Pawlusyň aladasy KOLOSALYLAR ÜÇIN
«Biz siziň üçin hemişe doga edip, Rebbimiz Isa Mesihiň Hudaýyna we Atasyna şükür edýäris.» — Kolosalylylara 1:3 NKJV
Kolosalylylara haty Pawlus resul tarapyndan Rimde tussaglykda wagty ýazylypdyr. Bu hat, onuň Rebbe gulluk etmekde çeken jebirleriniň diňe bir fiziki däl, eýsem ruhy aladalar hem bolandygyny öň ýazanlarynyň ajaýyp mysalydyr. Onuň gözünde bu aladalar duşmandan ýa-da gulluk edip, bir ýerden başga bir ýere syýahat edende çeken kynçylyklaryndan has uludy. Mukaddes Ruhyň ony bu Kolosalylylara hatyny, şeýle hem 2 Korintoslylara 11:23-33-nji aýatlary ýazmaga ylham berendigini ýatdan çykarmaň, bu aýatlarda Rebbimiz Ananiasa: «Men oňa Meniň adym üçin näçe zat çekmelidigini görkezerin» (Resullaryň Işleri 9:16) diýen sözleriniň jikme-jiklikleri beýan edilýär.
Pawlus Kolosada hiç haçan bolmady
Pawlusyň hatlarynyň köpüsi özüniň başlamagyna kömek eden ýygnaklara ýa-da kärdeşlerine ýazylypdyr. Emma Pawlus iki haty, Rimlylara we Kolosalylylara, şahsy taýdan özüne näbelli ýygnaklara ýazypdyr. Rimlylara haty Pawlus Iýerusalime gitmezden ozal Korintosdan ýazylypdyr, ol ýerde oňa ýalan aýyplama atylyp, tussag edilipdir. Onuň soňky babynda ýerleşen salamlar Pawlusyň Rim imperiýasynyň paýtagtynda gaty köp dogan-uýalary tanandygyny görkezýär. Kolosalylylara haty bolsa Rimdäki türmeden, Epafra atly kärdeşinden öwrenen ýygnagyna ýazylypdyr, Epafra ol ýerden Rime gelipdir we bir wagt Pawlus bilen tussaglygy hem paýlaşypdyr (Filemon 23).
Pawlus Epafrazy Kolosaly mukaddesler üçin «Mesihiň wepaly hyzmatkäri» diýip atlandyrdy (Kolosalylylara 1:7). Mundan başga-da, ol Epafrazyň olar üçin hemişe yhlas bilen doga edendigini, olaryň «Hudaýyň ähli isleginde kämil we doly durmagy» üçin (Kolosalylylara 4:12) doga edendigini belledi. Ol muny uly yhlas bilen edip, ýakyndaky Laodikiýa we Hierapolisdäki mukaddesler üçin hem doga etdi. Yhlas bilen doga etmek, doga edýärkäk biriniň adyny wagtal-wagtal agzap geçmekden has köpdür.
Pawlus, doga üçin nusga
Pawlusyň özi başgalar üçin doga etmekde nusgady. Ol hatlarynyň köpüsinde ýazanlary üçin doga edýändigini belläpdir. Ol olaryň köpüsini, olaryň ösüşlerini we kynçylyklaryny şahsy taýdan bilýärdi. Olar onuň ruhy çagalary bolup, olary gaty söýmegi öwrenipdi. Ol Korintoslylara, mysal üçin, olaryň köp atasy ýokdugyny, ýöne «Isa Mesihde men sizi Hoş Habar arkaly dünýä indirdim» (1 Korintoslylara 4:15) diýip ýatlatdy. Ol Saloniklilere, özüniň we Rebbimiz üçin kärdeşleriniň olaryň arasynda mähirli bolandygyny, «edil emdirýän ene öz çagalaryny söýşi ýaly» diýip ýazdy. Şeýle hem olara «her birini, edil ata öz çagalaryny edişi ýaly, ruhlandyrandyklaryny, teselli berendiklerini we tabşyrandyklaryny» (1 Saloniklilere 2:7,11) aýtdy.
Pawlus we Timoteos, bu haty ýazanda adyny agzan, Hudaýa şükür edip, Kolosalylylara iman edenler üçin bilelikde doga edipdiler. 2-nji bapda Pawlus Kolosalylylar, Laodikiýalylar we onuň ýüzüni etde görmedik köp adamlar üçin «uly göreş» edendigini ýazypdyr (Kolosalylylara 2:1). Olaryň Kolosalylylar üçin doga etmegi, olary ilkinji gezek eşidenlerinde başlap, dynuwsyz dowam edipdir. Pawlus olary şahsy taýdan tanamaýardy, ýöne bu hiç hili tapawut etmändir. Olar wepaly mukaddesler we Mesihiň bedeniniň agzalarydy.
Pawlus näme üçin doga etdi?
Pawlus iman edenler üçin adatça doga edýän zatlarymyz üçin doga etmedi – olaryň saglygy, maşgalalary, gündelik çöregi, goragy, ybadat etmäge erkinligi we ş.m. – bulary resul agzamaýar. Ol has dogrusy olaryň ruhy ösüşi we abadançylygy barada aladalanýardy. Mysal üçin, bu hatyň başynda (1:9-12; 2:2) Pawlus Kolosalylylara iman edenleriň:
- «Hudaýyň isleginiň ähli akyldarlygy we ruhy düşünjesi bilen doldurylmagy»
- «Rebbe mynasyp ýöremegi, Ony doly begendirmegi»
- «Her bir gowy işde miweli bolmagy we Hudaýy bilmekde ösmegi»
- «Onuň şöhratly güýjüne görä ähli güýç bilen berkidilmegi, ähli sabyr we şatlyk bilen uzak sabyrlylyk üçin»
- «Bizi mukaddesleriň mirasyna yşykda gatnaşmaga ukyply eden Atasyna şükür etmegi»
- «Söýgüde birleşip, ruhlandyrylmagy»
- «Düşünjäniň doly ynamynyň ähli baýlyklaryna, Hudaýyň syryny bilmäge ýetmegi»
Pawlus näme öwretdi?
Ol olar üçin doga etmekden başga-da, olara zerur bolan esasy amaly görkezmeleri we ruhlandyrmalary berdi. Ol Mesihi öz şahsyýetiniň mertebesinde we işiniň ululygynda olaryň öňünde goýdy. Ol olara Mesih arkaly gazanan ägirt uly artykmaçlyklaryny ýatlatdy. Hudaý Ata olary garaňkylygyň güýjünden halas edip, söýgüsiniň Oglunyň Patyşalygyna geçirdi. Olar butparaz bolup, şeýlelik bilen garaňkylygyň güýjüne bagly bolupdyrlar. Olaryň käbirleri gul bolup, hemmesi Rim Sezarynyň raýatlarydy, ýöne Hudaý olary iň artykmaç ýagdaýa, Atanyň söýgüsiniň Oglunyň has ýokary patyşalygyna getirdi. Olar ýaman işler bilen aňynda ýatlaşan we duşman bolupdyrlar, ýöne indi Mesih olary ölüm arkaly ýaraşdyryp, öz gözünde mukaddes, günäsiz we aýypsyz görkezmek üçin. We Mesih olarda, şöhratyň umydy. Olaryň nähili paýy bardy! (Kolosalylylara 1:13-29).
Pawlusyň duýduran howplary
Emma Kolosalylylara iman edenler azyndan üç tarapdan howp astyndady. Şeýtan, Mesihiň we Onuň halkynyň baş duşmany, gaty pragmatik duşmandyr. Onuň köp ýaraglary bar we ol maksadyna hyzmat edýän islendik ýaragyny ulanmaga taýýardyr. Olaryň hemmesi haýsydyr bir ýol bilen Mesihe hüjüm edýär. Pawlusa Kolosadaky ýygnak barada aýdan we olar üçin dogada yhlas bilen zähmet çeken Epafrazyň, şübhesiz, bu täze iman edenleriň ýüzbe-ýüz bolan käbir howplary barada hem habar berendigi şübhesizdir. Duşman Kolosalylylara garşy göreşdi. We ol häzir hem hristianlara – ýaşlara we garrylara, täzelere we tejribelilere – garşy şol bir ýaraglary ulanýar.
Şeýtanyň ýaraglarynyň biri Gnostisizm diýlip atlandyrylýan ýalan filosofiýady, bu söz grek dilindäki gnosis, ýagny bilim diýmekdir. Gadymy grekler köp filosoflary we filosofiýa mekdepleri bilen tanalýardy. Gnostikler Mesihiň Hudaýlykda hakyky ornuny inkär edip, Ony adam bilen mukaddes Hudaýyň arasyndaky köp perişde ýa-da ruhy barlyklaryň iň ýokarysynyň biri edip görkezýärdiler. Olaryň pikiriçe, adam bedeni we umumy maddy madda, maddy däl ýa-da ruhy zatlardan has pes gymmatlydy. Adam esasan Hudaýa ýetmek üçin öz ýoluny işlemelidi. Pawlus görünmeýän Hudaýyň keşbi hökmünde Rebbimiz Isanyň ululygyny nygtady. Ol Ýaradyjy-Hudaý, Ybadathananyň Baştutany, Onuň bedeni, Hudaýlygyň ähli Dolylygynyň ýaşamagy begendiren, ähli hökümdarlygyň we güýjüň Baştutanydy. Pawlus Kolosalylylara Onda ýöremegi, Onda kök urup we gurulmagy, we imanda berkidilmegini haýyş etdi.
Şeýtanyň başga bir ýaragynyň biri-de, ýehudilik elementlerini hristianlyga girizmekdi: sünnet, Kanuny berjaý etmek, käbir iýmitleri haram hasaplamak, ýehudy baýramçylyklaryny berjaý etmek, asketizm we adamlaryň beýleki taglymatlary. Bularyň hemmesi öz-özünden ýüze çykan dinde, ýalan kiçigöwünlilikde we bedeniň ähmiýetini inkär etmekde akyldarlyk görnüşine eýedi, ýöne olar Mesihden we Onuň tamamlanan işinden daşlaşdyrýardy we hiç hili gymmaty ýokdy. Iman eden Mesihde doly. Ol suwda çokundyrylmakda Onuň bilen jaýlanyp, Onuň bilen bilelikde direldildi. Hudaý bizden Isanyň Golgotada amala aşyranlaryndan başga hiç zat talap etmeýär. Iman edenleriň özlerinden aňyny aýryp, Onuň üstünde aňyny jemlemegi örän möhümdir.
Şeýtan şeýle hem teni we onuň köp isleglerini hristianlary ýoldan çykarmak we olaryň aňyny Mesihden we ýokardaky zatlardan daşlaşdyrmak üçin üçünji serişde hökmünde ulandy. Ten hemişe işjeňdir, we Mesih bilen doly meşgullanmadyk täze hristianlar özlerini halas bolmazdan ozal durmuşlaryny häsiýetlendiren ähli ýaman zatlara berilýän ýagdaýda aňsatlyk bilen tapyp bilýärdiler. Resul, olar üçin hudaýly aladasynda, bu islegleri sanap, soňra Kolosalylylara ýer ýüzünde henizem bar bolan bu agzalary öldürmegi haýyş etdi (Kolosalylylara 3:5). Aýyrmaly zatlar we geýmeli zatlar bar. Bu ruhlandyrmalar umumy durmuşdaky zatlara we maşgala çägindäki gatnaşyklarymyza degişlidir. Hemmesi Rebbimiz Isanyň adyndan, Onuň arkaly Hudaý Atasyna şükür edip edilmelidir.
Pawlusyň soňky pikirleri
Pawlus ýüregini agyrdan ähli bu howplar bilen iş salyşandan soň, Kolosalylylara dogada yhlasly we oýa bolmagy haýyş etdi (Kolosalylylara 4:2). Ol olar üçin doga etdi, ýöne olardan özü üçin hem doga etmegi sorady, esasanam Mesihiň syryny açyk aýdyp bilmegi üçin, çünki ol şonuň üçin zynjyrdady. Ol öz ýagdaýlary barada maglumat paýlaşdy we bu haty getiren doganlaryň biriniň, Tihikusyň, olara özü baradaky «ähli habarlary» aýdýandygyny belledi (Kolosalylylara 4:7).
Köp doganlardan salamlar, Kolosadaky ybadathana we käbir şahsyýetlere gysga görkezmeler bilen bilelikde goşuldy. Biz resulyň hiç haçan baryp görmäge mümkinçiligi bolmadyk bu ýygnak we agzan doganlary üçin çuňňur aladasyny görüp bilýäris. Rebbimiz Pawlusdan Mesihdäki dogan-uýalarymyzy, kim bolsalar-da we nirede bolsalar-da, hakykatdan söýmegi we olara alada etmegi öwrenmegimize rugsat bersin. Pawlus muny şübhesiz öz mübärek Rebbinden, goýunlaryň Beýik Çopanyndan öwrenipdir!
