Başga Haçdan Ýedi Söz
«Olar Kelleçanak diýilýän ýere gelende, Isa bilen jenaýatkärleriň birini sag tarapynda, beýlekisini bolsa çep tarapynda haça çüýlediler.» Luka 23:33 NKJV
Dört Injiliň hemmesi Isanyň başga iki adamyň arasynda haça çüýlenendigini ýazýar. Bu Rim häkimiýetleriniň bilkastdan eden işidi, Isany masgaralaýjy mähelläniň öňünde kemsitmek üçin guraldy. Bu dramanyň köp, garaşsyz şaýatlygynyň ähmiýetini aşa nygtamak mümkin däl. Matta we Markus beýleki ikisini «ogry» diýip atlandyrýarlar we ikisi hem olaryň baş ruhanylar we kanunçylar bilen Isany masgaralamakda birleşendigini belleýärler (Matta 27:38,44; Markus 15:27,32). Luka olaryň biri-biri we Isa bilen arasyndaky gatnaşyklar barada iň jikme-jik düşündiriş berýär, Ol olaryň arasynda asylgy durka. Bu gysga gürrüňdeşliklere «başga haçdan ýedi söz» diýip atlandyrmak bolar.
1. Näme üçin Siz bir zat etmeýärsiňiz?
Birinji söz Isa gönükdirildi: «Eger Siz Mesih bolsaňyz, Özüňizi we bizi halas ediň» (Luka 23:39). Bu ýigrenji çykyş iki adamyň hem garaýşyny açyk görkezýärdi, ýöne Luka diňe bir ogrunyň hakyky sözleri aýdandygyny ýazýar, Luka 23:35-de ýazylan ýaly, olaryň dini ýolbaşçylarynyň sözlerini gaýtalaýardy. Bu hem masgaraçylyk, hem haýyşdy, ýöne tersine, bu Isanyň Mesihdigine güýçli şaýatlykdy – Ol Mesihdi we olaryň islegini ýerine ýetirip biljekdi. Ýöne hakyky halas bolmagyň ýoly beýle gudratly we täsirli hereketde däldi.
Özüni halas edip bilmedi, Ol haçda ölmeli boldy, Ýa-da rehim gelip bilmezdi, Heläk bolan günäkärlere ýakyn; Hawa, Hudaýyň Ogly Mesih gan akytmaly boldy, Günäkärler günäden azat bolmak üçin. — A. Midlaine Ruhy Aýdymlar, #257
2. Siz Hudaýdan gorkmaýarsyňyzmy?
Bu teswir we soňky iki teswir bir jenaýatkär tarapyndan beýlekisine aýdyldy. «Siz şol bir höküm astynda bolanyňyzda-da, Hudaýdan gorkmaýarsyňyzmy?» (Luka 23:40). Üçüsi hem Rim hökümdarlary tarapyndan oýlanyp tapylan haça çüýlemek arkaly şol bir uzaga çeken, agyryly ölüme sezewar boljakdy, ýöne hiç bir Rim raýatyna kanuny taýdan beýle jeza çekmäge rugsat berilmezdi. Bu pesräk tohumlar üçin niýetlenen ölüm görnüşidi. Ýöne bu sözlerde saklanan şaýatlyk, iki adamyň birinde ýüze çykyp başlan ýürek üýtgemesiniň subutnamasydy. Ölümden soň näme bolýar? Dogry Hudaý özleri ýaly jenaýatkärler üçin nähili hökümleri taýýarlapdy? Bu adamyň gorkmaga we ýoldaşyny geljekki heläkçilik barada duýdurmaga gowy sebäbi bardy.
3. Biz eden işimize mynasyp.
Munuň yzyndan öz jezasynyň we ýoldaş jenaýatkäriň jezasynyň adalatlydygyny boýun almak geldi. «Biz hakykatdan-da adalatly ... eden işlerimiziň mynasyp sylagyny alýarys» (Luka 23:41). Matta we Markus olary «ogry» ýa-da «garakçy» diýip atlandyrdylar. Ýöne Luka olary «jenaýatkärler» (Luka 23:39) diýip atlandyrdy, bu has güýçli grek sözüdir. Olar diňe ownuk ogrulardan has köpdi. Olar, ähtimal, Iýerusalimiň töweregindäki depelerde we ýollarda gizlenip ýören, ýolagçylary saklap, olary pul üçin urýan adaty garakçylardy. Olaryň jenaýatlary şeýle bir agyrdy welin, Rim hökümeti ölüm jezasyny belledi. Indi olar ölüme ýakynlaşypdylar, Iýerusalimiň daşyndaky Golgota ýa-da Kelleçanak diýilýän kelle görnüşli depede, gaýry tebigy garaňkylykda asylgy durup, soňky sagatlaryny ýaşaýardylar. Olaryň biri öz günäsini boýun almaga taýýardy. Toba etmegiň başlangyjy, özüň barada we Halasgär Isa Mesih barada ýürek üýtgemegi bilen günäni boýun almakdyr.
4. Bu Adam bigünä.
Toba eden jenaýatkäriň bu netijä nähili gelendigini bilmeýäris. Ol Isanyň gudratlaryny we taglymatlaryny görüp ýa-da eşidip biljekdi; ol Pilatusyň we Hirodyň Isany bigünä hasaplaýandygyny bilip biljekdi; ol Isanyň olaryň arasynda asylgy durka aýdan sözlerini, esasanam Onuň rehimdar sözlerini eşiden bolmaly: «Ata, olary bagyşla, çünki olar näme edýändiklerini bilmeýärler» (Luka 23:34). Belki, ony iň soňunda yryp eden bu sözlerdi. Beýle deňsiz-taýsyz, soralmadyk bagyşlama haýran galdyryjydyr we ýürekleri agyrydan haýran galmak we hormat goýmak tarapyna öwürmäge kömek edýär.
5. Siz hakykatdan-da Mesih bolmaly.
Şu pursatdan başlap, toba eden jenaýatkär Isanyň Özü bilen gürleşýärdi. Iki ogry Mesihe bolan birleşen pikirlerini saklamadylar – olar öz garaýyşlarynda aýryldylar. Olaryň biri Oňa «Reb» diýip ýüzlendi (Luka 23:42). Käbir terjimeler bu ýerde «Reb» sözüniň ýerine «Isa» sözüni ulanýan hem bolsa, bu adamyň merkezi haçdaky Adamyň hakykatdan-da kimdigini ykrar edendigine şübhe ýok. Iki jenaýatkäriň başda aýdan şübheli jogaby «Eger Siz Mesih bolsaňyz, Özüňizi we bizi halas ediň» olaryň biriniň imanly jogaby bilen jogaplandy. Beýlekisi barada hiç zat bilmeýäris. Onuň başga sözleri ýazylmady. Ol eýýäm huşsuz ýa-da ölen bolup biler. Ýöne diňe ylahy açyş bu jenaýatkäriň ýanyndaky, beýle elhenç ýagdaýlarda ölýän Adamyň hakykatdan-da Hudaý, ýewreýleriň köpden bäri garaşýan Halasgäri bolandygyna yryp eden bolmaly. Diňe ynsan akyl ýetirişi ony bu düşünjä getirmejekdi.
6. Men Siziň ýene direljegiňizi bilýärin.
Bu sözler jenaýatkär tarapyndan hakykatdan-da aýdylmasa-da, olar onuň aýdyp başlan zatlarynda gizlenendi. Isa ölüm nokadynda bolup biljekdi, ýöne Ol öz Patyşalygyny alyp, geljekde bir wagt höküm sürjekdi. Onuň üçin ölüm soňy bolup bilmezdi. Belki, ölýän adam hakykatdan-da geljekde bir dünýäniň bardygyny, toba edenleriň sylaglanjakdygyny we toba etmedikleriň höküm edilip jezalandyryljakdygyny duýupdyr. Onuň aňynda näme bolup geçendigini bilmeýäris. Ýöne şundan ynamly bolup bileris: Bir adamyň hakyky şahsyýetini diňe kabul etmekden ýokary geçildi, iman kök urdy; iman ynamyna öwrüldi.
7. Siz höküm sürmäge geleniňizde meni ýatlaň.
Ýoldaş jenaýatkäriňi käýinenden soň, bu toba eden adam, belki, soňky deminde, soňky mümkinçiligini ulandy. Ol Isanyň hökümdarlygynyň ähmiýetini doly düşünen bolmasa-da, soňky umydyny Oňa ýüzlenip biljekdigini bilýärdi: «Reb, Siz Patyşalygyňyza geleniňizde meni ýatlaň» (Luka 23:42). Ol özüni ylahy şalygyň ýanynda asylgy durandygyny ykrar etdi. Isa patyşady, Pilatusyň esgerleri tarapyndan Onuň kellesiniň üstündäki haça çüýlenen masgaralaýjy ýazgyda ýazylan ýaly – «Bu ýewreýleriň Patyşasy» (Luka 23:38). Ol ölüm arkaly öz Patyşalygyna girjekdi. Bu adam lapykeç bolmady. Isa oňa şol günüň özünde, uzak geljekde däl-de, Onuň bilen Jennetde boljakdygyny aýtdy. «Jennet» sözi pars sözi bolup, «haýatly lezzet bagy» diýmekdir. Reb diňe bir ölümsizligi däl, eýsem, Onuň ýakyn ýoldaşy hökmünde «üçünji asmana» derrew girmegi, Patyşa bilen ebedi şatlygyň howpsuz bagynda gezmegi wada berdi.
Iki ykbal bar.
Iki jenaýatkär iki aýry ykbala tarap barýardy – bu ykballar her birimiziň hem öňünde durýar. Biz durmuşynda Hudaý üçin ýer tapmadyk, diňe hakyky kynçylyga düşende mynasyp adalatdan halas etmegi üçin Oňa ýüzlenen adam ýalymy? Ýa-da öz bähbidini gözlemek bilen başlap, ýöne pespäl toba etmäge üýtgän, özüni dolylygyna özü üçin haç göteren Biriniň bagyşlaýjy merhemetine tabşyran adam ýalymy?
Oýlanmaga degerli, şeýle dälmi?
