Dawut Hudaýyň Sözündäki iň görnükli şahsyýetlerden biridir. Mukaddes Ýazgylaryň ähli ýerinde oňa köp salgylanmalar bar. Dört kitabyň bölekleri onuň taryhyna bagyşlanýar. Ol Hudaýyň ýüregine laýyk adam we Ysraýylyň soňky patyşalarynyň bahalandyrylýan ölçegidir. Zeburlaryň ýarysy töweregi onuň öndürijilikli galamyna degişlidir. Ol köplenç “Dawudyň Ogly” diýlip atlandyrylýan Rebbimiz Isanyň iň meşhur nesli. Hudaý Dawut hakda bize köp zat aýdandygy sebäpli, Geliň, Onuň Dawudyň durmuşyndan öwredýän alty sapagyna, dört oňyn we iki otrisatel sapagyna seredeliň.
Irki ýaşlykdan Hudaý bilen ýöremek
Samuel Ýessa ogullarynyň birini patyşa edip bellemek üçin Betleheme gelende, maşgala iň kiçi ogly Dawudy goşmagy möhüm hasaplamady. Reb Samuele: “Men ynsan ýaly görmeýärin; çünki ynsan daşky görnüşe seredýär, ýöne Reb ýürege seredýär” diýdi. Şeýlelik bilen, Reb Dawudyň ýedi uly doganynyň hiç birini saýlamady, ýöne Dawudy çagyrmagy talap etdi. Ol Samuele Dawudy bellemegi tabşyrdy we oňa: “Tur, ony belle; çünki bu şol!” diýdi. Şeýlelik bilen, Reb Dawudyň ýüreginiň dogrudygyna şaýatlyk etdi. Bu ýerde “Rebbiň Ruhy şol günden başlap Dawudyň üstüne geldi” diýilýär. 1
Bu gowy şaýatlyk Saul hyzmatkärleriniň biriniň Dawuda beren öwgüsinde hasam görkezildi. Ol birnäçe ajaýyp häsiýetleri jikme-jik beýan edip, “we Reb onuň bilen” diýip gutarýar. 2
Dawudyň Gaýatyň Ysraýyl erkeklerine garşy çykyşyny eşidende aladasy Ysraýyla ýazgarma boldy. Ysraýylyň gorkudan doňan esgerleri oňa “diri Hudaýyň goşunlary” boldy. 3 Ol Saula öz sürüsinden guzyny alan ýolbarsy we aýyny nädip öldürendigini ýönekeýlik bilen aýtdy we munuň üçin Rebbe şükür etdi. Ony bu ýyrtyjylardan halas eden Reb, ol ynamlydy, “meni bu filistiniň elinden halas eder.” 4
Dawudyň käbir zeburlaryny ýazan ýagdaýlary olaryň sözbaşylarynda berilýär. Birnäçesi Saul, Absalom ýa-da başgalar tarapyndan yzarlanyp, gaçyp ýörkä ýazylypdyr. Olarda biz Dawudyň has uly Ogly Mesihyň has uly ejirlerine degişli suratlary yzygiderli tapýarys. Beýleki zeburlaryň arkasyndaky ýagdaýlar görkezilmeýär. Ýöne Zebur 23, Zebur 8, Zebur 19 we beýlekiler ýaly zeburlar Dawudyň henizem çopan bolan ýyllarynda ýazylyp biljekdigini güýçli görkezýär.
Rebbiň şaýatlygy bilen meşgullanmak
Zebur 132 şol irki ýyllarda Dawudyň köplenç Hudaýyň sandygyny pikir edendigini we onuň nädogry ulanylandan we uzak wagtlap ünsden düşürilenden soň oňa hemişelik dynç alyş ýerini bermek isländigini görkezýär. Dawudyň Ysraýyl patyşasy hökmünde ilkinji resmi işlerinden biri sandyk üçin ýer tapmak baradaky bu gymmatly arzuwyny amala aşyrmaga başlamakdy. 5 Ol öz islan ajaýyp ybadathanasyny gurup bilmese-de, gurluşykçyny öz wezipesine taýýarlady we zerur boljak materiallary ýygnady. 6
Durmuşynyň soňky böleginde daşky güýji we saglygy gowşanda, ol guruljak ybadathanadaky ybadat üçin düzgünler bilen meşgul boldy. Oňa Reb Hudaý üçin bu ýer ýüzündäki “köşgiň” 7 jikme-jik planlary ynanyldy. Ol lewilileri, ruhanylary, aýdymçylary, derwezeçileri we beýleki işgärleri öz toparlaryna bölüp, olara wezipelerini tabşyran adamdy. Dawut Reb bilen gürleşdi we ybadathana hyzmatyny guramak üçin görkezmelerini Ondan aldy. Hemme zat Rebbiň islan mukaddesliginiň gözelliginde ediljekdi.
Şu günler ýürekleri açyk-aýdyň Rebbiňki bolan we şoňa laýyklykda gürlemäge we hereket etmäge çekinmeýän ýaşlary, şeýle hem ýaşulylary tapmak gowy. Reb muny görer we hormatlar. Başgalar hem köplenç bu häsiýeti tanarlar. Ýaş imanlylaryň Reb we Onuň ýer ýüzündäki bähbitleri bilen meşgullanýandygyny we Täze Testamentda öwredilýän Onuň şaýatlygynyň jikme-jikliklerine çuňňur gyzyklanma bildirýändigini tapmak hakykatdanam aýratyn bir zat.
Özüni akylly alyp barmak
Mukaddes Ýazgylar Dawudyň Gaýaty öldürenden soň Saulyň ünsüni çekeninde ýaş bolandygyny nygtaýar. Ýöne şol pursatdan başlap Dawudyň durmuşy köpçüligiň göz öňünde geçdi. Ol kakasynyň goýunlaryna seretmegiň gizlinligine hiç haçan dolanyp bilmedi. Saulyň ogly Ýonatan Dawudy söýdi we hormatlady, oňa öz ýokary hormatynyň açyk subutnamasyny berdi. 8 Ilki bilen bu ýaş gahryman “harby adamlaryň üstünden” goýuldy, ýöne Saul gabanjaňlykdan gorkup, ony tizden “müňbaşy” derejesine düşürdi. 9
Akyllylyk adatça ýaşlyk bilen baglanyşykly däl. Her ýetginjek goşuna ýa-da esgerler toparyna serkerdelik etmäge ukyply däl. Ol beýle wezipäniň öz kellesine urmagyna has ýykgyn ederdi. Ýöne Dawut Ysraýyl goşunynyň ynamyna we goldawyna eýedi. Ol “özüni akylly alyp bardy”, bu söz “üstünlik gazandy” diýlip hem terjime edilip bilner. Hudaý 1 Samuel 18:1-de bu aňlatmany dört gezek nygtaýar we bezeg berýär. 10 Soňra biz Dawudyň durmuşynda üstünlik getiren şol akylly hereketiniň köp subutnamasyny tapýarys.
Süleýmanyň tymsallary 4:3-9-da Dawudyň ogly Süleýman kakasynyň akyllylyga beren ähmiýetine şaýatlyk edýär. Dawut Süleýmany şahsy taýdan öwredip, “Akyllylyk esasy zatdyr: şonuň üçin akyllylyk gazan. We ähli gazananlaryňda düşünje gazan” diýip nygtady. We Dawudyň ogluna iň soňky ýazylan sözleri Süleýmanyň ýaşlykda akyllylygyny we ondan gelip çykmaly hereketleri we işleri ykrar edýär. 11
Günäsini boýun almaga taýýarlyk
Dawudyň ýalňyşlyk ýa-da öz tarapyndan şeýle diýlip düşündirilip bilinjek islendik zat barada näzik ynsaby bolan ýaly. Biz muny Saulyň janyny halas edende, ýöne gowakda Saulyň donunyň bir gyrasyny kesende görýäris. 12 Biz muny ýene-de Abigaýylyň öz niýet eden ýaly, adamsy Nabaly öldürmekden ony yzyna gaýtarmagyna rugsat berende görýäris. 13 Bu, adamlary sanandan soň ýüregi ony ýazgaranda we ol diňe bir günäni öz üstüne almazdan, eýsem jezany hem çekmek islände hasam aýdyň görünýär. 14
Emma iň görnükli mysal Dawudyň Batşeba we onuň adamsy Uriýa bilen eden günäsiniň beýanynda tapylýar. Gynansak-da, ýöne bize gaty meňzeş, Dawut ilki öz günäsini ýaşyrmak üçin köp tagalla etdi. Ýöne Natan ony günäsi bilen ýüzbe-ýüz edende, Dawut boýun aldy: “Men Rebbe garşy günä etdim.” Zebur 51 we 32-niň çuňňur tejribeleri, we belki beýleki zeburlardaky sözlemler hem, bu pajygaly wakadan gelip çykýar. Dawudyň toba etmegi we boýun almagy Saulyň boýun egmezligine we onuň beren bahana-sebäplerine garşylykly durýar we, şübhesiz, Hudaýyň Dawudy “Öz ýüregine laýyk adam” diýip atlandyrmagynyň uly sebäbidir. 15 Günäni Hudaýyň görşi ýaly görmek nähili möhüm.
Doly dogrulygyň ýoklugy
Rebbiň Öz hyzmatkärlerine öwredişi ýaly, “ýylanlar ýaly akylly we kepderiler ýaly zyýansyz” bolmak 16 bilen, Dawudyň käwagt eden ýaly ýarym hakykatlar bilen işlemek arasynda uly tapawut bar. Ýarym hakykatlar bilen işlemek hemişe başgalara zyýan we hatda betbagtçylyk getirdi. Şeýle ýagdaý Dawut Sauldan gaçyp, ruhany Ahimelekden çörek we gylyç soranda boldy. Dawudyň ruhanynyň soraglaryna beren aldawly jogaplary oňa gözleýän kömegini getirdi, 17 ýöne Saul goýunçysy Edomly Doeg söhbetdeşligi öz patyşa hojaýynyna habar berende, Rebbiň 85 ruhanynyň, olaryň maşgalalarynyň we mallarynyň ölümine hem sebäp boldy. 18
Sauldan ýyllar boýy gaçyp we Hudaýyň görkezmesini, kömegini we halas edişini gaýta-gaýta başdan geçirenden soň, Dawut ruhdan düşdi we işleri öz eline aldy. Ol we onuň 600 adamy we olaryň maşgalalary Gaýatyň patyşasy Akiş bilen, Gaýatyň gelip çykan şäheri bilen gaçybatalga gözlediler. Akiş olara Ziklag şäherinde ýaşamaga rugsat berdi we Dawut muny günortadaky Ysraýyl duşmanlaryna çozuş etmek üçin baza hökmünde ulandy. Soraganda, ol çozuşlaryny nirede edendigini aýtdy (ýer Ýuşuwanyň günlerinde Ýahuda berlipdi, bu dogry), ýöne Akişiň öz halkyna garşy söweşendigini pikir etdirjek ýaly. Ol hakyky ýagdaýy habar berip biljek ähli adamlary rehimsizlik bilen öldürdi. 19 Şeýlelik bilen, ol Akişiň ynamyny gazandy we Ysraýyla garşy söweşmäge alyndy. 20 Hudaý ony bu kynçylykdan halas etse-de, ol we onuň adamlary Ziklagyň ýakylmagynyň we aýallarynyň we maşgalalarynyň Amaleýkler tarapyndan ýesir alynmagynyň ajysyny başdan geçirdiler. Dawudyň adamlary hatda Dawudy daşlamak barada hem gürleşdiler, hakykatdanam gynançly tejribe. 21
Maşgalada we işgärlerde tertipsizlik
Hudaýyň ynsanyň söýgüli kömege we ýoldaşlyga bolan zerurlygyny kanagatlandyrmak üçin ilkinji meýilnamasy “Men oňa özüne meňzeş kömekçi ýasaryn” 22 bolsa-da, Dawut Köne Testament döwründäki köp aýaly we gyrnaklary alan köp erkeklerden tapawutlanmady. Dawudyň çagalaryna bolan ýumşaklygy, şübhesiz, özüniň öz-özüni kanagatlandyrmagyndan gelip çykýardy. Injil Dawudyň sekiz aýalyny we on gyrnagyny agzaýar. Dawudyň maşgala durmuşyndaky bulaşyklygy görmek gynançly. Onuň ilkinji aýaly, Saulyň gyzy Mikal, ýüreginde adamsyny ýigrenýärdi we Hudaýyň sandygyny Iýerusalime getirende ony açyk we ýaňsylap tankytlady, we ol hem şoňa meňzeş jogap berdi. 23
Dawudyň iň uly ogly Amnon öz öweý uýasy Tamary zorlady we kemsitdi, we Dawut, “gaty gaharly” bolsa-da, bu barada hiç zat etmedi. Tamaryň dogany Absalom Amnony öldürdi we Geşuryň patyşasy, atasy patyşanyň köşgüne gaçdy. Ýene-de Dawut hiç zat etmedi, ýöne ogluny ýas tutdy we ony öýüne jezasyz gaýtarmaga rugsat berdi. Absalom ahyrsoňy “Ysraýyl erkekleriniň ýüreklerini ogurlady”, kakasyna garşy gozgalaň turuzdy we ony öldürmäge synanyşdy, soňky göreşde öz janyny ýitirdi. 24
Dawudyň maşgalasyndaky şowsuzlygynyň syry, Dawudyň dördünji ogly Adoniýa baradaky bellikde açylýar, ol Hudaýyň Süleýmanyň Dawudyň tagtyny miras almalydygy baradaky islegine garamazdan, patyşalygy özüne almak üçin synanyşdy. “Kakasy oňa hiç haçan ‘Näme üçin beýle etdiň?’ diýip käýemedi. Ol hem gaty owadan adamdy.” 25 Dawudyň ýumşaklygy diýen ýaly ölüm howply boldy.
Gaýta-gaýta adam Joaby – öz ýegenini we serkerdebaşysyny, pursatçy we akylly syýasatçyny – Dawudyň berk bolmazlygyndan peýdalanýandygyny görýär. Bir pursatda Dawut öz gowşaklygyndan zeýrenýär we “bu adamlar, Zeruýanyň ogullary, meniň üçin gaty gaty” diýip goşýar. 26
Şeýle-de bolsa, şükürler bolsun, görşümiz ýaly, soňky ýyllarynda Dawut Süleýmany terbiýelemäge we Hudaýyň oňa tabşyran ägirt uly işine taýýarlamaga ünsli üns berdi.
Umuman alanyňda, Hudaýyň Dawudyň durmuşyndan bize otrisatel sapaklardan has köp oňyn sapaklary bar. Goý, biz olardan peýdalanalalyň!
SOŇKY BELLIKLER
- 1 Samuel 16:1-13 NKJV
- 1 Samuel 16:18
- 1 Samuel 17:26,36
- 1 Samuel 17:34-37
- 1 Hronikalar 13:1-6
- 1 Hronikalar 22:6-19, 28-29
- 1 Hronikalar 28:11-19; 29:1 gyra
- 1 Samuel 18:1-4
- 1 Samuel 18:5,12-13
- 1 Samuel 18:5,14-15,30
- 1 Patyşalar 2:6,9
- 1 Samuel 24:5-7
- 1 Samuel 25:32-35
- 2 Samuel 24:10,17
- 1 Samuel 13:14
- Matta 10:16
- 1 Samuel 21:1-9
- 1 Samuel 22:6-19
- 1 Samuel 27
- 1 Samuel 28:1-2; 29:1-11
- 1 Samuel 30:1-6
- Gelip çykyş 2:18
- 2 Samuel 6:12-23
- 2 Samuel 13-18
- 1 Patyşalar 1:6
- 2 Samuel 3:39
“Mende gal”
Ýahýa 15:4
Mesihçi, sen miweli bolmak isleýärmiň?
Isa: “Mende gal” diýýär.
Ondan ähli miweleriň tapylýar,
Goý, ol Hudaýyň öwgüsine bolsun.
Mesihçi, sen bagtly bolmak isleýärmiň?
Isa: “Mende gal” diýýär.
Ol seniň aşa şatlygyňdyr,
Arassa ylahy bagt.
Mesihçi, sen mukaddes bolmak isleýärmiň?
Isa: “Mende gal” diýýär.
Sen Onda mukaddesleşdirilensiň,
Ony ýüregiňde mukaddes et.
Tizden sen Öz hojaýynyňy görersiň,
Ony: “Meniň bilen gal,
Atamyň ýokardaky öýünde,
Onuň söýgüsiniň gujagynda” diýýänini eşidersiň.
— J. G. Deck"
