“Musa halka şeýle diýdi: Gorkmaň, duruň we Rebbiň şu gün size görkezjek halas edişini görüň; çünki şu gün gören müsürlileriňizi indi hiç haçan görmersiňiz. Reb siziň üçin söweşer, siz bolsa dymarsyňyz” (Musa 14:13,14). Ine, synagyň öňünde imanyň ilkinji garaýşy: “Dur.” Bu et we gana mümkin däl. Synag we kynçylyk garaşylanda ynsan ýüreginiň biynjalyklygyny haýsydyr bir derejede bilýänleriň hemmesi durmagyň nämäni aňladýandygyny birneme göz öňüne getirip bilerler. Tebigat bir zat etmeli. Ol bu ýana-ol ýana ylgar. Ol bu işde bir eli bolmagy isleýär. Ol öz gymmatsyz işlerini “serişdeleri kanuny ulanmak” diýen täsirli we meşhur at bilen atlandyryp, olary aklamak we mukaddes etmek üçin synanyşsa-da, olar Hudaýy hemişe daşlaşdyrýan we öz döreden gara buludyny görýän imansyzlygyň açyk we oňyn miweleridir. Imansyzlyk kynçylyklary döredýär ýa-da ulaldýar, soňra bolsa bizi öz işjeň we netijesiz hereketlerimiz bilen olary aýyrmaga mejbur edýär, bu bolsa, hakykatda, diňe töweregimizde tozan turuzýar, bu bolsa Hudaýyň halas edişini görmegimize päsgel berýär.
Iman bolsa, tersine, jany kynçylykdan göni Hudaýyň Özüne galdyrýar we adama “durmaga” mümkinçilik berýär. Biz biynjalyklygymyz we aladaly tagallalarymyz bilen hiç zat gazanmaýarys. “Biz bir saçy ak ýa-da gara edip bilmeýäris,” ýa-da “boýumyza bir garyş goşup bilmeýäris.” Ysraýyl Gyzyl deňizde näme edip biljekdi? Olary guradyp biljekmidiler? Daglar ýer bilen ýegsan edip biljekmidiler? Müsür goşunlaryny ýok edip biljekmidiler? Mümkin däl. Olar şol ýerde, geçip bolmaýan kynçylyklar diwarynyň içinde gabalypdylar, munuň öňünde tebigat diňe titräp we özüniň doly ejizligini duýup biljekdi. Emma bu Hudaýyň hereket etmegi üçin dogry wagt bolupdy. Imansyzlyk sahnadan kowulanda, Hudaý girip biler; we Onuň hereketlerini dogry görmek üçin biz “durmaly.” Tebigatyň her bir hereketi, öz çäginde, biziň adymyzdan ylahy gatyşmagy duýmagymyza we ondan lezzet almagymyza oňyn päsgel berýär.
Bu biziň taryhymyzyň her bir tapgyrynda dogrudyr. Bu biziň günäkärler hökmünde, wyždanda günäniň biynjalyk duýgusy astynda, rahatlyk tapmak üçin öz işlerimize ýüz tutmaga synanyşýan wagtymyzda dogrudyr. Şonda, hakykatdan-da, biz “Hudaýyň halas edişini görmek” üçin “durmaly.” Çünki biz günä üçin töleg etmek meselesinde näme edip biljekdik? Biz Hudaýyň Ogly bilen haçda durup biljekmidik? Biz Onuň bilen “elhenç çukura we palçykly topraga” düşüp biljekmidik? Biz direlişde duran ebedi gaýa tarap ýokary ýolumyzda geçip biljekmidik? Her bir dogry akyl bu pikiri batyrgaý küpürlik diýip yglan eder. Hudaý halas edişde ýeke; we bize geljek bolsa, biz diňe “durmaly we Hudaýyň halas edişini görmeli.” Onuň Hudaýyň halas edişidiginiň özi ynsanyň onda hiç hili işiniň ýokdugyny subut edýär.
Hristian ýolumyza başlan pursatymyzdan bäri hem şeýle. Her bir täze kynçylykda, uly ýa-da kiçi bolsun, biziň akyldarlygymyz durmakdyr – öz işlerimizden dynmak we Hudaýyň halas edişinde süýji dynçlygymyzy tapmakdyr. Kynçylyklar babatda hiç hili tapawut goýup bilmeris. Biz käbir ownuk kynçylyklaryň bardygyny, olary özümiziň çözüp biljekdigimizi aýdyp bilmeris; beýlekilerde bolsa diňe Hudaýyň eli kömek edip biler. Ýok, hemmesi biziň üçin deň derejede mümkin däl. Biz bir saçyň reňkini üýtgetmek ýa-da bir dagy aýyrmak – bir ot gabygyny döretmek ýa-da bir dünýäni ýaratmak ýaly az başarnykly. Hemmesi biziň üçin deň, we hemmesi Hudaý üçin deň. Şonuň üçin biz diňe ynamly iman bilen, “Özini (deň derejede) gökdäki we ýerdäki zatlary görmäge peseldýän” Olara özümizi tabşyrmalydyrys.
Biz käwagt iň agyr synaglardan ýeňişli geçýäris, beýleki wagtlar bolsa iň adaty ýagdaýlarda gorkýarys, büdreýäris we ýykylýarys. Näme üçin beýle? Sebäbi birinjisinde, biz ýükümizi Rebbe ýüklemäge mejbur bolýarys, ikinjisinde bolsa, ony özümiz götermäge akmaklyk bilen synanyşýarys. Hristian, eger ol muny bilse, öz-özünden, tükenen gap ýaly, onda bir gwine we bir ýelek deň güýje eýe. “Reb siziň üçin söweşer, siz bolsa dymarsyňyz.” Gymmatly kepillik! Iň elhenç kynçylyklaryň we howplaryň öňünde ruhy näderejede köşeşdirmäge ukyply!
Reb diňe bir biziň bilen günälerimiziň arasynda däl, eýsem biziň bilen ýagdaýlarymyzyň arasynda-da durýar. Birinjini edip, Ol bize wyždan parahatlygyny berýär; ikinjini edip, Ol bize ýürek parahatlygyny berýär. Bu iki zadyň doly tapawutlydygyny her bir tejribeli hristian bilýär. Köp adamlaryň wyždan parahatlygy bar, ýöne ýürek parahatlygy ýok. Olar merhemet we iman arkaly, Onuň ganynyň ylahy täsirliliginde, özleri bilen ähli günäleriniň arasynda Mesihi tapdylar; ýöne olar şol bir ýönekeý ýol bilen, Onuň ylahy akyldarlygynda, söýgüsinde we güýjünde, özleri bilen ýagdaýlarynyň arasynda durandygyny duýup bilmeýärler. Bu janyň amaly ýagdaýynda, şeýle hem adamyň şaýatlygynyň häsiýetinde möhüm tapawut döredýär. Isanyň adyny şöhratlandyrmaga, Onuň biziň bilen ýüreklerimize alada döredip biljek ähli zatlaryň arasynda bolmagyndan gelip çykýan ruhuň köşeşen dynçlygyndan başga hiç zat kömek etmeýär. “Sen Özüňe bil baglaýan adamy doly parahatlykda saklarsyň, sebäbi ol Saňa ynanýar.”
Emma käbirleri: “Biz hiç zat etmeli dälmi?” diýip soramaga meýilli. Muňa başga bir sorag bilen jogap berip bolar, ýagny, biz näme edip bileris? Özlerini hakykatdan-da bilýänleriň hemmesi hiç zat diýip jogap bermeli. Şonuň üçin, eger biz hiç zat edip bilmeýän bolsak, “durmaly” dälmidik? Eger Reb biziň üçin hereket edýän bolsa, biz yza çekilmeli dälmidik? Biz Ondan öňe ylgamaly dälmidik? Biz Onuň hereket çägine işjeň girmeli dälmidik? Biz Onuň ýoluna çykmaly dälmidik? Biri ähli zady doly ýerine ýetirmäge ukyplyka, ikisiniň hereket etmeginde hiç hili peýda bolup bilmez. Hiç kim günortan Güne ýagtylyk goşmak üçin ýanan şem getirmegi pikir etmez; ýöne muny etjek adam, öz işjeň hyzmaty bilen Hudaýa kömek etmäge synanyşýan adam bilen deňeşdirilende, akylly hasap edilip bilner.
“Hudaýyň halas edişini görüň” diýen sözlerde aýratyn güýç we gözellik bar. Biziň Hudaýyň halas edişini “görmäge” çagyrylmagymyzyň özi, halas edişiň doly halas edişdigini subut edýär. Ol halas edişiň Hudaý tarapyndan amala aşyrylan we açylan zatdygyny, biziň tarapymyzdan görülmeli we ondan lezzet alynmalydygyny öwredýär. Ol Hudaýyň işiniň bir böleginden we ynsanyň işiniň bir böleginden ybarat zat däl. Eger şeýle bolan bolsa, oňa Hudaýyň halas edişi diýip bolmazdy. Onuňky bolmak üçin, ol ynsana degişli ähli zatlardan doly arassalanmaly.
Ynsan tagallalarynyň ýeke-täk mümkin täsiri, Hudaýyň halas edişiniň görnüşini gizleýän tozan turuzmakdyr.
