinde Ysraýyllylar üçin nähili boldy? Müsürden Çykyş 10:23 bize aýdýar: «Ýöne Ysraýyl çagalarynyň hemmesiniň öz mesgenlerinde ýagtylygy bardy», ýa-da «olaryň ýaşan ýerlerinde» (ESV). Goşen ýeriniň ählisinde ýagtylyk bardy diýilmeýär, diňe Hudaýyň halkynyň öýlerinde ýagtylyk bardy. Her öýde çyralar ýanýardy diýmek däl. Gaýtam, bu Hudaýdan gelen gudratdy, Ol şol ýagtylygy berdi (Ýahýa 3:21 serediň).
Biz çagalarymyzyň bu dünýäni dolandyrýan garaňkylygyň nähili çuňdugyny bilmeklerinden saklap bilmeris, ýöne biz Hudaýyň ýagtylygynyň öýlerimizde şöhle saçmagyny üpjün etmek bilen olary gorap bileris. Ýagtylyk garaňkylygy kowýar we ýylylyk ýaýradýar. Çagalarymyzyň zerurlygy hem hut şudur. Olar Hudaýyň ýagtylygynyň garaňkylygy nähili kowýandygyny duýmalydyrlar, ol garaňkylyk, Hudaýyň Sözüne az ýa-da hiç hili üns berilmeýän ýerlerde bolandan soň, olaryň daşynda asylgy ýaly durýar.
Pasha
Biz Müsürden Çykyş 12-de täze sapaga duş gelýäris: Pasha guzusy. 1 Korinfliler 5:7 bu guzy Mesihi, biziň Pashamyzy, «dünýäniň düýbü tutulandan bäri öldürilen Guzy» (Ylham 13:8 NKJV) aňladýandygyny görkezýär.
Ysraýyllylar hemmesi bir guzy almaly boldular, «her bir öý üçin bir guzy» (Müsürden Çykyş 12:3). Dört günläp şol guzy öýde boldy. Ol ata tarapyndan saýlandy, sebäbi ol «kemçiliksizdi» (5-nji aý), we bu kämil bolmak, çagalaryň guzy haýran galyp synlap bilýän dört gününde has aýdyň boldy. Ýöne guzy öldürilmeli pursat geldi. Bu, esasanam çagalar üçin, şeýle süýji kiçijik guza aňsatlyk bilen baglanyşyp biljek çagalar üçin gaty täsirli boldy!
Şonuň ýaly, bize öýlerimiz üçin Guzy gerek. Biz Mesihi Halasgärimiz hökmünde bilýäris, ýöne Hudaýyň Guzusy biziň durmuşymyzda we maşgalalarymyzda nähili rol oýnaýar? Guzy biziň giň maşgala ýa-da dostlar bilen gatnaşygymyzda nähili orun tutýar? Biz Ol barada gürleýärismi we aýdym aýdýarysmy? Biz Oňa şükür we alkyş berýärismi? Ýa-da biz Luka 24-däki Emmaus ýolundaky iki adam ýaly, az ähmiýetli zatlar barada gürleýärismi? Men bu duzaga köplenç düşendigimi boýun almaly.
Reb Isanyň Mukaddes Hudaýyň ylalaşyksyz hökümi bilen nähili kynçylyklardan geçendigini biz nähili unudyp bileris? Guzy otda gowruldy (Müsürden Çykyş 12:9), sebäbi ony suwda gaýnatmak hem Reb Isanyň biziň Pashamyz hökmünde Hudaýyň gazabynyň astynda çeken azaplaryny suratlandyrmak üçin ýeterlik gyzgyn däldi.
Pasha guzusy ajy otlar bilen iýildi. Bu Mesihiň Hudaý tarapyndan terk edilmekde akyl ýetirip bolmaýan ajy azaplardan geçmelidigini aňladýar – Ata tarapyndan däl (Matta 27:46 serediň). Biziň munuň sebäpkäridigimizi ýatlaýanymyzda bu bize ajy gelýär.
Biz ene-atalar hökmünde bu zatlar barada pikir edenimizde, Guzynyň maşgala durmuşymyzda merkezi orun tutmagyny islemeýärismi, Rebbiň biziň üçin meýletin çeken zatlaryna şükür edip? Bu bizi Oňa sežde etmäge iterer. Bu, häzirki wagtda öz-özüňe gönükdirilen zatlaryň köp bolan döwründe çagalarymyzyň zerurlygydyr. Hatda köplenç mesihçi «alkyş» we «sežde» diýilýän zatlar hem öz duýgularymyzy we emosiýalarymyzy beýan etmekden başga zat däldir. Guzyny öýlerimizde saklamak bilen, çagalarymyz hakyky mesihçi seždesiniň näme üçin Mesihde – Onuň şahsyýetinde, Onuň işinde we Hudaýyň ýüregi üçin gymmatynda – merkezleşendigini öwrenerler. Mesihe gönükdirilen çagalarymyz Müsüriň, Guzyny bilmeýän bu dünýäniň täsirinden goralarlar.
Ýatlamada
Injiliň bu kitabynda Hudaýdan gorkýan maşgala durmuşy barada has köp zat tapylýar, ýöne Müsürden Çykyş 12:26-27-den soňky bir sapagy göz öňüne tutalyň. Ol ýerde biz okaýarys: «Çagalaryňyz size: ‘Bu gulluk näme aňladýar?’ diýenlerinde, siz şeýle diýmeli: ‘Bu Rebbiň Pasha gurbanydyr, Ol Müsürde Müsürlileri uranda Ysraýyl çagalarynyň öýlerinden geçdi we biziň öýlerimizi halas etdi’».
Maşgalada açyk aragatnaşyk barada nähili ajaýyp sapak öwrenýäris! Bu şübhesiz öwreniş prosesidir. Eger biz muny irki ýaşdan gündelik zatlar barada bilelikde gürleşmek, ynam baglanyşygyny gurmak we biri-birimiz bilen wagt geçirmek arkaly işlemeseňiz, onda ruhy zatlar barada hem açyklyk bolmaz. Çagalarymyz bize ruhy soraglar bilen gelmezler; belki, bu soraglar olarda hiç haçan ýüze çykmaz.
Çagalarymyz ruhy dogan-uýalara soraglar bilen baryp bilerler, bu gowy. Ýöne, Hudaýyň maksady, maşgalada ýeterlik açyklyk we ynam bolmagydyr, şonda ogullarymyz we gyzlarymyz duýgular, tejribeler we iman soraglary barada rahat gürleşip bilerler. Biz muny öwrenmeli. Eger Mesih biziň gürrüňlerimiziň esasy temasy bolsa, nikah we maşgala üçin hakykatdanam bereketdir.
Hudaý Öz halkynyň öýlerini halas etdi, biz okaýarys. Maşgalalar Onuň güýçli goly bilen Müsürden azat edildi. Şonuň ýaly, häzir hem, Hudaýyň islegi iman arkaly «seni we seniň öýüňi» halas etmekdir (Resullaryň Işleri 16:31).
Hudaý Öz halkyna bu açyk görkezmeleri berende, Müsürden Çykyş 12:27-niň soňunda netije nähili boldy? «Halk başlaryny egdi we sežde etdi». Olar Hudaýyň merhemetli hereketinden, olary gymmatly kiçijik guzy arkaly Müsürdäki gulçulykdan halas edendiginden gaty täsirlendiler we Hudaýa sežde etdiler.
Eger biz Rebbiň eden işiniň bize täsir etmegine rugsat bersek, onda biz hemmämiz sežde etmek üçin dyza çökmezdikmi – şahsyýetler, jübütler we maşgalalar hökmünde? Şonda biz Hudaýa Guzy üçin şükür ederdik, Ol ony bermäge razy boldy, Onuň arkaly Özüni şöhratlandyrdy, we Onuň arkaly bizi ebedilik üçin halas etdi. Biz bilelikde, ýaşlar we garrylar, Rebbiň güni ir bilen we başga wagtlar, Hudaýyň Özüniň dynç alyp bilýänine gönükdirilen şükürli ýürekler bilen bolardyk.
