Siz hiç haçan adamyň boýunyň ideal agramy bilen utgaşýan şol gaharlandyryjy çyzgylaryň biri bilen ýüzbe-ýüz bolup gördüňizmi? Köpümiz beýle biynjalyk ediji maglumatlara üns bermeýäris we isleýşimiz ýaly ýaşaýarys; ýagny, iýmitlenmek we maşk endiklerimiziň umumy beden saglygymyza gönüden-göni täsir edýändigini bize aýan edýän käbir lukmançylyk ýagdaýy ýüze çykýança. Geliň, hakykatlara seredeliň: köpümiz agyr agramly, sebäbi biz şeýle bolmagy saýlaýarys. Biz gerek bolşy ýaly maşk etmeýäris we iýmitli iýmitlere üns bermeýäris. Fitnesa bolan bu ýalta garaýyş akyly hem peseldýär. Sagdyn işleýän akyl islesek, biz akyly dogry maşk etmeli we iýmitlendirmeli.
Akylyň iýmiti
Akyl bedenimiziň myşsalary ýaly güýçlenýär – maşk we dogry iýmit bilen. Degişli iýmit barada, Pawlus iman edeniň pikir durmuşynyň janlylygyny artdyrjak sagdyn iýmit menýusyny işläp düzdi.
Hakykat bolan zatlaryň hemmesi, dogry bolan zatlaryň hemmesi, adalatly bolan zatlaryň hemmesi, arassa bolan zatlaryň hemmesi, söýgüli bolan zatlaryň hemmesi, gowy habar bolan zatlaryň hemmesi; eger haýsydyr bir mertebe bar bolsa, we haýsydyr bir öwgü bar bolsa, şol zatlar barada pikir ediň (Filipililer 4:8 KJV).
Eger iman eden öz akylyny zorluga, pornografiýa, hapa dile, gödek degişmelere we aşa isleglere açsa, ýürek ten islegleriniň durgunly hapa çukuryna aňsatlyk bilen öwrüler. Ol ýüreginde näme pikir etse, şol (Süleýmanyň tymsallary 23:7).
Fiziki taýdan siz näme iýseňiz, şol, ýöne ruhy taýdan siz näme barada pikir etseňiz, şol bolýarsyňyz. Bu diňe ekmek we ormak hasyl ýörelgeleri. Hasyl üç kanuny bar: näme ekseň, şony orarsyň; näme ekseň, ondan köp orarsyň; we ekenden soň orarsyň. Pawlus düşündirýär, eger adam öz tenine ekse, ol tenden zaýalanmany orar (Galatýalylar 6:7-8).
Iman eden zaýalanan zatlar barada iýmitlense (pikir etse), bu zaýalanmanyň kanuny hasylyna getirýär. Ilkinji tohumlar ekilenden soň, netijeleriň hiç haçan göz öňüne getirip bolmajak derejede has ýowuz bolandygy düşnükli bolar.
Akylyň maşklary
Hiç bir maşk bedeniň ähli myşsalaryny güýçlendirmeýär; doly myşsa saglygyny saklamak üçin dürli maşklar gerek. Şonuň ýaly-da, Mukaddes Ýazgylar akylyň saglygy üçin dürli güýçlendiriji maşklar berýär. Her maşk nädogry endigi Hudaýa ýaraýan pikir nusgasy bilen çalşyp, belli bir akyl häsiýetine garşy çykýar. Akyl-paýhasymyz şeýle bir zat, biz bir zat barada pikir etmeli. Bir zat barada pikir etmezlik işlemeýär! Indiki on sekuntda (bu jümläni okanyňyzdan soň) akylyňyzy ähli pikirlerden arassalamaga synanyşyň we esasanam "Rascal" sözündäki "R" harpyny pikir etmäň. Näme etdiňiz? Bir zat akylyňyza girenden soň, ol barada pikir etmezlik gaty kyn. Emma, eger siz akylyňyzdan gaçmak isleýän zadyňyzy başga bir pikir bilen çalşyryp bilseňiz, bu tapmaçadan gaça durup bilersiňiz. Sir Tomas Mor muny şeýle diýdi: "Akylyňyzy gowy pikirler bilen meşgul ediň, ýa-da duşman ony erbet pikirler bilen doldurar. Boş bolup bilmez."
Akylymyz bir zat barada pikirlenmeli bolany üçin, geliň, Mesih we Mukaddes Ýazgylar, aýdymlar we ruhy aýdymlar ýaly zatlar barada pikir edeliň. Biz dogry pikirlenmeli we akylyň dogry pikirlenmäge ygrarlylygyny artdyrmak üçin Injil maşklaryny ulanmaly. Mezhepler we Täze Eýýam dinleri akylymyzyň bir zat barada pikirlenmeli bolýandygyny bilýärler. Gündogar görnüşi akyly boşatmak we soňra dolandyrmak, hristian görnüşi bolsa akyly Mesih baradaky pikirler bilen doldurmakdyr! Aşakdakylar iman edene hristian ünsüni saklamaga kömek etmek üçin alty akyl maşky.
Akyly köşeşdirmek
Biynjalyk ediji habar bolanda ilki näme reaksiýa berýärsiňiz? Ol barada oňyn pikir edýärsiňizmi? Ilkinji çäreňiz Hudaýyň bu ýagdaýda nähili şöhrat gazanyp biljekdigini pikirlenmekmi? Ol eder, bilýärsiňiz (Rimliler 8:28). Ruhy taýdan aýdylanda, akyly ruhy biynjalyk edýän zatlaryň ýerine söýgüli bir zada üns bermek üçin tejribe we karar gerek. Akyly isleg hereketi bilen belli bir zada gönükdirmek ýa-da goýmak mümkin. Işaýa bize akylymyzda parahatçylygy nähili saklamalydygyny aýdýar,
Sen Özüňe (Rebbe) bil baglan adamy doly parahatçylykda saklarsyň, sebäbi ol Saňa ynanýar (Işaýa 26:3).
Indiki gezek akylyňyz biynjalyk bolanda, Mesihi pikir durmuşyňyza çagyrmagy endik ediň. Akylyňyz Rebbiniň Özüni şöhratlandyrjak ýagdaýa bolup biljek ylahy çözgütleri ýa-da netijeleri barada pikirlensin. Bu akylyňyzy köşeşdirer. Akylyň bir zada üns bermeli – Rebbiden başga kim has gowy?
Akyly ýatlamak
"Ýatlamak" maşky "köşeşdirmek" maşkyna meňzeş, ýöne ol akylyň geljekki çözgütleriň ýerine öz ýat bankyna yzyna üns bermegini talap edýär. Bu akyl maşkynda, Hudaýyň geçmişdäki wepalylygy ýa-da Onuň wadalary we görkezmeleri ýatlanýar. Biz Rebbini, geçmişdäki ýalňyşlyklarymyzy we Onuň geçmişdäki wepalylygyny ýatdan çykarmaga meýilli jandarlar. Şonuň üçin Mukaddes Ýazgylarda Rebbini, Onuň ýagşylygyny we Onuň buýruklaryny ýatlamak üçin köp wagyz bar (Kanun taglymaty 6:12; 8:11; 9:7; Luka 22:19). Pygamber Işaýa Hudaýyň halkyna görkezme berdi:
Muny ýatlaň we özüňizi erkekler ýaly görkeziň: ýatlaň ... gadymy zatlary ýatlaň, çünki Men Hudaýdyryn (Işaýa 46:8).
Akyly geçmişdäki wakalara ýa-da ylahy beýanlara yzyna gönükdirmegiň peýdasy näme? Biz Hudaýyň halas ediş wadalary bilen täzeden tanyşýarys we durmuşyň tupanlarynda Onuň geçmişdäki wepalylygyny ýatlaýarys.
Akyly täzelemek
Häzire çenli biz pikirlerimizi häzirki ýagdaýlardan Rebbiniň bu ýagdaýy Öz şöhraty üçin nähili ulanyp biljekdigini ýa-da Onuň geçmişdäki wepalylygyny we yglan eden wadalaryny pikirlenmäge geçirmegi öwrendik.
Akylyňyzyň ruhunda täzeleniň (Efesliler 4:23).
Täzelemek ten we dünýewi pikirleri Hudaýyň kabul edip bolýan islegi barada oýlanmak üçin goýberýär. Bu dünýä laýyk bolmaň: ýöne akylyňyzyň täzelenmegi bilen özgeriň, şonda siz Hudaýyň ýagşy, kabul edip bolýan we kämil islegini subut edip bilersiňiz (Rimliler 12:2).
Iman eden öz akylyny täzelände (Hudaýyň ýagşy we kämil islegi barada pikir edende), ol ten pikirlerinden mukaddes ýaşaýşa öwrülýär.
Akyly güýçlendirmegiň bu usuly özüni söýýän, özüni başgalar bilen deňeşdirýän ýa-da tekepbir pikirleri bolan adamlar üçin peýdaly bolar. Eger biz nädogry pikirde ýaşasak, ony günä hökmünde boýun almaly; emma bu hereket öz-özünden akyl endigini ýeňip bilmez. Biz nädogry pikirleri dogry pikirler bilen çalşyrmaly. Şonuň üçin özüni söýýän pikirler üçin akylymyzy bize hyzmat edilmegiň ýerine Hudaýyň şöhraty üçin nähili hyzmat edip biljekdigimize gönükdirmeli. Hudaýyň ýaradylyşdaky hökümdarlygyny we durmuşymyz üçin özboluşly maksadyny ýatlamak "deňeşdirme" pikirlerini çalşyrmaga kömek eder. Men Hudaýyň lezzeti üçin tebigy taýdan hiç zat edip bilmeýändigimi ýatlamak (Rimliler 7:18; 8:8), ýöne Meni güýçlendirýän Mesih arkaly ähli zatlary edip bilýändigimi ýatlamak (Filipililer 4:13)
tekepbir pikirleri ýeňmäge kömek eder. Eger Hudaýa ýaraýan pikir ilkinji nobatda pikiri yzyna gaýtarmasa, erbet hyýaly günä hökmünde boýun alyň we ony mukaddes meýil bilen çalşyryň. Iman eden öz akylyny täzelemese, duşmanyň gazmak we berkitme gazanmak üçin uly meýdanyny açýar.
Akyly yrmak
Akyl maşkynyň bu tarapy düşnüksiz pikirleri anyk pikirlenmäge mejbur edýär. Ol bulaşyk hereketleri aýdyňlaşdyrýar. Ýaş hristianlar köplenç azatlygyň çal-goňur zolaklaryny çözmekde kynçylyk çekýärler. Reb bizi halas bolmagymyzy (mukaddes ýaşaýşy) Onuň öňünde gorky we titreme bilen işlemegimizi isleýär. Ol biziň mukaddes bolmagymyzy isleýär, çünki Ol mukaddesdir (1 Petrus 1:16). Onda wezipe, azatlygyň çal-goňur zolagyny öz wyždanyny ýa-da Mukaddes Ýazgylaryň buýruklaryny kemsitmeýän degişli şahsy herekete azaltmakdyr.
Bir adam bir güni beýlekiden ýokary hasaplaýar: başga biri her güni deň hasaplaýar. Her bir adam öz akylynda doly yrylsyn (Rimliler 14:5).
Iman eden düşnüksiz düşünjeleriň dumanlygynda işlemeýär, ýöne öz akylynda nämäniň dogry we nämäniň ýalňyş hereketdigine doly ynanýar. Bu hereket Hudaýy şöhratlandyrýar we özüňiz we başgalar üçin ruhy taýdan gurluşykly zatlary edýär; ol ýitirilenleri ýa-da gowşak dogany büdretmeýär ýa-da teniň hojaýyn bolmagy üçin şert döretmeýär.
Akyly guşamak
Akyly guşamak, nähili ünsi sowýan zatlar, kynçylyklar ýa-da ejirler duş gelse-de, akyly niýetlenen maksada ýetmäge gönükdirmek maşkyna degişlidir.
Şonuň üçin akylyňyzyň bilini guşaň, aýyk boluň we Isa Mesihiň açylmagynda size getiriljek merhemet üçin soňuna çenli umyt ediň (1 Petrus 1:13).
Gadymy döwürlerde gämileriň göwreleri tupanlarda göwreleriň dargamagynyň öňüni almak üçin ýüp we kabel bilen berkidilýärdi (Resullaryň işleri 27:17). Gäminiň berkidilmegi ony öňdäki agyr synaglar üçin güýçlendirýärdi. Marafon ylgawçysy ýaryşyň bedenine ýetirjek bahasyny bilýär. Ol geljekki agyry we tizden özüni gurşap aljak ýadawlyk üçin akyl taýdan taýýarlanýar (akylyny guşaýar), soňra ýaryşy tamamlamak üçin çydamlylyk bilen ylgaýar. Ol myşsalaryň agyrmagy, gabyklar, injik agyrylary ýa-da şeýle zatlar bilen ünsi sowulmaýar; ol baýrak üçin ylgaýar; ol ýaryşy gowy tamamlamak üçin ylgaýar.
Akyly taýýarlamak
Araňyzdaky Hudaýyň sürüsini iýmitlendiriň, olara gözegçilik ediň, mejbury däl-de, meýletin; hapa gazanç üçin däl-de, taýýar akyl bilen (1 Petrus 5:2).
Agyr iş gününden ýa-da uly bir işden soň, akylymyzy dynç almaga meýil edýäris. Bilýärsiňiz, birneme "zona çykmak" we "diwan kartoşkasy" bolmak. Bu hadysa köplenç käbir güýmenje üçin isleg bilen bilelikde gelýär – telewideniýe görmek, ýa-da film, ýa-da aýdym diňlemek ýaly. Taýýar akyl, ýapylmaýan, ýöne ünsli, işjeň we elýeterli galýan akyl. Şeýtan iň giňişleýin programmasyny ruhumyzyň derwezeleri (gözlerimiz we gulaklarymyz) arkaly ýadaw wagtymyzda edýär. Biz adatça özümize siňdirmäge rugsat bermejek erbet propagandany diňleýäris ýa-da görýäris. Akylymyz ýapylanda, Filipililer 4:8 akyl süzgüjini ulanmagy bes edýäris we hapa ýöne syrylyp girýär. Iman edeniň dynç almaly wagtlary bar (Zebur 23:2), ýöne akyl ýiti galmaly. Haçyň gowy esgerleri oýa we elýeterli galýarlar, çünki duşman hilegär, goragyny gowşadanlar üçin kölegelerde gizlenýär.
Bu akyl maşklarynyň tebigy intellektual güýji (akyl güýji) artdyrmak ýa-da tebigy güýç we serişdeler arkaly Hudaýa has gowy hyzmat etmek maksady bilen däldigi nygtalmalydyr. Bu akmaklyk bolar we diňe ýykylan ruhuň Hudaýy öz tebigy ukyplarymyz arkaly yzarlamak meýiline goşular, esasanam eger adam bolmanda zehinli bolsa. Ýokardaky akyl maşklarynyň maksady akyly köşeşdirmek we gönükdirmek, we ony ten isleglerine garşy berkitmekdir.
Bu alty maşk akylyňyza ruhy meselelere has gowy üns bermäge we Reb Isa pikirleriňizde has doly ýaşamaga kömek etsin.
Warren Henderson tarapyndan
