Toba eden ýüregiň gamgyn aýdymlary
Ýewreýler 11-de Hudaýyň Ruhy Köne Ähtdäki mukaddesleriň sanawyny berýär, olaryň imany iň erbet ýagdaýlarda-da üstün çykdy. Şeýle-de bolsa, biz bu görnükli şahsyýetleriň durmuşyny öwrenenimizde, hatda saýlananlaryň iň gowularynyň hem ähli mukaddesleriň iň pesleri ýaly özüni alyp baran wagtlarynyň bolandygyny görýäris. Hakykatdan-da, bu mukaddesleriň käbirleri, häzirki zaman erbetliginiň peselen standartlaryna görä-de, haýran galdyryjy günäler edipdirler.
Onda Nuh (Barlyk 9:21), Ybraýym (Barlyk 16:3), Sara (Barlyk 18:12,15), Musa (Sanlar 20:11), Şimşon (Kazylar 16:1) we Gideýon (Kazylar 8:27) barada näme aýdarys? Bu Mukaddes Ýazgylar Hudaýyň şeýle söýgüli dostlaryndan garaşylmadyk şowsuzlyklary sanap geçýär. Ýöne, eger olar şowsuzlyga uçran bolsa, diňe Hudaýyň merhemeti bizi, entek ýolumyzy tamamlamadyklarymyzy gorap saklar!
Dawut Ýewreýler 11:32-de aýratynlyk bilen goşulanda näme öwrenip bileris? Bu öwgü onuň Zebur 6, 32, 38, 51-däki günälerini boýun almagy bilen nähili deňeşdirilýär? Çünki Hudaýyň şol hyzmatkäri goňşusynyň aýalyny haram etmedimi we soňra kanun şa zynahorynyň ölümine çagyran wagtynda goňşusyny öldürmedimi? Biz «Günäsi bagyşlanan, günäsi örtülen ... Rebbiň günäni hasaplamaýan adamy bagtlydyr» (Zebur 32:1-2 KJV) diýmekden başga näme aýdyp bileris? Çünki biziň haýsymyz, şowsuzlygy boýun almaga mejbur bolanda, «Sen, Reb, gowusyň we bagyşlamaga taýýarsyň; we Saňa çagyrýanlaryň hemmesine merhemetiň köpdür» (Zebur 86:5) diýip boýun almaga minnetdar bolmady?
Gündelik şägirtlik
Mesihiň ölümi bizi ebedilik örtüp bilse-de, Atamyz we Onuň Ogly Isa Mesih bilen kesilmedik gatnaşygy saklamak üçin iman edeniňden soňky günäler bagyşlanmalydyr. Ruhy taýdan aýdylanda, «Hudaýdan doglan her kim ... günä edip bilmez» (1 Ýahýa 3:9), ýöne gündelik şägirtligiň amaly dünýäsinde, «Eger bizde günä ýok diýsek, özümizi aldaýarys we hakykat bizde ýokdur» (1 Ýahýa 1:8). Ýöne, «Eger biz günälerimizi boýun alsak, Ol wepaly we adalatlydyr, günälerimizi bagyşlar we bizi ähli adalatsyzlykdan arassalar» (1 Ýahýa 1:9).
Şol bir çäre Dawut tarapyndan Zebur 32:5-6-da ulanyldy. Başgaça aýdylanda, bir şägirt Hudaý bilen göni gürleşip biler we onuň günäni gizlin boýun almagy bagyşlanmagy we arassalanmagy gazanar. Ýöne, uly günäler bolan ýagdaýynda, Hudaý köpçülikleýin boýun almagy talap eder. Bu ýagdaýlarda iň azyndan, günäkär öz doganlary bilen gürleşmeli bolar. Şeýle hem ýurduň kanunlaryna degişli meseleler bar. Dawudyň ýagdaýynda, Batşebany zorlamagy we Uriýany öldürmegi Musa Kanunynyň bozulmalarydy. Şoňa meňzeşlikde, Pawlus ybadathana düzgün-tertibini talap etjek köp günäleri sanap geçýär (1 Korintoslylar 5:11; 6:9-11; Efesoslylar 5:5). Başgaça aýdylanda, Dawudyň zynahorlygy we adam öldürmegi köpçülikleýin jezalandyrylmazdan kämilleşdirilip bilinmezdi. Toba zeburlary bagyşlanmagyň kepili bolsa-da, Dawut öz günäleriniň wagtlaýyn netijelerine döz gelmeli boldy. Ol Hudaý bilen gatnaşygyny bozupdy, we bu sebäpli Reb ony bir möhletlik köşgünden aýyrmaly boldy. Bu aralykda, Dawut ýakma gurbanlyk sypasynyň ýanyndan kesildi. Gadymy mysal hökmünde, Adam we How ene, deri eşikler bilen örtülen bolsa-da, Eden bagyndan kowuldylar (Barlyk 3:24). Biz şeýle hem Korintosly inçest adamyň dikeldiş maksady bilen ybadathanadan çykarylandygyny bilýäris (1 Korintoslylar 5:13; 2 Korintoslylar 2:7).
Wagtlaýyn jezalandyrma
Dawudyň şowsuzlyklaryna garamazdan, onuň ähli günäleri bagyşlanardy. Ýöne toba etmekden ýa-da şowsuzlygy boýun almakdan ýüz öwürýänler üçin bagyşlama ýokdur. Şanyň köpçülikleýin masgaralykdan gaçmak üçin dildüwşük gurandygy we diňe Natan pygamber ony öz agzyndan özüni ýazgarmaga mejbur edeninden soň günäsini boýun alandygy onuň abraýyna goşulmaýar (2 Samuel 12:5-7). Şondan soň, pygamber Dawuda eger onuň jany halas ediljek bolsa, döz gelmeli boljak wagtlaýyn jezalandyrmany duýdurdy. Şeýlelik bilen, toba zeburlary boýun egmeýän mukaddesiň betbagtlyklaryny beýan edýär. Dawudyň ebedi halas bolmagy şübhesiz bolsa-da, ol bir möhletlik şatlygyny ýitiripdi. Ol şeýle hem Mukaddes Ruhyň özünden alynmagyndan gorkupdy (Zebur 51:11-12). Çünki Köne Äht döwründe mukaddesler Mukaddes Ruhyň bozulmaz möhüri bilen bereketsizdi (Efesoslylar 1:13). Ruhyň barlygy boýun bolmak we wepalylyk bilen baglydy (Kazylar 14:6; 16:20).
Şa Dawudyň günäsi şäheriň gürrüňine öwrülýänçä bagyşlanmagy dilemäge mejbur bolmandygyny onuň abraýyna goşmak bolmaz. Ýöne eger bu galmagal indi resmi taýdan açyk bolsa, Dawudyň toba etmegi hem köpçülikleýin edilmeli boldy. Geň ýeri, şa zeburçy ilkinji üç toba zeburynda öz günäleriniň tebigatyny boýun almady. Dawut öz günälerini beýan etmekden saklanan bolsa-da, olary Hudaýyna bagyşlanmak üçin boýun alandygyna şübhe ýokdur. Ol şeýle diýýär: «Men günämi Saňa boýun aldym, we adalatsyzlygymy gizlemedim. Men aýtdym, men günälerimi Rebbe boýun alaryn; we Sen meniň günämiň adalatsyzlygyny bagyşladyň. Sela» (Zebur 32:5). Elbetde, resul Ýahýa şeýle ýazanda bu prinsipleri göz öňünde tutupdy: «Eger biz günälerimizi boýun alsak, Ol wepaly we adalatlydyr, günälerimizi bagyşlar we bizi ähli adalatsyzlykdan arassalar» (1 Ýahýa 1:9). Başgaça aýdylanda, Hudaýa günälerini boýun alýanlara hem bagyşlama, hem dikeldiş kepillendirilýär.
Öz-özüni aklamak
Biz günälerimizi boýun almaly bolsak-da, başgalary günäkärläp özümizi aklamaga hiç haçan çalyşmaly däldiris (Barlyk 3:12-13). Ýa-da biz diňe öjükdirmä jogap berýärdik diýip ýalbarmaýarys. Başgaça aýdylanda, gahar ýa-da höwes bilen edilen erbet işler bagyşlanmaly. Çünki ýagdaýlar ýa-da çakylyk nähili öjükdiriji bolsa-da, biz günälerimizi arassalamaly. Şeýle hem Çykyş 22-däki ýaly amaly öwezini dolmaga zerurlyk bolup biler.
Bizi öjükdiren ýa-da azdyranlara gelende, olar Hudaýa özleri jogap bermeli: «Her adam öz günäsi üçin öler» (2 Taryhlar 25:4). Biz goňşymyzy söýmäge buýrulan bolsak-da, utançly ýalňyşlyklarymyzy ýatlanda özümizi doly ýigrenmäge rugsat berilýär (Ezekiýel 20:43). Biz Hudaýyň öňünde ýalňyşanymyzda özümizi hiç haçan bagyşlap bilmesek-de, bize garşy günä edýän başgalary hemişe bagyşlamaga taýýar bolmalydyrys (Matta 6:12,15; 18:35).
Höküm etmäň!
Şeýle-de bolsa, käbir çykgynsyz adam çaltlyk bilen sorar: «Elbetde, has gowy bilýän halas bolanlar, Rebbi tanamaýan günäkärlerden has az bagyşlanarly dälmi?» Bu nähili bolup biler? Eger Hudaý hiç hili gowy iş etmedikleri bagyşlajak bolsa, ýyllar boýy gulluk edeninden soň günä düşenleri bagyşlamazmy? Eger Hudaý iň erbet günäkärleriň iň erbet günälerini bagyşlamaga taýýar bolsa, Öz ýalňyşýan çagalarynyň toba eden inlemesini eşitmezmi? Eger biz toba zeburlaryndan başga hiç zat öwrenmesek, iň azyndan «Seniň bilen bagyşlama bardyr, Seniň gorkulmagyň üçin» (Zebur 130:4) diýip öwreneliň.
Hakykatdan-da, biz muny biziň öwrenişimiziň esasy nokady diýip aýtmaga het ederdik. Çünki ýykylan mukaddesler bagyşlanyp we dikeldilip bilner. Bolmasa, gaharjaň Petrus ýüregi ýarylyp aglap ölerdi (Luka 22:62). Şübhesiz, hemişe bagyşlanmakdan gowy iş etmek gowudyr. Şeýle hem, hemişe masgaralykda ölmekden bagyşlanmak gowudyr. Dawut toba etdi, ýöne onuň ogly Süleýmanyň ady Ýewreýler 11-de ýoklugy bilen görnükli. Şonuň üçin biz Dawudyň toba dogalaryna kiçigöwünlilik bilen ýakynlaşmalydyrys.
Hronologiýa
Zebur 51 Zebur 3-den öň bolany üçin, biz hronologiýanyň Zebur 6-nyň düşündirilişi üçin möhüm däldigini görýäris. Hakykatdan-da, men göz öňünde tutulýan dört Zeburyň Dawudyň Batşeba we Uriýa garşy eden günäleri bilen baglanyşyklydygyna ynanýaryn. Başgaça aýdylanda, Zebur 6 basylyp alnan şanyň ölüm ýaly gowşaklygyny we ýadawlygyny beýan edýär, çünki Dawut Absalomyň ganhorlyk gahar-gazabyndan gaçmaga mejbur boldy. Munda biz, günälerimiz bagyşlanarly bolsa-da, olaryň wagtlaýyn netijeleri boljakdygyny görýäris. Başgaça aýdylanda, agyr günä bir möhletlik açyk masgaralyga we gatnaşygyň ýitirilmegine sebäp bolup biler (1 Korintoslylar 5:13; 2 Korintoslylar 2:7).
Zebur 32-ä gelende, şa doly we ebedi bagyşlanandygy üçin begenipdi. Şol bir wagtyň özünde ol günäsini has ir boýun almandygyna gynanypdy. Zebur 38-de şa günäsiniň wagtlaýyn täsirlerinden ýüze çykan gaýgylar we keseller sebäpli gynanypdy. Bu, Dawudyň dogrulyk ýollaryna gaýdyp gelen bolsa-da, Hudaýyň terbiýesini we dostlarynyň terk edişini başdan geçirýändigini aňladýar. Eger beýik adamlar beýik ýalňyşlyklara ukyply bolsa, beýik dostlar zerurlyk sagadynda dostluklary synalanda uly üýtgeşiklige ukyplydyrlar. Bu sebäpli Eýýup hem Hudaýyň eli agyr bolanda maşgalasy, dostlary we hyzmatkärleri tarapyndan terk edildi. Şonuň üçin Dawut aglap, öz ýagdaýyna gynandy: «Meniň söýgüli dostlarym ... we garyndaşlarym uzakda durýarlar. Meniň janymy gözleýänler hem maňa duzak gurýarlar: we maňa zyýan gözleýänler ýaman zatlar gürleýärler we ähli gün aldawçylyk oýlap tapýarlar» (Zebur 38:11-12).
Klassiki toba
Zebur 51 bagyşlanmak isleýän toba eden şägirdiň klassiki boýun almasydyr. Şeýlelik bilen, resul Pawlus diňe iman bilen aklanmagyň subutnamasyny gözlän wagtynda 51:4-den sitata getirip bilipdi (Rimliler 3:4, 26). Şoňa meňzeşlikde, Pawlus Zebur 32:1-2-ni Isanyň iman edenlere ebedi dogrulygyň hasaplanýandygyny subut etmek üçin ulandy (Rimliler 4:7-8). Ýöne, göz öňünde tutulýan ähli zeburlara mahsus bolan zat, boýun alynmadyk we gizlin günäleriň günäkäre açyk utanç getirmegidir, eger bu durmuşda bolmasa, onda indiki durmuşda (Zebur 90:8; Rimliler 2:16). Rebbi tanaýanlara gelende, bu gizlin günäler olaryň sylaglaryna zyýan berer (1 Korintoslylar 3:15).
Utançly günäler
Agyr günä bolan ýagdaýynda, biziň ilkinji reaksiýamyz öz günämizi dostlarymyzdan gizlemekdir. Bu sebäpli Zebur 6 ähli zady görýän Hudaýyň Öz hyzmatkärini toba, boýun alma we dikeldiş üçin ejir çekdirendigini açýar. Bu Atalyk ejirleri zeburçy bilen ähli zadyň gowy däldigini görkezýär. Çünki uly günä diňe bir Hudaýy gynandyrman, eýsem Ony gaty gazaba hem getirýär, esasanam günäkär öz günäsini ikiýüzli dindarlyk perdesiniň arkasynda gizlän wagtynda. Hakykatdan-da, Hudaýyň eli Zebur 6-daky günäkäre şeýle agyrdy welin, ol öz janyny ýitirmekden gorkdy. Şonuň üçin ol ýalbarýar: «Meni merhemetiň üçin halas et. Çünki ölümde Seni ýatlamak ýokdur: Gabrda kim Saňa şükür eder?» (6:4-5).
Bu ýerde biz bu tekstiň ruhuň ölüm bilen direlişiň arasynda uklamaýandygyny öwretmeýändigini nygtaýarys. Dawut bu ýerde ölümde doly duýgusyz bolan ynsan bedenine salgylanýardy. Şonuň üçin ol başga bir ýerde sorady: «Men çukura düşenimde, ganyňda näme peýda bar? Tozan Saňa öwgü aýdarmy? Ol Seniň hakykatyňy yglan edermi?» (Zebur 30:9). Başgaça aýdylanda, çüýremäge höküm edilen öli bedenler Hudaýa şükür etmek üçin gaýdyp gelmeýärler. Şeýlelik bilen, dünýäniň iň erbet günäkärleriniň ýagdaýynda-da, Pawlus şeýle diýdi: «Ölen adam günäden azatdyr» (Rimliler 6:7). Başgaça aýdylanda, Dawut şükür we ybadat gullugy bilen Rebbe gaýdyp gelmek üçin halas edilmegini dileg etdi. Ol şeýle hem doly gatnaşyga dikeldilen mukaddesiň janly mysaly bolmagy umyt etdi. Şonuň üçin ol şeýle hem wada berdi: «Şonda men günäkärlere Seniň ýollaryňy öwrederin; we günäkärler Saňa öwrülerler» (Zebur 51:13).
Boýun almagyň gansyz gurbanlyklary
Dawudyň öz günälerini boýun alanda gurbanlygyň ganyna salgylanmandygyny bellemek gerek. Şeýlelik bilen ol «öküzleriň we geçileriň ganynyň günäleri aýyrmagyň mümkin däldigini» (Ýewreýler 10:4) öwredýän taglymaty öňünden aýtdy. Şonuň üçin Dawut şeýle diýdi: «Sen gurbanlyk islemeýärsiň; bolmasa men ony bererdim: Sen ýakma gurbanlygyndan lezzet almaýarsyň. Hudaýyň gurbanlyklary döwülen ruhdyr: döwülen we toba eden ýürek, eý Hudaý, Sen ony ýigrenmersiň» (Zebur 51:16-17). Çünki Mesih «Öz gurbanlygy bilen günäni aýyran» (Ýewreýler 9:26) bolsa, başga gurbanlyga näme zerurlyk bar? «Oglunyň Isa Mesihiň gany bizi ähli günäden arassalaýan» (1 Ýahýa 1:7) bolsa, gurbanlyga näme zerurlyk bar? Şonuň üçin, «Eger biz günälerimizi boýun alsak, Ol wepaly we adalatlydyr, günälerimizi bagyşlar we bizi ähli adalatsyzlykdan arassalar» (1 Ýahýa 1:9).
Edilen we edilmedik günäler
Biz Dawudyň esasy günälerini dört sany bölüm boýunça kategoriýa bölüp bileris. Birinjiden, şa Ýoaba Ysraýylyň ýaragly güýçlerini sanamagy buýruk berende hudaýyň gazabyny döretdi. Ikinjiden, Dawut Batşebany haram etdi, onuň adamsy Uriýa bolsa Rebbiň duşmanlary bilen söweş meýdanynda batyrgaýlyk bilen söweşýärdi. Üçünjiden, Dawut Uriýany öldürdi, ol Ýoaba şeýle buýruk berende: «Uriýany iň gyzgyn söweşiň öň hataryna goýuň, we ondan yza çekiliň, şonda ol urulyp öler» (2 Samuel 11:15). Ýöne Dawut Uriýanyň meýilnama laýyklykda öldürilendigini bilende özüni gutlan bolsa-da, «Dawudyň eden zady Rebbiň göwnünden turmady» (2 Samuel 11:27). Dördünjiden, Dawut öz günälerini boýun almagy we Hudaýdan bagyşlanmagy gözlemegi äsgermezlik edende ýagdaý hasam erbetleşdi. Ýöne şa meseläni gizlemek üçin elinden gelenini eden bolsa-da, onuň gynanan Rebbi we Onuň masgaralaýjy duşmanlary ähli zady bilýärdiler (2 Samuel 12:14).
Biziň baradymyzda näme?
Jemläp aýdanda, eger ilkinji üç günä edilen günäler bolsa, onda dördünjisi edilmedik günädi. Çünki ýalňyş iş edip günä edeninden soň, dogry iş etmän ýene-de günä etdi. Biz hemmämiz öz durmuşymyzda bu nusga bilen tanyşdyrys. Çünki biz Hudaýyň gadagan eden zadyny hiç haçan etmedikmi? Ýa-da biz Hudaýyň buýruk beren zadyny hiç haçan etmedikmi? Şeýlelik bilen, eger biz Dawudyň has uly günälerine düşmedik bolsa, bu diňe Hudaýyň merhemeti bilen: «Şonuň üçin durýandygyny pikir edýän adam ýykylmazlyk üçin seresap bolsun» (1 Korintoslylar 10:12).
