Efes
Garalan Mukaddes Ýazgylar: Ylham 2:1-7
Giriş makalamyzyzda, Ylham 2 we 3-nji baplardaky ýedi ybadathana iberilen hatlary öwrenmegiň aýratyn dogry usulynyň, Pentikost güni ybadathananyň açylan gününden başlap, Mesihiler üçin Mesihileriň alnyp gidilmegine çenli jogapkär Mesihilik hünäriniň gynançly umumy pese düşüşini nähili beýan edýändigini görmekdigi aýdyldy.
Her ybadathanadaky kemçilik adamlar tarapyndan ýüze çykýar. Her bir ýagdaýda bejeriş ylahy Şahsyýetiň elindedir -
«Ruhyň ybadathanalara näme diýýändigini diňläň.» Dürli ybadathanalarda dürli kemçilikler ýa-da ýetmezçilikler bar, ýöne bejeriş birmeňzeş. Mesih şahsy, we Oňa degişli bolan zady ykrar etmek, ählisi Mukaddes Ruhyň güýjünde janyň üçin gowy edildi!
Ybadathananyň taryhynyň iň başynda, Hudaýyň açylan islegine garşy gelýän elementler süzülip girýärdi. Şeýle-de bolsa, ters tendensiýany saýgaryp bilýänler hem bardy. Şahsy mukaddeslik duýgulary sebäpli olar çuňňur biynjalyk boldular. Gynansak-da, beýlekiler muny duýmaýan ýa-da hatda alada etmeýän ýalydy.
Ýamana bolan garaýşyň pese düşüşini ybadathananyň taryhynda aňsatlyk bilen yzarlap bolar. Başynda, ýamana çydap bilmeýänler bardy. Gysga wagtda, indiki tapgyrda, ýamanlyga çydaldy. Soňra bolsa, ýamanlyk kabul edildi. Ahyrsoňy, ýamanlyga işjeň geçmäge we hakykaty ret etmäge taýyn bolanlar bardy. Bu 2 Timoteosda gowy görkezilýär, ol Mesih ýene gelmezden ozal soňky günlerde boljak ýagdaýlar barada gürrüň berýär. 1-nji bapda biz hakykatdan ýüz öwrenler, şol sanda Figellus we Hermogenes barada okaýarys. 2-nji bapda, Hymenaeus we Filetus ýaly käbir adamlaryň hakykat bolmadyk zady kabul etmäge taýyn bolandygy aýdylýar. Soňky günlerde dowam edýän ahyrky ýagdaý 3-nji bapda hakykaty işjeň ret eden we oňa garşy çykan Ýannes we Ýambresde görkezilýär. Şonuň üçin bize ynanylan hakykaty işjeň öňe sürmek gaty zerurdyr. Agzalan şahsyýetleriň atlarynyň manysyny barlamak, olaryň atlarynyň olaryň häsiýetlerini we eden hereketlerini (ýa-da hereketsizligini) görkezýändigini subut eder.
Ybadathanalara, Efese iberilen bu ilkinji hat, Mesihiligiň iň irki günlerine degişlidir. Hatda Pawlus resulyň ömründe-de imandan daşlaşma eýýäm başlapdy. Pawlus Timoteosa soňky hatyny ýazanda, ol şeýle diýdi:
Asiýadaky ähli adamlar menden ýüz öwürdiler (2 Timoteos 1:15).
Munuň içine Efes hem girerdi.
Ilkinji açyk sorag, näme üçin ilki Efes? Ol ýerdäki mukaddesler Pawlusyň gullugynyň önümidir. Efeslilere ýazylan hatda Mesihilik gullugynyň iň ýokary nokadyna ýetilýär. Bu, Efeslilere ilki ýüzlenmegiň näme üçin dogry bolandygynyň azyndan iki sany mümkin sebäbini ýada salýar. Bir tarapdan, Hudaý tankyt etmäge başlanda, Ol Özüne iň ýakyn we iň gymmatly zatdan başlaýar (1 Petrus 4:17
höküm Hudaýyň öýünden başlamaly
). Ikinjiden, Şeýtan hemişe iň saýlama zatlara hüjüm edýär. Şeýle-de bolsa, Pawlusyň gullugy olaryň esaslandyrylmagyna sebäp bolan bolsa-da, olara indi Ýahýa ýazmaly boldy. Munuň sebäbi Pawlusyň Aziýadaky ähli adamlaryň ondan ýüz öwürendigine gynanmaly bolmagy we şeýlelik bilen, eger Pawlus olara ýazan bolsa, olar ony hiç haçan diňlemän bolmagy mümkin. Şonuň üçin jogapkärçilik Ýahýa berildi. Şeýle-de, bu wagt Pawlusyň diri däldigi gaty amaly bir nokatdyr.
Her ybadathana ýüzlenme, 1-nji bapda Ýahýanyň Ony gören usullarynyň birinde, Mesihiň aýratyn laýyk görkezilişi bilen başlaýar. Her bir ýagdaýda Reb ilki öwüp biljek zady barada gürleýär. Soňra olaryň ýerli şaýatlygyndaky kemçilikleri barada gürleýär. Her bir ýüzlenme Ruhdan ybadathana çagyryş bilen tamamlanýar. Maksat, Rebiň ýoklugynda Oňa wepaly bolmaga çalyşýanlarda «ýeňiş» gazanmagy öňe sürmek we Oňa garaşýarkalar olaryň söýgilerini saklamaga höweslendirmekdir.
Ýerli imanlylar aýratyn hukukly mukaddesler hökmünde däl-de, jogapkär hyzmatkärler (1:1) hökmünde garalýar. Perişde şol ýygnakdaky jogapkär elementiň wekilidir. Biz ýolbaşçylygyň (ýygnagyň ýüküni çekmek) ýerli, ýöne sowgadyň ähliumumydygyny ýatda saklamalydyrys. Şeýle-de, Mukaddes Ýazgylarda ýolbaşçylar hemişe köplükde agzalýar, diňe Ýewreýler 2:10-da Mesihiň Özüniň Ýolbaşçy hökmünde agzalmagyndan başga. Munda, ähli zatlarda bolşy ýaly, Ol ilkinjilikde bolmaly (Koloseliler 1:18).
Geliň, bu birnäçe aýatda ulanylan käbir sözleriň manysyna seredeliň:
| Tekst | Many/Ähmiýeti/Ulgamy |
| --- | --- |
| Perişde | Asman bilen aragatnaşykda bolan, Hudaýyň adyndan jogapkärçilikli we güýç we ygtyýar bilen hereket edýän. |
| Ýyldyzlar | Şahsy yşyk göterijiler, asmandan yşyk göterýänler. Ýygnagy Hudaýyň islegine görä ýerli ýolbaşçylyk edýänler. Ýyldyz asmandan yşyk göterýär, esasanam ahlak garaňkylygy döwründe. |
| Çyralar | Çyra ýerde yşyk göterýär, ýerli ýygnagyň esasy funksiýasy. |
| Ýöreýär | Işjeň. «Ýöremek» «ortada» bolup geçýär, gyralarda däl. |
| Ortada | Gyralarda däl. Ol näme bolup geçýändigini bilýär. |
| Saklaýar | Güýçli gysymda saklaýar, Hudaýlygyň ähli güýji. Halas bolmak bilen baglanyşykly, Ol hemişelik oturdy; ýöne bu ýerde Reb ýöreýär - henizem işjeň. Biziň kemçiligimize garamazdan, Rebde (Onuň sag eli) gözegçilik ýa-da güýç ýok. Şeýle-de bolsa, umumy kemçiligiň ortasynda, Hudaý Öz bähbitlerini gurmakda Oňa duýgudaşlyk bilen hereket etjekleri gözleýär. |
| Men bilýärin | Ol näme bolup geçýändigini bilýär. Bu häsiýetlidir. Ol her ybadathana «Men bilýärin» diýýär. Ol ähli zady bilýär. Reb Isanyň biziň baradamyzda, şahsy durmuşymyzda ýa-da Onuň ybadathanasynda bolup geçýän zatlar barada bilmeýän zady ýok. Bu baplar bize Onuň ähli zady bilýändigini we synag edýändigini ýatladýar. Soňra olaryň ünsüni düzetmeli zatlara gönükdirmänkä, öwülmäge mynasyp zady öwýär. |
| Seniň işleriň | Ýöne «imanly» däl (seret 1 Selanikliler 1:3,10) |
| Seniň zähmetiň | Ýöne «söýgüli» däl (seret 1 Selanikliler 1:3,10) |
| Seniň sabyrlylygyň | Ýöne «umytly» däl (seret 1 Selanikliler 1:3,10) |
| Halas bolmak bilen bile gelýän zatlar (iman, söýgi, umyt) Täze Ähtde azyndan 10 gezek bile gelýär. Her bir ýagdaýda nämä üns berilýändigini görmek üçin olary gözlemek gaty gymmatlydyr. | |
| Synag edildi | Synag edildi - «Meniň adym üçin.» Onuň hormaty bu işde töwekgelçilik astyndamy? Ol Ony şöhratlandyrdymy? Bu synagdyr. |
| Ilkinji söýgi | Iň gowy, esasy. - Olaryň ruhy taýdan başaryp bilýän iň gowy söýgüsi. Ilkinji, wagtda ýa-da mukdarda däl-de, ilkinji derejede, hilinde, esasy, höweslendiriji pikirlenme hökmünde. Şol bir söziň beýleki ulanylyşlaryna seret: Luka 15:22 («iň gowy» don); 1 Timoteos 1:15 («günäkärleriň başy»). |
| Ilkinji işler | Ilkinji işler ilkinji söýgüsiz edilip bilinmez. Ilkinji işler ilkinji söýgüniň önümidir. Eger biz «ilkinji söýgüni» ýitirsek, hyzmat öz-özünden Onuň öwgüsini almaz. |
| Ýatla | Ýada sal. |
| Gaýtala | Olary ýene etmäge başla! |
| Toba et | Hatda Mesihçi hem? Hawa! Esasanam Mesihçi! |
| Gaýtaryň | Onuň gaýdyp gelmegi ähli zadyň ölçenilýän wagty we ölçegidir. |
| Aýyr | Dogry ýerine ýetirilmedik jogapkärçilikler yzyna alnar. (Matta 25, Luka 19) |
| Seniň çyranyň | Olaryň şahsy jogapkärçiligi nygtalýar. Eger ýygnak şaýatlykda ýalňyşsa, olaryň çyrasy aýrylmaly. Jogapkär şaýatlyk olaryň elinden alynyp, beýlekileriň jogapkär ellerine berilmeli. |
Goşmaça bellikler
Toba etmegiň zerurlygy we roly.
Toba hemişe dikeldişe eltýär we dikeldiş üçin möhüm ädimdir. Eger ilkinji söýgi ýitirilen bolsa, toba bizi ilkinji söýgimize gaýtaryp getirer. Toba Smyrna we Filadelfiýadan başga ähli ýedi ýygnak bilen baglanyşykly hökmany suratda agzalýar. Eger bu hatlarda agzalan zatlar babatda öz-özüňi höküm etmek bar bolsa, dikeldiş bolar. Toba we dikeldiş bolmasa, hakyky yşyk şöhle saçyp bilmez.
«Men saňa gelýärin» - Onuň bize Ýahýa 14:3, 18-nji aýatlary boýunça gelmegi, Ylham 2:5-nji aýat boýunça gelmeginden has bagtlydyr. 6-njy aýat: Nikolaitler - işler (seret 2:15 taglymat).
Eger men Reb üçin ilkinji söýgümi ýitirsem ýa-da terk etsem, ahyrsoňy adama diňe Mesihe degişli bolan ilkinji orny bererin. «Nikolaitler» «halkyň ýeňijileri», «dünýäniň çempionlary» diýlip atlandyrylýardy. Ruhany synpyň ýokarlanmagy Mesihiň Başlygyny, Mesihiň Rebdigini we Ruhyň höweslendirmelerini ret edýär. Adama Mesihiň bolmaly ýeri berilýär. Munuň akmaklygy derrew görünýär. Nikolaitler ejir çekilende (Smyrna) ýitirim bolýarlar, ýöne ýygnaga dünýäde orun berilende (Pergamos) yzyna gelýärler. Sowgat ýalňyş Reb tarapyndan dolandyrylanda, Hudaýyň mukaddesleriniň arasynda ruhy ölümi getirýär. Reb olary ýygnakda Öz Rebdiginden aýyrýan islendik adama garşy durandyklary üçin öwýär.
7-nji aýat: Öwgü, sylag, nesihat, wada.
Munuň ählisiniň arasynda, ýeňiji üçin (Ylham kitabynyň dowamynda bu söze we onuň ekwiwalentlerine üns beriň), Rebiň ýoklugynda, ýaman günde, islendik duşmançylyga we garşylyga garamazdan, Oňa wepaly bolmaga borçly bolan üçin öwgü we sylag bar.
«Ýeňijä Hudaýyň jennetiniň ortasynda ýerleşýän Ýaşaýyş agajyndan iýmäge bererinmi?» Adam we How ene-ata ýykylan ýagdaýynda Ýaşaýyş agajyndan iýmezlikleri üçin Eden bagyndan kowuldylar (Gelip çykyş 3:24). Ýöne biz Ýaşaýyş agajy barada Ylham 22:1-2-de ýene okaýarys:
Ol maňa Hudaýyň we Guzynyň tagtyndan çykýan, billur ýaly arassa, durmuş suwunyň arassa derýasyny görkezdi. Onuň köçesiniň ortasynda we derýanyň iki tarapynda Ýaşaýyş agajy bardy, ol on iki dürli miwe berýärdi we her aýda miwesini berýärdi: we agajyň ýapraklary milletleri bejermek üçindi.
Bu aýatlar ähli zadyň Hudaýdan we Guzydan gelýän, Hudaýyň Mukaddes Ruhy tarapyndan hemişe saklanýan bir sahna beýan edýär. Durmuş bol. Ölüm we gargyş hiç haçan girip bilmez. Günäniň getiren ähli ters täsirleri bejeriler. Adamlar Hudaýa höwes bilen hyzmat ederler. Olar hemişe Onuň ýüzüniň öňünde bolar. Olar Öz Hudaýynyň ady bilen tanalar.
Ortada Ýaşaýyş agajy bar. Hudaý durmuşyň çeşmesidir. Mesih mukaddesler üçin şol durmuşyň beýanydyr, şonuň üçin olar Hudaýyň çeşmesi bolan şol durmuşdan iýip bilerler. Ýaşaýyş agajy bize Mesihiň gymmatlygyny getirýär. Mesih şahsy bu dünýäni Hudaý üçin miweli etjek Şahs bolar. Onuň güýji bütin dünýäde görüner we duýular. Ol Hudaýyň bereketlerini arassalanan bagtly älemde dolandyrar. Ähli zat täze we täze bolar.
Ýeňijä indi Ýaşaýyş agajyndan iýmäge berilýär, indi öňünden datmak üçin, soňra jennetde hakykatda. Ol indi Mesihiniň müň ýyllyk hökümdarlygy döwründe Hudaýyň lezzeti üçin bu dünýädäki ähli zady goldajak Şahsdan iýip biler.
Eger biz Hudaýa görä Durmuşyň beýik Goldaýjysyndan iýýän bolsak, biz özümiz Hudaý üçin we Onuň bu häzirki dünýädäki lezzeti üçin goldanarys.
