Yygy we Howa
Mukaddes Kitap Rebbiň Öz halkyny gözleýän beýik söýgi hekaýalary bilen doly, olar köplenç Öz ýanýoldaşyna getirilen gelin hökmünde nyşanlanýar. Mukaddes Kitabyň ilkinji baplarý derýa (Gelip çykyş 2:10), agaç (9-njy aýat), adam (8-nji aýat) we gelin (18-24-nji aýatlar) bilen açylýar. Şonuň ýaly-da, Mukaddes Kitabyň soňky baplarý derýa (Ylham 22:1), agaç (2-nji aýat), Guzynyň keşbindäki adam (3-nji aýat) we gelin (21:9) bilen tamamlanýar. Birinji hekaýa soňky we ebedi hekaýanyň suraty ýa-da nyşanydyr. Has anygy, ilkinji gelin Howa Ylham 21:9-da agzalýan Mesihň gelniniň suratydyr.
Mesihň gelni kim? Efesliler 5:25-32-den bilşimiz ýaly, Mesihň gelni Yygydyr, Pentikost gününden başlap, Rebbiniň Öz halkyny Öz ýanyna almak üçin gelýän pursatyna çenli Mesihdäki ähli iman edenlerdir – köplenç “rapture” diýilýär. Gelip çykyşdaky Howa bilen Ylhamdaky Mesihň gelniniň arasynda, Mukaddes Kitap Mesih bilen Yygydyň arasyndaky gatnaşygyň dürli taraplaryny görkezýän söýgi hekaýalary bilen doly. Mysal üçin, Rebeka Ybraýymyň maşgalasyndan getirildi we adamsy Yshagyň yzyna düşmek üçin öz ýurduny terk etmeli boldy (Gelip çykyş 24). Ol, iman edenleriň dünýäden we onuň ahlaksyz gymmatlyklaryndan aýrylyp, Rebbimiziň yzyna düşüp, Oňa tabyn bolmalydygyny görkezýär. Mundan başga-da, Müsüriň hökümdary hökmünde Ýusubyň şöhratyna goşulan Asenat (Gelip çykyş 41), Yygydyň Rebbiniň müňýyllyk patyşalygynda höküm sürende Oňa goşuljakdygyny görkezýär. Rut, Yygydyň Mesih Halasgärimiz bilen merhemet arkaly baglanyşyklydygyny görkezýär, Boaz Ruty halas edişi ýaly (Rut 4).
Suratlar köp, ýöne bu makalada biziň ünsümiz ilkinji gelin Howa bolar.
Ol Onuň adyny aldy
Mukaddes Ýazgylar adamyň ýaradylmagyny şeýle jemledi: “Hudaý adamy ýaradan gününde, ony Öz keşbinde ýaratdy; erkek we aýal edip ýaratdy; olara pata berdi we olaryň adyna Adam diýdi” (Gelip çykyş 5:1–2 KJV). “Adam” üçin ýewreý sözi adambolup, “adamzat” manysyny berýär we ol “Adam” atly dogry at boldy. Şonuň üçin Mukaddes Kitabyň köp sanly häzirki zaman terjimeleri öňki aýatda Adam adyny adam ýa-da adamzat bilen çalşyrýar. Hudaý erkek we aýal ikisini hem ýaradanda, olara birmeňzeş at berendigini belläň, bu at ýanýoldaş üçin ulanyldy. Bu, Adamyň gelniniň onuň adyny alandygyny aňladýar. Şonuň ýaly-da, Mesihň yzyna düşýänler Onuň ady bilen özlerini tanadýarlar. Olara “Mesihçiler” diýildi (Resullaryň Işleri 11:26), olar Onuň ady bilen doga edýärler (Ýahýa 14:13-14, 15:21, 16:24,26), we geljekde “Onuň ady olaryň maňlaýlarynda bolar” (Ylham 22:4 ESV).
At belli bir adamyň şahsyýeti bilen baglanyşyklydyr. Mesihň adyna eýe bolmak, biziň şahsyýetimizi Mesihden alýandygymyzy görkezýär. Biz Onuň maşgalasyna degişli (Efesliler 3:14-15), biz Hudaý tarapyndan Onuň sebäpli pata alýarys (1:3), we biz Onuň ilçileri hökmünde ýaşaýarys, sebäbi biz Onuň adyny göterýäris (2 Korinfliler 5:20).
Ol Başga Bir Ýaradylyşdy
Hudaý Adamy topragdan ýaratdy (Gelip çykyş 2:7). Emma, Howa özboluşlydy, sebäbi ol Adamyň gapyrgasyndan ýaradyldy (21-22-nji aýatlar); ol täze ýaradylyşdy. Şonuň ýaly-da, Mesihdäki ähli iman edenler – Yygyt – täze ýaradylyşdyr (2 Korinfliler 5:17; Galatýalylar 6:15). Biz bu möhüm taglymaty hemişe göz öňünde tutmalydyrys: biz başga bir ýaradylyşdyrys, bu bolsa Rebbiniň biziň dünýä bilen baglanyşyklarymyzy kesendigini aňladýar. Biz ýaşaýan jemgyýetimiziň medeniýetine we ahlagyna eýermeli däl, we eýermeli hem däl. Gaýtam, biz Mukaddes Ýazgylaryň yşygynda ähli zady sorag astyna almalydyrys.
Howa adamdan ýaradylandygy sebäpli, ol onuň dowamydyr we onuň DNK-syny göterýär. Mukaddes Kitap bize Hudaýdan doglandygymyzy (1 Petrus 1:23; 1 Ýahýa 3:9) we Onuň bize “hudaýy tebigata gatnaşmaga” (2 Petrus 1:4) mümkinçilik berendigini aýdýar. Hudaýyň her bir iman eden üçin niýeti, Reb Isa Mesihň dowamy bolmak, Onuň häsiýetlerini götermek we gündelik durmuşymyzda Onuň häsiýetini görkezmekdir.
Howa diňe bir Adamyň dowamy bolman, eýsem onuň aýalydy, dünýäni onuň keşbi bilen doldurmak üçin niýetlenendi: onuň çagalary. Bu Hudaýyň Adam we Howa üçin niýetidi (Gelip çykyş 1:28) we bu Rebbiniň Yygyt üçin niýetidir (Matta 28:19). Biz ähli milletlerden şägirtler ýasamak arkaly Onuň ebedi ýaşaýşyny ýaýratmaga çagyrylýarys.
Ol Öz Adamyňa Wepaly Boldy
Siz Howanyň Adamy söýmekden başga çäresi ýokdy diýip jedel edip bilersiňiz, sebäbi ol ýeke-täk diri adamdy. Emma Yygydyň suraty hökmünde ol Mesihden başga hiç bir hojaýyny görmeýän iman edenleri aňladýar. Ol haýran galmaly we söýmeli Şahsdyr. Emma Iblis bizi Mesihden daşlaşdyrmak üçin dünýäniň dürli özüne çekiji zatlaryny ulanýar. Ilkinji Yygytda Pawlus Korinflilere ýazanda bu alada bardy: “Çünki men sizi bir adama, Mesihň öňünde arassa gyz hökmünde görkezmek üçin, sizi oňa nişanladym” (2 Korinfliler 11:2). Reb Isany hormatlamak üçin durmuşymyzy arassa saklalyň.
Ol kemçiliksizdi
Hudaýyň Howany Adama getiren pursatyny göz öňüne getiriň. Bu günä olaryň durmuşyna girmänkä we ölümiň näletinden öňdi. Ol gaty owadan bolmaly, hiç hili ýygyrt ýa-da garrylyk alamatlary ýok, sebäbi ölüm ýokdy. Beýleki tarapdan, eger biz Yygydy göz öňüne getirsek, dogan-uýalarymyzda köp meseleleri tapyp bileris: gulluklarynda ýaltalyk, Rebbe wepadarlygyň ýoklugy, we belki hatda durmuşlarynda agyr günäler. Emma, Mesih Özüni Yygyt üçin berdi, “ony Öz öňünde şöhratly, ýygyrtsyz ýa-da şeýle zatlar bolmazdan, mukaddes we kemçiliksiz görkezmek üçin” (Efesliler 5:27). Hudaýyň gözünde “kemçiliksiz”digimizi bilmek nähili ajaýyp hakykat! Bu Yygyda bir topar hökmünde we hatda her bir iman edene degişlidir (Koloseliler 1:22; Rimliler 8:1).
Ol Hudaýdan Sowgatdy
Adam aýal gözlemedi ýa-da Howany özbaşdak tapmady; Howany Hudaý ýaratdy we ony Adama getirdi (Gelip çykyş 2:22). Howanyň Adama getiriliş usuly ony oňa gaty gymmatly etdi.
Ilki bilen, Adamyň Howany almak üçin gapyrgasyndan ýaralanmaly boldy (22-nji aýat). Deňeşdirip görsek, Reb Isa Mesih Yygydy almak üçin ölmeli we gapyrgasyndan deşilmeli boldy (Ýahýa 19:34).
Howa peýda bolmazdan öň Adamda gizlenendi. Hudaýyň erkek we aýal ýaratmak niýeti bardy, ýöne Ol Adamdan başlady, we Hudaý ondan – onuň gapyrgasyndan – aýal ýaratjakdygyny bilýärdi. Efesliler Hatynyndabiz azyndan 20 gezek “Mesihde” ýa-da “Onda” bolmak barada okaýarys. Hudaýyň bize bolan söýgisi Onuň Mesihe bolan söýgisine esaslanýar, we biziň ähli lezzet alýan patalarymyz Onuň içindeligimize esaslanýar.
Howa dolylygy bilen adam, Adam üçin ýaradyldy. Hudaý Adamyň ýeke bolmagynyň gowy däldigini gördi (Gelip çykyş 2:18), we şonuň üçin Hudaý Howany ýaratdy. Biz barlygymyzyň maksadynyň Mesihň şöhratyndadygyny ýatda saklamalydyrys. Biz Mesih bilen Onuň hormatyna we gulluk etmegine baglanyşyklydyrys, diňe ebedi heläkçilikden gaçmak üçin däl. Mesihň gelni hökmünde biz Onuň söýgüsiniň obýektidiris, Howa Adamyň söýgüsiniň obýekti bolşy ýaly.
Hudaýyň Howany Adama getirmegi ony Adamyň gözünde gaty gymmatly etdi, sebäbi ol Hudaýyň sowgatydy. Reb Isa Öz şägirtleri barada Atasyna doga edip, şeýle diýdi: “Olar Seniňkidi, Sen olary Maňa berdiň” (Ýahýa 17:6). Islendik sowgadyň gymmaty berijiniň jomartlygy bilen baglanyşyklydyr; bu biziň gowşaklygymyza garamazdan Hudaýyň bizi nähili gymmatly hasaplaýandygyny bilmekden hormat duýmaga mejbur edýär.
Gaýtalanýan Surat
Nikaň iň esasy maksady Mesih bilen Yygydyň arasyndaky gatnaşygy görkezmekdir (Gelip çykyş 2:24; Efesliler 5:31-32 bilen deňeşdiriň). Iblis bu suraty hemişe ýok etmäge çalyşýar, sebäbi ol Hudaýyň söýgi hekaýasynyň beýik ýatlatmasydyr. Her bir är Yygyt üçin ölen Mesihň suratydyr, şonuň üçin ol aýalyny söýmäge we onuň üçin ölmäge taýyn bolmaga buýrulýar; bu gaty ýokary standartdyr. Her bir aýal ärini hormatlamaga we oňa tabyn bolmaga çagyrylýar, Yygyt Mesihe tabyn bolmaga çagyrylyşy ýaly. Hudaýyň beýik niýetini bilmek islendik nikanyň has çuňňur manysyny berýär we maşgalalarymyzda Hudaýy şöhratlandyrmaga höweslendirýär.
Toýda Aýdylan Sözler
“Diňe Rebde” 1 Korinfliler 7:39 (KJV) nikanyň salgysynda ýazyldy. Bu, Mesihçi adamyň Mesihçi aýaly aýal edip saýlamalydygyny, we Mesihçi aýalyň Mesihçi adamy är edip saýlamalydygyny aňladýar.
“Rebde” diýmek, siz degişli bolan Şahsa ynanandygyňyzy we Onuň size bolan talaplaryny kabul edýändigiňizi aňladýar. Siz satyn alyş hukugy bilen Onuňkysyňyz; Ol sizi eýelemek üçin halas edişiň beýik bahasyny töledi. Siz indi ömrüňiz boýunça biri-biriňize degişli; siz eýeçiligiň we eýelenmegiň şatlygyny bilmeli, ýöne siz biri-biriňizi bilmänkäňiz, siz Reb Isa Halasgärňize degişlidiňiz, we siz Oňa eýeçiligiň şatlygyny inkär etmersiňiz. Onuň talaby hemişe birinji orunda durmaly. Ol hudaýy, ruhy we ebedidir. Ol sizi biri-biriňize berdi, ýöne Ol size bolan hukuklaryny tabşyrmady we tabşyryp bilmez; olar siziň Hudaýyňyzyň we Halasgärňiziň hukuklarydyr. Rebbiniň talabyny birinji orunda goýmak bilen siz öz bagtyňyzy gurban etmersiňiz, gaýtam ony mukaddes edersiňiz we uzaldarsyňyz, we ony ählimiziň ýykgyn edýän we ony diňe zaýalap bilýän öz-özüňi söýmekden gorarsyňyz. —“Reb we Öý” atly eserden uýgunlaşdyryldy, STEM Publishing.
