SORAG: “Täze dogluş”, “täzeden dogluş” we “regenerasiýa” arasyndaky tapawut näme?
JOGAP: Hudaýyň Sözüni öwrenende seresap bolmak hemişe gowudyr. Bütin Mukaddes Kitabyň Hudaýdan ylham alandygyny we diňe umumy pikirleriň, ideýalaryň ýa-da prinsipleriň däl-de, eýsem Mukaddes Ýazgylaryň sözleriniň Hudaýdan ylham alandygyny ýatda saklaň. Şeýle hem, Hudaýdan ylham alan asyl Ibrani, Grek we Arami sözleriniň bardygyny ýatda saklamak möhümdir. Ylham alan terjime ýok, şeýle hem absolýut harfma-harf terjime ýok. Emma biz Hudaýa dindar terjimeçiler we Onuň mukaddes Sözüni biziň dilimize gowy terjimeler üçin, we Hudaýyň Mukaddes Ýazgylary ýazmak üçin ylham alan dillerinde ulanan sözleriniň manysyny düşündirýän sözlükler we beýleki peýdaly ýazgylar üçin şükür edip bileris.
Patyşa Jeýmsiň terjimeçilere beren görkezmelerinden biri ygtyýarly wersiýasy Mukaddes Kitabyň, adatça atlandyrylýan Patyşa Jeýms Wersiýasy (bu žurnalda KJV gysgaldylan), terjimelerinde sinonimleri ulanmakdy. Bu ony stilinde şeýle owadan we beýik edýän faktorlaryň biridir. Emma onuň kemçilikleri hem bar. Biziň umumy Iňlis terjimelerimiziň esasy kemçiliklerinden biri, asyldaky bir sözüň biziň dilimizde birnäçe dürli sözler bilen berilmegidir.
Bu mesele biziň soragymyzyň düýbünde ýatyr. Grek dilinde işlik gennaõ erkekleriň çaga dogurmagy we aýallaryň çaga dogurmagy ýa-da dünýä getirmegi üçin ulanylýar. W. E. Waýnyň Täze Testament Sözleriniň Düşündiriş Sözlügi bu sözüň resuly Ýahýanyň ýazgylarynda metaforiki manyda “Hudaýyň ynanýanlara ‘çagalaryň’ tebigatyny we häsiýetini berýän merhemetli hereketi, olara ruhy durmuşy berýän” manysynda ulanylýandygyny görkezýär. Söz anõ soňra, KJV-niň “täzeden” diýip terjime edýän zady, hakykatdanam “ýokardan” ýa-da “täzeden” manysyny berýär we häzirki zaman gowy terjimelerde şeýle terjime edilýär. Şeýlelik bilen, “täze dogluş” başdan geçiren adam “täzeden doglan” bolýar, ýöne “täzeden doglan” ýa-da “ýokardan doglan” diýmek has gowy bolar. Ruhy taýdan öli bolan adama şeýlelik bilen ruhy durmuş berildi we ol indi Hudaýyň çagasy, Hudaýyň maşgalasynyň agzasydyr.
“Regenerasiýa” termini, palingenesia, hem “täze dogluş” diýip terjime edilip bilner – palin “täzeden” üçin adaty söz bolup, we genesis “dogluş” üçin söz bolup durýar. Ol şol bir zada degişlidir, soň bolýan zada däl; ýöne ol oňa birneme başga nukdaýnazardan seredýär: köne ýagdaýa garşy täze ýagdaýyň başlanandygyny. Mukaddes Ýazgylar bu sözi Titus 3:5-de Hakykat Sözü we Mukaddes Ruh tarapyndan öndürilen täze durmuşyň berilmegini görkezmek üçin ulanýar. Şeýle täze dogluş köne durmuşyň reformasiýasy ýa-da gowulaşdyrylmasy däldir. Bu bütinleý täze zatdyr, ony hiç bir ybadathana, dini mugallym ýa-da lider amala aşyryp bilmez, çünki bu diňe Hudaýyň işidir.
Mukaddes Kitap “regenerasiýa” sözüni Matta 19:28 we Resullaryň Işleri 3:21-de başga, has giň manyda, geljekde, Ybadathananyň göterilmeginden we Kynçylykdan soň ýer ýüzünde boljak üýtgeşme barada gürlemek üçin hem ulanýar. Reb Isa şonda ýer ýüzünde höküm sürer we dünýä dindar bolmadyk hökümdarlaryň we Şeýtanyň özüniň güýjünden halas ediler; we Ysraýyl, şeýle diýmek mümkin, täzeden doglar we Hudaýyň oňa niýetläp we planlaşdyran zadyna dikeldiler. Hudaýyň oňa niýetläp goýan ähli zatlaryndan aşaklygyna çalt süýşýän dünýä üçin nähili ajaýyp üýtgeşme bolar! Ne alymlar, ne-de syýasatçylar muny amala aşyryp bilmezler.
