Hoş Habarçy, Jadygöý we Ýewnuh
Resullaryň Işleri 8-iň açylyş aýatynda iman edenleriň yzarlamalar sebäpli dargadylandygyny okaýarys. Emma 4-nji aýata (NKJV) görä, olar gizlenmek üçin dargaşmandylar, eýsem «her ýerde Sözü proklamirleýärdiler»!
4-nji aýatdaky «proklamirlemek» sözi «yglan etmek» ýa-da «hoş habar ýaýratmak» manysyny berýär, 5-nji aýatdaky söz bolsa «habarçy hökmünde yglan etmek» manysyny berýär. «Her ýerde» (4-nji aýat) ýaly jümleler Resullaryň Işleri kitabynda missionerlik işleri üçin ulanylýar (mysal üçin 8:40, 9:32, 13:6, 14:24, 15:3,41, 16:6, 18:23, 19:1,21, 20:2). Şeýlelik bilen, Resullaryň Işleri 8-de esasy hoş habar wagyzçysy Filip, hoş habary yglan etmek üçin iberilen habarçydy diýip bileris. Ol ilki dul aýallaryň zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin saýlananlardan biri hökmünde başlady (6:1,5), ýöne biz wepalylygyň nähili sylaglanýandygyny görýäris. Kiçi zatlarda wepaly bolsak, Reb hyzmat gapysyny has giňden açýar (Matta 25:23).
Filip Mukaddes Ýazgylarda «hoş habarçy» diýlip atlandyrylýan ýeke-täk adamdyr (Resullaryň Işleri 21:8). Onuň hyzmaty hoş habaryň diňleýjilerine degişli öwrülişik nokadyny görkezýär, sebäbi Filip Samariýa halkyna – ýewreýleriň we butparazlaryň garyndysyna – hoş habary yglan etdi. Onuň wagyz etmeginiň netijesi şeýle boldy: «köp adamlar bir agyzdan Filipiň aýdan zatlaryna üns berdiler» (6-njy aýat). Filipiň hyzmatynyň esasy ünsüniň Sözüň wagyz edilmegi (8:4,5,12,35,40) bolandygyny bellemek möhümdir. Netijede, janlar halas edildi, arassa däl ruhlar kowuldy, ysmazlar we agsaklar sagaldyldy. Ilki Hudaýyň Sözi wagyz edildi, soňra Hudaýyň Ruhy edilýän işiň subutnamasyny berdi.
Filipiň wagyz etmeginiň ýene bir netijesi, «şol şäherde uly şatlyk bardy» (8-nji aýat). Bu şatlyk diňe olaryň fiziki sagalmagy ýa-da jynlardan ruhy halas bolmagy sebäpli däldi. Olaryň uly şatlygy, Filipiň yglan eden Biriniň, Reb Isa Mesihiň üsti bilen günäden doly halas bolmakdan gelip çykdy! Halas bolmagyň şatlygyna berilýän bu üns Lukaň ýazgylarynyň aýratynlygydyr (seret Luka 2:10, 15:7,10, 24:52; Resullaryň Işleri 13:52, 15:3). Bu, Reb Isa Mesih tarapyndan hakykatdan-da üýtgedilen durmuşyň netijesidir.
Jadygöý Simon
Hudaýyň Sözi wagyz edilip, hoş habar ýaýranda, duşman ýatmaz. Reb nirede işlese, Şeýtan «gygyrýan ýolbars ýaly, kimi ýuwutjagyny gözläp» geler (1 Petrus 5:8). Bu işe ýaramasa, ol «özüni ýagtylyk perişdesine öwürýär» ýa-da aldawçy ýylan ýaly (2 Korinfliler 11:14,3). Ol uly galpçydyr! Biz muny Rebbiň bugdaý we haşal otlar hakyndaky mysalynda görýäris (Matta 13:24-30,36-43). Hakyky hoş habar wagyz edilen her ýerde şeýle boldy, olaryň wagtynda Ýahýa Çömmekçi (Matta 3:1-17) ýa-da Reb Isa (Matta 23:15,33, Ýahýa 8:44) bolsun. Pawlus hem Şeýtanyň aldawçy işini başdan geçirdi (Resullaryň Işleri 13:6, 2 Korinfliler 11:1-4,13-15), edil Filip hem şeýle.
Işjeňlik, ýöne hakykat ýok
Filipiň hoş habaryny yglan eden her kim halas bolmady. Käbirleri ýalan iman edenler, hatda akylly aldawçylar hem bardy. Öň jadygöýlik bilen meşgullanan Simon, Samariýa halkyny haýran galdyrdy. Grek sözi biziň bölegimizde üç gezek ulanylýar we dürli-dürli «haýran galdyrylan,» «jadyly,» «geň galan» ýa-da «haýran galan» diýlip terjime edilýär (8:9,11,13). Simon özüni gaty ýokary hasaplaýardy, we onuň diňleýjileri hem şeýle! Ähli adamlar, kiçiden ulusyna çenli, ony uly bir adam hasaplaýardylar. Ol öz aldawçy sungatlaryny görenleriň hemmesini aldady. «Jadygöýlik» sözi «jady» diýlip terjime edilip bilner, bu köplenç ylym bilen yrymçylygyň garyndysy bolup, onuň kökleri okkultik amallarda ýatyr. Bu jadynyň arkasynda garaňkylyk güýji bar. Simon hakynda şeýle diýildi: «bu adam Hudaýyň uly güýjüdir» (10-njy aýat). Biz Simonyň şeýle hudaýlyk talabyny ret edendigini hiç haçan okamaýarys, we ol muny kabul eden ýaly görünýär! Bu bize Simonyň niýetleri hakynda köp zat aýdýar.
Simon Filipiň wagyz etmegini eşidende we beýlekileriň Mesihe ýüz öwrüp, suwda çokundyrylandygyny görende, bize onuň hem iman edip, suwda çokundyrylandygy aýdylýar. Simon nämä iman etdi? Ol hakykatdan-da Reb Isa Mesihiň tamamlanan işine ynanýardymy, günälerini boýun alyp, olardan toba etdimi? Bize bu hiç haçan aýdylmaýar, ýöne biz okaýarys: «Soňra Simon hem iman etdi; we suwda çokundyrylanda, Filip bilen galdy we edilýän gudratlary we alamatlary görüp haýran galdy» (13-nji aýat). Ol gudratlar we alamatlar bilen haýran galdy, we belli bir derejede ol diňe şoňa iman etdi.
Biz eýýäm Simonyň özü hakynda ýalňyş garaýşynyň bardygyny gördük, we biz onuň toba edendigini hiç haçan okamaýarys; ýöne bu ýerde biz onuň imana we halas bolmaga-da ýalňyş garaýşynyň bardygyny görýäris. Onuň imanynyň esasy Hudaýyň Sözünde däl-de, gören gudratlaryndady. Ol daşyndan suwda çokundyryldy, ýöne Simonyň içinde Mesihiň hiç hili işi amala aşyrylmady. Suwda çokundyrmak, içki işiň daşky alamaty hökmünde möhüm bolsa-da, adamy halas edip bilmez – we Simon munuň subutnamasydyr.
Haýran galmak, ýöne ukypsyzlyk
Simon Filip bilen galdy, Mesihi has köp öwrenmek üçin däl-de, eýsem has köp gudratlara şaýat bolmak we şol bir ukyby nähili edinip biljekdigini öwrenmek üçin. Resullar Petrus we Ýahýa Hudaýyň Samariýalylaryň arasynda amala aşyran işi hakynda eşidende, olar barlamak üçin gitdiler (8:14). Ýewreýler bilen Samariýalylaryň arasynda köpden bäri bölünişik bardy, we eger olar Mukaddes Ruhy Iýerusalimdäki ýerli buthanadan garaşsyz kabul eden bolsalar, bu bölünişik dowam edip bilerdi.
Reb Isa başydyr Buthananyň , iki buthananyň däl, bir ýewreý buthanasynyň we bir samariýa buthanasynyň däl. Ruhyň Samariýa iman edenlere we soňra butparaz iman edenlere (Resullaryň Işleri 18) gelmegini gijikdirmek bilen, Reb Buthananyň birligini gorap saklaýardy. Biz okaýarys: «Ne ýewreý, ne grek, ne gul, ne azat, ne erkek, ne aýal bar; çünki siz hemmäňiz Mesih Isada birsiňiz» (Galatiýalylar 3:28). Resullar Rebbiň Samariýalylaryň arasynda edýän işine şaýatlyk edip bildiler. Petrus we Ýahýa, resullyk ygtyýary bilen, Samariýa iman edenleriň üstüne ellerini goýdular, we olar Mukaddes Ruhy kabul etdiler.
Simon muny görende, gyzyklandy! Ol gudratlar etmek we beýlekilere Mukaddes Ruhy berip bilmek isledi, şonuň üçin ol resullara pul hödürledi. Petrus bu mesele boýunça Simon bilen gürleşmek üçin wagt ýitirmedi. Käbirleri Petrusyň merhemetiniň ýokdugyny pikir edip biler. Emma Hudaýyň mukaddesligi we halas bolmak ýoly barada aýdylanda, hiç zat Mesih Isa Rebbiň gany bilen Golgota haçynda doly tölenen bahadan başga hiç hili baha bilen satyn alnyp bilinmez.
Resul Petrusyň Jogaby
Resullaryň Işleri 8:20-21-i analiz edenimizde, Petrusyň jogabyndan Simonyň hakyky iman eden däldigini açyk görýäris:
«Puluň seniň bilen ýok bolsun» (Ýahýa 3:16,36)
- Hiç bir iman eden ýok bolmaz
- «Bu işde seniň ne paýyň, ne-de bölegiň bar» – Ol iman edenleriň jemgyýetinde däldi.
- «Seniň ýüregiň Hudaýyň öňünde dogry däl» – Bu iman etmeýän adamyň beýanydyr.
- «Sen ajylykdan zäherlenen we adalatsyzlyk bilen baglanan» – Bu halas bolmadyklaryň ýagdaýydyr.
- Mundan başga-da, Resullaryň Işleri kitabyny okap barýarkak, pul bilen Hudaýyň zatlarynyň arasyndaky yzygiderli gapma-garşylygy bellemek gyzyklydyr. Puluň özi ýalňyş däl, ýöne «pul söýgüsi ähli erbetlikleriň köküdir» (1 Timoteos 6:10). Resullaryň Işleri kitabynyň käbir ýerlerinde biz munyň dogrudygyny görýäris:
- Resullaryň Işleri 5:1-11 – Ananiýas we Sappira Mukaddes Ruha beren zatlary hakynda ýalan sözlänleri üçin, girdejiniň bir bölegini gizlänleri üçin janyny ýitirdiler.
- Resullaryň Işleri 16:16-24 – Pawlus we Silas türmä basyldylar, sebäbi öň jynly gyzyň halas bolmagy onuň eýeleriniň girdejilerini azaltdy.
- Resullaryň Işleri 19:23-41 – Bir kümüşçi Pawlusyň wagyz etmeginiň öz işiniň abadançylygyny azaldýandygy sebäpli gozgalaň turuzmaga kömek etdi.
- Bu mysallar hoş habaryň hiç haçan häzirki döwürde köp toparlarda bolşy ýaly uly pul gazanmak pudagy bolmaly däldigini görkezýär. Gaýtam, ol janlaryň halas bolmagy hakynda bolmalydyr!
Açgöz, ýöne zynjyrly
Petrus Simona şeýle diýdi: «Şonuň üçin bu erbetligiňden toba et we Hudaýa doga et, belki-de ýüregiňdäki pikiriň saňa bagyşlanar» (8:22). «Toba» sözi Resullaryň Işleri kitabynda birnäçe gezek duş gelýär we ol hemişe halas bolmadyk adamlara çagyryşdyr. Simona günäsinden Hudaýa ýüz öwürmegi aýdyldy. Ol Hudaýyň sowgadyny satyn alyp biljekdigini pikir etdi – ýagny ol «meýilnama düzdi» ýa-da «hile gurady». 21-nji aýatda Petrus şeýle diýipdi: «Bu işde seniň ne paýyň, ne-de bölegiň bar, çünki seniň ýüregiň Hudaýyň öňünde dogry [harplygy boýunça, göni] däl.» Simonyň meselesiniň ýüregi, hakykatdan-da, onuň ýüregi bilen baglanyşykly mesele boldy! Her birimiz üçin şeýle. Onuň ýüregi Hudaýyň öňünde göni däldi; ol egri bolup, üýtgedilmeli boldy.
Petrus Simona onuň «ajylykdan zäherlenen [ýa-da «ajylygyň ödüniň içinde,» KJV] we adalatsyzlyk bilen baglanan» (23-nji aýat)dygyny habar berdi. «Ajylygyň ödü» jümlesi Köne Äht termini (Kanun taglymaty 29:18) bolup, gaty güýçli, ajy maddany ýa-da ödü aňladýar. Ol gaty, ajy, ýakymsyz ýagdaýy suratlandyrýar. Petrus Simona onuň adalatsyzlyk bilen baglanan ýa-da zynjyrlydygyny hem aýtdy. Nakyllar 5:22 bize günäniň zalym gözegçi bolandygyny habar berýär: «Erbet adamy öz adalatsyzlyklary duzaga düşürýär, we ol öz günäsiniň ýüplerine çolaşýar.» Petrus Simony hut şeýle suratlandyrýardy.
Şol duýduryşlaryň hemmesinden soň, Simon toba etmedi. Gaýtam, ol şeýle diýdi: «Rebbe meniň üçin doga ediň, aýdan zatlaryňyzyň hiç biri meniň başyma gelmesin.» Ol Hudaý bilen dogry gatnaşykda bolmakdan has köp hökümden gaçmak bilen gyzyklanýardy, ýöne ol Hudaýa ýüz öwürmeli we günäden daşlaşmaly boldy. Pawlus muny şeýle suratlandyrdy: «Indi men şatlanýaryn, siziň gynananyňyz üçin däl-de, eýsem siziň gynançyňyzyň toba getireni üçin. Çünki siz hudaýçylykly ýagdaýda gynandyňyz, şonuň üçin bizden hiç zatda ýitgi çekmersiňiz. Çünki hudaýçylykly gynanç halas bolmaga eltýän toba döredýär, ökünmeli däl; ýöne dünýäniň gynançy ölümi döredýär» (2 Korinfliler 7:9-10).
Resullaryň Işleri 8-de ajaýyp kontrast bar. Simon iman edenligini öňe sürdi, ýöne başdan bäri diňe ýalan iman ykrar eden biri hökmünde açyldy. Ol hiç haçan hakyky eýe däl-de; ol diňe bir professor boldy! Onuň mysaly bize Filipiň hoş habaryny yglan eden her kimiň halas bolmandygyny öwredýär. Käbirleri ýalan iman edenler ýa-da hatda akylly aldawçylar boldular. Simon iman ykrar etdi, ýöne hakyky imanyň hakykatyna eýe däldi.
Efiopiýaly Ýewnuh
Soňra, Efiopiýaly ýewnuhda biz hakyky iman edeni görýäris. Ol dogrusyny gözleýärdi. Onuň ýüregi Hudaýyň Ruhy tarapyndan taýýarlanypdy, we ol öz janynyň ýagdaýy barada çuňňur alada edýärdi. Bu adam Hudaýyň Sözüni okanda, Hudaýyň Ruhy ony aldy we onuň ýüregini taýýarlady, şeýdip ol Hudaýyň çagasy boldy.
Resullaryň Işleri kitabynda hoş habaryň geçiş tarapy bar. Hoş habar Iýerusalimde, Buthananyň başlanan ýerinde başlady, we 1-7-nji baplarda hoş habar ýewreýlere ýaýrady. Stefan daşlanan wagtynda, biz olaryň millet hökmünde hoş habary iň soňky ret edişini görýäris. Soňra hoş habar Resullaryň Işleri 8-iň birinji böleginde Samariýalylara getirildi. Bu ýerde, 8-nji babyň bu böleginden we Resullaryň Işleri kitabynyň galan böleginde, biz hoş habaryň butparazlara ýaýraýandygyny görýäris. Ol Efiopiýaly ýewnuh bilen başlady we Resullaryň Işleri 9-da butparazlaryň resuly, Tarsusly Saulynyň dönmegi bilen dowam etdi.
Efiopiýaly adamyň wakasy bize Rimliler 10:17-ni ýatladýar, ol şeýle diýýär: «Iman eşitmekden gelýär, we eşitmek Hudaýyň sözi bilen.» Munuň iki tarapy bar, olary bellemek peýdaly bolup biler. Birinjiden, Filip bardy, Rebbiň habarçy bolmak üçin ulanjak gaby. Soňra Sözü kabul etjek adam, Efiopiýaly ýewnuh bardy. Bu adamlaryň ikisi hem Hudaýyň Ruhy tarapyndan taýýarlanmaly boldular. Geliň, her biriniň taýýarlygyna seredeliň.
Filipiň Taýýarlygy we Wagyz Etmegi
Ilki bilen biz Filipiň Hudaýyň hökümdarlygyna duýgur (Resullaryň Işleri 8:26) bolandygyny görýäris. Ol Ruh tarapyndan ýolbaşçylyk edilmäge islegli boldy. Biz onuň Hudaýyň Ruhynyň elinde ýumşak bolandygyny aýdyp bileris, çünki perişde hem, Ruh hem oňa gürledi (26,29-njy aýatlar). Ol çagyryşa duýgur boldy! 26-njy aýatda perişde Hudaýyň ylahy işi hakynda gürledi, 29-njy aýatda bolsa Ruh Hudaýyň şahsy işi hakynda aýtdy. Iki ýagdaýda-da Filip habary eşitmek üçin taýýar ýagdaýdady. Hudaýyň hökümdarlygyna we çagyryşa duýgurlyk, eger biz öz şahsy durmuşymyzda Ruh tarapyndan ýolbaşçylyk edilmäge rugsat bermesek, bolmaz (Galatiýalylar 5:16,18,25). Filip Reb tarapyndan ulanylmak üçin şahsy taýýarlanypdy, sebäbi oňa Hudaýyň Ruhy ýolbaşçylyk edýärdi. Ol özü üçin ýaşamady, ýöne Hudaýyň işde bolandygyny ykrar etdi we ulanylmaga islegli boldy.
Soňra biz Filipiň elýeterli (Resullaryň Işleri 8:27) bolandygyny ykrar edýäris. Köplenç şeýle diýilýär: «Reb ukyplylary däl-de, elýeterlileri gözleýär.» Ruh taýýarlananlary çagyrýar; Ol çagyrylanlary taýýarlaýar. Elýeterli bolmak bilen ýakyndan baglanyşykly bolmak boýun egijibolmakdyr. Filipiň günorta gitmegi aýdylanda, ol turup gitdi! Ol Halypanyň görkezmesine boýun egdi. Bu görkezmeler şol wagt manysyz görünip bilerdi, ýöne Filip boýun egdi.
Häzirki wagtda Reb henizem özlerini taýýarlajak, özlerini elýeterli etjek we Onuň islegine we Sözüne boýun egmäge islegli boljak adamlary gözleýär. Pawlus 2 Timoteos 2:20-21-de şeýle diýdi: «Emma uly öýde diňe altyn we kümüş gaplar däl, eýsem agaç we palçyk gaplar hem bar, käbirleri hormat üçin, käbirleri hormatsyzlyk üçin. Şonuň üçin eger kimdir biri özüni soňkydan arassalasa, ol hormat üçin gap bolar, mukaddesleşdirilen we Halypa üçin peýdaly, her bir gowy iş üçin taýýarlanan.»
Filipde görýän ýene bir aýratynlygymyz onuň höwesli başlangyjy (Resullaryň Işleri 8:30) boldy. Ol Efiopiýalynyň arabasyna ýuwaşlyk bilen ýa-da tötänleýin gitmedi; ol oňa ylgady! Filip onuň Işaýa pygamberden okaýandygyny eşitdi we «Okaýan zadyňy düşündiňmi?» diýip soramak üçin başlangyç etdi. Ýewnuh «Kimdir biri maňa ýol görkezmese, nähili düşünerin?» diýende, Filip howlukmady. Gaýtam, ol arabanyň içine çagyrylmagyna garaşdy. Bu ýerde biz onuň sabyrly taktikasyny ýa-da çemeleşmesini (30-31-nji aýatlar) görýäris.
Soňra Filipiň Hudaýyň Ruhynyň bu adam bilen işleýän ýerinden başlandygyny belläň. Bilinçli takyklyk bilen Filip şol Mukaddes Ýazgydan başlady, agzyny açdy we adama Isa hakynda wagyz etdi. Hudaýyň Sözüni paýlaşmak barada beýlekiler şeýle diýdiler: «Görünmek üçin duruň, eşidilmek üçin gürläň, işiňiz gutaranda dymdyryň, we gadyryny bilmek üçin oturyň; soňra, ony durmuşyňyz bilen goldaň.» Biz munuň käbirini Filipde görýäris. Ol Sözü bilýärdi we düşünen zadyny paýlaşyp bilýärdi. Filip bu gözleýän jany Reb Isa görkezdi, we ol muny Sözü ulanyp etdi. Mesihiň şahsyýetini ýokary galdyrmak we Sözü ulanmak hoş habary hödürlänimizde iki esasy zatdyr.
Filipde görýän iň soňky aýratynlygymyz onuň gizlinlige islegliligi (39-40-njy aýatlar) boldy. Biz gatnaşýan işimiziň özümizinki diýip pikir etmek gaty aňsat, we diňe biz ony dogry ýerine ýetirip bilýäris. Emma biz Filipde bu garaýşy görmeýäris. Rebbiň Ruhy ony başga bir hyzmat meýdanyna göçürende, ol wepalylyk bilen şäherden şähere Sözü wagyz etmegini dowam etdirdi, tä ol maşgalasy bilen Kesariýada ýerleşýänçä (21:9).
Efiopiýalynyň Taýýarlygy we Ýoly
Bu bölegi gaýtadan seredenimizde, ýewnuhyň ruhy syýahatyna-da aýratyn seredip bileris. Birinjiden, ol daşary ýurtly, Efiopiýanyň şa zenany Kandakanyň ýokary derejeli kazyýet işgäri boldy. Biziň bölegimizden bu adamyň ruhy açlygynyň bardygy hem açyk görünýär, ol Iýerusalimden gaýdyp gelýän bolsa-da, henizem kanagatlandyrylmady. Ol ybadat etmek üçin ol ýere gidipdi, bu belki-de onuň ýewreý prozeliti, ýagny ýewreýlige geçen butparazdygyny aňladýar.
Bize onuň ýewnuhbolandygy aýdylýar, ýagny şa maşgalasynda ynamdar hyzmat üçin kastrasiýa edilen adam (Ester 1:10, 4:4; Daniýel 1:9 bilen deňeşdiriň). Kanun taglymaty 23:1-e görä, ol ýewreý ybadat hyzmatlaryna doly gatnaşyp bilmezdi, ol şeýle diýýär: «Ezmek ýa-da şikeslemek bilen emasuly edilen adam Rebbiň ýygnagyna girmez.» Şonda-da, ol hökman Hudaýdan gorkýan adam boldy, ol eşiden Hudaýy hakynda has köp bilmek isledi.
Efiopiýa öýüne gaýdyp barýarka, ol durmuşyny üýtgedýän duşuşyk geçirdi. Onuň arabasy çöl ýolunda barýarka, ýewnuh Işaýa kitabyny sesli okaýardy. Ol Hudaýyň Sözüni okaýan adamdy.
Işaýa kitabynda okamak näme üçin möhüm? Işaýanyň ýewnuhlara we daşary ýurtlylara ýüzlenmegi gyzyklydyr. Işaýa 56:1-8-de biz aşakdaky bölegi okaýarys:
Reb şeýle diýýär: «Adalatlylygy saklaň we dogrulygy ediň, çünki Meniň halas boluşym ýakynlaşýar, we Meniň dogrulygym açylar. Muny edýän adam we ony saklaýan adam ogly bagtlydyr; Şenbe günini haram etmekden saklaýan we elini hiç hili ýamanlyk etmekden saklaýan.»
Rebbe goşulan daşary ýurtlynyň ogly şeýle diýip gürlemesin: «Reb meni Öz halkyndan doly aýyrdy»; ýewnuh hem şeýle diýmesin: «Ine, men gury agaç.» Çünki Reb şeýle diýýär: «Meniň Şenbe günlerimi saklaýan ýewnuhlara, we Meni begendirýän zady saýlaýanlara, we Meniň ähtime berk ýapyşýanlara, olara Meniň öýümde we Meniň diwarlarymyň içinde ogullardan we gyzlardan has gowy ýer we at bererin; olara kesilmejek ebedi at bererin.
«Şeýle hem, Rebbe goşulan daşary ýurtlynyň ogullary, Oňa hyzmat etmek üçin, we Rebbiň adyny söýmek üçin, Onuň gullukçylary bolmak üçin – Şenbe günini haram etmekden saklaýan her kim, we Meniň ähtime berk ýapyşýan – olary hem Meniň mukaddes dagyma getirin, we olary Meniň doga öýümde şat ederin. Olaryň ýakma gurbanlary we olaryň gurbanlary Meniň gurbanlyk sypamda kabul ediler; çünki Meniň öýüm ähli milletler üçin doga öýi diýlip atlandyrylar.» Ysraýylyň kowulanlaryny ýygnaýan Reb Hudaý şeýle diýýär: «Ýene-de Men oňa ýygnananlardan başga-da beýlekileri ýygnaryn.»
Belki-de bu bölek bu ýewnuh üçin aýratyn many berýärdi, ýöne biz muny anyk bilemzok. Ýöne Filip oňa ýakynlaşanda, biz Efiopiýalynyň Işaýa 53-i okaýandygyna ynanýarys. Filip oňa okaýan zadyny düşündiňmi diýip soranda, ýewnuh şeýle jogap berdi: «Kimdir biri maňa ýol görkezmese, nähili düşünerin?» Soňra ol Filipi arabanyň içine öz ýanynda oturmak üçin çagyrdy (Resullaryň Işleri 8:31). Bu adam öwredilmäge açykdy.
Işaýa 53-de eýýäm näme okandygyny pikir ediň. Ol ejir çekýän Gullukçy hakynda okaýardy. Şol bapda, Işaýa ilki Reb Isa dogluşyny suratlandyrdy (1-2-nji aýatlar), soňra Onuň durmuşyny we hyzmatyny (53:4-9) we Onuň ýeňişli direlişini (53:10-12) agzady. Efiopiýaly adamyň öňünde Işaýa 53:7-8 bardy: «Ol ezildi we ol ejir çekdi, ýöne agzyny açmady; ol gurbanlyk goýny ýaly ýolbaşçylyk edildi, we gyrkyjylarynyň öňündäki goýun ýaly dymdy, şonuň üçin agzyny açmady. Ol türmeden we hökümdarlykdan alyndy, we Onuň neslini kim yglan eder? Çünki ol ýaşaýanlaryň ýurdundan kesildi; Meniň halkymyň günäleri üçin ol uruldy.»
Adam okanda, Hudaýyň Ruhy işleýärdi. Ol şeýle sorady: «Pygamber muny kim hakynda aýdýar, özü hakynda ýa-da başga bir adam hakynda?» (34-nji aýat). Filip bu bölegi düşündirende, ýewnuh Reb Isany günäkärler üçin ejir çekýän gurban hökmünde ykrar etdi. Efiopiýaly ýewnuh halas bolmak ýoluny düşüneninde, ol hoş habar habaryna jogap berdi. Bu bölekden onuň günälerinden toba edip, Isa Mesihe öz Rebbi we Halasgäri hökmünde iman edendigi açyk görünýär. Ol açyk-aýdyň şeýle diýdi: «Men Isa Mesihiň Hudaýyň Oglydygyna ynanýaryn» (37-nji aýat), we ol özüni tanatmak isledi Mesihiň ölümi, jaýlanmagy we direlişi bilen suwda çokundyrylmak arkaly. Şonuň üçin ol arabany saklamagy buýurdy, we ol Filip bilen suwa düşüp suwda çokundyryldy. Indi bu adam, Iýerusalime gözläp giden adam, öz ýoluna şatlanmak
bilen gidip bilerdi! Şatlyk hakyky iman edeniň alamaty (Ýahýa 15:11, 17:13). Ýewnuh bilen syýahat edýän kerwende köp adam bolmaly, we ol ähli seredýänlere wepaly şaýat hökmünde şaýatlyk etdi! Hoş habarçy Filipiň wepalylygy arkaly şäherler we adamlar Halasgäre görkezildi.
SOŇKY BELLEME
- Käbirleri 37-nji aýat bilen kynçylyk çekip biler, çünki ol ähli Täze Äht golýazmalarynda ýok, ýöne onuň Mukaddes Ýazgylara garşy hiç zadyň ýokdugyny bellemek möhümdir (Rimliler 10:9-10).





