Galatiýalylar – 7-nji bölüm
Geçen aý Galatiýalylar 4-iň birinji bölegine seredenimizden soň, indi 13-18-nji aýatlara (KJW) geçeris:
«Ilki bilen, bedenimiň ejizligi sebäpli size Hoş Habary wagyz edendigimi bilýärsiňiz. Bedenimdäki synagymy siz ýigrenmediňiz, ret etmediňiz; gaýtam, meni Hudaýyň perişdesi ýaly, hatda Isa Mesih ýaly kabul etdiňiz. Onda siziň aýdan bagtyňyz nirede? Çünki men size şaýatlyk edýärin, eger mümkin bolsa, öz gözleriňizi çykaryp, maňa bererdiňiz. Şonuň üçin size hakykaty aýdanym üçin siziň duşmanyňyz boldummy? Olar size yhlasly täsir edýärler, ýöne gowy däl; hawa, olar sizi özlerine täsir etmegiňiz üçin sizi aýyrmak isleýärler. Ýöne hemişe gowy zatda yhlasly bolmak gowudyr, diňe men siziň bilen bolanymda däl.
Pawlusyň keseli näme häsiýetli bolupdyr? Bu bize aýdylmaýar. Ýöne maňa şeýle görünýär, bu ýerdäki ejizlik we resulyň bedenindäki synag, onuň Korinflilere aýdan bedenindäki tikenegi bilen birmeňzeşdir (2 Korinfliler 12:7-9). Eger şeýle bolsa, onda bu onuň gözleri bilen baglanyşykly bir mesele bolandygy maňa düşnüklidir, ýogsam Galatiýalylar öz gözlerini çykaryp, Pawlusa näme üçin bererdi, eger onuň gözleri gaty sagdyn bolsa? Näme üçin oňa el ýa-da aýak ýa-da gulak bermediler? Ýatda saklaň, ol bäş gezek urulyp, her gezek 39 gamçy urgy alypdyr (11:24). Mundan başga-da, ol bir gezek daşlanýar (25-nji aýat); şol daşlaryň käbiri onuň ýüzüne we gözlerine degip biljekdi. Bu, onuň bu hatdan başga hatlarynyň köpüsini dikte eden ýaly görünmegini hem düşündirýär; we ol «öz elim bilen size nähili uly hat ýazandygymy» görmäge ünsi çekipdi (Galatiýalylar 6:11).
Galatiýalylara Ýazan Hatynyň doktrinal meselesi şeýle bir çynlakaýdy welin, resul haty dikte etmäge garaşmady. Şonuň üçin ol galamyny alyp, göz meselelerine garamazdan ýazdy. Kanuny wagyz edýänler Galatiýalylary şeýle bir aldapdyrlar welin, olar indi Pawlusy öz duşmany ýaly alyp barýardylar. Ýöne Pawlusyň eden ähli zady, olara Hudaýyň Ogluny, biziň Reb Isa Mesih baradaky hakykatyny aýtmakdy. Şol wagyzçylar Galatiýalylary Pawlusdan aýyrmaga synanyşýardylar, şonda adamlar özleriniň we kanunyň yzyna düşerdi. Olaryň Galatiýadaky bu hristian imanlylar üçin gowy niýetleri ýokdy. Resulyň garaýşy düýbünden tersdi; ol hemişe, diňe olaryň ýanynda bolanda däl, eýsem ýok bolanda-da, olar üçin diňe gowy zatlary arzuw edýärdi.
Galatiýalylar 4:19-20-de resul mähir bilen ýazypdy: «Meniň çagalarym, Mesih sizde emele gelýänçä, men ýene-de doguş agyrysyny çekýärin, men indi siziň ýanyňyzda bolmagy we sesimi [ýa-da äheňimi] üýtgetmegi arzuw edýärin; çünki men sizden şübhelenýärin.» Bu, resulyň olary ilki bilen Mesihi halas ediji bilime getirmegi üçin doguş agyrylary ýalydy, we olary hakykatyň ýanyna yzyna getirmekde ýene-de şondan geçýän ýalydy. Näme üçin? Çünki olaryň Mesihiň hakykatyna garanyňda nirede durandyklaryna ynamy ýokdy.
Olar ýewreýler ýaly günleri, aýlary, möwsümleri we ýyllary berjaý etmäge başlapdylar. «Men sizden gorkýaryn, ýöne men size biderek zähmet sarp eden bolmaýyn» (11-nji aýat). Şonuň ýaly-da, 20-nji aýatda ol şeýle diýýär: «Men sizden şübhelenýärin.» Şonuň üçin ol 21-nji aýatda soraýar: «Maňa aýdyň, kanunyň astynda bolmagy arzuw edýänler, siz kanuny eşitmeýärsiňizmi?» Näme üçin? Çünki hiç kim, Mesihe gelip, Oglunyň ony azat eden azatlygyndan lezzet alyp, kanunyň astynda bolmak üçin Mesihdäki ähli zadyny goýmak islemeýär. Şonuň üçin resul olaryň kanunyň näme diýýändigini hakykatdanam bilýändiklerini sorapdy.
Ol Yshak we Sara, Ysmaýyl we Hajar (Agar), ýerdäki Iýerusalim we ýokardaky Iýerusalim, gul aýal we azat aýal arkaly azatlygy we gulçulygy suratlandyrmaga dowam etdi:
«Çünki ýazylgydyr, Ybraýymyň iki ogly bardy, biri gul aýaldan, beýlekisi azat aýaldan. Ýöne gul aýaldan bolany beden boýunça doguldy; ýöne azat aýaldan bolany wada boýunça doguldy. Bu zatlar allegoriýadyr: çünki bular iki ähtdir; biri Sina dagyndan, gulçulyga eltýän, ol Agar. Çünki bu Agar Arabystandaky Sina dagydyr we häzirki Iýerusalime degişlidir we çagalary bilen gulçulykdadyr. Ýöne ýokardaky Iýerusalim azatdyr, ol hemmämiziň enesidir.
Çünki ýazylgydyr: «Şatlan, dogurmaýan gysyr aýal; ýarylyp gygyr, agyry çekmeýän sen: çünki ýalňyz aýalyň ärli aýaldan has köp çagasy bar.» Indi biz, doganlar, Yshak ýaly, wada çagalarydyrys. Ýöne şonda beden boýunça dogulan Ruh boýunça dogulany yzarlandygy ýaly, häzir hem şeýle. Muňa garamazdan, Mukaddes Ýazgy näme diýýär? Gul aýaly we onuň ogluny kowuň: çünki gul aýalyň ogly azat aýalyň ogly bilen mirasdar bolmaz. Şonuň üçin, doganlar, biz gul aýalyň çagalary däl, eýsem azadyň çagalarydyrys (22-31-nji aýatlar).»
Bu aýatlarda resul Hajaryň, onuň ogly Ysmaýylyň we ýerdäki Iýerusalimiň kanunyň öňünden gelenligini görkezdi, olar oňa tabyn bolmagy arzuw edýärdiler. Beýleki tarapdan, Sara, Yshak we «ýokardaky Iýerusalim» Hudaýyň merhemetini we ähli imanlylaryň Reb Isa Mesih, Oglunyň üsti bilen getirilýän hristian azatlygyny görkezýär. Mukaddes Ýazgy merhemet bilen kanunyň bile ýaşap bilmeýändigini açyk görkezýär. Bu kanun we merhemet bolup bilmez, bu kanun ýa-da merhemet bolmaly, çünki Mukaddes Ýazgy şeýle diýýär: «Gul aýaly we onuň ogluny kowuň: çünki gul aýalyň ogly azat aýalyň ogly bilen mirasdar bolmaz. Şonuň üçin, doganlar, biz gul aýalyň çagalary däl, eýsem azadyň çagalarydyrys.»
Gul aýaly we onuň ogluny kowmak agyr zat bolup biler, Ybraýym üçin şeýle bolşy ýaly, oňa şeýle etmegi buýruk berilende. Ýöne
Hudaý Ybraýyma şeýle diýdi: «Oglan we gul aýalyň sebäpli gözüňde agyr bolmasyn; Sara saňa näme aýdan bolsa, onuň sesine gulak as; çünki Yshakda seniň nesliň atlandyrylar» (Barlyk 21:12).
Kanun we şol ulgam bilen baglanyşykly ähli zat gitmeli. Bu Hudaýyň ilkinjini aýyryp, ikinjini gurmak ýollaryndadyr. Bil, eziz okyjy, kanunyň imanlynyň üstünde güýji, hökümdarlygy ýa-da dolandyryşy ýokdur, çünki biz kanunyň astynda däl, eýsem merhemetiň astyndadyrys. Bu hiç hili çäklendirmäniň ýokdugyny – isledigimiz ýaly ýaşap, günäkär işleri edip biljekdigimizi aňladýarmy? Hudaý saklasyn; müň gezek, «Ýok!»
Imanly Mesihä tabyn. Resul Pawlus muny Rimliler 7:1-6-da görkezdi, ol ýerde bu sözler bar:
«Bilmeýärsiňizmi, doganlar, (çünki men kanuny bilýänlere gürleýärin,) kanunyň adamynyň üstünde ol ýaşaýança hökümdarlygy bardygyny? Çünki ärli aýal, äriniň ýaşaýança, kanun boýunça ärine baglydyr; ýöne är ölse, ol äriniň kanunyndan azat bolýar. Şonuň üçin, eger äriniň ýaşaýança, ol başga bir adama durmuşa çyksa, ol zyna eden diýlip atlandyrylar: ýöne är ölse, ol şol kanundan azatdyr; şonuň üçin ol başga bir adama durmuşa çyksa-da, zyna eden däldir. Şonuň üçin, doganlarym, siz hem Mesihiň bedeni arkaly kanuna ölü boldyňyz; şonda siz başga birine, ýagny ölülerden direlen Oňa durmuşa çykarsyňyz, şonda biz Hudaý üçin miwe bereris. Çünki biz bedende bolanymyzda, kanun arkaly bolan günäleriň hereketleri, biziň agzalarymyzda ölüm üçin miwe bermek üçin işledi. Ýöne indi biz kanundan azat boldyk, ol ölü bolup, biz onda saklandyk; şonda biz ruhuň täzeliginde gulluk etmeli, we hatyň köneleginde däl.»
Bu aýatlar, kanun berlen ýewreýleriň kanuny berjaý etmäge borçludygyny, aýalyň ärine borçly bolşy ýaly, aýdýar. Ýöne indi kanun, şol är ýaly, ölü. Şonuň üçin Reb Isa Mesihdäki imanly öz ölü ärine (kanuna) borçly däl, eýsem indi täze we diri ärine, ýagny Mesihe tabynlykda ýaşaýar!
