Dawudyň Hudaýyň ärkini Iýerusalime getirmegi (2 Şamuwel 6) «dogry zady ýalňyş ýol bilen etmek» diýlip atlandyrylyp bilner we bu bize Hudaýyň işini Hudaýyň ýoly bilen etmelidigimizi ýatlatmalydyr. Dawut äht sandygyny araba bilen göçürmäge synanyşdy, ýöne Hudaý ony göçürmek üçin anyk görkezmeler beripdi – Kohas ogullary ärki diregler bilen eginlerinde götermelidiler (Sanlar 7:9; 1 Hronikalar 15:13-15).
Äht sandygynyň Hudaýyň Öz halkynyň arasynda barlygynyň nyşany we Mesihiň bir görnüşi bolupdy. Ol ele düşmezden ozal, ärk Mukaddesleriň Mukaddes ýeriniň içinde ýerleşýärdi we onuň üstünde merhemet tagty bardy. Bu ýerde Hudaý Öz halky bilen duşuşýardy. Ärkiň Köne Ähtde Mesihiň iň gowy suraty bolmagy mümkin. Ol altyndan ýasalyp, Mesihiň hudaýlygyny, we agaçdan ýasalyp, Onuň ynsanlygyny aňladýardy. Şeýlelik bilen, ol Hudaý-ynsanyň ajaýyp suratydy.
Şamuweliň döwründe filistliler ärki ele geçirdiler, ýöne soň ony araba bilen Ysraýyla yzyna iberdiler, ony Iýerusalimden sekiz mil günbatarda, Abinadabyň öýünde galdyrdylar, ol ýerde ýetmiş ýyl galdy. Dawut Iýerusalimi ele alanda, ärki ol ýere getirmek isledi, sebäbi ol onuň dogry ýeri diýip hasaplady.
2 Şamuwel 6-da Dawut Ysraýylyň saýlanan adamlaryndan ärki Iýerusalime nädip getirmelidigini sorady. Bu onuň ilkinji ýalňyşlygydy. Filistlilere garşy söweşde eden ýaly, Rebden soramak ýerine (1 Şamuwel 23:2,4,10,12), Dawut öz serkerdeleri bilen maslahatlaşdy. Mukaddes Ýazgylara seretmek ýerine, ol adamlaryň maslahatyny gözledi. Nakyllar 3:6 bize Hudaýyň ähli ýollarymyzda ykrar edilmelidigini aýdýar. Munuň edilmezligi betbagtçylyga eltýär we Dawudyň ýagdaýynda şeýle boldy – Hudaýyň ärkini ýalňyş ýol bilen götermegi Uzzanyň ölümine sebäp boldy.
«Şeýlelik bilen, olar Hudaýyň ärkini täze araba goýdular we ony Abinadabyň öýünden çykardylar ... we Abinadabyň ogullary Uzza we Ahio täze arabany sürdüler» (2 Şamuwel 6:3 NKJV). Dawudyň ikinji ýalňyşlygy Hudaýyň ärkini «täze araba» goýmagydy. Filistliler ärki Ysraýyla yzyna gaýtaryp berenlerinde şeýle etdiler - ärki «täze araba» goýdular (1 Şamuwel 6:7-8). Dawut ylahy görkezmelere gulak asyp, ärki Lewilileriň (Kohas ogullarynyň) eginlerine goýmak ýerine, Hudaýyň açyk islegini äsgermezlik etdi we ynsan planlaryna eýerdi. Ärki Iýerusalime getirmek asylly işdi we Dawudyň niýeti arassady, ýöne ol ýalňyş ýol bilen ýerine ýetirildi. Filistliler ärki ýalňyş ýol bilen göçürdiler, ýöne Hudaýyň ýoluny bilmeýärdiler. Eger biz Onuň ýoluny bilip, ony äsgermezlik etsek, jogapkärçilikli bolarys.
Hudaý ärki göçürmek barada anyk görkezmeler beripdi, ýöne Dawut olara eýermedi. Ärkiň üstüni ýapmaly, onuň halkalaryna diregler salmaly we Kohas ogullary ony eginlerinde götermelidiler (Sanlar 7:9). Bu Hudaýyň ýoludy. Ony mallar tarapyndan çekilýän araba bilen göçürmek ynsanyň ýoludy. Eger biz hyzmatda Hudaýyň ýoluna eýermesek, betbagtçylyk bolup biler.
«Olar ony Abinadabyň öýünden çykardylar ... we Ahio ärkiň öňünden gitdi. Soňra Dawut we Ysraýylyň ähli öýi Rebbiň öňünde ähli görnüşli saz gurallarynda saz çaldylar» (2 Şamuwel 6:4-5). Dawut sazanda bolany üçin, ärki Iýerusalime köp saz bilen getirdi.
Uzzanyň ölümi
Dawut ärki ýalňyş ýol bilen getireni üçin, Uzza öldi. Hudaýyň ärk baradaky görkezmelerinde «elleriňizi degirmäň» diýen zat gaty açyk beýan edilipdi. «Kohas ogullary olary götermäge gelerler, ýöne olar hiç hili mukaddes zada degmeli däl, ýogsa olar ölerler» (Sanlar 4:15). Ärki araba goýlupdy we öküzler büdredi. Reb öküzleriň büdremegine ýol berdi, Dawudyň ýalňyşyny açmak üçin. «Uzza elini Hudaýyň ärkine uzatdy we ony tutdy, sebäbi öküzler büdredi.» Uzza ärkiň ýykylmagyndan gorkdy, şonuň üçin betbagtçylygyň öňüni almak üçin elini uzatdy. Ýöne bu boýun egmezlikdi. Uzza elini ärki berkitmek üçin goýanda, Rebiň gazaby tutaşdy we Uzza öldi (2 Şamuwel 6:6-7). Hudaýyň buýrugyna açyk boýun egmezlikden ylahy höküm geldi.
Dawut – Gazaply we Gorkuly
«Dawut Rebiň Uzza garşy çykmasy sebäpli gazaplandy» (6:8). Bu Dawudyň üçünji ýalňyşlygydy. Hudaýy aýyplamak hemişe ýalňyşdyr. Dawudyň hereketi ýazgarylmaga mynasypdy. Bize Rebiň terbiýesini äsgermezlik etmezlige, ýa-da Ol tarapyndan käýinilende ruhdan düşmezlige çagyrylýarys (Ýewreýler 12:5). Dawut Hudaýyň güýçli eliniň aşagynda özüni peseltmelidi (1 Petrus 5:6), öz ýalňyşlygyny boýun almalydy we kemçiligini düzetmelidi. Ylahy terbiýe näçe agyr bolsa-da, biz ony kabul etmeli we boýun bolmaly, sebäbi ol Hudaýyň söýgüsinden gelýär we biziň öz peýdamyz üçin ylahy akyldarlyk bilen buýrulýar (Ýewreýler 12:10).
«Dawut gorkdy we diýdi: «Rebbiň ärki maňa nädip geler?» (6:9). Bu Dawudyň dördünji ýalňyşlygydy. Uzzanyň ölümi bilen Dawut gorky bilen gurşaldy. Bu ýerde möhüm bir prinsipi mysal getirmek we bize sapak bermek üçin iki zady nygtamak gerek. Birinjiden, Dawudyň gorkusy işlemeýän iman sebäpli döredi. Iman bilen gorky arasynda ýakyn gatnaşyk bar; birinjisi agdyklyk edende, ikinjisi uka gidýär we tersine. Bu birnäçe aýatlar bilen goldanýar, mysal üçin: «Hudaý meniň halasgärimdir, men ynanaryn we gorkmaryn» (Işaýa 12:2). Haçan-da biz gorksak, imanymyzy berkitmek üçin Rebbe ýalbararys: «Haçan-da men gorksam, Saňa ynanaryn» (Zebur 56:3).
Ikinjiden, Dawudyň imany boýun egmezlik sebäpli işlemeýärdi – onuň ýörişi Hudaýyň açyk islegine laýyk däldi. Iman Hudaýyň sowgadydyr we diňe Hudaýyň Ruhy arkaly artdyrylyp bilner. Gorky üç zady görkezýär: işjeň däl iman, Ruhyň gynanandygynyň subutnamasy we Hudaýa ýakymsyz ýöriş. Bularyň hemmesiniň çäresi öz ýollarymyzy gözden geçirmek (Hagaý 1:5), günämizi boýun almak we boýun egme ýolunda ýöremekdir.
«Şonuň üçin Dawut Rebiň ärkini özü bilen Dawudyň şäherine göçürmedi; ýöne Dawut ony bir gyra çekip, Gittli Obed-Edomyň öýüne apardy» (6:10). Bu Dawudyň bäşinji ýalňyşlygydy. Ol gorky bilen şeýle bir yzgytsyz boldy welin, ärki Iýerusalime getirmek baradaky asylly maksadyny terk etdi. Bir günä başga birine getirdi. Ol boýun egmezlikden başlady, bu Ruhy gynandyrdy, Onuň işi saklandy, bu işjeň däl imana getirdi, bu bolsa gorky döretdi we hereketsizlige sebäp boldy.
Obed-Edomyň öýündäki ärk
«Rebbiň ärki Gittli Obed-Edomyň öýünde üç aý galdy. Reb Obed-Edomy we onuň ähli öýüni patalady» (6:11). Obed-Edom Gittli, filistlidi (Ýeşuwa 13:3). Golýat ýaly, Gittliler Gatda ýaşaýardylar (1 Hronikalar 20:5). Geň ýeri, Hudaýyň ýüregine laýyk adam bolan Dawut gorky sebäpli ärk bilen hiç hili iş etmekden ýüz öwürdi, filistli bolsa ärki üç aýlap öz öýünde kabul etdi. Köp Mukaddes Kitap teswirçileri Obed-Edomyň Rebbe hakykatdan-da öwrülendigine ynanýarlar; şonuň üçin ol Oňa degişli ähli zatlary gymmat saýýardy. «Obed» «hyzmatkär» diýmegi aňladýar we ol ärki öýünde saklanda Rebbe hakyky hyzmat etdi.
Obed-Edomyň halas bolan adamdygynyň başga bir subutnamasy, Rebiň ony we onuň öýüni patalamagydyr. Reb şeýle diýdi: «Meni hormatlaýanlary men hormatlaryn» (1 Şamuwel 2:30). Obed-Edom ärki kabul edip Rebbe hormat goýdy we Reb oňa we onuň öýüne bereketleri ýagdyrdy. Dawudyň boýun egmezlik sebäpli ýitgisi Obed-Edomyň boýun egmezlik sebäpli gazanjy boldy.
Biz Obed-Edomyň ärki öz öýünde kabul edendigi üçin alan bereketinden başga bir sapak alýarys. Ärkiň Mesihiň bir görnüşi bolany üçin, eger Ol iman arkaly biziň ýüreklerimizde ýaşaýan bolsa we biz Oňa pikirlerimizde ilkinji orny bersek, biz hem patalanarys. Eger biz özümizi Mesihiň hojaýynlygyna tabşyrsak we Obed-Edom ýaly Hudaýyň Ogluna hyzmatkär garaýşynda bolsak we Oňa ilkinji orny bersek, biz patalanarys.
Soňra Dawut «Rebbiň Obed-Edomyň öýüni we oňa degişli ähli zatlary Hudaýyň ärki sebäpli patalandygyny» eşitdi. Şeýlelik bilen, Dawut gidip, Hudaýyň ärkini Obed-Edomyň öýünden Dawudyň şäherine şatlyk bilen getirdi» (6:12). Bu aýatda bäş zady bellemäge mynasypdyr. Birinjiden, boýun egmezlik hemişe bereket bilen sylaglanýar, boýun egmezlik bolsa terbiýe getirýär. Ikinjiden, Hudaýyň bereketi şeýle bir açykdyr welin, başgalar ony görerler. Üçünjiden, başgalar Hudaýyň bereketiniň näme üçin berilendigini düşünerler. Bu ýagdaýda Obed-Edomyň öýi patalandy we başgalar munuň sebäbini görüp bildiler. Dördünjiden, Hudaýy begendirýänlere Hudaýyň bereketiniň ykrar edilmegi adamlar tarapyndan öz ýoldaşlaryna aýdylýar. Bäşinjiden, Hudaýyň Obed-Edoma beren bereketi Dawuda täsir etdi; onuň gorkusy ýatdy, onuň höwesi täzeden tutaşdy we ol ärki Iýerusalime getirmek baradaky asylly maksadyny dowam etdirmäge höweslendi.
Dawudyň dikeldilmegi
Yzyna gaýdan Dawut Reb bilen gatnaşyga dikeldildi we munuň täsirleri aşakdakylar bilen subut edildi: Şatlyk – «Dawut Hudaýyň ärkini Obed-Edomyň öýünden Dawudyň şäherine şatlyk bilen getirdi» (6:12); Tans – «Dawut ähli güýji bilen Rebbiň öňünde tans etdi» (6:14); Saz – «Dawut we Ysraýylyň ähli öýi Rebbiň ärkini gygyryş we surnaý sesi bilen getirdiler» (6:15); Gurbanlar – Dawut «öküzleri we semiz goýunlary ... ýakma gurbanlaryny we parahatçylyk gurbanlaryny Rebbiň öňünde gurban etdi» (6:13,17); Bereketler – Dawut «halky Goşunlaryň Rebbiniň adyndan patalady» (6:18); Nahar – «Soňra ol ähli halka ... çörek ... et we ... üzüm tortuny paýlady ... Soňra Dawut öz öýüni patalamak üçin yzyna dolandy» (6:19-20).
Mikalanyň ýigrenji we jezasy
«Rebbiň ärki Dawudyň şäherine gelende, Şawulyň gyzy Mikala penjireden seredip, Patyşa Dawudyň Rebbiň öňünde böküp we aýlanyp duranyny gördi; we ol ony ýüreginde ýigrendi» (6:16). Dawudyň ärki Iýerusalime getiren şatlykly güni gynançly bir waka bilen kölege salyndy. Dawudyň aýaly Mikala onuň Hudaýa bolan höwesini paýlaşyp bilmedi. Ol onuň höwesi bilen gaharlandy we onuň şatlygyny ýazgardy. Hudaýyň halkynyň baş duşmany Şeýtan Mikalanyň hereketiniň arkasyndady. Onuň garaýşy, özüne şeýle bir wepaly bolan adama bolan minnetdarsyzlykdy, ol özüne täç kabul etmekden ýüz öwürdi, eger ol özüne gaýtarylyp berilmese (2 Şamuwel 3:13).
«Şawulyň gyzy Mikala ... diýdi: «Ysraýylyň patyşasy şu gün nähili şöhratly boldy, özüni şu gün hyzmatkärleriniň gyzlarynyň gözünde açyp, pes adamlaryň biri ýaly utanmazlyk bilen özüni açdy!» Şeýlelik bilen, Dawut Mikala diýdi: «Bu Rebbiň öňündedi, Ol meni seniň ataňyň we onuň ähli öýüniň ýerine saýlady, meni Rebbiň halkynyň, Ysraýylyň hökümdary edip bellemek üçin. Şonuň üçin men Rebbiň öňünde saz çalaryn. Men mundan hem beter pes bolaryn we öz gözümde pes bolaryn. Ýöne sen aýdan hyzmatkär gyzlara gelende, olar meni hormatlarlar.» Şonuň üçin Şawulyň gyzy Mikalanyň ömrüniň ahyryna çenli çagasy bolmady» (6:20-23).
Ýokardaky aýat Dawudyň iň söýgüli aýalynyň oňa garşy çykandygyny we onuň wepalylygy üçin ony adalatsyzlyk bilen ýazgarandygyny görkezýär. Mikala Dawudyň aýalydy, ýöne onuň ady ýokardaky aýatda agzalanda, başga bir gatnaşyk üç gezek nygtalýar – «Şawulyň gyzy.» Bu anyk bir habary aňladýar. Mikalanyň Şawulyň gyzy diýlip atlandyrylmagy hormat däl, eýsem utançdyr. Ol Hudaýyň şöhraty üçin alada etmändigi üçin, äriniň Rebbiň ärkini Iýerusalime getiren şatlygyny paýlaşyp bilmedi. Mikala Dawudyň patyşa eşiklerini çykaranyny halamady we ony edepsizlikde aýyplady.
Dawut Mikalanyň jogabynda öz hereketinden utanmaga hiç hili sebäbiniň ýokdugyny aýtdy. Onuň ähli hereketleri diňe Hudaýyň şöhraty üçindi. Mikala Dawuda ýalňyş prizma arkaly seretdi we onuň gözleri oňa utanç we edepsizlik ýaly görünen zatlary gördi, ýöne Dawudyň wyždany arassady. Ol diýdi: «Men mundan hem beter pes bolaryn we öz gözümde pes bolaryn» (6:22). Dawudyň sözleriniň güýji şeýledi: Eger patyşa eşiklerini çykarmak özüni «açmak» hasaplansa, onda ol Hudaýyň öňünde has hem peseljekdi. Dawut Mikalanyň aýyplamasyna ironiýa bilen jogap berdi.
Dawut we Hudaýyň ärki baradaky hekaýa iň agyr netije bilen gutarýar: «Şonuň üçin Şawulyň gyzy Mikalanyň ömrüniň ahyryna çenli çagasy bolmady.» Bu Mikalanyň ylahy ýazgarylmasydyr, onuň ärini, Hudaýyň ýüregine laýyk adamy adalatsyzlyk bilen ýigrenmek günäsi üçin adalatly jeza. Reb şeýle diýdi: «Meni ýigrenýänler az hormatlanylar» (1 Şamuwel 2:30). Mikala diňe bir Dawudy däl, eýsem onuň Hojaýynyny hem ýigrendi. Onuň çagasyzlygy, ýüregi gözleýän tarapyndan az hormatlanylmagydy. Bu biziň öz ýüreklerimize gürlemelidir. Biziň üçin soňky sapak, biz Hudaýyň halkyna garşy hiç haçan ýaman söz aýtmaly däl, ýogsa ruhy çagasyzlyk biziň paýymyz bolar.
