Her täze ýyl täze mümkinçilikleri we täze kynçylyklary getirýär. Her ýyl biziň üçin täze ýyl; ol beýleki ýyllardan doly tapawutly. Käbir zatlar üýtgeýär we ýaşymyz ulaldygyça durmuşyň dürli möwsümlerine geçýäris.
Senenama
Irki döwürlerden bäri günler, aýlar we ýyllar Günüň we Aýyň synlamalary bilen kesgitlenýärdi. Ýeriň Gün daşyndan aýlanmagyna görä ýylyň ortaça dowamlylygy 365.2422 gündür. Grigoriý senenamasyna esaslanýan Halkara senenamasy ýyly 1-nji ýanwarda, Rim Senatynyň her ýyl wezipä başlan güni başlaýar. Orta asyrlarda 1-nji ýanwara “Täze ýyl güni” diýlip at berildi. Ondan öň ýyl 25-nji martda ýa-da 25-nji dekabrda başlaýardy.
Ýewreýleriň mukaddes ýyly (Köne Ähtde) demirgazyk ýarym şarda ýazky deňgünlügiň golaýynda, raýat ýyly bolsa güýzki deňgünlügiň golaýynda başlaýardy. Raýat ýylynyň birinji güni (Roş Haşanah) (häzirki iudaizme görä) olar dünýäniň ýaradylmagyny belleýärdiler; bu Surnaylar baýramy (Lewiler 23:23-25). 2007-nji ýylda ýewreýleriň Täze ýyl güni 2007-nji ýylyň 12-nji sentýabrynyň gün ýaşmagyndan 13-nji sentýabrynyň gün ýaşmagyna çenli.
Yslam senenamasy Grigoriý senenamasyndan takmynan 11 gün gysga bolany üçin, ýylyň başlanýan senesi her ýyl 11 gün üýtgeýär we on iki aý aýynyň sikli takmynan 33 ýylyň dowamynda möwsümleriň üsti bilen yza gaýdýar. Bu bolsa, Hijri aýynda hemişe düşýän möhüm musulman baýramçylyklarynyň wagtyň geçmegi bilen dürli möwsümlerde bolup biljekdigini aňladýar. Şeýle hem, 33 ýylyň dowamynda olaryň Täze ýyl güni ýylyň ähli möwsümlerinde yzygiderli hereket edýär.
Hytaý Täze ýyly gyşky gün dönüminden soň ikinji täze aýda başlaýar, bu bolsa 21-nji ýanwar bilen 21-nji fewral aralygynda bolýar. Mysal üçin, 2007-nji ýylda Hytaý ýyly 18-nji fewralda başlaýar.
Uly surat
Dünýämizde bolup geçýän zatlaryň uly suratyny görüp bilmek gowy. Mukaddes Kitaba görä uly surat şeýle:
Ýaradylyş
– Wagtyň başlangyjynda Hudaý gökleri we ýeri we olardaky ähli zatlary ýaratdy.
Günä düşmek
– Adam bilen Howanyň boýun egmezligi ýaradylyşyň näletlenmegine sebäp boldy. Durmuş indi göreşleri we ejirleri öz içine alýar.
Isa Mesih
– Ol bizi günälerimizden halas etmek üçin, Halasgärimiz hökmünde günä doly dünýä gelen Şahs.
Isa arkaly täze ýaradylyş
– Öz yzyna eýerijilerinden başlap, täze gök we täze ýer bilen gutaryp, Hudaý zatlary täzelemegiň işindedir.
Täze Äht
Mukaddes Kitabyň kitaplarynyň ýazylan ähtimal senesine seredenimizde, Nehemýa (b.e. öň 430) bilen Ýakup (b.e. 48) arasynda takmynan 480 ýyllyk boşluk görýäris. Boşlukdan öňki kitaplara Köne Äht, ondan soňkylara bolsa Täze Äht diýilýär. Isa Täze Ähti yglan etdi; Ol iki ähtiň arasyndaky boşluk döwründe ýere geldi. “Äht” sözi ylalaşyk ýa-da şertnama diýmekdir; bu ýagdaýda ylalaşyk Hudaý bilen ynsanlaryň arasyndadyr. Köne Ähtde Kanunyň ähti bar. Täze Ähtde biz Isa Mesih arkaly gelen merhemet ähtini tapýarys.
Täze zatlar
“Täze” sözi Mukaddes Kitabyň Täze Halkara Neşirinde 174 aýatda 192 gezek duş gelýär. Ine, Täze Ähtdäki käbir täze zatlar.
Isa şeýle diýdi: “Size täze bir tabşyryk berýärin: biri-biriňizi söýüň. Men sizi söýşüm ýaly, siz hem biri-biriňizi söýmeli. Şonda ähli adamlar Meniň şägirtlerimdigiňizi bilerler, eger biri-biriňizi söýseňiz” (Ýahýa 13:34-35).
Isanyň dünýä getiren hristiançylygy Köne Äht Kanunynyň köne şeraby bilen deňeşdirilende täze şerap ýalydy (Matta 9:16-17). Bu täze şeraby saklamak üçin täze şerap gaplary (däp-dessurlar we işleri etmegiň ýollary) gerekdi; olar iudaizmden tapawutlydy.
Soňky agşam naharyndan soň Isa şeýle diýdi: “Bu käse Meniň ganymdaky täze ähtdir, ol siziň üçin dökülýär” (Luka 22:20). Bu Köne Ähtde wada berlen täze ähtiň (Ýeremýa 31:31-34) Mesihiň ölüminiň esasynda bolandygyny aňladýar. Şeýle hem, Isanyň ölüminden soň, Ol täze gabra goýuldy (Matta 27:60).
Hoş Habar “bir täze we diri ýoldur” (Ýewreýler 10:20). Imanlylar Mesihiň direliş durmuşy ýaly täze durmuşa eýedirler (Rimliler 6:4). Bu “bir täze ýaradylyş; köne geçip gitdi, täze geldi” diýlip beýan edilýär (2 Korinfliler 5:17). Şeýle hem, olar Hudaýa Ruhyň täze ýoly bilen (mysal üçin, söýgi we azatlyk) hyzmat edýärler, ýazylan kanunyň köne ýoly bilen däl (mysal üçin, gorky we gulçulyk) (Rimliler 7:6).
Jennetde imanlylar täze aýdym aýdarlar: “Sen kitaby almaga we onuň möhürlerini açmaga mynasypdyr, sebäbi Sen gurban edildiň we Öz ganyň bilen her taýpadan, dilden, halkdan we milletden adamlary Hudaý üçin satyn aldyň” (Ylham 5:9). Mesihçiler “bir täze göge we bir täze ýere, dogrulygyň mesgenine garaşýarlar” (2 Petrus 3:13).
Ýahýanyň görnüşi şeýle boldy: “Soňra men täze gök we täze ýer gördüm, sebäbi ilkinji gök we ilkinji ýer geçip gitdi, we indi deňiz ýokdy. Men Mukaddes Şäheri, täze Iýerusalimi, Hudaýdan gökden aşak inýänini gördüm, äri üçin owadan geýindirilen gelin ýaly taýýarlanan. We tagtdan gaty ses eşitdim, şeýle diýýän: ‘Indi Hudaýyň mesgeni adamlar bilen, we Ol olar bilen ýaşar. Olar Onuň halky bolar, we Hudaýyň Özi olar bilen bolar we olaryň Hudaýy bolar. Ol olaryň gözlerinden her gözýaşy süpürer. Indi ölüm ýa-da ýas ýa-da aglamak ýa-da agyry bolmaz, sebäbi köne zatlar geçip gitdi.’ Tagtda oturan şeýle diýdi: ‘Men ähli zady täzeleýärin!’” (Ylham 21:1-5).
Nähili görnüş!
Geljek ýylda bu görnüşi göz öňünde tutalyň. Biz Rebbiň tiz gelmegine garaşýarys, sebäbi bu Hudaýyň täze göge we täze ýere tarap wagtynyň indiki wakasydyr.
